4. мадхурасуттам̣
317. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ маха̄качча̄но мадхура̄йам̣ вихарати гунда̄ване. ассоси кхо ра̄джа̄ ма̄дхуро авантипутто – ‘‘саман̣о кхалу, бхо, качча̄но мадхура̄йам̣ [матхура̄йам̣ (т̣ӣка̄)] вихарати гунда̄ване. там̣ кхо пана бхавантам̣ качча̄нам̣ евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘пан̣д̣ито вийатто медха̄вӣ бахуссуто читтакатхӣ калйа̄н̣апат̣ибха̄но вуддхо чева араха̄ ча’. са̄дху кхо пана татха̄рӯпа̄нам̣ арахатам̣ дассанам̣ хотӣ’’ти. атха кхо ра̄джа̄ ма̄дхуро авантипутто бхадра̄ни бхадра̄ни йа̄на̄ни йоджа̄петва̄ бхадрам̣ йа̄нам̣ абхирухитва̄ бхадрехи бхадрехи йа̄нехи мадхура̄йа ниййа̄си махаччара̄джа̄нубха̄вена а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ дассана̄йа. йа̄ватика̄ йа̄насса бхӯми йа̄нена гантва̄ йа̄на̄ паччорохитва̄ паттикова йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ маха̄качча̄нена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ ма̄дхуро авантипутто а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етадавоча – ‘‘бра̄хман̣а̄, бхо качча̄на, евама̄хам̣су – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о; бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣хо ан̃н̃о ван̣н̣о; бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄; бра̄хман̣а̄ва брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄’ти. идха бхавам̣ качча̄но кимаккха̄йӣ’’ти? ‘‘гхосойева кхо есо, маха̄ра̄джа, локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о; бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣хо ан̃н̃о ван̣н̣о; бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄; бра̄хман̣а̄ва брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄’ти. тадамина̄петам̣, маха̄ра̄джа, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ гхосойевесо локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о…пе… брахмада̄йа̄да̄’’’ти.
318. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, кхаттийасса чепи иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ кхаттийописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… бра̄хман̣описса̄сса… вессописса̄сса… суддописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти? ‘‘кхаттийасса чепи, бхо качча̄на, иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ кхаттийописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… бра̄хман̣описса̄сса… вессописса̄сса… суддописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, бра̄хман̣асса чепи иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ бра̄хман̣описса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… вессописса̄сса… суддописса̄сса … кхаттийописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти? ‘‘бра̄хман̣асса чепи, бхо качча̄на, иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ бра̄хман̣описса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… вессописса̄сса… суддописса̄сса … кхаттийописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, вессасса чепи иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ вессописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… суддописса̄сса… кхаттийописса̄сса… бра̄хман̣описса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти? ‘‘вессасса чепи, бхо качча̄на, иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ вессописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… суддописса̄сса… кхаттийописса̄сса… бра̄хман̣описса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, суддасса чепи иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ суддописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ… кхаттийописса̄сса… бра̄хман̣описса̄сса… вессописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти? ‘‘суддасса чепи, бхо качча̄на, иджджхеййа дханена ва̄ дхан̃н̃ена ва̄ раджатена ва̄ джа̄тарӯпена ва̄ суддописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣти… кхаттийописса̄сса… бра̄хман̣описса̄сса… вессописса̄сса пуббут̣т̣ха̄йӣ паччха̄нипа̄тӣ ким̣ка̄рапат̣исса̄вӣ мана̄пача̄рӣ пийава̄дӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, йади евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо качча̄на, евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти. несам̣ [на̄сам̣ (сӣ.), на̄хам̣ (сйа̄. кам̣.)] еттха кин̃чи на̄на̄каран̣ам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘имина̄пи кхо етам̣, маха̄ра̄джа, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ гхосо йевесо локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о…пе… брахмада̄йа̄да̄’’’ти.
319. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идхасса кхаттийо па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ ка̄месумиччха̄ча̄рӣ муса̄ва̄дӣ писун̣ава̄чо пхарусава̄чо сампхаппала̄пӣ абхиджджха̄лу бйа̄панначитто миччха̄дит̣т̣хи [миччха̄дит̣т̣хӣ (саббаттха)] ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджеййа но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘кхаттийопи хи, бхо качча̄на, па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ ка̄месумиччха̄ча̄рӣ муса̄ва̄дӣ писун̣ава̄чо пхарусава̄чо сампхаппала̄пӣ абхиджджха̄лу бйа̄панначитто миччха̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджеййа. евам̣ ме еттха хоти, еван̃ча пана ме етам̣ арахатам̣ сута’’нти.
