3. чӯл̣ама̄лукйасуттам̣
122. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасмато ма̄лукйапуттасса [ма̄лун̇кйапуттасса (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘‘йа̄нима̄ни дит̣т̣хигата̄ни бхагавата̄ абйа̄ката̄ни т̣хапита̄ни пат̣иккхитта̄ни – ‘сассато локо’типи, ‘асассато локо’типи, ‘антава̄ локо’типи, ‘анантава̄ локо’типи, ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нтипи, ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нтипи, ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’типи, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’типи, ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’типи, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’типи – та̄ни ме бхагава̄ на бйа̄кароти. йа̄ни ме бхагава̄ на бйа̄кароти там̣ ме на руччати, там̣ ме наккхамати. сохам̣ бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ етаматтхам̣ пуччхисса̄ми. саче ме бхагава̄ бйа̄кариссати – ‘сассато локо’ти ва̄ ‘асассато локо’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄ – ева̄хам̣ бхагавати брахмачарийам̣ чарисса̄ми; но че ме бхагава̄ бйа̄кариссати – ‘сассато локо’ти ва̄ ‘асассато локо’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄ – ева̄хам̣ сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттисса̄мӣ’’ти.
123. атха кхо а̄йасма̄ ма̄лукйапутто са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ ма̄лукйапутто бхагавантам̣ етадавоча –
124. ‘‘идха майхам̣, бханте, рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – йа̄нима̄ни дит̣т̣хигата̄ни бхагавата̄ абйа̄ката̄ни т̣хапита̄ни пат̣иккхитта̄ни – ‘сассато локо’типи, ‘асассато локо’типи…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’типи – та̄ни ме бхагава̄ на бйа̄кароти. йа̄ни ме бхагава̄ на бйа̄кароти там̣ ме на руччати, там̣ ме наккхамати. сохам̣ бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ етаматтхам̣ пуччхисса̄ми. саче ме бхагава̄ бйа̄кариссати – ‘сассато локо’ти ва̄, ‘асассато локо’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄ – ева̄хам̣ бхагавати, брахмачарийам̣ чарисса̄ми. но че ме бхагава̄ бйа̄кариссати – ‘сассато локо’ти ва̄, ‘асассато локо’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄ – ева̄хам̣ сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттисса̄мӣти. саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘сассато локо’ти, ‘сассато локо’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту; саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘асассато локо’ти, ‘асассато локо’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту. но че бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘сассато локо’ти ва̄, ‘асассато локо’ти ва̄, аджа̄нато кхо пана апассато етадева уджукам̣ хоти йадидам̣ – ‘на джа̄на̄ми, на пасса̄мӣ’ти. саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘антава̄ локо’ти, ‘анантава̄ локо’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту; саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘анантава̄ локо’ти, ‘анантава̄ локо’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту. но че бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘антава̄ локо’ти ва̄, ‘анантава̄ локо’ти ва̄, аджа̄нато кхо пана апассато етадева уджукам̣ хоти йадидам̣ – ‘на джа̄на̄ми, на пасса̄мӣ’ти. саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти, ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти ме бхагава̄ бйа̄кароту; саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти, ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти ме бхагава̄ бйа̄кароту. но че бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти ва̄, ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти ва̄, аджа̄нато кхо пана апассато етадева уджукам̣ хоти йадидам̣ – ‘на джа̄на̄ми, на пасса̄мӣ’ти. саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту; саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту. но че бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, аджа̄нато кхо пана апассато етадева уджукам̣ хоти йадидам̣ – ‘на джа̄на̄ми на пасса̄мӣ’ти. саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту; саче бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ме бхагава̄ бйа̄кароту. но че бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, аджа̄нато кхо пана апассато етадева уджукам̣ хоти йадидам̣ – ‘на джа̄на̄ми, на пасса̄мӣ’’’ти.
