7. ган̣акамоггалла̄насуттам̣

74. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. атха кхо ган̣акамоггалла̄но [ган̣акамоггала̄но (ка.)] бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ган̣акамоггалла̄но бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘сеййатха̄пи, бхо готама, имасса мига̄рама̄тупа̄са̄дасса диссати анупуббасиккха̄ анупуббакирийа̄ анупуббапат̣ипада̄ йадидам̣ – йа̄ва паччхимасопа̄накал̣евара̄ः имесампи хи, бхо готама, бра̄хман̣а̄нам̣ диссати анупуббасиккха̄ анупуббакирийа̄ анупуббапат̣ипада̄ йадидам̣ – аджджхенеः имесампи хи, бхо готама, исса̄са̄нам̣ диссати анупуббасиккха̄ анупуббакирийа̄ анупуббапат̣ипада̄ йадидам̣ – иссаттхе [иссатте (ка.)]. амха̄кампи хи, бхо готама, ган̣ака̄нам̣ ган̣ана̄джӣва̄нам̣ диссати анупуббасиккха̄ анупуббакирийа̄ анупуббапат̣ипада̄ йадидам̣ – сан̇кха̄не. майан̃хи, бхо готама, антева̄сим̣ лабхитва̄ пат̣хамам̣ евам̣ ган̣а̄пема – ‘екам̣ екакам̣, две дука̄, тӣн̣и тика̄, чатта̄ри чатукка̄, пан̃ча пан̃чака̄, чха чхакка̄, сатта саттака̄, ат̣т̣ха ат̣т̣хака̄, нава навака̄, даса дасака̄’ти; сатампи майам̣, бхо готама, ган̣а̄пема, бхиййопи ган̣а̄пема. сакка̄ ну кхо, бхо готама, имасмимпи дхаммавинайе евамева анупуббасиккха̄ анупуббакирийа̄ анупуббапат̣ипада̄ пан̃н̃апету’’нти?

75. ‘‘сакка̄, бра̄хман̣а, имасмимпи дхаммавинайе анупуббасиккха̄ анупуббакирийа̄ анупуббапат̣ипада̄ пан̃н̃апетум̣. сеййатха̄пи, бра̄хман̣а, даккхо ассадаммако бхаддам̣ асса̄джа̄нӣйам̣ лабхитва̄ пат̣хаменева мукха̄дха̄не ка̄ран̣ам̣ ка̄рети, атха уттарим̣ ка̄ран̣ам̣ ка̄рети; евамева кхо, бра̄хман̣а, татха̄гато пурисадаммам̣ лабхитва̄ пат̣хамам̣ евам̣ винети – ‘ехи твам̣, бхиккху, сӣлава̄ хохи, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихара̄хи а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхассу сиккха̄падесӯ’’’ти.

‘‘йато кхо, бра̄хман̣а, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу, таменам̣ татха̄гато уттарим̣ винети – ‘ехи твам̣, бхиккху, индрийесу гуттадва̄ро хохи, чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ ма̄ нимиттагга̄хӣ хохи ма̄нубйан̃джанагга̄хӣ. йатва̄дхикаран̣аменам̣ чаккхундрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣ тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджа̄хи; раккха̄хи чаккхундрийам̣, чаккхундрийе сам̣варам̣ а̄паджджа̄хи. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа ма̄ нимиттагга̄хӣ хохи ма̄нубйан̃джанагга̄хӣ. йатва̄дхикаран̣аменам̣ маниндрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣ тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджа̄хи; раккха̄хи маниндрийам̣, маниндрийе сам̣варам̣ а̄паджджа̄хӣ’’’ти.

‘‘йато кхо, бра̄хман̣а, бхиккху индрийесу гуттадва̄ро хоти, таменам̣ татха̄гато уттарим̣ винети – ‘ехи твам̣, бхиккху, бходжане маттан̃н̃ӯ хохи. пат̣исан̇кха̄ йонисо а̄ха̄рам̣ а̄ха̄реййа̄си – нева дава̄йа на мада̄йа на ман̣д̣ана̄йа на вибхӯсана̄йа, йа̄вадева имасса ка̄йасса т̣хитийа̄ йа̄пана̄йа вихим̣сӯпаратийа̄ брахмачарийа̄нуггаха̄йа – ити пура̄н̣ан̃ча веданам̣ пат̣ихан̇кха̄ми, наван̃ча веданам̣ на уппа̄десса̄ми, йа̄тра̄ ча ме бхависсати анаваджджата̄ ча пха̄сувиха̄ро ча̄’’’ти.

