8. чхетва̄вагго
1. чхетва̄суттам̣
71. са̄ваттхинида̄нам̣. екамантам̣ т̣хита̄ кхо са̄ девата̄ бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –
‘‘ким̣су чхетва̄ [джхатва̄ (сӣ.), гхатва̄ (сйа̄. кам̣.) евамупарипи] сукхам̣ сети, ким̣су чхетва̄ на сочати;
киссассу екадхаммасса, вадхам̣ рочеси готама̄’’ти.
‘‘кодхам̣ чхетва̄ сукхам̣ сети, кодхам̣ чхетва̄ на сочати;
кодхасса висамӯласса, мадхураггасса девате;
вадхам̣ арийа̄ пасам̣санти, тан̃хи чхетва̄ на сочатӣ’’ти.
2. ратхасуттам̣
72. ‘‘ким̣су ратхасса пан̃н̃а̄н̣ам̣, ким̣су пан̃н̃а̄н̣амаггино;
ким̣су рат̣т̣хасса пан̃н̃а̄н̣ам̣, ким̣су пан̃н̃а̄н̣амиттхийа̄’’ти.
‘‘дхаджо ратхасса пан̃н̃а̄н̣ам̣, дхӯмо пан̃н̃а̄н̣амаггино;
ра̄джа̄ рат̣т̣хасса пан̃н̃а̄н̣ам̣, бхатта̄ пан̃н̃а̄н̣амиттхийа̄’’ти.
3. виттасуттам̣
73. ‘‘ким̣сӯдха виттам̣ пурисасса сет̣т̣хам̣, ким̣су сучин̣н̣о сукхама̄вахати;
ким̣су хаве са̄дутарам̣ [са̄дхутарам̣ (ка.)] раса̄нам̣, катхам̣джӣвим̣ [ким̣суджӣвим̣ (ка.)] джӣвитама̄ху сет̣т̣ха’’нти.
‘‘саддхӣдха виттам̣ пурисасса сет̣т̣хам̣, дхаммо сучин̣н̣о сукхама̄вахати;
саччам̣ хаве са̄дутарам̣ раса̄нам̣, пан̃н̃а̄джӣвим̣ джӣвитама̄ху сет̣т̣ха’’нти.
4. вут̣т̣хисуттам̣
74. ‘‘ким̣су уппататам̣ сет̣т̣хам̣, ким̣су нипататам̣ варам̣;
ким̣су паваджама̄на̄нам̣, ким̣су павадатам̣ вара’’нти.
‘‘бӣджам̣ уппататам̣ сет̣т̣хам̣, вут̣т̣хи нипататам̣ вара̄;
га̄во паваджама̄на̄нам̣, путто павадатам̣ вароти.
‘‘виджджа̄ уппататам̣ сет̣т̣ха̄, авиджджа̄ нипататам̣ вара̄;
сан̇гхо паваджама̄на̄нам̣, буддхо павадатам̣ варо’’ти.
5. бхӣта̄суттам̣
75. ‘‘ким̣сӯдха бхӣта̄ джаната̄ анека̄,
магго чанека̄йатанаппавутто;
пуччха̄ми там̣ готама бхӯрипан̃н̃а,
кисмим̣ т̣хито паралокам̣ на бха̄йе’’ти.
‘‘ва̄чам̣ манан̃ча пан̣идха̄йа самма̄,
ка̄йена па̄па̄ни акуббама̄но;
бавханнапа̄нам̣ гхарама̄васанто,
саддхо мудӯ сам̣вибха̄гӣ вадан̃н̃ӯ;
етесу дхаммесу т̣хито чатӯсу,
дхамме т̣хито паралокам̣ на бха̄йе’’ти.
6. наджӣратисуттам̣
76. ‘‘ким̣ джӣрати ким̣ на джӣрати, ким̣су уппатхоти вуччати;
ким̣су дхамма̄нам̣ парипантхо, ким̣су раттиндиваккхайо;
ким̣ малам̣ брахмачарийасса, ким̣ сина̄наманодакам̣.
‘‘кати локасмим̣ чхидда̄ни, йаттха виттам̣ [читтам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] на тит̣т̣хати;
бхагавантам̣ пут̣т̣хума̄гамма, катхам̣ джа̄нему там̣ майа’’нти.
‘‘рӯпам̣ джӣрати мачча̄нам̣, на̄маготтам̣ на джӣрати;
ра̄го уппатхоти вуччати.
‘‘лобхо дхамма̄нам̣ парипантхо, вайо раттиндиваккхайо;
иттхӣ малам̣ брахмачарийасса, еттха̄йам̣ саджджате паджа̄;
тапо ча брахмачарийан̃ча, там̣ сина̄наманодакам̣.
