5. а̄диттавагго
1. а̄диттасуттам̣
41. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо ан̃н̃атара̄ девата̄ абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣а̄ кевалакаппам̣ джетаванам̣ обха̄сетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хита̄ кхо са̄ девата̄ бхагавато сантике има̄ га̄тха̄йо абха̄си –
‘‘а̄диттасмим̣ ага̄расмим̣, йам̣ нӣхарати бха̄джанам̣;
там̣ тасса хоти аттха̄йа, но ча йам̣ таттха д̣айхати.
‘‘евам̣ а̄диттако локо, джара̄йа маран̣ена ча;
нӣхаретхева да̄нена, диннам̣ хоти сунӣхатам̣.
‘‘диннам̣ сукхапхалам̣ хоти, на̄диннам̣ хоти там̣ татха̄;
чора̄ харанти ра̄джа̄но, агги д̣ахати нассати.
‘‘атха антена джахати, сарӣрам̣ сапариггахам̣;
етадан̃н̃а̄йа медха̄вӣ, бхун̃джетха ча дадетха ча;
датва̄ ча бхутва̄ ча йатха̄нубха̄вам̣;
аниндито саггамупети т̣ха̄на’’нти.
2. ким̣дадасуттам̣
42. ‘‘ким̣дадо баладо хоти, ким̣дадо хоти ван̣н̣адо;
ким̣дадо сукхадо хоти, ким̣дадо хоти чаккхудо;
ко ча саббададо хоти, там̣ ме аккха̄хи пуччхито’’ти.
‘‘аннадо баладо хоти, ваттхадо хоти ван̣н̣адо;
йа̄надо сукхадо хоти, дӣпадо хоти чаккхудо.
‘‘со ча саббададо хоти, йо дада̄ти упассайам̣;
аматам̣ дадо ча со хоти, йо дхаммамануса̄сатӣ’’ти.
3. аннасуттам̣
43. ‘‘аннамева̄бхинанданти, убхайе девама̄нуса̄;
атха ко на̄ма со йаккхо, йам̣ аннам̣ на̄бхинандатӣ’’ти.
‘‘йе нам̣ даданти саддха̄йа, виппасаннена четаса̄;
тамева аннам̣ бхаджати, асмим̣ локе парамхи ча.
‘‘тасма̄ винеййа маччхерам̣, даджджа̄ да̄нам̣ мала̄бхибхӯ;
пун̃н̃а̄ни паралокасмим̣, патит̣т̣ха̄ хонти па̄н̣ина’’нти.
4. екамӯласуттам̣
44. ‘‘екамӯлам̣ двира̄ват̣т̣ам̣, тималам̣ пан̃чапаттхарам̣;
самуддам̣ два̄даса̄ват̣т̣ам̣, па̄та̄лам̣ атарӣ исӣ’’ти.
5. аномасуттам̣
45. ‘‘аномана̄мам̣ нипун̣аттхадассим̣, пан̃н̃а̄дадам̣ ка̄ма̄лайе асаттам̣;
там̣ пассатха саббавидум̣ сумедхам̣, арийе патхе камама̄нам̣ махеси’’нти.
6. аччхара̄суттам̣
46. ‘‘аччхара̄ган̣асан̇гхут̣т̣хам̣, писа̄чаган̣асевитам̣;
ванантам̣ моханам̣ на̄ма, катхам̣ йа̄тра̄ бхависсатӣ’’ти.
‘‘уджуко на̄ма со магго, абхайа̄ на̄ма са̄ диса̄;
ратхо акӯджано на̄ма, дхаммачаккехи сам̣йуто.
‘‘хирӣ тасса апа̄ламбо, сатйасса парива̄ран̣ам̣;
дхамма̄хам̣ са̄ратхим̣ брӯми, самма̄дит̣т̣хипуреджавам̣.
‘‘йасса ета̄дисам̣ йа̄нам̣, иттхийа̄ пурисасса ва̄;
са ве етена йа̄нена, нибба̄нассева сантике’’ти.
7. ванаропасуттам̣
47. ‘‘кесам̣ дива̄ ча ратто ча, сада̄ пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хати;
дхаммат̣т̣ха̄ сӣласампанна̄, ке джана̄ саггага̄мино’’ти.
‘‘а̄ра̄маропа̄ ванаропа̄, йе джана̄ сетука̄рака̄;
папан̃ча удапа̄нан̃ча, йе даданти упассайам̣.
‘‘тесам̣ дива̄ ча ратто ча, сада̄ пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хати;
дхаммат̣т̣ха̄ сӣласампанна̄, те джана̄ саггага̄мино’’ти.
8. джетаванасуттам̣
48. ‘‘идан̃хи там̣ джетаванам̣, исисан̇гханисевитам̣;
а̄вуттхам̣ [а̄вут̣т̣хам̣ (ка.)] дхаммара̄джена, пӣтисан̃джананам̣ мама.
‘‘каммам̣ виджджа̄ ча дхаммо ча, сӣлам̣ джӣвитамуттамам̣;
етена мачча̄ суджджханти, на готтена дханена ва̄.
‘‘тасма̄ хи пан̣д̣ито посо, сампассам̣ аттхаматтано;
йонисо вичине дхаммам̣, евам̣ таттха висуджджхати.
‘‘са̄рипуттова пан̃н̃а̄йа, сӣлена упасамена ча;
йопи па̄ран̇гато бхиккху, ета̄вапарамо сийа̄’’ти.
9. маччхарисуттам̣
49. ‘‘йедха маччхарино локе, кадарийа̄ парибха̄сака̄;
ан̃н̃есам̣ дадама̄на̄нам̣, антара̄йакара̄ нара̄.