‘‘йато кхо, бра̄хман̣а, бхиккху бходжане маттан̃н̃ӯ хоти, таменам̣ татха̄гато уттарим̣ винети – ‘ехи твам̣, бхиккху, джа̄гарийам̣ ануйутто вихара̄хи, дивасам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхехи, раттийа̄ пат̣хамам̣ йа̄мам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхехи, раттийа̄ маджджхимам̣ йа̄мам̣ даккхин̣ена пассена сӣхасеййам̣ каппеййа̄си па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа сато сампаджа̄но ут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манасикаритва̄, раттийа̄ паччхимам̣ йа̄мам̣ паччут̣т̣ха̄йа чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхехӣ’’’ти.

‘‘йато кхо, бра̄хман̣а, бхиккху джа̄гарийам̣ ануйутто хоти, таменам̣ татха̄гато уттарим̣ винети – ‘ехи твам̣, бхиккху, сатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато хохи, абхикканте пат̣икканте сампаджа̄нака̄рӣ, а̄локите вилоките сампаджа̄нака̄рӣ, самин̃джите паса̄рите сампаджа̄нака̄рӣ, сан̇гха̄т̣ипаттачӣварадха̄ран̣е сампаджа̄нака̄рӣ, асите пӣте кха̄йите са̄йите сампаджа̄нака̄рӣ, учча̄рапасса̄вакамме сампаджа̄нака̄рӣ, гате т̣хите нисинне сутте джа̄гарите бха̄сите тун̣хӣбха̄ве сампаджа̄нака̄рӣ’’’ти.

‘‘йато кхо, бра̄хман̣а, бхиккху сатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато хоти, таменам̣ татха̄гато уттарим̣ винети – ‘ехи твам̣, бхиккху, вивиттам̣ сена̄санам̣ бхаджа̄хи аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ паббатам̣ кандарам̣ гиригухам̣ суса̄нам̣ ванапаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джа’нти. со вивиттам̣ сена̄санам̣ бхаджати аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ паббатам̣ кандарам̣ гиригухам̣ суса̄нам̣ ванаппаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джам̣. со паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто нисӣдати паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄, уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа, паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄. со абхиджджхам̣ локе паха̄йа вигата̄бхиджджхена четаса̄ вихарати, абхиджджха̄йа читтам̣ парисодхети; бйа̄па̄дападосам̣ паха̄йа абйа̄панначитто вихарати саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ, бйа̄па̄дападоса̄ читтам̣ парисодхети; тхинамиддхам̣ [тхӣнамиддхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] паха̄йа вигататхинамиддхо вихарати а̄локасан̃н̃ӣ сато сампаджа̄но, тхинамиддха̄ читтам̣ парисодхети; уддхаччакуккуччам̣ паха̄йа ануддхато вихарати аджджхаттам̣ вӯпасантачитто, уддхаччакуккучча̄ читтам̣ парисодхети; вичикиччхам̣ паха̄йа тин̣н̣авичикиччхо вихарати акатхам̣катхӣ кусалесу дхаммесу, вичикиччха̄йа читтам̣ парисодхети.

76. ‘‘со име пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. пӣтийа̄ ча вира̄га̄… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. сукхасса ча паха̄на̄… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати.

‘‘йе кхо те, бра̄хман̣а, бхиккхӯ секкха̄ [секха̄ (саббаттха)] апаттама̄наса̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ паттхайама̄на̄ вихаранти тесу ме айам̣ еварӯпӣ ануса̄санӣ хоти. йе пана те бхиккхӯ араханто кхӣн̣а̄сава̄ вуситаванто катакаран̣ӣйа̄ охитабха̄ра̄ ануппаттасадаттха̄ париккхӣн̣абхавасам̣йоджана̄ саммадан̃н̃а̄ вимутта̄ тесам̣ име дхамма̄ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄йа чева сам̣ваттанти, сатисампаджан̃н̃а̄йа ча̄’’ти.

