6. лат̣укикопамасуттам̣
148. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ан̇гуттара̄песу вихарати а̄пан̣ам̣ на̄ма ан̇гуттара̄па̄нам̣ нигамо. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа а̄пан̣ам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. а̄пан̣е пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йенан̃н̃атаро ванасан̣д̣о тенупасан̇ками дива̄виха̄ра̄йа. там̣ ванасан̣д̣ам̣ аджджхога̄хетва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле дива̄виха̄рам̣ нисӣди. а̄йасма̄пи кхо уда̄йӣ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа а̄пан̣ам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. а̄пан̣е пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена со ванасан̣д̣о тенупасан̇ками дива̄виха̄ра̄йа. там̣ ванасан̣д̣ам̣ аджджхога̄хетва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле дива̄виха̄рам̣ нисӣди. атха кхо а̄йасмато уда̄йисса рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘‘бахӯнам̣ [бахуннам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.) евамӣдисе авин̃н̃а̄н̣акаппакаран̣е] вата но бхагава̄ дуккхадхамма̄нам̣ апахатта̄, бахӯнам̣ вата но бхагава̄ сукхадхамма̄нам̣ упахатта̄; бахӯнам̣ вата но бхагава̄ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ апахатта̄, бахӯнам̣ вата но бхагава̄ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упахатта̄’’ти. атха кхо а̄йасма̄ уда̄йӣ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди.
149. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ уда̄йӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха майхам̣, бханте, рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘бахӯнам̣ вата но бхагава̄ дуккхадхамма̄нам̣ апахатта̄, бахӯнам̣ вата но бхагава̄ сукхадхамма̄нам̣ упахатта̄; бахӯнам̣ вата но бхагава̄ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ апахатта̄, бахӯнам̣ вата но бхагава̄ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упахатта̄’ти. майан̃хи, бханте, пуббе са̄йан̃чева бхун̃джа̄ма па̄то ча дива̄ ча вика̄ле. аху кхо со, бханте, самайо йам̣ бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘ин̇гха тумхе, бхиккхаве, етам̣ дива̄вика̄лабходжанам̣ паджахатха̄’ти. тасса майхам̣, бханте, ахудева ан̃н̃атхаттам̣, ахудева [аху (сӣ. пӣ.)] доманассам̣ – ‘йампи но саддха̄ гахапатика̄ дива̄ вика̄ле пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ денти тассапи но бхагава̄ паха̄нама̄ха, тассапи но сугато пат̣иниссаггама̄ха̄’ти. те майам̣, бханте, бхагавати пеман̃ча га̄раван̃ча хирин̃ча оттаппан̃ча сампассама̄на̄ евам̣ там̣ дива̄вика̄лабходжанам̣ паджахимха̄. те майам̣, бханте, са̄йан̃чева бхун̃джа̄ма па̄то ча. аху кхо со, бханте, самайо йам̣ бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘ин̇гха тумхе, бхиккхаве, етам̣ раттим̣вика̄лабходжанам̣ паджахатха̄’ти. тасса майхам̣, бханте, ахудева ан̃н̃атхаттам̣ ахудева доманассам̣ – ‘йампи но имесам̣ двиннам̣ бхатта̄нам̣ пан̣ӣтасан̇кха̄татарам̣ тассапи но бхагава̄ паха̄нама̄ха, тассапи но сугато пат̣иниссаггама̄ха̄’ти. бхӯтапуббам̣, бханте, ан̃н̃атаро пурисо дива̄ сӯпеййам̣ лабхитва̄ евама̄ха – ‘ханда ча имам̣ никкхипатха, са̄йам̣ саббева самагга̄ бхун̃джисса̄ма̄’ти. йа̄ ка̄чи, бханте, сан̇кхатийо сабба̄ та̄ раттим̣, аппа̄ дива̄. те майам̣, бханте, бхагавати