‘‘са̄дху са̄дху, маха̄ра̄джа! са̄дху кхо те етам̣, маха̄ра̄джа, евам̣ хоти, са̄дху ча пана те етам̣ арахатам̣ сутам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идхасса бра̄хман̣о…пе… идхасса вессо…пе… идхасса суддо па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджеййа но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘суддопи хи, бхо качча̄на, па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджеййа. евам̣ ме еттха хоти, еван̃ча пана ме етам̣ арахатам̣ сута’’нти.
‘‘са̄дху са̄дху, маха̄ра̄джа! са̄дху кхо те етам̣, маха̄ра̄джа, евам̣ хоти, са̄дху ча пана те етам̣ арахатам̣ сутам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, йади евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо качча̄на, евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти. несам̣ еттха кин̃чи на̄на̄каран̣ам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘имина̄пи кхо етам̣, маха̄ра̄джа, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ гхосо йевесо локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о…пе… брахмада̄йа̄да̄’’’ти.
320. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идхасса кхаттийо па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато, сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато, анабхиджджха̄лу абйа̄панначитто самма̄дит̣т̣хи [самма̄дит̣т̣хӣ (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)] ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджеййа но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘кхаттийопи хи, бхо качча̄на, па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато, сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато, анабхиджджха̄лу абйа̄панначитто самма̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджеййа. евам̣ ме еттха хоти, еван̃ча пана ме етам̣ арахатам̣ сута’’нти.
‘‘са̄дху са̄дху, маха̄ра̄джа! са̄дху кхо те етам̣, маха̄ра̄джа, евам̣ хоти, са̄дху ча пана те етам̣ арахатам̣ сутам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идхасса бра̄хман̣о, идхасса вессо, идхасса суддо па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджеййа но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘суддопи хи, бхо качча̄на, па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджеййа. евам̣ ме еттха хоти, еван̃ча пана ме етам̣ арахатам̣ сута’’нти.
‘‘са̄дху са̄дху, маха̄ра̄джа! са̄дху кхо те етам̣, маха̄ра̄джа, евам̣ хоти, са̄дху ча пана те етам̣ арахатам̣ сутам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, йади евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо качча̄на, евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти. несам̣ еттха кин̃чи на̄на̄каран̣ам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘имина̄пи кхо етам̣, маха̄ра̄джа, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ гхосо йевесо локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о…пе… брахмада̄йа̄да̄’’’ти.
321. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идха кхаттийо сандхим̣ ва̄ чхиндеййа, ниллопам̣ ва̄ хареййа, ека̄га̄рикам̣ ва̄ кареййа, парипантхе ва̄ тит̣т̣хеййа, парада̄рам̣ ва̄ гаччхеййа, тан̃че те пуриса̄ гахетва̄ дассеййум̣ – ‘айам̣ те, дева, чоро а̄гуча̄рӣ. имасса йам̣ иччхаси там̣ дан̣д̣ам̣ пан̣ехӣ’ти. кинти нам̣ кареййа̄сӣ’’ти? ‘‘гха̄теййа̄ма ва̄, бхо качча̄на, джа̄пеййа̄ма ва̄ пабба̄джеййа̄ма ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ кареййа̄ма. там̣ кисса хету? йа̄ хисса, бхо качча̄на, пуббе ‘кхаттийо’ти саман̃н̃а̄ са̄сса антарахита̄; чоротвева сан̇кхйам̣ [сан̇кхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] гаччхатӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идха бра̄хман̣о, идха вессо, идха суддо сандхим̣ ва̄ чхиндеййа, ниллопам̣ ва̄ хареййа, ека̄га̄рикам̣ ва̄ кареййа, парипантхе ва̄ тит̣т̣хеййа, парада̄рам̣ ва̄ гаччхеййа, тан̃че те пуриса̄ гахетва̄ дассеййум̣ – ‘айам̣ те, дева, чоро а̄гуча̄рӣ. имасса йам̣ иччхаси там̣ дан̣д̣ам̣ пан̣ехӣ’ти. кинти нам̣ кареййа̄сӣ’’ти? ‘‘гха̄теййа̄ма ва̄, бхо качча̄на, джа̄пеййа̄ма ва̄ пабба̄джеййа̄ма ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ кареййа̄ма. там̣ кисса хету? йа̄ хисса, бхо качча̄на, пуббе ‘суддо’ти саман̃н̃а̄ са̄сса антарахита̄; чоротвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, йади евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо качча̄на, евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти. несам̣ еттха кин̃чи на̄на̄каран̣ам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘имина̄пи кхо етам̣, маха̄ра̄джа, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ гхосо йевесо локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о…пе… брахмада̄йа̄да̄’’’ти.
322. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идха кхаттийо кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито асса вирато па̄н̣а̄типа̄та̄, вирато адинна̄да̄на̄, вирато муса̄ва̄да̄, раттӯпарато, екабхаттико, брахмача̄рӣ, сӣлава̄, калйа̄н̣адхаммо? кинти нам̣ кареййа̄сӣ’’ти? ‘‘абхива̄деййа̄ма ва̄ [пи (дӣ. ни. 1.184, 187 са̄ман̃н̃апхале)], бхо качча̄на, паччут̣т̣хеййа̄ма ва̄ а̄санена ва̄ нимантеййа̄ма абхинимантеййа̄ма ва̄ нам̣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рехи дхаммикам̣ ва̄ асса раккха̄варан̣агуттим̣ сам̣видахеййа̄ма. там̣ кисса хету? йа̄ хисса, бхо качча̄на, пуббе ‘кхаттийо’ти саман̃н̃а̄ са̄сса антарахита̄; саман̣отвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, идха бра̄хман̣о, идха вессо, идха суддо кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито асса вирато па̄н̣а̄типа̄та̄, вирато адинна̄да̄на̄ вирато муса̄ва̄да̄, раттӯпарато, екабхаттико, брахмача̄рӣ, сӣлава̄, калйа̄н̣адхаммо? кинти нам̣ кареййа̄сӣ’’ти? ‘‘абхива̄деййа̄ма ва̄, бхо качча̄на, паччут̣т̣хеййа̄ма ва̄ а̄санена ва̄ нимантеййа̄ма абхинимантеййа̄ма ва̄ нам̣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рехи дхаммикам̣ ва̄ асса раккха̄варан̣агуттим̣ сам̣видахеййа̄ма. там̣ кисса хету? йа̄ хисса, бхо качча̄на, пуббе ‘суддо’ти саман̃н̃а̄ са̄сса антарахита̄; саман̣отвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, маха̄ра̄джа, йади евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо качча̄на, евам̣ санте, име чатта̄ро ван̣н̣а̄ самасама̄ хонти. несам̣ еттха кин̃чи на̄на̄каран̣ам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘имина̄пи кхо етам̣, маха̄ра̄джа, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ гхосо йевесо локасмим̣ – ‘бра̄хман̣ова сет̣т̣хо ван̣н̣о, хӣно ан̃н̃о ван̣н̣о; бра̄хман̣ова сукко ван̣н̣о, кан̣хо ан̃н̃о ван̣н̣о; бра̄хман̣а̄ва суджджханти, но абра̄хман̣а̄; бра̄хман̣а̄ва брахмуно путта̄ ораса̄ мукхато джа̄та̄ брахмаджа̄ брахманиммита̄ брахмада̄йа̄да̄’’’ти.
323. евам̣ вутте, ра̄джа̄ ма̄дхуро авантипутто а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо качча̄на, абхиккантам̣, бхо качча̄на! сеййатха̄пи, бхо качча̄на, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти; евамевам̣ бхота̄ качча̄нена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣ бхавантам̣ качча̄нам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ качча̄но дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. ‘‘ма̄ кхо мам̣ твам̣, маха̄ра̄джа, саран̣ам̣ агама̄си. тамева твам̣ [таметам̣ твам̣ (сйа̄. кам̣.), таметам̣ (ка.)] бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха йамахам̣ саран̣ам̣ гато’’ти. ‘‘кахам̣ пана, бхо качча̄на, етарахи со бхагава̄ вихарати арахам̣ самма̄самбуддхо’’ти? ‘‘париниббуто кхо, маха̄ра̄джа, етарахи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо’’ти. ‘‘сачепи майам̣, бхо качча̄на, сун̣еййа̄ма там̣ бхагавантам̣ дасасу йоджанесу, дасапи майам̣ йоджана̄ни гаччхеййа̄ма там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа арахантам̣ самма̄самбуддхам̣. сачепи майам̣, бхо качча̄на, сун̣еййа̄ма там̣ бхагавантам̣ вӣсатийа̄ йоджанесу, тим̣са̄йа йоджанесу, чатта̄рӣса̄йа йоджанесу, пан̃н̃а̄са̄йа йоджанесу, пан̃н̃а̄сампи майам̣ йоджана̄ни гаччхеййа̄ма там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа арахантам̣ самма̄самбуддхам̣. йоджанасате чепи майам̣ бхо качча̄на, сун̣еййа̄ма там̣ бхагавантам̣, йоджанасатампи майам̣ гаччхеййа̄ма там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа арахантам̣ самма̄самбуддхам̣. йато ча, бхо качча̄на, париниббуто со бхагава̄, париниббутампи майам̣ бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ма дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ качча̄но дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.
мадхурасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чатуттхам̣.