2. дутийавагго

1. саттаджат̣иласуттам̣

122. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. тена кхо пана самайена бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито бахидва̄ракот̣т̣хаке нисинно хоти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди.

тена кхо пана самайена сатта ча джат̣ила̄ сатта ча ниган̣т̣ха̄ сатта ча ачелака̄ сатта ча екаса̄т̣ака̄ сатта ча парибба̄джака̄ парӯл̣хакаччханакхалома̄ кха̄рививидхама̄да̄йа [кха̄ривидхам̣ а̄да̄йа (пӣ.) дӣ. ни. 1.280 тадат̣т̣хакатха̄пи олокетабба̄] бхагавато авидӯре атиккаманти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ даккхин̣аджа̄н̣уман̣д̣алам̣ патхавийам̣ нихантва̄ йена те сатта ча джат̣ила̄ сатта ча ниган̣т̣ха̄ сатта ча ачелака̄ сатта ча екаса̄т̣ака̄ сатта ча парибба̄джака̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ тиккхаттум̣ на̄мам̣ са̄веси – ‘‘ра̄джа̄хам̣, бханте, пасенади косало…пе… ра̄джа̄хам̣, бханте, пасенади косало’’ти.

атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало ачирапаккантесу тесу саттасу ча джат̣илесу саттасу ча ниган̣т̣хесу саттасу ча ачелакесу саттасу ча екаса̄т̣акесу саттасу ча парибба̄джакесу йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘йе те, бханте, локе араханто ва̄ арахаттамаггам̣ ва̄ сама̄панна̄ ете тесам̣ ан̃н̃атара̄’’ти.

‘‘дуджджа̄нам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тайа̄ гихина̄ ка̄мабхогина̄ путтасамба̄дхасайанам̣ аджджха̄васантена ка̄сикачанданам̣ паччанубхонтена ма̄ла̄гандхавилепанам̣ дха̄райантена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дийантена – ‘име ва̄ араханто, име ва̄ арахаттамаггам̣ сама̄панна̄’’’ти.

‘‘сам̣ва̄сена кхо, маха̄ра̄джа, сӣлам̣ ведитаббам̣. тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. сам̣воха̄рена кхо, маха̄ра̄джа, сочеййам̣ ведитаббам̣. тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. а̄пада̄су кхо, маха̄ра̄джа, тха̄мо ведитаббо. со ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. са̄каччха̄йа, кхо, маха̄ра̄джа, пан̃н̃а̄ ведитабба̄. са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’’ти.

‘‘аччхарийам̣, бханте, аббхутам̣ бханте! йа̄ва субха̄ситамидам̣, бханте, бхагавата̄ – ‘дуджджа̄нам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тайа̄ гихина̄ ка̄мабхогина̄ путтасамба̄дхасайанам̣ аджджха̄васантена ка̄сикачанданам̣ паччанубхонтена ма̄ла̄гандхавилепанам̣ дха̄райантена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дийантена – име ва̄ араханто, име ва̄ арахаттамаггам̣ сама̄панна̄’ти. сам̣ва̄сена кхо, маха̄ра̄джа, сӣлам̣ ведитаббам̣. тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. сам̣воха̄рена кхо маха̄ра̄джа, сочеййам̣ ведитаббам̣. тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. а̄пада̄су кхо, маха̄ра̄джа, тха̄мо ведитаббо. со ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. са̄каччха̄йа кхо, маха̄ра̄джа, пан̃н̃а̄ ведитабба̄. са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’’ти.

‘‘ете, бханте, мама пуриса̄ чара̄ очарака̄ джанападам̣ очаритва̄ а̄гаччханти. техи пат̣хамам̣ очин̣н̣ам̣ ахам̣ паччха̄ оса̄пайисса̄ми [ойа̄йисса̄ми (сӣ.), охайисса̄ми (сйа̄. кам̣.)]. ида̄ни те, бханте, там̣ раджоджаллам̣ пава̄хетва̄ сунха̄та̄ сувилитта̄ каппитакесамассӯ ода̄таваттха̄ [ода̄таваттхавасана̄ (сӣ.)] пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппита̄ саман̇гӣбхӯта̄ парича̄рессантӣ’’ти.

атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ има̄ га̄тха̄йо абха̄си –

‘‘на ван̣н̣арӯпена наро суджа̄но,

на виссасе иттарадассанена;

сусан̃н̃ата̄нан̃хи вийан̃джанена,

асан̃н̃ата̄ локамимам̣ чаранти.

‘‘патирӯпако маттика̄кун̣д̣алова,

лохад̣д̣хама̄сова суван̣н̣ачханно;

чаранти локе [еке (сӣ. пӣ.)] парива̄рачханна̄,

анто асуддха̄ бахи собхама̄на̄’’ти.

2. пан̃чара̄джасуттам̣

123. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена пан̃чаннам̣ ра̄джӯнам̣ пасенадипамукха̄нам̣ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппита̄нам̣ саман̇гӣбхӯта̄нам̣ парича̄райама̄на̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘‘ким̣ ну кхо ка̄ма̄нам̣ агга’’нти? татрекачче [татреке (сӣ. пӣ.)] евама̄хам̣су – ‘‘рӯпа̄ ка̄ма̄нам̣ агга’’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘‘садда̄ ка̄ма̄нам̣ агга’’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘‘гандха̄ ка̄ма̄нам̣ агга’’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘‘раса̄ ка̄ма̄нам̣ агга’’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘‘пхот̣т̣хабба̄ ка̄ма̄нам̣ агга’’нти. йато кхо те ра̄джа̄но на̄саккхим̣су ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄петум̣.

атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало те ра̄джа̄но етадавоча – ‘‘а̄йа̄ма, ма̄риса̄, йена бхагава̄ тенупасан̇камисса̄ма; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етаматтхам̣ пат̣ипуччхисса̄ма. йатха̄ но бхагава̄ бйа̄кариссати татха̄ нам̣ дха̄ресса̄ма̄’’ти [дха̄реййа̄ма̄ти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. ‘‘евам̣, ма̄риса̄’’ти кхо те ра̄джа̄но ран̃н̃о пасенадисса косаласса паччассосум̣.

атха кхо те пан̃ча ра̄джа̄но пасенадипамукха̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха, бханте, амха̄кам̣ пан̃чаннам̣ ра̄джӯнам̣ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппита̄нам̣ саман̇гӣбхӯта̄нам̣ парича̄райама̄на̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘ким̣ ну кхо ка̄ма̄нам̣ агга’нти? екачче евама̄хам̣су – ‘рӯпа̄ ка̄ма̄нам̣ агга’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘садда̄ ка̄ма̄нам̣ агга’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘гандха̄ ка̄ма̄нам̣ агга’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘раса̄ ка̄ма̄нам̣ агга’нти. екачче евама̄хам̣су – ‘пхот̣т̣хабба̄ ка̄ма̄нам̣ агга’нти. ким̣ ну кхо, бханте, ка̄ма̄нам̣ агга’’нти?

‘‘мана̄папарийантам̣ кхва̄хам̣, маха̄ра̄джа, пан̃часу ка̄магун̣есу агганти вада̄ми. тева [те ча (сӣ. пӣ. ка.), йе ча (сйа̄. кам̣.)], маха̄ра̄джа, рӯпа̄ екаччасса мана̄па̄ хонти, тева [те ча (сӣ. пӣ. ка.)] рӯпа̄ екаччасса амана̄па̄ хонти. йехи ча йо рӯпехи аттамано хоти парипун̣н̣асан̇каппо, со техи рӯпехи ан̃н̃ам̣ рӯпам̣ уттаритарам̣ ва̄ пан̣ӣтатарам̣ ва̄ на паттхети. те тасса рӯпа̄ парама̄ хонти. те тасса рӯпа̄ ануттара̄ хонти.

‘‘тева, маха̄ра̄джа, садда̄ екаччасса мана̄па̄ хонти, тева садда̄ екаччасса амана̄па̄ хонти. йехи ча йо саддехи аттамано хоти парипун̣н̣асан̇каппо, со техи саддехи ан̃н̃ам̣ саддам̣ уттаритарам̣ ва̄ пан̣ӣтатарам̣ ва̄ на паттхети. те тасса садда̄ парама̄ хонти. те тасса садда̄ ануттара̄ хонти.

‘‘тева, маха̄ра̄джа, гандха̄ екаччасса мана̄па̄ хонти, тева гандха̄ екаччасса амана̄па̄ хонти. йехи ча йо гандхехи аттамано хоти парипун̣н̣асан̇каппо, со техи гандхехи ан̃н̃ам̣ гандхам̣ уттаритарам̣ ва̄ пан̣ӣтатарам̣ ва̄ на паттхети. те тасса гандха̄ парама̄ хонти. те тасса гандха̄ ануттара̄ хонти.

‘‘тева, маха̄ра̄джа, раса̄ екаччасса мана̄па̄ хонти, тева раса̄ екаччасса амана̄па̄ хонти. йехи ча йо расехи аттамано хоти парипун̣н̣асан̇каппо, со техи расехи ан̃н̃ам̣ расам̣ уттаритарам̣ ва̄ пан̣ӣтатарам̣ ва̄ на паттхети. те тасса раса̄ парама̄ хонти. те тасса раса̄ ануттара̄ хонти.

‘‘тева, маха̄ра̄джа, пхот̣т̣хабба̄ екаччасса мана̄па̄ хонти, тева пхот̣т̣хабба̄ екаччасса амана̄па̄ хонти. йехи ча йо пхот̣т̣хаббехи аттамано хоти парипун̣н̣асан̇каппо, со техи пхот̣т̣хаббехи ан̃н̃ам̣ пхот̣т̣хаббам̣ уттаритарам̣ ва̄ пан̣ӣтатарам̣ ва̄ на паттхети. те тасса пхот̣т̣хабба̄ парама̄ хонти. те тасса пхот̣т̣хабба̄ ануттара̄ хонтӣ’’ти.

тена кхо пана самайена чанданан̇галико упа̄сако тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти. атха кхо чанданан̇галико упа̄сако ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘пат̣ибха̄ти мам̣ бхагава̄, пат̣ибха̄ти мам̣ сугата̄’’ти. ‘‘пат̣ибха̄ту там̣ чанданан̇галика̄’’ти бхагава̄ авоча.

атха кхо чанданан̇галико упа̄сако бхагавато саммукха̄ таданурӯпа̄йа га̄тха̄йа абхиттхави –

‘‘падумам̣ йатха̄ коканадам̣ сугандхам̣,

па̄то сийа̄ пхулламавӣтагандхам̣;

ан̇гӣрасам̣ пасса вирочама̄нам̣,

тапантама̄диччамиванталиккхе’’ти.

