7. пийаджа̄тикасуттам̣

353. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса гахапатисса екапуттако пийо мана̄по ка̄лан̇като хоти. тасса ка̄лам̣кирийа̄йа нева камманта̄ пат̣ибханти на бхаттам̣ пат̣ибха̄ти. со а̄л̣а̄ханам̣ гантва̄ кандати – ‘‘кахам̣, екапуттака, кахам̣, екапуттака̄’’ти! атха кхо со гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо там̣ гахапатим̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘на кхо те, гахапати, саке читте т̣хитасса индрийа̄ни, аттхи те индрийа̄нам̣ ан̃н̃атхатта’’нти. ‘‘кин̃хи ме, бханте, индрийа̄нам̣ на̄н̃н̃атхаттам̣ бхависсати; майхан̃хи, бханте, екапутто пийо мана̄по ка̄лан̇като. тасса ка̄лам̣кирийа̄йа нева камманта̄ пат̣ибханти, на бхаттам̣ пат̣ибха̄ти. сохам̣ а̄л̣а̄ханам̣ гантва̄ канда̄ми – ‘кахам̣, екапуттака, кахам̣, екапуттака̄’’’ти! ‘‘еваметам̣, гахапати, еваметам̣, гахапати [еваметам̣ гахапати (пӣ. сакидева), евамева (сӣ. сакидева)]! пийаджа̄тика̄ хи, гахапати, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’’ти. ‘‘касса кхо [кисса ну кхо (сӣ.)] на̄метам̣, бханте, евам̣ бхависсати – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти? пийаджа̄тика̄ хи кхо, бханте, а̄нандасоманасса̄ пийаппабхавика̄’’ти. атха кхо со гахапати бхагавато бха̄ситам̣ анабхинандитва̄ пат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.

354. тена кхо пана самайена самбахула̄ аккхадхутта̄ бхагавато авидӯре аккхехи диббанти. атха кхо со гахапати йена те аккхадхутта̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ аккхадхутте етадавоча – ‘‘идха̄хам̣, бхонто, йена саман̣о готамо тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ саман̣ам̣ готамам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣. екамантам̣ нисиннам̣ кхо мам̣, бхонто, саман̣о готамо етадавоча – ‘на кхо те, гахапати, саке читте т̣хитасса индрийа̄ни, аттхи те индрийа̄нам̣ ан̃н̃атхатта’нти. евам̣ вутте, ахам̣, бхонто, саман̣ам̣ готамам̣ етадавочам̣ – ‘кин̃хи ме, бханте, индрийа̄нам̣ на̄н̃н̃атхаттам̣ бхависсати; майхан̃хи, бханте, екапуттако пийо мана̄по ка̄лан̇като. тасса ка̄лам̣кирийа̄йа нева камманта̄ пат̣ибханти, на бхаттам̣ пат̣ибха̄ти. сохам̣ а̄л̣а̄ханам̣ гантва̄ канда̄ми – кахам̣, екапуттака, кахам̣, екапуттака̄’ти! ‘еваметам̣, гахапати, еваметам̣, гахапати! пийаджа̄тика̄ хи, гахапати, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти. ‘касса кхо на̄метам̣, бханте, евам̣ бхависсати – пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄? пийаджа̄тика̄ хи кхо, бханте, а̄нандасоманасса̄ пийаппабхавика̄’ти. атха кхва̄хам̣, бхонто, саман̣асса готамасса бха̄ситам̣ анабхинандитва̄ пат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакками’’нти. ‘‘еваметам̣, гахапати, еваметам̣, гахапати! пийаджа̄тика̄ хи, гахапати, а̄нандасоманасса̄ пийаппабхавика̄’’ти. атха кхо со гахапати ‘‘самети ме аккхадхуттехӣ’’ти пакка̄ми. атха кхо идам̣ катха̄ваттху анупуббена ра̄джантепурам̣ па̄виси.

355. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало малликам̣ девим̣ а̄мантеси – ‘‘идам̣ те, маллике, саман̣ена готамена бха̄ситам̣ – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’’’ти. ‘‘сачетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ бха̄ситам̣, евамета’’нти. ‘‘евамева пана̄йам̣ маллика̄ йан̃н̃адева саман̣о готамо бха̄сати там̣ тадевасса аббханумодати’’. ‘‘сачетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ бха̄ситам̣ еваметанти. сеййатха̄пи на̄ма, йан̃н̃адева а̄чарийо антева̄сисса бха̄сати там̣ тадевасса антева̄сӣ аббханумодати – ‘еваметам̣, а̄чарийа, еваметам̣, а̄чарийа̄’’’ти. ‘‘евамева кхо твам̣, маллике, йан̃н̃адева саман̣о готамо бха̄сати там̣ тадевасса аббханумодаси’’. ‘‘сачетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ бха̄ситам̣ евамета’’нти. ‘‘чарапи, ре маллике, винасса̄’’ти. атха кхо маллика̄ девӣ на̄л̣иджан̇гхам̣ бра̄хман̣ам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бра̄хман̣а, йена бхагава̄ тенупасан̇кама; упасан̇камитва̄ мама вачанена бхагавато па̄де сираса̄ ванда̄хи, аппа̄ба̄дхам̣ аппа̄тан̇кам̣ лахут̣т̣ха̄нам̣ балам̣ пха̄сувиха̄рам̣ пуччха – ‘маллика̄, бханте, девӣ бхагавато па̄де сираса̄ вандати, аппа̄ба̄дхам̣ аппа̄тан̇кам̣ лахут̣т̣ха̄нам̣ балам̣ пха̄сувиха̄рам̣ пуччхатӣ’ти. еван̃ча вадехи – ‘бха̄сита̄ ну кхо, бханте, бхагавата̄ еса̄ ва̄ча̄ – пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти. йатха̄ те бхагава̄ бйа̄кароти там̣ са̄дхукам̣ уггахетва̄ мама а̄рочеййа̄си. на хи татха̄гата̄ витатхам̣ бхан̣антӣ’’ти. ‘‘евам̣, бхотӣ’’ти кхо на̄л̣иджан̇гхо бра̄хман̣о маллика̄йа девийа̄ пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо на̄л̣иджан̇гхо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘маллика̄, бхо готама, девӣ бхото готамасса па̄де сираса̄ вандати; аппа̄ба̄дхам̣ аппа̄тан̇кам̣ лахут̣т̣ха̄нам̣ балам̣ пха̄сувиха̄рам̣ пуччхати; еван̃ча вадети – ‘бха̄сита̄ ну кхо, бханте, бхагавата̄ еса̄ ва̄ча̄ – пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’’’ти.

356. ‘‘еваметам̣, бра̄хман̣а, еваметам̣, бра̄хман̣а! пийаджа̄тика̄ хи, бра̄хман̣а, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄ти. тадамина̄петам̣, бра̄хман̣а, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄. бхӯтапуббам̣, бра̄хман̣а, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атарисса̄ иттхийа̄ ма̄та̄ ка̄ламака̄си. са̄ тасса̄ ка̄лакирийа̄йа умматтика̄ кхиттачитта̄ ратхика̄йа ратхикам̣ [ратхийа̄йа ратхийам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ упасан̇камитва̄ евама̄ха – ‘апи ме ма̄тарам̣ аддассатха [аддасатха (сӣ. пӣ.)], апи ме ма̄тарам̣ аддассатха̄’ти? имина̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄ти.

‘‘бхӯтапуббам̣, бра̄хман̣а, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атарисса̄ иттхийа̄ пита̄ ка̄ламака̄си… бха̄та̄ ка̄ламака̄си… бхагинӣ ка̄ламака̄си… путто ка̄ламака̄си… дхӣта̄ ка̄ламака̄си… са̄мико ка̄ламака̄си. са̄ тасса ка̄лакирийа̄йа умматтика̄ кхиттачитта̄ ратхика̄йа ратхикам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ упасан̇камитва̄ евама̄ха – ‘апи ме са̄микам̣ аддассатха, апи ме са̄микам̣ аддассатха̄’ти? имина̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄ти.

‘‘бхӯтапуббам̣, бра̄хман̣а, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атарасса пурисасса ма̄та̄ ка̄ламака̄си. со тасса̄ ка̄лакирийа̄йа умматтако кхиттачитто ратхика̄йа ратхикам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ упасан̇камитва̄ евама̄ха – ‘апи ме ма̄тарам̣ аддассатха, апи ме ма̄тарам̣ аддассатха̄’ти? имина̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄ти.

‘‘бхӯтапуббам̣, бра̄хман̣а, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атарасса пурисасса пита̄ ка̄ламака̄си… бха̄та̄ ка̄ламака̄си… бхагинӣ ка̄ламака̄си… путто ка̄ламака̄си… дхӣта̄ ка̄ламака̄си… паджа̄пати ка̄ламака̄си. со тасса̄ ка̄лакирийа̄йа умматтако кхиттачитто ратхика̄йа ратхикам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ упасан̇камитва̄ евама̄ха – ‘апи ме паджа̄патим̣ аддассатха, апи ме паджа̄патим̣ аддассатха̄’ти? имина̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄ти.