125. ‘‘ким̣ ну [ким̣ ну кхо (сйа̄. кам̣. ка.)] та̄хам̣, ма̄лукйапутта, евам̣ авачам̣ – ‘ехи твам̣, ма̄лукйапутта, майи брахмачарийам̣ чара, ахам̣ те бйа̄карисса̄ми – ‘сассато локо’ти ва̄, ‘асассато локо’ти ва̄, ‘антава̄ локо’ти ва̄, ‘анантава̄ локо’ти ва̄, ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти ва̄, ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти ва̄, ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘твам̣ ва̄ пана мам̣ евам̣ авача – ахам̣, бханте, бхагавати брахмачарийам̣ чарисса̄ми, бхагава̄ ме бйа̄кариссати – ‘сассато локо’ти ва̄, ‘асассато локо’ти ва̄, ‘антава̄ локо’ти ва̄, ‘анантава̄ локо’ти ва̄, ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти ва̄, ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти ва̄, ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘ити кира, ма̄лукйапутта, нева̄хам̣ там̣ вада̄ми – ехи твам̣, ма̄лукйапутта, майи брахмачарийам̣ чара, ахам̣ те бйа̄карисса̄ми – ‘сассато локо’ти ва̄, ‘асассато локо’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄’ти; напи кира мам̣ твам̣ вадеси – ахам̣, бханте, бхагавати брахмачарийам̣ чарисса̄ми, бхагава̄ ме бйа̄кариссати – ‘сассато локо’ти ва̄ ‘асассато локо’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти. евам̣ санте, могхапуриса, ко санто кам̣ пачча̄чиккхаси?
126. ‘‘йо кхо, ма̄лукйапутта, евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ бхагавати брахмачарийам̣ чарисса̄ми йа̄ва ме бхагава̄ на бйа̄кариссати – ‘‘сассато локо’’ти ва̄, ‘‘асассато локо’’ти ва̄…пе… ‘‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’’ти ва̄ти, абйа̄катамева там̣, ма̄лукйапутта, татха̄гатена асса, атха со пуггало ка̄лам̣ кареййа. сеййатха̄пи, ма̄лукйапутта, пурисо саллена виддхо асса сависена га̄л̣хапалепанена. тасса митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ бхисаккам̣ саллакаттам̣ упат̣т̣хапеййум̣. со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ пурисам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, кхаттийо ва̄ бра̄хман̣о ва̄ вессо ва̄ суддо ва̄’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ пурисам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, евам̣на̄мо евам̣готто ити ва̄’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ пурисам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, дӣгхо ва̄ рассо ва̄ маджджхимо ва̄’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ пурисам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, ка̄л̣о ва̄ са̄мо ва̄ ман̇гураччхавӣ ва̄’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ пурисам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, амукасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ нагаре ва̄’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ дханум̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, йади ва̄ ча̄по йади ва̄ кодан̣д̣о’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ джийам̣ джа̄на̄ми йа̄йамхи виддхо, йади ва̄ аккасса йади ва̄ сан̣хасса [сан̣т̣хасса (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] йади ва̄ нха̄русса йади ва̄ марува̄йа йади ва̄ кхӣрапан̣н̣ино’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ кан̣д̣ам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, йади ва̄ гаччхам̣ йади ва̄ ропима’нти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ кан̣д̣ам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, йасса паттехи ва̄джитам̣ [ва̄кхиттам̣ (ка.)] йади ва̄ гиджджхасса йади ва̄ кан̇касса йади ва̄ кулаласса йади ва̄ морасса йади ва̄ ситхилахануно’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ кан̣д̣ам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, йасса нха̄руна̄ париккхиттам̣ йади ва̄ гавасса йади ва̄ махим̣сасса йади ва̄ бхеравасса [рорувасса (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] йади ва̄ семха̄расса̄’ти; со евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ имам̣ саллам̣ а̄харисса̄ми йа̄ва на там̣ саллам̣ джа̄на̄ми йенамхи виддхо, йади ва̄ саллам̣ йади ва̄ кхураппам̣ йади ва̄ векан̣д̣ам̣ йади ва̄ на̄ра̄чам̣ йади ва̄ ваччхадантам̣ йади ва̄ каравӣрапатта’нти – ан̃н̃а̄тамева там̣, ма̄лукйапутта, тена пурисена асса, атха со пурисо ка̄лам̣ кареййа. евамева кхо, ма̄лукйапутта, йо евам̣ вадеййа – ‘на та̄ва̄хам̣ бхагавати брахмачарийам̣ чарисса̄ми йа̄ва ме бхагава̄ на бйа̄кариссати – ‘‘сассато локо’’ти ва̄ ‘‘асассато локо’’ти ва̄…пе… ‘‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’’ти ва̄ти – абйа̄катамева там̣, ма̄лукйапутта, татха̄гатена асса, атха со пуггало ка̄лан̇кареййа.