атха кхо те пан̃ча ра̄джа̄но чанданан̇галикам̣ упа̄сакам̣ пан̃чахи уттара̄сан̇гехи аччха̄десум̣. атха кхо чанданан̇галико упа̄сако техи пан̃чахи уттара̄сан̇гехи бхагавантам̣ аччха̄десӣти.

3. дон̣апа̄касуттам̣

124. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена ра̄джа̄ пасенади косало дон̣апа̄какурам̣ [дон̣апа̄касудам̣ (сӣ.), дон̣апа̄кам̣ судам̣ (пӣ.)] бхун̃джати. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхутта̄вӣ махасса̄сӣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди.

атха кхо бхагава̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ бхутта̄вим̣ махасса̄сим̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –

‘‘мануджасса сада̄ сатӣмато,

маттам̣ джа̄нато ладдхабходжане;

танукасса [тану тасса (сӣ. пӣ.)] бхаванти ведана̄,

сан̣икам̣ джӣрати а̄йупа̄лайа’’нти.

тена кхо пана самайена судассано ма̄н̣аво ран̃н̃о пасенадисса косаласса пит̣т̣хито т̣хито хоти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало судассанам̣ ма̄н̣авам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, та̄та судассана, бхагавато сантике имам̣ га̄тхам̣ парийа̄пун̣итва̄ мама бхатта̄бхиха̄ре (бхатта̄бхиха̄ре) [( ) сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ. поттхакесу наттхи] бха̄са. ахан̃ча те девасикам̣ каха̄пан̣асатам̣ (каха̄пан̣асатам̣) [( ) сӣ. сйа̄. кам̣. поттхакесу наттхи] ниччам̣ бхиккхам̣ паваттайисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣ дева̄’’ти кхо судассано ма̄н̣аво ран̃н̃о пасенадисса косаласса пат̣иссутва̄ бхагавато сантике имам̣ га̄тхам̣ парийа̄пун̣итва̄ ран̃н̃о пасенадисса косаласса бхатта̄бхиха̄ре судам̣ бха̄сати –

‘‘мануджасса сада̄ сатӣмато,

маттам̣ джа̄нато ладдхабходжане;

танукасса бхаванти ведана̄,

сан̣икам̣ джӣрати а̄йупа̄лайа’’нти.

атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало анупуббена на̄л̣икоданапарамата̄йа [на̄л̣икоданаматта̄йа (ка.)] сан̣т̣ха̄си. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало апарена самайена сусалликхитагатто па̄н̣ина̄ гатта̄ни анумаджджанто та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘‘убхайена вата мам̣ со бхагава̄ аттхена анукампи – дит̣т̣хадхаммикена чева аттхена сампара̄йикена ча̄’’ти.

4. пат̣хамасан̇га̄масуттам̣

125. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ аббхуййа̄си йена ка̄си. ассоси кхо ра̄джа̄ пасенади косало – ‘‘ра̄джа̄ кира ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ мамам̣ аббхуййа̄то йена ка̄сӣ’’ти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ паччуййа̄си йена ка̄си. атха кхо ра̄джа̄ ча ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ра̄джа̄ ча пасенади косало сан̇га̄месум̣. тасмим̣ кхо пана сан̇га̄ме ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ пара̄джеси. пара̄джито ча ра̄джа̄ пасенади косало сакамева [сан̇га̄ма̄ (ка.)] ра̄джадха̄ним̣ са̄ваттхим̣ паччуййа̄си [па̄йа̄си (сӣ. пӣ.)].

атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа пависим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –

‘‘идха, бханте, ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ аббхуййа̄си йена ка̄си. ассоси кхо, бханте, ра̄джа̄ пасенади косало – ‘ра̄джа̄ кира ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ мамам̣ аббхуййа̄то йена ка̄сӣ’ти. атха кхо, бханте, ра̄джа̄ пасенади косало чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ паччуййа̄си йена ка̄си. атха кхо, бханте, ра̄джа̄ ча ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ра̄джа̄ ча пасенади косало сан̇га̄месум̣. тасмим̣ кхо пана, бханте, сан̇га̄ме ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ пара̄джеси. пара̄джито ча, бханте, ра̄джа̄ пасенади косало сакамева ра̄джадха̄ним̣ са̄ваттхим̣ паччуййа̄сӣ’’ти.

‘‘ра̄джа̄, бхиккхаве, ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто па̄памитто па̄пасаха̄йо па̄пасампаван̇ко; ра̄джа̄ ча кхо, бхиккхаве, пасенади косало калйа̄н̣амитто калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко. аджджева [аджджатан̃ча (сӣ. пӣ.), аджджевам̣ (сйа̄. кам̣.)], бхиккхаве, ра̄джа̄ пасенади косало имам̣ раттим̣ дуккхам̣ сети пара̄джито’’ти. идамавоча…пе…

‘‘джайам̣ верам̣ пасавати, дуккхам̣ сети пара̄джито;

упасанто сукхам̣ сети, хитва̄ джайапара̄джайа’’нти.

