1. гхат̣ика̄расуттам̣
282. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ косалесу ча̄рикам̣ чарати махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣. атха кхо бхагава̄ магга̄ оккамма ан̃н̃атарасмим̣ падесе ситам̣ па̄тва̄ка̄си. атха кхо а̄йасмато а̄нандасса етадахоси – ‘‘ко ну кхо хету, ко паччайо бхагавато ситасса па̄тукамма̄йа? на ака̄ран̣ена [на ака̄ран̣е (сӣ.)] татха̄гата̄ ситам̣ па̄тукаронтӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо екам̣сам̣ чӣварам̣ [уттара̄сан̇га (сйа̄. кам̣.)] катва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бханте, хету, ко паччайо бхагавато ситасса па̄тукамма̄йа? на ака̄ран̣ена татха̄гата̄ ситам̣ па̄тукаронтӣ’’ти. ‘‘бхӯтапуббам̣, а̄нанда, имасмим̣ падесе вегал̣ин̇гам̣ [вехалин̇гам̣ (сӣ.), вебхалигам̣ (сйа̄. кам̣.), вебхалин̇гам̣ (пӣ.)] на̄ма га̄манигамо ахоси иддхо чева пхӣто ча бахуджано а̄кин̣н̣амануссо. вегал̣ин̇гам̣ кхо, а̄нанда, га̄манигамам̣ кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо упанисса̄йа виха̄си. идха судам̣, а̄нанда, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса а̄ра̄мо ахоси. идха судам̣, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо нисиннако бхиккхусан̇гхам̣ овадатӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо чатуггун̣ам̣ сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃апетва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘тена хи, бханте, бхагава̄ нисӣдату еттха. айам̣ бхӯмипадесо двӣхи арахантехи самма̄самбуддхехи парибхутто бхависсатӣ’’ти. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. нисаджджа кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси –
‘‘бхӯтапуббам̣, а̄нанда, имасмим̣ падесе вегал̣ин̇гам̣ на̄ма га̄манигамо ахоси иддхо чева пхӣто ча бахуджано а̄кин̣н̣амануссо. вегал̣ин̇гам̣ кхо, а̄нанда, га̄манигамам̣ кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо упанисса̄йа виха̄си. идха судам̣, а̄нанда, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса а̄ра̄мо ахоси. идха судам̣, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо нисиннако бхиккхусан̇гхам̣ овадати.
283. ‘‘вегал̣ин̇ге кхо, а̄нанда, га̄манигаме гхат̣ика̄ро [гхат̣ӣка̄ро (сӣ. пӣ.)] на̄ма кумбхака̄ро кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса упат̣т̣ха̄ко ахоси аггупат̣т̣ха̄ко. гхат̣ика̄расса кхо, а̄нанда, кумбхака̄расса джотипа̄ло на̄ма ма̄н̣аво саха̄йо ахоси пийасаха̄йо. атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ а̄мантеси – ‘а̄йа̄ма, самма джотипа̄ла, кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ма. са̄дхусамматан̃хи ме тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. евам̣ вутте, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘алам̣, самма гхат̣ика̄ра. ким̣ пана тена мун̣д̣акена саман̣акена дит̣т̣хена̄’ти? дутийампи кхо, а̄нанда…пе… татийампи кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ етадавоча – ‘а̄йа̄ма, самма джотипа̄ла, кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ма. са̄дхусамматан̃хи ме тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. татийампи кхо, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘алам̣, самма гхат̣ика̄ра. ким̣ пана тена мун̣д̣акена саман̣акена дит̣т̣хена̄’ти? ‘тена хи, самма джотипа̄ла, соттисина̄ним̣ [соттим̣ сина̄ним̣ (сӣ. пӣ.), соттисина̄нам̣ (сйа̄. кам̣. ка.)] а̄да̄йа [а̄хара (ка.)] надим̣ гамисса̄ма сина̄йиту’нти. ‘евам̣ самма̄’ти кхо, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса паччассоси. атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро ча кумбхака̄ро джотипа̄ло ча ма̄н̣аво соттисина̄ним̣ а̄да̄йа надим̣ агамам̣су сина̄йитум̣’.