евам̣ вутте, ган̣акамоггалла̄но бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ким̣ ну кхо бхото готамасса са̄вака̄ бхота̄ готамена евам̣ овадӣйама̄на̄ евам̣ ануса̄сӣйама̄на̄ саббе аччантам̣ нит̣т̣хам̣ нибба̄нам̣ а̄ра̄дхенти уда̄ху екачче на̄ра̄дхентӣ’’ти? ‘‘аппекачче кхо, бра̄хман̣а, мама са̄вака̄ майа̄ евам̣ овадӣйама̄на̄ евам̣ ануса̄сӣйама̄на̄ аччантам̣ нит̣т̣хам̣ нибба̄нам̣ а̄ра̄дхенти, екачче на̄ра̄дхентӣ’’ти.

‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету ко паччайо йам̣ тит̣т̣хатева нибба̄нам̣, тит̣т̣хати нибба̄нага̄мӣ магго, тит̣т̣хати бхавам̣ готамо сама̄дапета̄; атха ча пана бхото готамасса са̄вака̄ бхота̄ готамена евам̣ овадӣйама̄на̄ евам̣ ануса̄сӣйама̄на̄ аппекачче аччантам̣ нит̣т̣хам̣ нибба̄нам̣ а̄ра̄дхенти, екачче на̄ра̄дхентӣ’’ти?

77. ‘‘тена хи, бра̄хман̣а, там̣йеветтха пат̣ипуччхисса̄ми. йатха̄ те кхамеййа татха̄ нам̣ бйа̄кареййа̄си. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, бра̄хман̣а, кусало твам̣ ра̄джагахага̄мисса маггасса̄’’ти? ‘‘евам̣, бхо, кусало ахам̣ ра̄джагахага̄мисса маггасса̄’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, бра̄хман̣а, идха пурисо а̄гаччхеййа ра̄джагахам̣ гантука̄мо. со там̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вадеййа – ‘иччха̄махам̣, бханте, ра̄джагахам̣ гантум̣; тасса ме ра̄джагахасса маггам̣ упадиса̄’ти. таменам̣ твам̣ евам̣ вадеййа̄си – ‘ехамбхо [евам̣ бхо (сӣ. пӣ.)] пуриса, айам̣ магго ра̄джагахам̣ гаччхати. тена мухуттам̣ гаччха, тена мухуттам̣ гантва̄ даккхиссаси амукам̣ на̄ма га̄мам̣, тена мухуттам̣ гаччха, тена мухуттам̣ гантва̄ даккхиссаси амукам̣ на̄ма нигамам̣; тена мухуттам̣ гаччха, тена мухуттам̣ гантва̄ даккхиссаси ра̄джагахасса а̄ра̄мара̄ман̣еййакам̣ ванара̄ман̣еййакам̣ бхӯмира̄ман̣еййакам̣ поккхаран̣ӣра̄ман̣еййака’нти. со тайа̄ евам̣ овадӣйама̄но евам̣ ануса̄сӣйама̄но уммаггам̣ гахетва̄ паччха̄мукхо гаччхеййа. атха дутийо пурисо а̄гаччхеййа ра̄джагахам̣ гантука̄мо. со там̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вадеййа – ‘иччха̄махам̣, бханте, ра̄джагахам̣ гантум̣; тасса ме ра̄джагахасса маггам̣ упадиса̄’ти. таменам̣ твам̣ евам̣ вадеййа̄си – ‘ехамбхо пуриса, айам̣ магго ра̄джагахам̣ гаччхати. тена мухуттам̣ гаччха, тена мухуттам̣ гантва̄ даккхиссаси амукам̣ на̄ма га̄мам̣; тена мухуттам̣ гаччха, тена мухуттам̣ гантва̄ даккхиссаси амукам̣ на̄ма нигамам̣; тена мухуттам̣ гаччха, тена мухуттам̣ гантва̄ даккхиссаси ра̄джагахасса а̄ра̄мара̄ман̣еййакам̣ ванара̄ман̣еййакам̣ бхӯмира̄ман̣еййакам̣ поккхаран̣ӣра̄ман̣еййака’нти. со тайа̄ евам̣ овадӣйама̄но евам̣ ануса̄сӣйама̄но соттхина̄ ра̄джагахам̣ гаччхеййа. ко ну кхо, бра̄хман̣а, хету ко паччайо йам̣ тит̣т̣хатева ра̄джагахам̣, тит̣т̣хати ра̄джагахага̄мӣ магго, тит̣т̣хаси твам̣ сама̄дапета̄; атха ча пана тайа̄ евам̣ овадӣйама̄но евам̣ ануса̄сӣйама̄но еко пурисо уммаггам̣ гахетва̄ паччха̄мукхо гаччхеййа, еко соттхина̄ ра̄джагахам̣ гаччхеййа̄’’ти? ‘‘еттха кйа̄хам̣, бхо готама, кароми? маггаккха̄йӣхам̣, бхо готама̄’’ти.