127. ‘‘‘сассато локо’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евам̣ ‘но асассато локо’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евампи ‘но сассато локо’ти ва̄, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати, ‘асассато локо’ти ва̄ дит̣т̣хийа̄ сати аттхева джа̄ти, аттхи джара̄, аттхи маран̣ам̣, санти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄; йеса̄хам̣ дит̣т̣хева дхамме нигха̄там̣ пан̃н̃апеми. ‘антава̄ локо’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евам̣ ‘но анантава̄ локо’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евампи ‘но антава̄ локо’ти ва̄, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати, ‘анантава̄ локо’ти ва̄ дит̣т̣хийа̄ сати аттхева джа̄ти, аттхи джара̄, аттхи маран̣ам̣, санти сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄; йеса̄хам̣ дит̣т̣хева дхамме нигха̄там̣ пан̃н̃апеми. ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евам̣ ‘но ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евампи ‘но там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти ва̄, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати, ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти ва̄ дит̣т̣хийа̄ сати аттхева джа̄ти…пе… нигха̄там̣ пан̃н̃апеми. ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евам̣ ‘но на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евампи ‘но хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄ дит̣т̣хийа̄ сати аттхева джа̄ти…пе… йеса̄хам̣ дит̣т̣хева дхамме нигха̄там̣ пан̃н̃апеми. ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евам̣ ‘но нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати брахмачарийава̄со абхависса̄ти, евампи ‘но хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти, ма̄лукйапутта, дит̣т̣хийа̄ сати, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄ дит̣т̣хийа̄ сати аттхева джа̄ти…пе… йеса̄хам̣ дит̣т̣хева дхамме нигха̄там̣ пан̃н̃апеми.
128. ‘‘тасма̄тиха, ма̄лукйапутта, абйа̄катан̃ча ме абйа̄катато дха̄ретха; бйа̄катан̃ча ме бйа̄катато дха̄ретха. кин̃ча, ма̄лукйапутта, майа̄ абйа̄катам̣? ‘сассато локо’ти ма̄лукйапутта, майа̄ абйа̄катам̣; ‘асассато локо’ти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘антава̄ локо’ти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘анантава̄ локо’ти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣра’нти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣра’нти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти – майа̄ абйа̄катам̣; ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти – майа̄ абйа̄катам̣. касма̄ четам̣, ма̄лукйапутта, майа̄ абйа̄катам̣? на хетам̣, ма̄лукйапутта, аттхасам̣хитам̣ на а̄дибрахмачарийакам̣ на [нетам̣ (сӣ.)] ниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. тасма̄ там̣ майа̄ абйа̄катам̣. кин̃ча, ма̄лукйапутта, майа̄ бйа̄катам̣? ‘идам̣ дуккха’нти, ма̄лукйапутта, майа̄ бйа̄катам̣; ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти – майа̄ бйа̄катам̣; ‘айам̣ дуккханиродхо’ти – майа̄ бйа̄катам̣; ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти – майа̄ бйа̄катам̣. касма̄ четам̣, ма̄лукйапутта, майа̄ бйа̄катам̣? етан̃хи, ма̄лукйапутта, аттхасам̣хитам̣ етам̣ а̄дибрахмачарийакам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати. тасма̄ там̣ майа̄ бйа̄катам̣. тасма̄тиха, ма̄лукйапутта, абйа̄катан̃ча ме абйа̄катато дха̄ретха; бйа̄катан̃ча ме бйа̄катато дха̄ретха̄’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ ма̄лукйапутто бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
чӯл̣ама̄лукйасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ татийам̣.