284. ‘‘атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ а̄мантеси – ‘айам̣, самма джотипа̄ла, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса авидӯре а̄ра̄мо. а̄йа̄ма, самма джотипа̄ла, кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ма. са̄дхусамматан̃хи ме тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. евам̣ вутте, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘алам̣, самма гхат̣ика̄ра. ким̣ пана тена мун̣д̣акена саман̣акена дит̣т̣хена̄’ти? дутийампи кхо, а̄нанда…пе… татийампи кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ етадавоча – ‘айам̣, самма джотипа̄ла, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса авидӯре а̄ра̄мо. а̄йа̄ма, самма джотипа̄ла, кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ма. са̄дхусамматан̃хи ме тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. татийампи кхо, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘алам̣, самма гхат̣ика̄ра. ким̣ пана тена мун̣д̣акена саман̣акена дит̣т̣хена̄’ти? атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ оват̣т̣ика̄йам̣ пара̄маситва̄ етадавоча – ‘айам̣, самма джотипа̄ла, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса авидӯре а̄ра̄мо. а̄йа̄ма, самма джотипа̄ла, кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ма. са̄дхусамматан̃хи ме тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. атха кхо, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво оват̣т̣икам̣ виниват̣т̣етва̄ [винивет̣хетва̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘алам̣, самма гхат̣ика̄ра. ким̣ пана тена мун̣д̣акена саман̣акена дит̣т̣хена̄’ти? атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро джотипа̄лам̣ ма̄н̣авам̣ сӣсам̣нха̄там̣ [сасӣсам̣ наха̄там̣ (сӣ.), сӣсанха̄там̣ (сйа̄. кам̣.)] кесесу пара̄маситва̄ етадавоча – ‘айам̣, самма джотипа̄ла, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса авидӯре а̄ра̄мо. а̄йа̄ма, самма джотипа̄ла, кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа упасан̇камисса̄ма. са̄дхусамматан̃хи ме тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. атха кхо, а̄нанда, джотипа̄ласса ма̄н̣авасса етадахоси – ‘аччхарийам̣ вата, бхо, аббхутам̣ вата, бхо! йатра хи на̄ма̄йам̣ гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро иттараджаччо сама̄но амха̄кам̣ сӣсам̣нха̄та̄нам̣ кесесу пара̄маситаббам̣ ман̃н̃иссати; на ватидам̣ кира оракам̣ ман̃н̃е бхависсатӣ’ти; гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘йа̄вата̄дохипи [йа̄ветадохипи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], самма гхат̣ика̄ра̄’ти? ‘йа̄вата̄дохипи, самма джотипа̄ла. татха̄ хи пана ме са̄дхусамматам̣ тасса бхагавато дассанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’ти. ‘тена хи, самма гхат̣ика̄ра, мун̃ча; гамисса̄ма̄’ти.
285. ‘‘атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро ча кумбхака̄ро джотипа̄ло ча ма̄н̣аво йена кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. джотипа̄ло пана ма̄н̣аво кассапена бхагавата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ етадавоча – ‘айам̣ ме, бханте, джотипа̄ло ма̄н̣аво саха̄йо пийасаха̄йо. имасса бхагава̄ дхаммам̣ десетӯ’ти. атха кхо, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо гхат̣ика̄ран̃ча кумбхака̄рам̣ джотипа̄лан̃ча ма̄н̣авам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро ча кумбхака̄ро джотипа̄ло ча ма̄н̣аво кассапена бхагавата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена дхаммийа̄ катха̄йа сандассита̄ сама̄дапита̄ самуттеджита̄ сампахам̣сита̄ кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ паккамим̣су.
286. ‘‘атха кхо, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ етадавоча – ‘имам̣ ну твам̣, самма гхат̣ика̄ра, дхаммам̣ сун̣анто атха ча пана ага̄расма̄ анага̄рийам̣ на паббаджиссасӣ’ти? ‘нану мам̣, самма джотипа̄ла, джа̄на̄си, андхе джин̣н̣е ма̄та̄питаро посемӣ’ти? ‘тена хи, самма гхат̣ика̄ра, ахам̣ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджисса̄мӣ’ти. атха кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро ча кумбхака̄ро джотипа̄ло ча ма̄н̣аво йена кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо, а̄нанда, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ етадавоча – ‘айам̣ ме, бханте, джотипа̄ло ма̄н̣аво саха̄йо пийасаха̄йо. имам̣ бхагава̄ пабба̄джетӯ’ти. алаттха кхо, а̄нанда, джотипа̄ло ма̄н̣аво кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса сантике паббаджджам̣, алаттха упасампадам̣.
