6. а̄нен̃джасаппа̄йасуттам̣
66. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ курӯсу вихарати камма̄садхаммам̣ на̄ма курӯнам̣ нигамо. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘аничча̄, бхиккхаве, ка̄ма̄ туччха̄ муса̄ мосадхамма̄. ма̄йа̄катаме там̣, бхиккхаве, ба̄лала̄панам̣. йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄ – убхайаметам̣ ма̄радхеййам̣, ма̄рассеса [ма̄рассева (ка.)] висайо, ма̄рассеса нива̄по, ма̄рассеса гочаро. еттхете па̄пака̄ акусала̄ ма̄наса̄ абхиджджха̄пи бйа̄па̄да̄пи са̄рамбха̄пи сам̣ваттанти. тева арийаса̄вакасса идхаманусиккхато антара̄йа̄йа самбхаванти. татра, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄ – убхайаметам̣ ма̄радхеййам̣, ма̄рассеса висайо, ма̄рассеса нива̄по, ма̄рассеса гочаро. еттхете па̄пака̄ акусала̄ ма̄наса̄ абхиджджха̄пи бйа̄па̄да̄пи са̄рамбха̄пи сам̣ваттанти, тева арийаса̄вакасса идхаманусиккхато антара̄йа̄йа самбхаванти. йам̣нӯна̄хам̣ випулена махаггатена четаса̄ вихареййам̣ абхибхуййа локам̣ адхит̣т̣ха̄йа манаса̄. випулена хи ме махаггатена четаса̄ вихарато абхибхуййа локам̣ адхит̣т̣ха̄йа манаса̄ йе па̄пака̄ акусала̄ ма̄наса̄ абхиджджха̄пи бйа̄па̄да̄пи са̄рамбха̄пи те на бхависсанти. тесам̣ паха̄на̄ апариттан̃ча ме читтам̣ бхависсати аппама̄н̣ам̣ субха̄вита’нти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ а̄нен̃джам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄нен̃джӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, пат̣хама̄ а̄нен̃джасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йати’’.
67. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄; йам̣ кин̃чи рӯпам̣ (саббам̣ рӯпам̣) [( ) наттхи сӣ. пӣ. поттхакесу] чатта̄ри ча маха̄бхӯта̄ни, чатуннан̃ча маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йарӯпа’нти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ а̄нен̃джам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄нен̃джӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, дутийа̄ а̄нен̃джасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йати.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄; йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпа̄, йе ча сампара̄йика̄ рӯпа̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпасан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ рӯпасан̃н̃а̄ – убхайаметам̣ аниччам̣. йаданиччам̣ там̣ на̄лам̣ абхинандитум̣, на̄лам̣ абхивадитум̣, на̄лам̣ аджджхоситу’нти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ а̄нен̃джам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄нен̃джӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, татийа̄ а̄нен̃джасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йати.
68. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄; йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпа̄, йе ча сампара̄йика̄ рӯпа̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпасан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ рӯпасан̃н̃а̄; йа̄ ча а̄нен̃джасан̃н̃а̄ – сабба̄ сан̃н̃а̄. йаттхета̄ апарисеса̄ нируджджханти етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ – йадидам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатана’нти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, пат̣хама̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йати.
69. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако аран̃н̃агато ва̄ руккхамӯлагато ва̄ сун̃н̃а̄га̄рагато ва̄ ити пат̣исан̃чиккхати – ‘сун̃н̃амидам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄’ти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, дутийа̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йати.
70. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘на̄хам̣ квачани [квачини (сйа̄. кам̣. сӣ. ат̣т̣ха.)] кассачи кин̃чанатасмим̣ [кин̃чанатасми (?)], на ча мама квачани кисмин̃чи кин̃чанам̣ наттхӣ’ти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, татийа̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йати.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄; йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпа̄, йе ча сампара̄йика̄ рӯпа̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпасан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ рӯпасан̃н̃а̄; йа̄ ча а̄нен̃джасан̃н̃а̄, йа̄ ча а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ – сабба̄ сан̃н̃а̄. йаттхета̄ апарисеса̄ нируджджханти етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ – йадидам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатана’нти. тасса евам̣пат̣ипаннасса таббахулавиха̄рино а̄йатане читтам̣ пасӣдати. сампаса̄де сати етарахи ва̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджати пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччати ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄. т̣ха̄наметам̣ виджджати йам̣ там̣сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпагам̣. айам̣, бхиккхаве, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄ аккха̄йатӣ’’ти.