5. дутийасан̇га̄масуттам̣

126. [еттха ‘‘атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ аббхуййа̄сӣ’’ти а̄дина̄ па̄т̣хена бхавитаббам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ хи ‘‘аббхуййа̄сӣти пара̄джайе гарахаппатто…пе… вуттаджайака̄ран̣ам̣ сутва̄ абхиуййа̄сӣ’’ти вуттам̣] атха кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ аббхуййа̄си йена ка̄си. ассоси кхо ра̄джа̄ пасенади косало – ‘‘ра̄джа̄ кира ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ мамам̣ аббхуййа̄то йена ка̄сӣ’’ти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ паччуййа̄си йена ка̄си. атха кхо ра̄джа̄ ча ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ра̄джа̄ ча пасенади косало сан̇га̄месум̣. тасмим̣ кхо пана сан̇га̄ме ра̄джа̄ пасенади косало ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ пара̄джеси, джӣвагга̄хан̃ча нам̣ аггахеси. атха кхо ран̃н̃о пасенадисса косаласса етадахоси – ‘‘кин̃ча̄пи кхо мйа̄йам̣ ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто адуббхантасса дуббхати, атха ча пана ме бха̄гинеййо хоти. йам̣нӯна̄хам̣ ран̃н̃о ма̄гадхасса аджа̄тасаттуно ведехипуттасса саббам̣ хаттхика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ассака̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ратхака̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ паттика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ джӣвантамева нам̣ осаджджеййа’’нти [оссаджджеййанти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)].

атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало ран̃н̃о ма̄гадхасса аджа̄тасаттуно ведехипуттасса саббам̣ хаттхика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ассака̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ратхака̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ паттика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ джӣвантамева нам̣ осаджджи [оссаджи (сӣ.), оссаджджи (сйа̄. кам̣. пӣ.)].

атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа пависим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –

‘‘идха, бханте, ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ аббхуййа̄си йена ка̄си. ассоси кхо, бханте, ра̄джа̄ пасенади косало – ‘ра̄джа̄ кира ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ мамам̣ аббхуййа̄то йена ка̄сӣ’ти. атха кхо, бханте, ра̄джа̄ пасенади косало чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ паччуййа̄си йена ка̄си. атха кхо, бханте, ра̄джа̄ ча ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ра̄джа̄ ча пасенади косало сан̇га̄месум̣. тасмим̣ кхо пана, бханте, сан̇га̄ме ра̄джа̄ пасенади косало ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ аджа̄тасаттум̣ ведехипуттам̣ пара̄джеси, джӣвагга̄хан̃ча нам̣ аггахеси. атха кхо, бханте, ран̃н̃о пасенадисса косаласса етадахоси – ‘кин̃ча̄пи кхо мйа̄йам̣ ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто адуббхантасса дуббхати, атха ча пана ме бха̄гинеййо хоти. йам̣нӯна̄хам̣ ран̃н̃о ма̄гадхасса аджа̄тасаттуно ведехипуттасса саббам̣ хаттхика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ассака̄йам̣ саббам̣ ратхака̄йам̣ саббам̣ паттика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ джӣвантамева нам̣ осаджджеййа’’’нти.

‘‘атха кхо, бханте, ра̄джа̄ пасенади косало ран̃н̃о ма̄гадхасса аджа̄тасаттуно ведехипуттасса саббам̣ хаттхика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ассака̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ ратхака̄йам̣ парийа̄дийитва̄ саббам̣ паттика̄йам̣ парийа̄дийитва̄ джӣвантамева нам̣ осаджджӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ има̄ га̄тха̄йо абха̄си –

‘‘вилумпатева пурисо, йа̄васса упакаппати;

йада̄ чан̃н̃е вилумпанти, со вилутто вилуппати [вилумпати (сӣ. пӣ. ка.)].

‘‘т̣ха̄нан̃хи ман̃н̃ати ба̄ло, йа̄ва па̄пам̣ на паччати;

йада̄ ча паччати па̄пам̣, атха дуккхам̣ нигаччхати.

‘‘ханта̄ лабхати [лабхати ханта̄ (сӣ. сйа̄. кам̣.)] ханта̄рам̣, джета̄рам̣ лабхате джайам̣;

аккосако ча аккосам̣, росета̄ран̃ча росако;

атха каммавиват̣т̣ена, со вилутто вилуппатӣ’’ти.

6. маллика̄суттам̣

127. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. атха кхо ан̃н̃атаро пурисо йена ра̄джа̄ пасенади косало тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ран̃н̃о пасенадисса косаласса упакан̣н̣аке а̄рочеси – ‘‘маллика̄, дева, девӣ дхӣтарам̣ виджа̄та̄’’ти. евам̣ вутте, ра̄джа̄ пасенади косало анаттамано ахоси.

атха кхо бхагава̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ анаттаманатам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ има̄ га̄тха̄йо абха̄си –

‘‘иттхӣпи хи екаччийа̄, сеййа̄ поса джана̄дхипа;

медха̄винӣ сӣлаватӣ, сассудева̄ патиббата̄.

‘‘тасса̄ йо джа̄йати посо, сӯро хоти дисампати;

та̄диса̄ субхагийа̄ [субхарийа̄путто (ка.)] путто, раджджампи ануса̄сатӣ’’ти.

7. аппама̄дасуттам̣

128. са̄ваттхинида̄нам̣. екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аттхи ну кхо, бханте, еко дхаммо йо убхо аттхе самадхиггайха тит̣т̣хати – дит̣т̣хадхаммикан̃чева аттхам̣ сампара̄йикан̃ча̄’’ти?