287. ‘‘атха кхо, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо ачирӯпасампанне джотипа̄ле ма̄н̣аве ад̣д̣хама̄супасампанне вегал̣ин̇ге йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена ба̄ра̄н̣асӣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена ба̄ра̄н̣асӣ тадавасари. татра судам̣, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо ба̄ра̄н̣асийам̣ вихарати исипатане мигада̄йе. ассоси кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ – ‘кассапо кира бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо ба̄ра̄н̣асим̣ ануппатто ба̄ра̄н̣асийам̣ вихарати исипатане мигада̄йе’ти. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ бхадра̄ни бхадра̄ни йа̄на̄ни йоджа̄петва̄ бхадрам̣ [бхадрам̣ бхадрам̣ (ка.)] йа̄нам̣ абхирухитва̄ бхадрехи бхадрехи йа̄нехи ба̄ра̄н̣асийа̄ ниййа̄си махаччара̄джа̄нубха̄вена [махачча̄ ра̄джа̄нубха̄вена (сӣ.), махата̄ ра̄джа̄нубха̄вена (пӣ.)] кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ дассана̄йа. йа̄ватика̄ йа̄насса бхӯми йа̄нена гантва̄ йа̄на̄ паччорохитва̄ паттикова йена кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо, а̄нанда, киким̣ ка̄сира̄джа̄нам̣ кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ кассапена бхагавата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена дхаммийа̄ катха̄йа сандассито сама̄дапито самуттеджито сампахам̣сито кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ етадавоча – ‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’ти. адхива̄сеси кхо, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо тун̣хӣбха̄вена. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ кассапасса бхагавато самма̄самбуддхасса адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ тасса̄ раттийа̄ аччайена саке нивесане пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ пан̣д̣упут̣акасса [пан̣д̣умут̣ӣкасса (сӣ. пӣ.), пан̣д̣умудикасса (сйа̄. кам̣.)] са̄лино вигатака̄л̣акам̣ анекасӯпам̣ анекабйан̃джанам̣, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’нти.
288. ‘‘атха кхо, а̄нанда, кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена кикисса ка̄сиран̃н̃о нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппеси сампава̄реси. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ ан̃н̃атарам̣ нӣчам̣ а̄санам̣ гахетва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ етадавоча – ‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ васса̄ва̄сам̣; еварӯпам̣ сан̇гхасса упат̣т̣ха̄нам̣ бхависсатӣ’ти. ‘алам̣, маха̄ра̄джа. адхивуттхо ме васса̄ва̄со’ти. дутийампи кхо, а̄нанда… татийампи кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ етадавоча – ‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ васса̄ва̄сам̣; еварӯпам̣ сан̇гхасса упат̣т̣ха̄нам̣ бхависсатӣ’ти. ‘алам̣, маха̄ра̄джа. адхивуттхо ме васса̄ва̄со’ти. атха кхо, а̄нанда, кикисса ка̄сиран̃н̃о ‘на ме кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо адхива̄сети ба̄ра̄н̣асийам̣ васса̄ва̄са’нти ахудева ан̃н̃атхаттам̣, аху доманассам̣. атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ кассапам̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ етадавоча – ‘аттхи ну кхо, бханте, ан̃н̃о кочи майа̄ упат̣т̣ха̄катаро’ти?