пеман̃ча га̄раван̃ча хирин̃ча оттаппан̃ча сампассама̄на̄ евам̣ там̣ раттим̣вика̄лабходжанам̣ паджахимха̄. бхӯтапуббам̣, бханте, бхиккхӯ раттандхака̄ратимиса̄йам̣ пин̣д̣а̄йа чаранта̄ чанданикампи пависанти, олигаллепи папатанти, кан̣т̣ака̄ва̄т̣ампи [кан̣т̣акаваттампи (сӣ. пӣ.), кан̣т̣акара̄джимпи (сйа̄. кам̣.)] а̄роханти, суттампи га̄вим̣ а̄роханти, ма̄н̣авехипи сама̄гаччханти катакаммехипи акатакаммехипи, ма̄туга̄мопи те [тена (ка.)] асаддхаммена нимантети. бхӯтапубба̄хам̣, бханте, раттандхака̄ратимиса̄йам̣ пин̣д̣а̄йа чара̄ми. аддаса̄ кхо мам̣, бханте, ан̃н̃атара̄ иттхӣ виджджантарика̄йа бха̄джанам̣ дховантӣ. дисва̄ мам̣ бхӣта̄ виссарамака̄си – ‘абхумме [аббхумме (сӣ. пӣ.)] писа̄чо вата ма’нти! евам̣ вутте, ахам̣, бханте, там̣ иттхим̣ етадавочам̣ – ‘на̄хам̣, бхагини, писа̄чо; бхиккху пин̣д̣а̄йа т̣хито’ти. ‘бхиккхусса а̄тума̄рӣ, бхиккхусса ма̄тума̄рӣ [т̣хито’ти. бхиккхусса а̄тума̄тума̄рӣ (ка.)]! варам̣ те, бхиккху, тин̣хена говикантанена куччхи париканто, на твева варам̣ йам̣ [на твева йа̄ (сӣ. пӣ.)] раттандхака̄ратимиса̄йам̣ куччхихету пин̣д̣а̄йа чарасӣ’ти [чараса̄ти (сӣ. пӣ.)]. тасса майхам̣, бханте, тадануссарато евам̣ хоти – ‘бахӯнам̣ вата но бхагава̄ дуккхадхамма̄нам̣ апахатта̄, бахӯнам̣ вата но бхагава̄ сукхадхамма̄нам̣ упахатта̄; бахӯнам̣ вата но бхагава̄ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ апахатта̄, бахӯнам̣ вата но бхагава̄ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упахатта̄’’’ти.
150. ‘‘евамева пануда̄йи, идхекачче могхапуриса̄ ‘идам̣ паджахатха̄’ти майа̄ вуччама̄на̄ те евама̄хам̣су – ‘ким̣ панимасса аппаматтакасса ораматтакасса адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти. те тан̃чева наппаджаханти, майи ча аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пенти. йе ча бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесам̣ там̣, уда̄йи, хоти балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣, апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро – сеййатха̄пи, уда̄йи, лат̣укика̄ сакун̣ика̄ пӯтилата̄йа бандханена баддха̄ таттхева вадхам̣ ва̄ бандхам̣ ва̄ маран̣ам̣ ва̄ а̄гамети. йо ну кхо, уда̄йи, евам̣ вадеййа – ‘йена са̄ лат̣укика̄ сакун̣ика̄ пӯтилата̄йа бандханена баддха̄ таттхева вадхам̣ ва̄ бандхам̣ ва̄ маран̣ам̣ ва̄ а̄гамети, тан̃хи тасса̄ абалам̣ бандханам̣, дуббалам̣ бандханам̣, пӯтикам̣ бандханам̣, аса̄ракам̣ бандхана’нти; самма̄ ну кхо со, уда̄йи, вадама̄но вадеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. йена са̄, бханте, лат̣укика̄ сакун̣ика̄ пӯтилата̄йа бандханена баддха̄ таттхева вадхам̣ ва̄ бандхам̣ ва̄ маран̣ам̣ ва̄ а̄гамети, тан̃хи тасса̄ балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣ апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро’’ти. ‘‘евамева кхо, уда̄йи, идхекачче могхапуриса̄ ‘идам̣ паджахатха̄’ти майа̄ вуччама̄на̄ те евама̄хам̣су – ‘ким̣ панимасса аппаматтакасса ораматтакасса адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти? те тан̃чева наппаджаханти, майи ча аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пенти. йе ча бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесам̣ там̣, уда̄йи, хоти балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣, апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро’’.