‘‘аттхи кхо, маха̄ра̄джа, еко дхаммо йо убхо аттхе самадхиггайха тит̣т̣хати – дит̣т̣хадхаммикан̃чева аттхам̣ сампара̄йикан̃ча̄’’ти.

‘‘катамо пана, бханте, еко дхаммо, йо убхо аттхе самадхиггайха тит̣т̣хати – дит̣т̣хадхаммикан̃чева аттхам̣ сампара̄йикан̃ча̄’’ти?

‘‘аппама̄до кхо, маха̄ра̄джа, еко дхаммо, йо убхо аттхе самадхиггайха тит̣т̣хати – дит̣т̣хадхаммикан̃чева аттхам̣ сампара̄йикан̃ча̄ти. сеййатха̄пи, маха̄ра̄джа, йа̄ни ка̄ничи джан̇гала̄нам̣ [джан̇гама̄нам̣ (сӣ. пӣ.)] па̄н̣а̄нам̣ пададжа̄та̄ни, сабба̄ни та̄ни хаттхипаде самодха̄нам̣ гаччханти, хаттхипадам̣ тесам̣ аггамаккха̄йати – йадидам̣ махантаттена; евамева кхо, маха̄ра̄джа, аппама̄до еко дхаммо, йо убхо аттхе самадхиггайха тит̣т̣хати – дит̣т̣хадхаммикан̃чева аттхам̣ сампара̄йикан̃ча̄’’ти. идамавоча…пе…

‘‘а̄йум̣ арогийам̣ ван̣н̣ам̣, саггам̣ учча̄кулӣнатам̣;

ратийо паттхайантена, ул̣а̄ра̄ апара̄пара̄.

‘‘аппама̄дам̣ пасам̣санти, пун̃н̃акирийа̄су пан̣д̣ита̄;

аппаматто убхо аттхе, адхигган̣ха̄ти пан̣д̣ито.

‘‘дит̣т̣хе дхамме ча йо аттхо, йо чаттхо сампара̄йико;

аттха̄бхисамайа̄ дхӣро, пан̣д̣итоти павуччатӣ’’ти.

8. калйа̄н̣амиттасуттам̣

129. са̄ваттхинида̄нам̣. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха майхам̣, бханте, рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо, со ча кхо калйа̄н̣амиттасса калйа̄н̣асаха̄йасса калйа̄н̣асампаван̇касса, но па̄памиттасса но па̄пасаха̄йасса но па̄пасампаван̇касса̄’’’ти.

‘‘еваметам̣, маха̄ра̄джа, еваметам̣, маха̄ра̄джа! сва̄ккха̄то, маха̄ра̄джа, майа̄ дхаммо. со ча кхо калйа̄н̣амиттасса калйа̄н̣асаха̄йасса калйа̄н̣асампаван̇касса, но па̄памиттасса но па̄пасаха̄йасса но па̄пасампаван̇касса̄ти.

‘‘екамида̄хам̣, маха̄ра̄джа, самайам̣ саккесу вихара̄ми нагаракам̣ на̄ма сакйа̄нам̣ нигамо. атха кхо, маха̄ра̄джа, а̄нандо бхиккху йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо, маха̄ра̄джа, а̄нандо бхиккху мам̣ етадавоча – ‘упад̣д̣хамидам̣, бханте, брахмачарийасса – йадидам̣ калйа̄н̣амиттата̄ калйа̄н̣асаха̄йата̄ калйа̄н̣асампаван̇ката̄’’’ти.

‘‘евам̣ вутта̄хам̣, маха̄ра̄джа, а̄нандам̣ бхиккхум̣ етадавочам̣ – ‘ма̄ хевам̣, а̄нанда, ма̄ хевам̣, а̄нанда! сакаламева хидам̣, а̄нанда, брахмачарийам̣ – йадидам̣ калйа̄н̣амиттата̄ калйа̄н̣асаха̄йата̄ калйа̄н̣асампаван̇ката̄. калйа̄н̣амиттассетам̣, а̄нанда, бхиккхуно па̄т̣икан̇кхам̣ калйа̄н̣асаха̄йасса калйа̄н̣асампаван̇касса арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бха̄вессати арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бахулӣкариссати’’’.

‘‘катхан̃ча, а̄нанда, бхиккху калйа̄н̣амитто калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бха̄вети, арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бахулӣкароти? идха̄нанда, бхиккху самма̄дит̣т̣хим̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ воссаггапарин̣а̄мим̣, самма̄сан̇каппам̣ бха̄вети…пе… самма̄ва̄чам̣ бха̄вети…пе… самма̄каммантам̣ бха̄вети…пе… самма̄а̄джӣвам̣ бха̄вети…пе… самма̄ва̄йа̄мам̣ бха̄вети…пе… самма̄сатим̣ бха̄вети…пе… самма̄сама̄дхим̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ воссаггапарин̣а̄мим̣. евам̣ кхо, а̄нанда, бхиккху калйа̄н̣амитто калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бха̄вети, арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бахулӣкароти. тадамина̄петам̣, а̄нанда, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сакаламевидам̣ брахмачарийам̣ – йадидам̣ калйа̄н̣амиттата̄ калйа̄н̣асаха̄йата̄ калйа̄н̣асампаван̇ката̄’’ти.