‘‘‘аттхи, маха̄ра̄джа, вегал̣ин̇гам̣ на̄ма га̄манигамо. таттха гхат̣ика̄ро на̄ма кумбхака̄ро; со ме упат̣т̣ха̄ко аггупат̣т̣ха̄ко. туйхам̣ кхо пана, маха̄ра̄джа, на ме кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо адхива̄сети ба̄ра̄н̣асийам̣ васса̄ва̄санти аттхева [аттхи (сӣ. пӣ.)] ан̃н̃атхаттам̣, аттхи доманассам̣. тайидам̣ гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса [гхат̣ика̄ре кумбхака̄ре (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] наттхи ча на ча бхависсати. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро буддхам̣ саран̣ам̣ гато, дхаммам̣ саран̣ам̣ гато, сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато, сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато, дхамме авеччаппаса̄дена саманна̄гато, сан̇гхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато, арийакантехи сӣлехи саманна̄гато. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро дуккхе никкан̇кхо, дуккхасамудайе никкан̇кхо, дуккханиродхе никкан̇кхо, дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа никкан̇кхо. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро екабхаттико брахмача̄рӣ сӣлава̄ калйа̄н̣адхаммо. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро никкхиттаман̣исуван̣н̣о апетаджа̄тарӯпараджато. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро паннамусало на сахаттха̄ патхавим̣ кхан̣ати [кумбхака̄ро на мусалена на сахаттха̄ пат̣хавим̣ кхан̣ати (сйа̄. кам̣. пӣ.), кумбхака̄ро на мусалена сахаттха̄ патхавин̃ча кхан̣ати (ка.)]. йам̣ хоти кӯлапалуггам̣ ва̄ мӯсикуккаро [мӯсикуккуро (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ва̄ там̣ ка̄джена а̄харитва̄ бха̄джанам̣ каритва̄ евама̄ха – ‘‘еттха йо иччхати тан̣д̣улапат̣ибхаста̄ни [тан̣д̣ула пабхиватта̄ни (сӣ. пӣ.)] ва̄ муггапат̣ибхаста̄ни ва̄ кал̣а̄йапат̣ибхаста̄ни ва̄ никкхипитва̄ йам̣ иччхати там̣ харатӯ’’ти. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро андхе джин̣н̣е ма̄та̄питаро посети. гхат̣ика̄ро кхо, маха̄ра̄джа, кумбхака̄ро пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄.
289. ‘‘‘екамида̄хам̣, маха̄ра̄джа, самайам̣ вегал̣ин̇ге на̄ма га̄манигаме вихара̄ми. атха кхва̄хам̣, маха̄ра̄джа, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса ма̄та̄питаро тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса ма̄та̄питаро етадавочам̣ – ‘‘ханда, ко ну кхо айам̣ бхаггаво гато’’ти? ‘‘никкханто кхо те, бханте, упат̣т̣ха̄ко антокумбхийа̄ оданам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джа̄’’ти. атха кхва̄хам̣, маха̄ра̄джа, кумбхийа̄ оданам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣ [пакка̄мим̣ (сйа̄. кам̣. пӣ.)]. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро йена ма̄та̄питаро тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ма̄та̄питаро етадавоча – ‘‘ко кумбхийа̄ оданам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакканто’’ти? ‘‘кассапо, та̄та, бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо кумбхийа̄ оданам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакканто’’ти? атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса етадахоси – ‘‘ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме, йасса ме кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо евам̣ абхивиссаттхо’’ти. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ пӣтисукхам̣ на виджахати [на виджахи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], сатта̄хам̣ ма̄та̄питӯнам̣.
290. ‘‘‘екамида̄хам̣, маха̄ра̄джа, самайам̣ таттхева вегал̣ин̇ге на̄ма га̄манигаме вихара̄ми. атха кхва̄хам̣, маха̄ра̄джа, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса ма̄та̄питаро тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса ма̄та̄питаро етадавочам̣ – ‘‘ханда, ко ну кхо айам̣ бхаггаво гато’’ти? ‘‘никкханто кхо те, бханте, упат̣т̣ха̄ко анто кал̣опийа̄ кумма̄сам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джа̄’’ти. атха кхва̄хам̣, маха̄ра̄джа, кал̣опийа̄ кумма̄сам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро йена ма̄та̄питаро тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ма̄та̄питаро етадавоча – ‘‘ко кал̣опийа̄ кумма̄сам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакканто’’ти? ‘‘кассапо, та̄та, бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо кал̣опийа̄ кумма̄сам̣ гахетва̄ парийога̄ сӯпам̣ гахетва̄ парибхун̃джитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакканто’’ти. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса етадахоси – ‘‘ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме, йасса ме кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо евам̣ абхивиссаттхо’’ти. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ пӣтисукхам̣ на виджахати, сатта̄хам̣ ма̄та̄питӯнам̣.