71. евам̣ вутте, а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха, бханте, бхиккху евам̣ пат̣ипанно хоти – ‘но часса, но ча ме сийа̄; на бхависсати, на ме бхависсати; йадаттхи йам̣, бхӯтам̣ – там̣ паджаха̄мӣ’ти. евам̣ упеккхам̣ пат̣илабхати. паринибба̄йеййа ну кхо со, бханте, бхиккху на ва̄ паринибба̄йеййа̄’’ти? ‘‘апеттхекаччо, а̄нанда, бхиккху паринибба̄йеййа, апеттхекаччо бхиккху на паринибба̄йеййа̄’’ти. ‘‘ко ну кхо, бханте, хету ко паччайо йенапеттхекаччо бхиккху паринибба̄йеййа, апеттхекаччо бхиккху на паринибба̄йеййа̄’’ти? ‘‘идха̄нанда, бхиккху евам̣ пат̣ипанно хоти – ‘но часса, но ча ме сийа̄; на бхависсати, на ме бхависсати; йадаттхи, йам̣ бхӯтам̣ – там̣ паджаха̄мӣ’ти. евам̣ упеккхам̣ пат̣илабхати. со там̣ упеккхам̣ абхинандати, абхивадати, аджджхоса̄йа тит̣т̣хати. тасса там̣ упеккхам̣ абхинандато абхивадато аджджхоса̄йа тит̣т̣хато таннисситам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣ам̣ тадупа̄да̄нам̣. саупа̄да̄но, а̄нанда, бхиккху на паринибба̄йатӣ’’ти. ‘‘кахам̣ пана со, бханте, бхиккху упа̄дийама̄но упа̄дийатӣ’’ти? ‘‘невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣, а̄нанда̄’’ти. ‘‘упа̄да̄насет̣т̣хам̣ кира со, бханте, бхиккху упа̄дийама̄но упа̄дийатӣ’’ти? ‘‘упа̄да̄насет̣т̣хан̃хи со, а̄нанда, бхиккху упа̄дийама̄но упа̄дийати. упа̄да̄насет̣т̣хан̃хетам̣, а̄нанда, йадидам̣ – невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣’’.
72. ‘‘идха̄нанда, бхиккху евам̣ пат̣ипанно хоти – ‘но часса, но ча ме сийа̄; на бхависсати, на ме бхависсати; йадаттхи, йам̣ бхӯтам̣ – там̣ паджаха̄мӣ’ти. евам̣ упеккхам̣ пат̣илабхати. со там̣ упеккхам̣ на̄бхинандати, на̄бхивадати, на аджджхоса̄йа тит̣т̣хати. тасса там̣ упеккхам̣ анабхинандато анабхивадато анаджджхоса̄йа тит̣т̣хато на таннисситам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣ам̣ на тадупа̄да̄нам̣. анупа̄да̄но, а̄нанда, бхиккху паринибба̄йатӣ’’ти.
73. ‘‘аччхарийам̣, бханте, аббхутам̣, бханте! нисса̄йа нисса̄йа кира но, бханте, бхагавата̄ огхасса ниттхаран̣а̄ аккха̄та̄. катамо пана, бханте, арийо вимоккхо’’ти? ‘‘идха̄нанда, бхиккху арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄, йе ча сампара̄йика̄ ка̄ма̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄масан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ ка̄масан̃н̃а̄; йе ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпа̄, йе ча сампара̄йика̄ рӯпа̄; йа̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄ рӯпасан̃н̃а̄, йа̄ ча сампара̄йика̄ рӯпасан̃н̃а̄; йа̄ ча а̄нен̃джасан̃н̃а̄, йа̄ ча а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄, йа̄ ча невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ – еса сакка̄йо йа̄вата̄ сакка̄йо. етам̣ аматам̣ йадидам̣ анупа̄да̄ читтасса вимоккхо. ити, кхо, а̄нанда, десита̄ майа̄ а̄нен̃джасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄, десита̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄, десита̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасаппа̄йа̄ пат̣ипада̄, десита̄ нисса̄йа нисса̄йа огхасса ниттхаран̣а̄, десито арийо вимоккхо. йам̣ кхо, а̄нанда, саттха̄ра̄ каран̣ӣйам̣ са̄вака̄нам̣ хитесина̄ анукампакена анукампам̣ упа̄да̄йа, катам̣ во там̣ майа̄. ета̄ни, а̄нанда, руккхамӯла̄ни, ета̄ни сун̃н̃а̄га̄ра̄ни. джха̄йатха̄нанда, ма̄ пама̄даттха, ма̄ паччха̄ виппат̣иса̄рино ахуваттха. айам̣ во амха̄кам̣ ануса̄санӣ’’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
а̄нен̃джасаппа̄йасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чхат̣т̣хам̣.