‘‘евамева кхо, бра̄хман̣а, тит̣т̣хатева нибба̄нам̣, тит̣т̣хати нибба̄нага̄мӣ магго, тит̣т̣ха̄махам̣ сама̄дапета̄; атха ча пана мама са̄вака̄ майа̄ евам̣ овадӣйама̄на̄ евам̣ ануса̄сӣйама̄на̄ аппекачче аччантам̣ нит̣т̣хам̣ нибба̄нам̣ а̄ра̄дхенти, екачче на̄ра̄дхенти. еттха кйа̄хам̣, бра̄хман̣а, кароми? маггаккха̄йӣхам̣, бра̄хман̣а, татха̄гато’’ти.

78. евам̣ вутте, ган̣акамоггалла̄но бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘йеме, бхо готама, пуггала̄ ассаддха̄ джӣвикаттха̄ на саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄ сат̣ха̄ ма̄йа̄вино кетабино [кет̣убхино (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] уддхата̄ уннал̣а̄ чапала̄ мукхара̄ викин̣н̣ава̄ча̄ индрийесу агуттадва̄ра̄ бходжане аматтан̃н̃уно джа̄гарийам̣ анануйутта̄ са̄ман̃н̃е анапеккхаванто сиккха̄йа на тиббага̄рава̄ ба̄хулика̄ [ба̄хуллика̄ (сйа̄. кам̣.)] са̄тхалика̄ оккамане пуббан̇гама̄ павивеке никкхиттадхура̄ кусӣта̄ хӣнавӣрийа̄ мут̣т̣хассатино асампаджа̄на̄ асама̄хита̄ виббхантачитта̄ дуппан̃н̃а̄ ел̣амӯга̄, на техи бхавам̣ готамо саддхим̣ сам̣васати’’.

‘‘йе пана те кулапутта̄ саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄ асат̣ха̄ ама̄йа̄вино акетабино ануддхата̄ ануннал̣а̄ ачапала̄ амукхара̄ авикин̣н̣ава̄ча̄ индрийесу гуттадва̄ра̄ бходжане маттан̃н̃уно джа̄гарийам̣ ануйутта̄ са̄ман̃н̃е апеккхаванто сиккха̄йа тиббага̄рава̄ наба̄хулика̄ наса̄тхалика̄ оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄ а̄раддхавӣрийа̄ пахитатта̄ упат̣т̣хитассатино сампаджа̄на̄ сама̄хита̄ екаггачитта̄ пан̃н̃аванто анел̣амӯга̄, техи бхавам̣ готамо саддхим̣ сам̣васати.

‘‘сеййатха̄пи, бхо готама, йе кечи мӯлагандха̄, ка̄ла̄нуса̄ри тесам̣ аггамаккха̄йати; йе кечи са̄рагандха̄, лохитачанданам̣ тесам̣ аггамаккха̄йати; йе кечи пуппхагандха̄, вассикам̣ тесам̣ аггамаккха̄йати; евамева бхото готамасса ова̄до парамаджджадхаммесу.

‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти; евамевам̣ бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

ган̣акамоггалла̄насуттам̣ нит̣т̣хитам̣ саттамам̣.