‘‘маман̃хи, а̄нанда, калйа̄н̣амиттам̣ а̄гамма джа̄тидхамма̄ сатта̄ джа̄тийа̄ паримуччанти, джара̄дхамма̄ сатта̄ джара̄йа паримуччанти, бйа̄дхидхамма̄ сатта̄ бйа̄дхито паримуччанти, маран̣адхамма̄ сатта̄ маран̣ена паримуччанти, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄садхамма̄ сатта̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄сехи паримуччанти. имина̄ кхо етам̣, а̄нанда, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сакаламевидам̣ брахмачарийам̣ – йадидам̣ калйа̄н̣амиттата̄ калйа̄н̣асаха̄йата̄ калйа̄н̣асампаван̇ката̄’’ти.

‘‘тасма̄тиха те, маха̄ра̄джа, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘калйа̄н̣амитто бхависса̄ми калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко’ти. еван̃хи те, маха̄ра̄джа, сиккхитаббам̣.

‘‘калйа̄н̣амиттасса те, маха̄ра̄джа, калйа̄н̣асаха̄йасса калйа̄н̣асампаван̇касса айам̣ еко дхаммо упанисса̄йа виха̄таббо – аппама̄до кусалесу дхаммесу.

‘‘аппаматтасса те, маха̄ра̄джа, вихарато аппама̄дам̣ упанисса̄йа, иттха̄га̄расса ануйантасса евам̣ бхависсати – ‘ра̄джа̄ кхо аппаматто вихарати, аппама̄дам̣ упанисса̄йа. ханда, майампи аппаматта̄ вихара̄ма, аппама̄дам̣ упанисса̄йа̄’’’ти.

‘‘аппаматтасса те, маха̄ра̄джа, вихарато аппама̄дам̣ упанисса̄йа, кхаттийа̄нампи ануйанта̄нам̣ евам̣ бхависсати – ‘ра̄джа̄ кхо аппаматто вихарати аппама̄дам̣ упанисса̄йа. ханда, майампи аппаматта̄ вихара̄ма, аппама̄дам̣ упанисса̄йа̄’’’ти.

‘‘аппаматтасса те, маха̄ра̄джа, вихарато аппама̄дам̣ упанисса̄йа, балака̄йассапи евам̣ бхависсати – ‘ра̄джа̄ кхо аппаматто вихарати аппама̄дам̣ упанисса̄йа. ханда, майампи аппаматта̄ вихара̄ма, аппама̄дам̣ упанисса̄йа̄’’’ти.

‘‘аппаматтасса те, маха̄ра̄джа, вихарато аппама̄дам̣ упанисса̄йа, негамаджа̄нападассапи евам̣ бхависсати – ‘ра̄джа̄ кхо аппаматто вихарати, аппама̄дам̣ упанисса̄йа. ханда, майампи аппаматта̄ вихара̄ма, аппама̄дам̣ упанисса̄йа̄’’’ти?

‘‘аппаматтасса те, маха̄ра̄джа, вихарато аппама̄дам̣ упанисса̄йа, атта̄пи гутто раккхито бхависсати – иттха̄га̄рампи гуттам̣ раккхитам̣ бхависсати, косакот̣т̣ха̄га̄рампи гуттам̣ раккхитам̣ бхависсатӣ’’ти. идамавоча…пе…

‘‘бхоге паттхайама̄нена, ул̣а̄ре апара̄паре;

аппама̄дам̣ пасам̣санти, пун̃н̃акирийа̄су пан̣д̣ита̄.

‘‘аппаматто убхо аттхе, адхигган̣ха̄ти пан̣д̣ито;

дит̣т̣хе дхамме ча йо аттхо, йо чаттхо сампара̄йико;

аттха̄бхисамайа̄ дхӣро, пан̣д̣итоти павуччатӣ’’ти.

9. пат̣хамаапуттакасуттам̣

130. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало дива̄ дивасса йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘ханда, куто ну твам̣, маха̄ра̄джа, а̄гаччхаси дива̄ дивасса̄’’ти?

‘‘идха, бханте, са̄ваттхийам̣ сет̣т̣хи гахапати ка̄лан̇като. тамахам̣ апуттакам̣ са̄патеййам̣ ра̄джантепурам̣ атихаритва̄ а̄гаччха̄ми. асӣти, бханте, сатасахасса̄ни хиран̃н̃ассева, ко пана ва̄до рӯпийасса! тасса кхо пана, бханте, сет̣т̣хисса гахапатисса еварӯпо бхаттабхого ахоси – кан̣а̄джакам̣ бхун̃джати билан̇гадутийам̣. еварӯпо ваттхабхого ахоси – са̄н̣ам̣ дха̄рети типаккхавасанам̣. еварӯпо йа̄набхого ахоси – джаджджараратхакена йа̄ти пан̣н̣ачхаттакена дха̄рийама̄нена̄’’ти.

‘‘еваметам̣, маха̄ра̄джа, еваметам̣, маха̄ра̄джа! асаппурисо кхо, маха̄ра̄джа, ул̣а̄ре бхоге лабхитва̄ неватта̄нам̣ сукхети пӣн̣ети, на ма̄та̄питаро сукхети пӣн̣ети, на путтада̄рам̣ сукхети пӣн̣ети, на да̄сакаммакарапорисе сукхети пӣн̣ети, на митта̄мачче сукхети пӣн̣ети, на саман̣абра̄хман̣есу уддхаггикам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄пети соваггикам̣ сукхавипа̄кам̣ саггасам̣ваттаникам̣. тасса те бхоге евам̣ самма̄ апарибхун̃джийама̄не [апарибхун̃джама̄но (саббаттха)] ра̄джа̄но ва̄ харанти чора̄ ва̄ харанти агги ва̄ д̣ахати удакам̣ ва̄ вахати аппийа̄ ва̄ да̄йа̄да̄ харанти. евам̣са те [евам̣ санте (сӣ. пӣ.)], маха̄ра̄джа, бхога̄ самма̄ апарибхун̃джийама̄на̄ париккхайам̣ гаччханти, но парибхогам̣.

