5. а̄диттавагго

1. а̄диттасуттам̣

41. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо ан̃н̃атара̄ девата̄ абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣а̄ кевалакаппам̣ джетаванам̣ обха̄сетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хита̄ кхо са̄ девата̄ бхагавато сантике има̄ га̄тха̄йо абха̄си –

‘‘а̄диттасмим̣ ага̄расмим̣, йам̣ нӣхарати бха̄джанам̣;

там̣ тасса хоти аттха̄йа, но ча йам̣ таттха д̣айхати.

‘‘евам̣ а̄диттако локо, джара̄йа маран̣ена ча;

нӣхаретхева да̄нена, диннам̣ хоти сунӣхатам̣.

‘‘диннам̣ сукхапхалам̣ хоти, на̄диннам̣ хоти там̣ татха̄;

чора̄ харанти ра̄джа̄но, агги д̣ахати нассати.

‘‘атха антена джахати, сарӣрам̣ сапариггахам̣;

етадан̃н̃а̄йа медха̄вӣ, бхун̃джетха ча дадетха ча;

датва̄ ча бхутва̄ ча йатха̄нубха̄вам̣;

аниндито саггамупети т̣ха̄на’’нти.

2. ким̣дадасуттам̣

42. ‘‘ким̣дадо баладо хоти, ким̣дадо хоти ван̣н̣адо;

ким̣дадо сукхадо хоти, ким̣дадо хоти чаккхудо;

ко ча саббададо хоти, там̣ ме аккха̄хи пуччхито’’ти.

‘‘аннадо баладо хоти, ваттхадо хоти ван̣н̣адо;

йа̄надо сукхадо хоти, дӣпадо хоти чаккхудо.

‘‘со ча саббададо хоти, йо дада̄ти упассайам̣;

аматам̣ дадо ча со хоти, йо дхаммамануса̄сатӣ’’ти.

3. аннасуттам̣

43. ‘‘аннамева̄бхинанданти, убхайе девама̄нуса̄;

атха ко на̄ма со йаккхо, йам̣ аннам̣ на̄бхинандатӣ’’ти.

‘‘йе нам̣ даданти саддха̄йа, виппасаннена четаса̄;

тамева аннам̣ бхаджати, асмим̣ локе парамхи ча.

‘‘тасма̄ винеййа маччхерам̣, даджджа̄ да̄нам̣ мала̄бхибхӯ;

пун̃н̃а̄ни паралокасмим̣, патит̣т̣ха̄ хонти па̄н̣ина’’нти.

4. екамӯласуттам̣

44. ‘‘екамӯлам̣ двира̄ват̣т̣ам̣, тималам̣ пан̃чапаттхарам̣;

самуддам̣ два̄даса̄ват̣т̣ам̣, па̄та̄лам̣ атарӣ исӣ’’ти.

5. аномасуттам̣

45. ‘‘аномана̄мам̣ нипун̣аттхадассим̣, пан̃н̃а̄дадам̣ ка̄ма̄лайе асаттам̣;

там̣ пассатха саббавидум̣ сумедхам̣, арийе патхе камама̄нам̣ махеси’’нти.

6. аччхара̄суттам̣

46. ‘‘аччхара̄ган̣асан̇гхут̣т̣хам̣, писа̄чаган̣асевитам̣;

ванантам̣ моханам̣ на̄ма, катхам̣ йа̄тра̄ бхависсатӣ’’ти.

‘‘уджуко на̄ма со магго, абхайа̄ на̄ма са̄ диса̄;

ратхо акӯджано на̄ма, дхаммачаккехи сам̣йуто.

‘‘хирӣ тасса апа̄ламбо, сатйасса парива̄ран̣ам̣;

дхамма̄хам̣ са̄ратхим̣ брӯми, самма̄дит̣т̣хипуреджавам̣.

‘‘йасса ета̄дисам̣ йа̄нам̣, иттхийа̄ пурисасса ва̄;

са ве етена йа̄нена, нибба̄нассева сантике’’ти.

7. ванаропасуттам̣

47. ‘‘кесам̣ дива̄ ча ратто ча, сада̄ пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хати;

дхаммат̣т̣ха̄ сӣласампанна̄, ке джана̄ саггага̄мино’’ти.

‘‘а̄ра̄маропа̄ ванаропа̄, йе джана̄ сетука̄рака̄;

папан̃ча удапа̄нан̃ча, йе даданти упассайам̣.

‘‘тесам̣ дива̄ ча ратто ча, сада̄ пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хати;

дхаммат̣т̣ха̄ сӣласампанна̄, те джана̄ саггага̄мино’’ти.

8. джетаванасуттам̣

48. ‘‘идан̃хи там̣ джетаванам̣, исисан̇гханисевитам̣;

а̄вуттхам̣ [а̄вут̣т̣хам̣ (ка.)] дхаммара̄джена, пӣтисан̃джананам̣ мама.

‘‘каммам̣ виджджа̄ ча дхаммо ча, сӣлам̣ джӣвитамуттамам̣;

етена мачча̄ суджджханти, на готтена дханена ва̄.

‘‘тасма̄ хи пан̣д̣ито посо, сампассам̣ аттхаматтано;

йонисо вичине дхаммам̣, евам̣ таттха висуджджхати.

‘‘са̄рипуттова пан̃н̃а̄йа, сӣлена упасамена ча;

йопи па̄ран̇гато бхиккху, ета̄вапарамо сийа̄’’ти.

9. маччхарисуттам̣

49. ‘‘йедха маччхарино локе, кадарийа̄ парибха̄сака̄;

ан̃н̃есам̣ дадама̄на̄нам̣, антара̄йакара̄ нара̄.