291. ‘‘‘екамида̄хам̣, маха̄ра̄джа, самайам̣ таттхева вегал̣ин̇ге на̄ма га̄манигаме вихара̄ми. тена кхо пана самайена кут̣и [гандхакут̣и (сӣ.)] овассати. атха кхва̄хам̣, маха̄ра̄джа, бхиккхӯ а̄мантесим̣ – ‘‘гаччхатха, бхиккхаве, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса нивесане тин̣ам̣ джа̄на̄тха̄’’ти. евам̣ вутте, маха̄ра̄джа, те бхиккхӯ мам̣ етадавочум̣ – ‘‘наттхи кхо, бханте, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса нивесане тин̣ам̣, аттхи ча кхва̄сса а̄весане [а̄весанам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] тин̣аччхадана’’ [наваччхаданам̣ (сӣ.)] нти. ‘‘гаччхатха, бхиккхаве, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса а̄весанам̣ уттин̣ам̣ каротха̄’’ти. атха кхо те, маха̄ра̄джа, бхиккхӯ гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса а̄весанам̣ уттин̣амакам̣су. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса ма̄та̄питаро те бхиккхӯ етадавочум̣ – ‘‘ке а̄весанам̣ уттин̣ам̣ каронтӣ’’ти? ‘‘бхиккхӯ, бхагини, кассапасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса кут̣и овассатӣ’’ти. ‘‘харатха, бханте, харатха, бхадрамукха̄’’ти. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро йена ма̄та̄питаро тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ма̄та̄питаро етадавоча – ‘‘ке а̄весанам̣ уттин̣амакам̣сӯ’’ти? ‘‘бхиккхӯ, та̄та, кассапасса кира бхагавато арахато самма̄самбуддхасса кут̣и овассатӣ’’ти. атха кхо, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса етадахоси – ‘‘ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме, йасса ме кассапо бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо евам̣ абхивиссаттхо’’ти. атха кхо, маха̄ра̄джа гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ пӣтисукхам̣ на виджахати, сатта̄хам̣ ма̄та̄питӯнам̣. атха кхо, маха̄ра̄джа, а̄весанам̣ саббантам̣ тема̄сам̣ а̄ка̄саччхаданам̣ ат̣т̣ха̄си, на девотивасси [на ча̄тивасси (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. еварӯпо ча, маха̄ра̄джа, гхат̣ика̄ро кумбхака̄ро’ти. ‘ла̄бха̄, бханте, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса, суладдха̄, бханте, гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса йасса бхагава̄ евам̣ абхивиссаттхо’’’ти.
292. ‘‘атха кхо, а̄нанда, кикӣ ка̄сира̄джа̄ гхат̣ика̄расса кумбхака̄расса пан̃чаматта̄ни тан̣д̣улава̄хасата̄ни па̄хеси пан̣д̣упут̣акасса са̄лино тадупийан̃ча сӯпеййам̣. атха кхо те, а̄нанда, ра̄джапуриса̄ гхат̣ика̄рам̣ кумбхака̄рам̣ упасан̇камитва̄ етадавочум̣ – ‘има̄ни кхо, бханте, пан̃чаматта̄ни тан̣д̣улава̄хасата̄ни кикина̄ ка̄сира̄джена пахита̄ни пан̣д̣упут̣акасса са̄лино тадупийан̃ча сӯпеййам̣. та̄ни, бханте, пат̣игган̣хатха̄’ти [патигган̣ха̄тӯти (сӣ. пӣ.), пат̣игган̣ха̄тӯти (сйа̄. кам̣.)]. ‘ра̄джа̄ кхо бахукиччо бахукаран̣ӣйо. алам̣ ме! ран̃н̃ова хотӯ’ти. сийа̄ кхо пана те, а̄нанда, евамасса – ‘ан̃н̃о нӯна тена самайена джотипа̄ло ма̄н̣аво ахосӣ’ти. на кхо панетам̣, а̄нанда, евам̣ дат̣т̣хаббам̣. ахам̣ тена самайена джотипа̄ло ма̄н̣аво ахоси’’нти.
идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
гхат̣ика̄расуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.