‘‘сеййатха̄пи, маха̄ра̄джа, амануссат̣т̣ха̄не поккхаран̣ӣ аччходака̄ сӣтодака̄ са̄тодака̄ сетодака̄ супатиттха̄ раман̣ӣйа̄. там̣ джано нева хареййа на пивеййа на наха̄йеййа на йатха̄паччайам̣ ва̄ кареййа. еван̃хи там̣, маха̄ра̄джа, удакам̣ самма̄ апарибхун̃джийама̄нам̣ [апарибхун̃джама̄нам̣ (сйа̄. кам̣.)] париккхайам̣ гаччхеййа, но парибхогам̣. евамева кхо, маха̄ра̄джа, асаппурисо ул̣а̄ре бхоге лабхитва̄ неватта̄нам̣ сукхети пӣн̣ети, на ма̄та̄питаро сукхети пӣн̣ети, на путтада̄рам̣ сукхети пӣн̣ети, на да̄сакаммакарапорисе сукхети пӣн̣ети, на митта̄мачче сукхети пӣн̣ети, на саман̣абра̄хман̣есу уддхаггикам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄пети соваггикам̣ сукхавипа̄кам̣ саггасам̣ваттаникам̣. тасса те бхоге евам̣ самма̄ апарибхун̃джийама̄не ра̄джа̄но ва̄ харанти чора̄ ва̄ харанти агги ва̄ д̣ахати удакам̣ ва̄ вахати аппийа̄ ва̄ да̄йа̄да̄ харанти. евам̣са те [евам̣ санте (сӣ. пӣ.)], маха̄ра̄джа, бхога̄ самма̄ апарибхун̃джийама̄на̄ париккхайам̣ гаччханти, но парибхогам̣.

‘‘саппурисо ча кхо, маха̄ра̄джа, ул̣а̄ре бхоге лабхитва̄ атта̄нам̣ сукхети пӣн̣ети, ма̄та̄питаро сукхети пӣн̣ети, путтада̄рам̣ сукхети пӣн̣ети, да̄сакаммакарапорисе сукхети пӣн̣ети, митта̄мачче сукхети пӣн̣ети, саман̣абра̄хман̣есу уддхаггикам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄пети соваггикам̣ сукхавипа̄кам̣ саггасам̣ваттаникам̣. тасса те бхоге евам̣ самма̄ парибхун̃джийама̄не нева ра̄джа̄но харанти, на чора̄ харанти, на агги д̣ахати, на удакам̣ вахати, на аппийа̄ да̄йа̄да̄ харанти. евам̣са те, маха̄ра̄джа, бхога̄ самма̄ парибхун̃джийама̄на̄ парибхогам̣ гаччханти, но париккхайам̣.

‘‘сеййатха̄пи, маха̄ра̄джа, га̄масса ва̄ нигамасса ва̄ авидӯре поккхаран̣ӣ аччходака̄ сӣтодака̄ са̄тодака̄ сетодака̄ супатиттха̄ раман̣ӣйа̄. тан̃ча удакам̣ джано хареййапи пивеййапи наха̄йеййапи йатха̄паччайампи кареййа. еван̃хи там̣, маха̄ра̄джа, удакам̣ самма̄ парибхун̃джийама̄нам̣ парибхогам̣ гаччхеййа, но париккхайам̣. евамева кхо, маха̄ра̄джа, саппурисо ул̣а̄ре бхоге лабхитва̄ атта̄нам̣ сукхети пӣн̣ети, ма̄та̄питаро сукхети пӣн̣ети, путтада̄рам̣ сукхети пӣн̣ети, да̄сакаммакарапорисе сукхети пӣн̣ети, митта̄мачче сукхети пӣн̣ети, саман̣абра̄хман̣есу уддхаггикам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄пети соваггикам̣ сукхавипа̄кам̣ саггасам̣ваттаникам̣. тасса те бхоге евам̣ самма̄ парибхун̃джийама̄не нева ра̄джа̄но харанти, на чора̄ харанти, на агги д̣ахати, на удакам̣ вахати, на аппийа̄ да̄йа̄да̄ харанти. евам̣са те, маха̄ра̄джа, бхога̄ самма̄ парибхун̃джийама̄на̄ парибхогам̣ гаччханти, но париккхайа’’нти.

‘‘амануссат̣т̣ха̄не удакам̣ва сӣтам̣,

тадапеййама̄нам̣ парисосамети;

евам̣ дханам̣ ка̄пурисо лабхитва̄,

неваттана̄ бхун̃джати но дада̄ти.

дхӣро ча вин̃н̃ӯ адхигамма бхоге,

со бхун̃джати киччакаро ча хоти;

со н̃а̄тисан̇гхам̣ нисабхо бхаритва̄,

аниндито саггамупети т̣ха̄на’’нти.