151. ‘‘идха пануда̄йи, екачче кулапутта̄ ‘идам̣ паджахатха̄’ти майа̄ вуччама̄на̄ те евама̄хам̣су – ‘ким̣ панимасса аппаматтакасса ораматтакасса паха̄таббасса йасса но бхагава̄ паха̄нама̄ха, йасса но сугато пат̣иниссаггама̄ха̄’ти? те тан̃чева паджаханти, майи ча на аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пенти. йе ча бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ те там̣ паха̄йа аппоссукка̄ панналома̄ парадаттавутта̄ [парадавутта̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] мигабхӯтена четаса̄ вихаранти. тесам̣ там̣, уда̄йи, хоти абалам̣ бандханам̣, дуббалам̣ бандханам̣, пӯтикам̣ бандханам̣, аса̄ракам̣ бандханам̣ – сеййатха̄пи, уда̄йи, ран̃н̃о на̄го ӣса̄данто урӯл̣хава̄ абхиджа̄то сан̇га̄ма̄вачаро дал̣хехи вараттехи бандханехи баддхо ӣсакам̣йева ка̄йам̣ санна̄метва̄ та̄ни бандхана̄ни сам̣чхиндитва̄ сам̣пада̄летва̄ йена ка̄мам̣ паккамати. йо ну кхо, уда̄йи, евам̣ вадеййа – ‘йехи со ран̃н̃о на̄го ӣса̄данто урӯл̣хава̄ абхиджа̄то сан̇га̄ма̄вачаро дал̣хехи вараттехи бандханехи баддхо ӣсакам̣йева ка̄йам̣ санна̄метва̄ та̄ни бандхана̄ни сам̣чхиндитва̄ сам̣пада̄летва̄ йена ка̄мам̣ паккамати, тан̃хи тасса балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣, апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро’ти; самма̄ ну кхо со, уда̄йи, вадама̄но вадеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. йехи со, бханте, ран̃н̃о на̄го ӣса̄данто урӯл̣хава̄ абхиджа̄то сан̇га̄ма̄вачаро дал̣хехи вараттехи бандханехи баддхо ӣсакам̣йева ка̄йам̣ санна̄метва̄ та̄ни бандхана̄ни сам̣чхиндитва̄ сам̣пада̄летва̄ йена ка̄мам̣ паккамати, тан̃хи тасса абалам̣ бандханам̣…пе… аса̄ракам̣ бандхана’’нти. ‘‘евамева кхо, уда̄йи, идхекачче кулапутта̄ ‘идам̣ паджахатха̄’ти майа̄ вуччама̄на̄ те евама̄хам̣су – ‘ким̣ панимасса аппаматтакасса ораматтакасса паха̄таббасса йасса но бхагава̄ паха̄нама̄ха, йасса но сугато пат̣иниссаггама̄ха̄’ти? те тан̃чева паджаханти, майи ча на аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пенти. йе ча бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ те там̣ паха̄йа аппоссукка̄ панналома̄ парадаттавутта̄ мигабхӯтена четаса̄ вихаранти. тесам̣ там̣, уда̄йи, хоти абалам̣ бандханам̣, дуббалам̣ бандханам̣, пӯтикам̣ бандханам̣, аса̄ракам̣ бандханам̣’’.