‘‘кӣдисо тесам̣ випа̄ко, сампара̄йо ча кӣдисо;
бхагавантам̣ пут̣т̣хума̄гамма, катхам̣ джа̄нему там̣ майа’’нти.
‘‘йедха маччхарино локе, кадарийа̄ парибха̄сака̄;
ан̃н̃есам̣ дадама̄на̄нам̣, антара̄йакара̄ нара̄.
‘‘нирайам̣ тираччха̄найоним̣, йамалокам̣ упападжджаре;
саче енти мануссаттам̣, далидде джа̄йаре куле.
‘‘чол̣ам̣ пин̣д̣о ратӣ кхид̣д̣а̄, йаттха киччхена лаббхати;
парато а̄сӣсаре [а̄сим̣саре (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ба̄ла̄, тампи тесам̣ на лаббхати;
дит̣т̣хе дхаммеса випа̄ко, сампара̄йе [сампара̄йо (сйа̄. кам̣. пӣ.)] ча дуггатӣ’’ти.
‘‘итихетам̣ виджа̄на̄ма, ан̃н̃ам̣ пуччха̄ма готама;
йедха ладдха̄ мануссаттам̣, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхара̄.
‘‘буддхе пасанна̄ дхамме ча, сан̇гхе ча тиббага̄рава̄;
кӣдисо тесам̣ випа̄ко, сампара̄йо ча кӣдисо;
бхагавантам̣ пут̣т̣хума̄гамма, катхам̣ джа̄нему там̣ майа’’нти.
‘‘йедха ладдха̄ мануссаттам̣, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхара̄;
буддхе пасанна̄ дхамме ча, сан̇гхе ча тиббага̄рава̄;
ете сагга̄ [сагге (сӣ. сйа̄. кам̣.)] пака̄санти, йаттха те упападжджаре.
‘‘саче енти мануссаттам̣, ад̣д̣хе а̄джа̄йаре куле;
чол̣ам̣ пин̣д̣о ратӣ кхид̣д̣а̄, йаттха̄киччхена лаббхати.
‘‘парасамбхатесу бхогесу, васаваттӣва модаре;
дит̣т̣хе дхаммеса випа̄ко, сампара̄йе ча суггатӣ’’ти.
10. гхат̣ӣка̄расуттам̣
50. ‘‘авихам̣ упапанна̄се, вимутта̄ сатта бхиккхаво;
ра̄гадосапариккхӣн̣а̄, тин̣н̣а̄ локе висаттика’’нти.
‘‘ке ча те атарум̣ пан̇кам̣ [сан̇гам̣ (сӣ. сйа̄.)], маччудхеййам̣ судуттарам̣;
ке хитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, диббайогам̣ упаччагу’’нти.
‘‘упако палаган̣д̣о ча, пуккуса̄ти ча те тайо;
бхаддийо кхан̣д̣адево ча, ба̄хурагги ча син̇гийо [бахудантӣ ча пин̇гайо (сӣ.)];
те хитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, диббайогам̣ упаччагу’’нти.
‘‘кусалӣ бха̄сасӣ тесам̣, ма̄рапа̄саппаха̄йинам̣;
касса те дхаммаман̃н̃а̄йа, аччхидум̣ бхавабандхана’’нти.
‘‘на ан̃н̃атра бхагавата̄, на̄н̃н̃атра тава са̄сана̄;
йасса те дхаммаман̃н̃а̄йа, аччхидум̣ бхавабандханам̣.
‘‘йаттха на̄ман̃ча рӯпан̃ча, асесам̣ упаруджджхати;
там̣ те дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа, аччхидум̣ бхавабандхана’’нти.
‘‘гамбхӣрам̣ бха̄сасӣ ва̄чам̣, дуббиджа̄нам̣ судуббудхам̣;
касса твам̣ дхаммаман̃н̃а̄йа, ва̄чам̣ бха̄саси ӣдиса’’нти.
‘‘кумбхака̄ро пуре а̄сим̣, векал̣ин̇ге [вехал̣ин̇ге (сӣ.), вебхал̣ин̇ге (сйа̄. кам̣.)] гхат̣ӣкаро;
ма̄та̄петтибхаро а̄сим̣, кассапасса упа̄сако.
‘‘вирато метхуна̄ дхамма̄, брахмача̄рӣ нира̄мисо;
ахува̄ те сага̄меййо, ахува̄ те пуре сакха̄.
‘‘сохамете паджа̄на̄ми, вимутте сатта бхиккхаво;
ра̄гадосапариккхӣн̣е, тин̣н̣е локе висаттика’’нти.
‘‘еваметам̣ тада̄ а̄си, йатха̄ бха̄саси бхаггава;
кумбхака̄ро пуре а̄си, векал̣ин̇ге гхат̣ӣкаро;
ма̄та̄петтибхаро а̄си, кассапасса упа̄сако.
‘‘вирато метхуна̄ дхамма̄, брахмача̄рӣ нира̄мисо;
ахува̄ ме сага̄меййо, ахува̄ ме пуре сакха̄’’ти.
‘‘еваметам̣ пура̄н̣а̄нам̣, саха̄йа̄нам̣ аху сан̇гамо;
убхиннам̣ бха̄витатта̄нам̣, сарӣрантимадха̄рина’’нти.
а̄диттавагго пан̃чамо.
тассудда̄нам̣ –
а̄диттам̣ ким̣дадам̣ аннам̣, екамӯлааномийам̣;
аччхара̄ванаропаджетам̣, маччхарена гхат̣ӣкароти.