‘‘чха локасмим̣ чхидда̄ни, йаттха виттам̣ на тит̣т̣хати;
а̄ласйан̃ча [а̄лассан̃ча (сӣ. пӣ.)] пама̄до ча, анут̣т̣ха̄нам̣ асам̣йамо;
нидда̄ тандӣ [танди (сӣ.)] ча те чхидде, саббасо там̣ виваджджайе’’ти.
7. иссарийасуттам̣
77. ‘‘ким̣су иссарийам̣ локе, ким̣су бхан̣д̣а̄намуттамам̣;
ким̣су саттхамалам̣ локе, ким̣су локасмимаббудам̣.
‘‘ким̣су харантам̣ ва̄ренти, харанто пана ко пийо;
ким̣су пунаппуна̄йантам̣, абхинанданти пан̣д̣ита̄’’ти.
‘‘васо иссарийам̣ локе, иттхӣ бхан̣д̣а̄намуттамам̣;
кодхо саттхамалам̣ локе, чора̄ локасмимаббуда̄.
‘‘чорам̣ харантам̣ ва̄ренти, харанто саман̣о пийо;
саман̣ам̣ пунаппуна̄йантам̣, абхинанданти пан̣д̣ита̄’’ти.
8. ка̄масуттам̣
78. ‘‘киматтхака̄мо на даде, ким̣ маччо на париччадже;
ким̣су мун̃чеййа калйа̄н̣ам̣, па̄пикам̣ на ча мочайе’’ти.
‘‘атта̄нам̣ на даде посо, атта̄нам̣ на париччадже;
ва̄чам̣ мун̃чеййа калйа̄н̣ам̣, па̄пикан̃ча на мочайе’’ти.
9. па̄тхеййасуттам̣
79. ‘‘ким̣су бандхати па̄тхеййам̣, ким̣су бхога̄нама̄сайо;
ким̣су нарам̣ парикассати, ким̣су локасми дуджджахам̣;
кисмим̣ баддха̄ путхӯ сатта̄, па̄сена сакун̣ӣ йатха̄’’ти.
‘‘саддха̄ бандхати па̄тхеййам̣, сирӣ бхога̄нама̄сайо;
иччха̄ нарам̣ парикассати, иччха̄ локасми дуджджаха̄;
иччха̄баддха̄ путхӯ сатта̄, па̄сена сакун̣ӣ йатха̄’’ти.
10. паджджотасуттам̣
80. ‘‘ким̣су локасми паджджото, ким̣су локасми джа̄гаро;
ким̣су камме саджӣва̄нам̣, кимасса ирийа̄патхо.
‘‘ким̣су аласам̣ аналасан̃ча [ким̣ а̄ласйа̄на̄ласйан̃ча (ка.)], ма̄та̄ путтам̣ва посати;
ким̣ бхӯта̄ упаджӣванти, йе па̄н̣а̄ патхависсита̄’’ти.
‘‘пан̃н̃а̄ локасми паджджото, сати локасми джа̄гаро;
га̄во камме саджӣва̄нам̣, сӣтасса ирийа̄патхо.
‘‘вут̣т̣хи аласам̣ аналасан̃ча, ма̄та̄ путтам̣ва посати;
вут̣т̣хим̣ бхӯта̄ упаджӣванти, йе па̄н̣а̄ патхависсита̄’’ти.
11. аран̣асуттам̣
81. ‘‘кесӯдха аран̣а̄ локе, кесам̣ вуситам̣ на нассати;
кедха иччхам̣ париджа̄нанти, кесам̣ бходжиссийам̣ сада̄.
‘‘ким̣су ма̄та̄ пита̄ бха̄та̄, ванданти нам̣ патит̣т̣хитам̣;
ким̣су идха джа̄тихӣнам̣, абхива̄денти кхаттийа̄’’ти.
‘‘саман̣ӣдха аран̣а̄ локе, саман̣а̄нам̣ вуситам̣ на нассати;
саман̣а̄ иччхам̣ париджа̄нанти, саман̣а̄нам̣ бходжиссийам̣ сада̄.
‘‘саман̣ам̣ ма̄та̄ пита̄ бха̄та̄, ванданти нам̣ патит̣т̣хитам̣;
саман̣ӣдха джа̄тихӣнам̣, абхива̄денти кхаттийа̄’’ти.
чхетва̄вагго ат̣т̣хамо.
тассудда̄нам̣ –
чхетва̄ ратхан̃ча читтан̃ча, вут̣т̣хи бхӣта̄ наджӣрати;
иссарам̣ ка̄мам̣ па̄тхеййам̣, паджджото аран̣ена ча̄ти.
девата̄сам̣йуттам̣ саматтам̣.