152. ‘‘сеййатха̄пи, уда̄йи, пурисо далиддо ассако ана̄л̣хийо; тасса’сса екам̣ ага̄ракам̣ олуггавилуггам̣ ка̄ка̄тида̄йим̣ [ка̄ка̄тид̣а̄йим̣ (?)] напарамарӯпам̣, ека̄ кхат̣опика̄ [кал̣опика̄ (ка.)] олуггавилугга̄ напарамарӯпа̄, екисса̄ кумбхийа̄ дхан̃н̃асамава̄пакам̣ напарамарӯпам̣, ека̄ джа̄йика̄ напарамарӯпа̄. со а̄ра̄магатам̣ бхиккхум̣ пассеййа судхотахаттхапа̄дам̣ манун̃н̃ам̣ бходжанам̣ бхутта̄вим̣ сӣта̄йа чха̄йа̄йа нисиннам̣ адхичитте йуттам̣. тасса евамасса – ‘сукхам̣ вата, бхо, са̄ман̃н̃ам̣, а̄рогйам̣ вата, бхо, са̄ман̃н̃ам̣! со ватассам̣ [со ватасса (ка.)] йохам̣ кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджеййа’нти. со на саккун̣еййа екам̣ ага̄ракам̣ олуггавилуггам̣ ка̄ка̄тида̄йим̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екам̣ кхат̣опикам̣ олуггавилуггам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екисса̄ кумбхийа̄ дхан̃н̃асамава̄пакам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екам̣ джа̄йикам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. йо ну кхо, уда̄йи, евам̣ вадеййа – ‘йехи со пурисо бандханехи баддхо на саккоти екам̣ ага̄ракам̣ олуггавилуггам̣ ка̄ка̄тида̄йим̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екам̣ кхат̣опикам̣ олуггавилуггам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екисса̄ кумбхийа̄ дхан̃н̃асамава̄пакам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екам̣ джа̄йикам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣; тан̃хи тасса абалам̣ бандханам̣, дуббалам̣ бандханам̣, пӯтикам̣ бандханам̣, аса̄ракам̣ бандхана’нти; самма̄ ну кхо со, уда̄йи, вадама̄но вадеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. йехи со, бханте, пурисо бандханехи баддхо, на саккоти екам̣ ага̄ракам̣ олуггавилуггам̣ ка̄ка̄тида̄йим̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екам̣ кхат̣опикам̣ олуггавилуггам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екисса̄ кумбхийа̄ дхан̃н̃асамава̄пакам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа, екам̣ джа̄йикам̣ напарамарӯпам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣; тан̃хи тасса балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣, апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро’’ти. ‘‘евамева кхо, уда̄йи, идхекачче могхапуриса̄ ‘идам̣ паджахатха̄’ти майа̄ вуччама̄на̄ те евама̄хам̣су – ‘ким̣ панимасса аппаматтакасса ораматтакасса адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти? те тан̃чева наппаджаханти, майи ча аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пенти. йе ча бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесам̣ там̣, уда̄йи, хоти балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣, апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро’’.
153. ‘‘сеййатха̄пи, уда̄йи, гахапати ва̄ гахапатипутто ва̄ ад̣д̣хо махаддхано маха̄бхого, нека̄нам̣ никкхаган̣а̄нам̣ чайо, нека̄нам̣ дхан̃н̃аган̣а̄нам̣ чайо, нека̄нам̣ кхеттаган̣а̄нам̣ чайо, нека̄нам̣ ваттхуган̣а̄нам̣ чайо, нека̄нам̣ бхарийаган̣а̄нам̣ чайо, нека̄нам̣ да̄саган̣а̄нам̣ чайо, нека̄нам̣ да̄сиган̣а̄нам̣ чайо; со а̄ра̄магатам̣ бхиккхум̣ пассеййа судхотахаттхапа̄дам̣ манун̃н̃ам̣ бходжанам̣ бхутта̄вим̣ сӣта̄йа чха̄йа̄йа нисиннам̣ адхичитте йуттам̣. тасса евамасса – ‘сукхам̣ вата, бхо, са̄ман̃н̃ам̣, а̄рогйам̣ вата, бхо, са̄ман̃н̃ам̣! со ватассам̣ йохам̣ кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджеййа’нти. со саккун̣еййа нека̄ни никкхаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни дхан̃н̃аган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни кхеттаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни ваттхуган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни бхарийаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни да̄саган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни да̄сиган̣а̄ни паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣. йо ну кхо, уда̄йи, евам̣ вадеййа – ‘йехи со гахапати ва̄ гахапатипутто ва̄ бандханехи баддхо, саккоти нека̄ни никкхаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни дхан̃н̃аган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни кхеттаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни ваттхуган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни бхарийаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни да̄саган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни да̄сиган̣а̄ни паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣, тан̃хи тасса балавам̣ бандханам̣, дал̣хам̣ бандханам̣, тхирам̣ бандханам̣, апӯтикам̣ бандханам̣, тхӯло, калин̇гаро’ти; самма̄ ну кхо со, уда̄йи, вадама̄но вадеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. йехи со, бханте, гахапати ва̄ гахапатипутто ва̄ бандханехи баддхо, саккоти нека̄ни никкхаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни дхан̃н̃аган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни кхеттаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни ваттхуган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни бхарийаган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни да̄саган̣а̄ни паха̄йа, нека̄ни да̄сиган̣а̄ни паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитум̣; тан̃хи тасса абалам̣ бандханам̣, дуббалам̣ бандханам̣, пӯтикам̣ бандханам̣, аса̄ракам̣ бандхана’’нти. ‘‘евамева кхо, уда̄йи, идхекачче кулапутта̄ ‘идам̣ паджахатха̄’ти майа̄ вуччама̄на̄ те евама̄хам̣су – ‘ким̣ панимасса аппаматтакасса ораматтакасса паха̄таббасса йасса но бхагава̄ паха̄нама̄ха йасса, но сугато пат̣иниссаггама̄ха̄’ти? те тан̃чева паджаханти, майи ча на аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пенти. йе ча бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ те там̣ паха̄йа аппоссукка̄ панналома̄ парадаттавутта̄ мигабхӯтена четаса̄ вихаранти. тесам̣ там̣, уда̄йи, хоти абалам̣ бандханам̣, дуббалам̣ бандханам̣, пӯтикам̣ бандханам̣, аса̄ракам̣ бандханам̣’’.
154. ‘‘чатта̄роме, уда̄йи, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? идхуда̄йи, екаччо пуггало упадхипаха̄на̄йа пат̣ипанно хоти упадхипат̣иниссагга̄йа. таменам̣ упадхипаха̄на̄йа пат̣ипаннам̣ упадхипат̣иниссагга̄йа упадхипат̣исам̣йутта̄ сарасан̇каппа̄ самуда̄чаранти. со те адхива̄сети, наппаджахати, на винодети, на бйантӣкароти, на анабха̄вам̣ гамети. имам̣ кхо ахам̣, уда̄йи, пуггалам̣ ‘сам̣йутто’ти вада̄ми но ‘висам̣йутто’. там̣ кисса хету? индрийавематтата̄ хи ме, уда̄йи, имасмим̣ пуггале видита̄.
‘‘идха пануда̄йи, екаччо пуггало упадхипаха̄на̄йа пат̣ипанно хоти упадхипат̣иниссагга̄йа. таменам̣ упадхипаха̄на̄йа пат̣ипаннам̣ упадхипат̣иниссагга̄йа упадхипат̣исам̣йутта̄ сарасан̇каппа̄ самуда̄чаранти. со те на̄дхива̄сети, паджахати, винодети, бйантӣкароти, анабха̄вам̣ гамети. имампи кхо ахам̣, уда̄йи, пуггалам̣ ‘сам̣йутто’ти вада̄ми но ‘висам̣йутто’. там̣ кисса хету? индрийавематтата̄ хи ме, уда̄йи, имасмим̣ пуггале видита̄.
‘‘идха пануда̄йи, екаччо пуггало упадхипаха̄на̄йа пат̣ипанно хоти упадхипат̣иниссагга̄йа. таменам̣ упадхипаха̄на̄йа пат̣ипаннам̣ упадхипат̣иниссагга̄йа када̄чи карахачи сатисаммоса̄ упадхипат̣исам̣йутта̄ сарасан̇каппа̄ самуда̄чаранти; дандхо, уда̄йи, сатуппа̄до. атха кхо нам̣ кхиппамева паджахати, винодети, бйантӣкароти, анабха̄вам̣ гамети. сеййатха̄пи, уда̄йи, пурисо дивасам̣сантатте [дивасасантатте (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] айокат̣а̄хе две ва̄ тӣн̣и ва̄ удакапхусита̄ни нипа̄теййа; дандхо, уда̄йи, удакапхусита̄нам̣ нипа̄то. атха кхо нам̣ кхиппамева париккхайам̣ парийа̄да̄нам̣ гаччхеййа. евамева кхо, уда̄йи, идхекаччо пуггало упадхипаха̄на̄йа пат̣ипанно хоти упадхипат̣иниссагга̄йа. таменам̣ упадхипаха̄на̄йа пат̣ипаннам̣ упадхипат̣иниссагга̄йа када̄чи карахачи сатисаммоса̄ упадхипат̣исам̣йутта̄ сарасан̇каппа̄ самуда̄чаранти; дандхо, уда̄йи, сатуппа̄до. атха кхо нам̣ кхиппамева паджахати, винодети, бйантӣкароти, анабха̄вам̣ гамети. имампи кхо ахам̣, уда̄йи, пуггалам̣ ‘сам̣йутто’ти вада̄ми но ‘висам̣йутто’. там̣ кисса хету? индрийавематтата̄ хи ме, уда̄йи, имасмим̣ пуггале видита̄.