‘‘бхӯтапуббам̣, бра̄хман̣а, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атара̄ иттхӣ н̃а̄тикулам̣ агама̄си. тасса̄ те н̃а̄така̄ са̄микам̣ [са̄мика̄ (сӣ.)] аччхиндитва̄ ан̃н̃асса да̄тука̄ма̄. са̄ ча там̣ на иччхати. атха кхо са̄ иттхӣ са̄микам̣ етадавоча – ‘име, мам̣ [мама (сйа̄. кам̣. пӣ.)], аййапутта, н̃а̄така̄ твам̣ [тайа̄ (сӣ.), там̣ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] аччхиндитва̄ ан̃н̃асса да̄тука̄ма̄. ахан̃ча там̣ на иччха̄мӣ’ти. атха кхо со пурисо там̣ иттхим̣ двидха̄ чхетва̄ атта̄нам̣ уппха̄леси [уппа̄т̣еси (сӣ. пӣ.), опха̄реси (ка.)] – ‘убхо печча бхависса̄ма̄’ти. имина̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’’ти.

357. атха кхо на̄л̣иджан̇гхо бра̄хман̣о бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ йена маллика̄ девӣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ йа̄ватако ахоси бхагавата̄ саддхим̣ катха̄салла̄по там̣ саббам̣ маллика̄йа девийа̄ а̄рочеси. атха кхо маллика̄ девӣ йена ра̄джа̄ пасенади косало тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ етадавоча – ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, пийа̄ те ваджирӣ кума̄рӣ’’ти? ‘‘евам̣, маллике, пийа̄ ме ваджирӣ кума̄рӣ’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, ваджирийа̄ те кума̄рийа̄ випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘ваджирийа̄ ме, маллике, кума̄рийа̄ випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ джӣвитассапи сийа̄ ан̃н̃атхаттам̣, ким̣ пана ме на уппаджджиссанти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘идам̣ кхо там̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сандха̄йа бха̄ситам̣ – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, пийа̄ те ва̄сабха̄ кхаттийа̄’’ти? ‘‘евам̣, маллике, пийа̄ ме ва̄сабха̄ кхаттийа̄’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, ва̄сабха̄йа те кхаттийа̄йа випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘ва̄сабха̄йа ме, маллике, кхаттийа̄йа випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ джӣвитассапи сийа̄ ан̃н̃атхаттам̣, ким̣ пана ме на уппаджджиссанти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘идам̣ кхо там̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сандха̄йа бха̄ситам̣ – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, пийо те вит̣ат̣ӯбхо [вид̣ӯд̣абхо (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] сена̄патӣ’’ти? ‘‘евам̣, маллике, пийо ме вит̣ат̣ӯбхо сена̄патӣ’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, вит̣ат̣ӯбхасса те сена̄патисса випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘вит̣ат̣ӯбхасса ме, маллике, сена̄патисса випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ джӣвитассапи сийа̄ ан̃н̃атхаттам̣, ким̣ пана ме на уппаджджиссанти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘идам̣ кхо там̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сандха̄йа бха̄ситам̣ – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, пийа̄ те аха’’нти? ‘‘евам̣, маллике, пийа̄ меси тва’’нти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, майхам̣ те випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘туйхан̃хи ме, маллике, випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ джӣвитассапи сийа̄ ан̃н̃атхаттам̣, ким̣ пана ме на уппаджджиссанти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘идам̣ кхо там̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сандха̄йа бха̄ситам̣ – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, пийа̄ те ка̄сикосала̄’’ти? ‘‘евам̣, маллике, пийа̄ ме ка̄сикосала̄. ка̄сикосала̄нам̣, маллике, а̄нубха̄вена ка̄сикачанданам̣ паччанубхома, ма̄ла̄гандхавилепанам̣ дха̄рема̄’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, ка̄сикосала̄нам̣ те випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘ка̄сикосала̄нан̃хи, маллике, випарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ джӣвитассапи сийа̄ ан̃н̃атхаттам̣, ким̣ пана ме на уппаджджиссанти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘идам̣ кхо там̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена сандха̄йа бха̄ситам̣ – ‘пийаджа̄тика̄ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ пийаппабхавика̄’’’ти.

‘‘аччхарийам̣, маллике, аббхутам̣, маллике! йа̄ван̃ча со бхагава̄ пан̃н̃а̄йа ативиджджха ман̃н̃е [пат̣ивиджджха пан̃н̃а̄йа (ка.)] пассати. ехи, маллике, а̄чамехӣ’’ти [а̄ча̄мехӣти (сӣ. пӣ.)]. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ тиккхаттум̣ уда̄нам̣ уда̄неси – ‘‘намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса, намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса, намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса̄’’ти.

пийаджа̄тикасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ саттамам̣.