10. дутийаапуттакасуттам̣

131. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало дива̄ дивасса йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ екамантам̣ нисиннам̣ кхо ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘ханда, куто ну твам̣, маха̄ра̄джа, а̄гаччхаси дива̄ дивасса̄’’ти?

‘‘идха, бханте, са̄ваттхийам̣ сет̣т̣хи гахапати ка̄лан̇като. тамахам̣ апуттакам̣ са̄патеййам̣ ра̄джантепурам̣ атихаритва̄ а̄гаччха̄ми. сатам̣, бханте, сатасахасса̄ни хиран̃н̃ассева, ко пана ва̄до рӯпийасса! тасса кхо пана, бханте, сет̣т̣хисса гахапатисса еварӯпо бхаттабхого ахоси – кан̣а̄джакам̣ бхун̃джати билан̇гадутийам̣. еварӯпо ваттхабхого ахоси – са̄н̣ам̣ дха̄рети типаккхавасанам̣. еварӯпо йа̄набхого ахоси – джаджджараратхакена йа̄ти пан̣н̣ачхаттакена дха̄рийама̄нена̄’’ти.

‘‘еваметам̣, маха̄ра̄джа, еваметам̣, маха̄ра̄джа! бхӯтапуббам̣ со, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хи гахапати таггарасикхим̣ на̄ма паччекасамбуддхам̣ пин̣д̣апа̄тена пат̣ипа̄деси. ‘детха саман̣асса пин̣д̣а’нти ватва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. датва̄ ча пана паччха̄ виппат̣иса̄рӣ ахоси – ‘вараметам̣ пин̣д̣апа̄там̣ да̄са̄ ва̄ каммакара̄ ва̄ бхун̃джеййу’нти. бха̄ту ча пана екапуттакам̣ са̄патеййасса ка̄ран̣а̄ джӣвита̄ воропеси.

‘‘йам̣ кхо со, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хи гахапати таггарасикхим̣ паччекасамбуддхам̣ пин̣д̣апа̄тена пат̣ипа̄деси, тасса каммасса випа̄кена саттаккхаттум̣ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджи. тассева каммасса випа̄ка̄васесена имисса̄йева са̄ваттхийа̄ саттаккхаттум̣ сет̣т̣хиттам̣ ка̄реси. йам̣ кхо со, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хи гахапати датва̄ паччха̄ виппат̣иса̄рӣ ахоси – ‘вараметам̣ пин̣д̣апа̄там̣ да̄са̄ ва̄ каммакара̄ ва̄ бхун̃джеййу’нти, тасса каммасса випа̄кена на̄ссул̣а̄ра̄йа бхаттабхога̄йа читтам̣ намати, на̄ссул̣а̄ра̄йа ваттхабхога̄йа читтам̣ намати, на̄ссул̣а̄ра̄йа йа̄набхога̄йа читтам̣ намати, на̄ссул̣а̄ра̄нам̣ пан̃чаннам̣ ка̄магун̣а̄нам̣ бхога̄йа читтам̣ намати. йам̣ кхо со, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хи гахапати бха̄ту ча пана екапуттакам̣ са̄патеййасса ка̄ран̣а̄ джӣвита̄ воропеси, тасса каммасса випа̄кена бахӯни васса̄ни бахӯни вассасата̄ни бахӯни вассасахасса̄ни бахӯни вассасатасахасса̄ни нирайе паччиттха. тассева каммасса випа̄ка̄васесена идам̣ саттамам̣ апуттакам̣ са̄патеййам̣ ра̄джакосам̣ павесети. тасса кхо, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хисса гахапатисса пура̄н̣ан̃ча пун̃н̃ам̣ париккхӣн̣ам̣, наван̃ча пун̃н̃ам̣ анупачитам̣. аджджа пана, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хи гахапати маха̄роруве нирайе паччатӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте, сет̣т̣хи гахапати маха̄рорувам̣ нирайам̣ упапанно’’ти. ‘‘евам̣, маха̄ра̄джа, сет̣т̣хи гахапати маха̄рорувам̣ нирайам̣ упапанно’’ти. идамавоча…пе….

‘‘дхан̃н̃ам̣ дханам̣ раджатам̣ джа̄тарӯпам̣, париггахам̣ ва̄пи йадаттхи кин̃чи;

да̄са̄ каммакара̄ песса̄, йе часса ануджӣвино.

‘‘саббам̣ на̄да̄йа гантаббам̣, саббам̣ никкхиппага̄минам̣ [никкхӣпага̄минам̣ (сйа̄. кам̣. ка.)];

йан̃ча кароти ка̄йена, ва̄ча̄йа уда четаса̄.

‘‘тан̃хи тасса сакам̣ хоти, тан̃ча а̄да̄йа гаччхати;

тан̃часса анугам̣ хоти, чха̄йа̄ва анапа̄йинӣ.

‘‘тасма̄ кареййа калйа̄н̣ам̣, ничайам̣ сампара̄йикам̣;

пун̃н̃а̄ни паралокасмим̣, патит̣т̣ха̄ хонти па̄н̣ина’’нти.

дутийо вагго.

тассудда̄нам̣ –

джат̣ила̄ пан̃ча ра̄джа̄но, дон̣апа̄какурена ча;

сан̇га̄мена две вутта̄ни, маллика̄ [дхӣтара̄ (бахӯсу)] две аппама̄дена ча;

апуттакена две вутта̄, вагго тена павуччатӣти.