‘‘кӣдисо тесам̣ випа̄ко, сампара̄йо ча кӣдисо;

бхагавантам̣ пут̣т̣хума̄гамма, катхам̣ джа̄нему там̣ майа’’нти.

‘‘йедха маччхарино локе, кадарийа̄ парибха̄сака̄;

ан̃н̃есам̣ дадама̄на̄нам̣, антара̄йакара̄ нара̄.

‘‘нирайам̣ тираччха̄найоним̣, йамалокам̣ упападжджаре;

саче енти мануссаттам̣, далидде джа̄йаре куле.

‘‘чол̣ам̣ пин̣д̣о ратӣ кхид̣д̣а̄, йаттха киччхена лаббхати;

парато а̄сӣсаре [а̄сим̣саре (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ба̄ла̄, тампи тесам̣ на лаббхати;

дит̣т̣хе дхаммеса випа̄ко, сампара̄йе [сампара̄йо (сйа̄. кам̣. пӣ.)] ча дуггатӣ’’ти.

‘‘итихетам̣ виджа̄на̄ма, ан̃н̃ам̣ пуччха̄ма готама;

йедха ладдха̄ мануссаттам̣, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхара̄.

‘‘буддхе пасанна̄ дхамме ча, сан̇гхе ча тиббага̄рава̄;

кӣдисо тесам̣ випа̄ко, сампара̄йо ча кӣдисо;

бхагавантам̣ пут̣т̣хума̄гамма, катхам̣ джа̄нему там̣ майа’’нти.

‘‘йедха ладдха̄ мануссаттам̣, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхара̄;

буддхе пасанна̄ дхамме ча, сан̇гхе ча тиббага̄рава̄;

ете сагга̄ [сагге (сӣ. сйа̄. кам̣.)] пака̄санти, йаттха те упападжджаре.

‘‘саче енти мануссаттам̣, ад̣д̣хе а̄джа̄йаре куле;

чол̣ам̣ пин̣д̣о ратӣ кхид̣д̣а̄, йаттха̄киччхена лаббхати.

‘‘парасамбхатесу бхогесу, васаваттӣва модаре;

дит̣т̣хе дхаммеса випа̄ко, сампара̄йе ча суггатӣ’’ти.

10. гхат̣ӣка̄расуттам̣

50. ‘‘авихам̣ упапанна̄се, вимутта̄ сатта бхиккхаво;

ра̄гадосапариккхӣн̣а̄, тин̣н̣а̄ локе висаттика’’нти.

‘‘ке ча те атарум̣ пан̇кам̣ [сан̇гам̣ (сӣ. сйа̄.)], маччудхеййам̣ судуттарам̣;

ке хитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, диббайогам̣ упаччагу’’нти.

‘‘упако палаган̣д̣о ча, пуккуса̄ти ча те тайо;

бхаддийо кхан̣д̣адево ча, ба̄хурагги ча син̇гийо [бахудантӣ ча пин̇гайо (сӣ.)];

те хитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, диббайогам̣ упаччагу’’нти.

‘‘кусалӣ бха̄сасӣ тесам̣, ма̄рапа̄саппаха̄йинам̣;

касса те дхаммаман̃н̃а̄йа, аччхидум̣ бхавабандхана’’нти.

‘‘на ан̃н̃атра бхагавата̄, на̄н̃н̃атра тава са̄сана̄;

йасса те дхаммаман̃н̃а̄йа, аччхидум̣ бхавабандханам̣.

‘‘йаттха на̄ман̃ча рӯпан̃ча, асесам̣ упаруджджхати;

там̣ те дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа, аччхидум̣ бхавабандхана’’нти.

‘‘гамбхӣрам̣ бха̄сасӣ ва̄чам̣, дуббиджа̄нам̣ судуббудхам̣;

касса твам̣ дхаммаман̃н̃а̄йа, ва̄чам̣ бха̄саси ӣдиса’’нти.

‘‘кумбхака̄ро пуре а̄сим̣, векал̣ин̇ге [вехал̣ин̇ге (сӣ.), вебхал̣ин̇ге (сйа̄. кам̣.)] гхат̣ӣкаро;

ма̄та̄петтибхаро а̄сим̣, кассапасса упа̄сако.

‘‘вирато метхуна̄ дхамма̄, брахмача̄рӣ нира̄мисо;

ахува̄ те сага̄меййо, ахува̄ те пуре сакха̄.

‘‘сохамете паджа̄на̄ми, вимутте сатта бхиккхаво;

ра̄гадосапариккхӣн̣е, тин̣н̣е локе висаттика’’нти.

‘‘еваметам̣ тада̄ а̄си, йатха̄ бха̄саси бхаггава;

кумбхака̄ро пуре а̄си, векал̣ин̇ге гхат̣ӣкаро;

ма̄та̄петтибхаро а̄си, кассапасса упа̄сако.

‘‘вирато метхуна̄ дхамма̄, брахмача̄рӣ нира̄мисо;

ахува̄ ме сага̄меййо, ахува̄ ме пуре сакха̄’’ти.

‘‘еваметам̣ пура̄н̣а̄нам̣, саха̄йа̄нам̣ аху сан̇гамо;

убхиннам̣ бха̄витатта̄нам̣, сарӣрантимадха̄рина’’нти.

а̄диттавагго пан̃чамо.

тассудда̄нам̣ –

а̄диттам̣ ким̣дадам̣ аннам̣, екамӯлааномийам̣;

аччхара̄ванаропаджетам̣, маччхарена гхат̣ӣкароти.