‘‘идха пануда̄йи, екаччо пуггало ‘упадхи дуккхасса мӯла’нти – ити видитва̄ нирупадхи хоти, упадхисан̇кхайе вимутто. имам̣ кхо ахам̣, уда̄йи, пуггалам̣ ‘висам̣йутто’ти вада̄ми но ‘сам̣йутто’ти. там̣ кисса хету? индрийавематтата̄ хи ме, уда̄йи, имасмим̣ пуггале видита̄. име кхо, уда̄йи, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣.
155. ‘‘пан̃ча кхо име, уда̄йи, ка̄магун̣а̄. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄, сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄. име кхо, уда̄йи, пан̃ча ка̄магун̣а̄. йам̣ кхо, уда̄йи, име пан̃ча ка̄магун̣е пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ идам̣ вуччати ка̄масукхам̣ мил̣хасукхам̣ [мӣл̣хасукхам̣ (сӣ. пӣ.)] путхуджджанасукхам̣ анарийасукхам̣, на севитаббам̣, на бха̄ветаббам̣, на бахулӣка̄таббам̣; ‘бха̄йитаббам̣ етасса сукхасса̄’ти вада̄ми.
156. ‘‘идхуда̄йи, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, пӣтийа̄ ча вира̄га̄… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, сукхасса ча паха̄на̄… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. идам̣ вуччати неккхаммасукхам̣ павивекасукхам̣ упасамасукхам̣ самбодхасукхам̣, а̄севитаббам̣, бха̄ветаббам̣, бахулӣка̄таббам̣; ‘на бха̄йитаббам̣ етасса сукхасса̄’ти вада̄ми.
‘‘идхуда̄йи, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; идам̣ кхо ахам̣, уда̄йи, ин̃джитасмим̣ вада̄ми. кин̃ча таттха ин̃джитасмим̣? йадева таттха витаккавича̄ра̄ анируддха̄ хонти идам̣ таттха ин̃джитасмим̣. идхуда̄йи, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ин̃джитасмим̣ вада̄ми. кин̃ча таттха ин̃джитасмим̣? йадева таттха пӣтисукхам̣ анируддхам̣ хоти идам̣ таттха ин̃джитасмим̣. идхуда̄йи, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ин̃джитасмим̣ вада̄ми. кин̃ча таттха ин̃джитасмим̣? йадева таттха упеккха̄сукхам̣ анируддхам̣ хоти идам̣ таттха ин̃джитасмим̣. идхуда̄йи, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; идам̣ кхо ахам̣, уда̄йи, анин̃джитасмим̣ вада̄ми.
‘‘идхуда̄йи, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; идам̣ кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; идампи кхо ахам̣, уда̄йи, ‘анала’нти вада̄ми, ‘паджахатха̄’ти вада̄ми, ‘саматиккаматха̄’ти вада̄ми. ко ча тасса саматиккамо? идхуда̄йи, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ тасса саматиккамо; ити кхо ахам̣, уда̄йи, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанассапи паха̄нам̣ вада̄ми. пассаси но твам̣, уда̄йи, там̣ сам̣йоджанам̣ ан̣ум̣ ва̄ тхӯлам̣ ва̄ йасса̄хам̣ но паха̄нам̣ вада̄мӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ уда̄йӣ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
лат̣укикопамасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чхат̣т̣хам̣.