7. куккураватикасуттам̣
78. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ колийесу вихарати халиддавасанам̣ на̄ма колийа̄нам̣ нигамо. атха кхо пун̣н̣о ча колийапутто говатико ачело ча сенийо куккураватико йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ пун̣н̣о колийапутто говатико бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. ачело пана сенийо куккураватико бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ куккурова паликуджджитва̄ [паликун̣т̣хитва̄ (сйа̄. кам̣.), палигун̣т̣хитва̄ (ка.)] екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо пун̣н̣о колийапутто говатико бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘айам̣, бханте, ачело сенийо куккураватико дуккарака̄рако чхама̄никкхиттам̣ бходжанам̣ бхун̃джати. тасса там̣ куккураватам̣ дӣгхараттам̣ саматтам̣ сама̄диннам̣. тасса ка̄ гати, ко абхисампара̄йо’’ти? ‘‘алам̣, пун̣н̣а, тит̣т̣хатетам̣; ма̄ мам̣ етам̣ пуччхӣ’’ти. дутийампи кхо пун̣н̣о колийапутто говатико…пе… татийампи кхо пун̣н̣о колийапутто говатико бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘айам̣, бханте, ачело сенийо куккураватико дуккарака̄рако чхама̄никкхиттам̣ бходжанам̣ бхун̃джати. тасса там̣ куккураватам̣ дӣгхараттам̣ саматтам̣ сама̄диннам̣. тасса ка̄ гати, ко абхисампара̄йо’’ти?
79. ‘‘аддха̄ кхо те ахам̣, пун̣н̣а, на лабха̄ми. алам̣, пун̣н̣а, тит̣т̣хатетам̣; ма̄ мам̣ етам̣ пуччхӣти; апи ча тйа̄хам̣ бйа̄карисса̄ми. идха, пун̣н̣а, екаччо куккураватам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, куккурасӣлам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, куккурачиттам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, куккура̄каппам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣. со куккураватам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, куккурасӣлам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, куккурачиттам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, куккура̄каппам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ куккура̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. саче кхо панасса евам̣дит̣т̣хи хоти – ‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄’ти, са̄сса [са̄йам̣ (ка.)] хоти миччха̄дит̣т̣хи. миччха̄дит̣т̣хисса [миччха̄дит̣т̣хикасса (сӣ.)] кхо ахам̣, пун̣н̣а, двиннам̣ гатӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ гатим̣ вада̄ми – нирайам̣ ва̄ тираччха̄найоним̣ ва̄. ити кхо, пун̣н̣а, сампаджджама̄нам̣ куккураватам̣ куккура̄нам̣ сахабйатам̣ упанети, випаджджама̄нам̣ нирайа’’нти. евам̣ вутте, ачело сенийо куккураватико пароди, ассӯни паваттеси.
атха кхо бхагава̄ пун̣н̣ам̣ колийапуттам̣ говатикам̣ етадавоча – ‘‘етам̣ кхо те ахам̣, пун̣н̣а, на̄латтхам̣. алам̣, пун̣н̣а, тит̣т̣хатетам̣; ма̄ мам̣ етам̣ пуччхӣ’’ти. ‘‘на̄хам̣, бханте, етам̣ рода̄ми йам̣ мам̣ бхагава̄ евама̄ха; апи ча ме идам̣, бханте, куккураватам̣ дӣгхараттам̣ саматтам̣ сама̄диннам̣. айам̣, бханте, пун̣н̣о колийапутто говатико. тасса там̣ говатам̣ дӣгхараттам̣ саматтам̣ сама̄диннам̣. тасса ка̄ гати, ко абхисампара̄йо’’ти? ‘‘алам̣, сенийа, тит̣т̣хатетам̣; ма̄ мам̣ етам̣ пуччхӣ’’ти. дутийампи кхо ачело сенийо…пе… татийампи кхо ачело сенийо куккураватико бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘айам̣, бханте, пун̣н̣о колийапутто говатико. тасса там̣ говатам̣ дӣгхараттам̣ саматтам̣ сама̄диннам̣. тасса ка̄ гати, ко абхисампара̄йо’’ти?
80. ‘‘аддха̄ кхо те ахам̣, сенийа, на лабха̄ми. алам̣, сенийа, тит̣т̣хатетам̣; ма̄ мам̣ етам̣ пуччхӣти; апи ча тйа̄хам̣ бйа̄карисса̄ми. идха, сенийа, екаччо говатам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, госӣлам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, гочиттам̣ бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, гава̄каппам̣ [гва̄каппам̣ (ка.)] бха̄вети парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣. со говатам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, госӣлам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, гочиттам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣, гава̄каппам̣ бха̄ветва̄ парипун̣н̣ам̣ аббокин̣н̣ам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ гуннам̣ сахабйатам̣ упападжджати. саче кхо панасса евам̣дит̣т̣хи хоти – ‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄’ти, са̄сса хоти миччха̄дит̣т̣хи. миччха̄дит̣т̣хисса кхо ахам̣, сенийа, двиннам̣ гатӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ гатим̣ вада̄ми – нирайам̣ ва̄ тираччха̄найоним̣ ва̄. ити кхо, сенийа, сампаджджама̄нам̣ говатам̣ гуннам̣ сахабйатам̣ упанети, випаджджама̄нам̣ нирайа’’нти. евам̣ вутте, пун̣н̣о колийапутто говатико пароди, ассӯни паваттеси.
атха кхо бхагава̄ ачелам̣ сенийам̣ куккураватикам̣ етадавоча – ‘‘етам̣ кхо те ахам̣, сенийа, на̄латтхам̣. алам̣, сенийа, тит̣т̣хатетам̣; ма̄ мам̣ етам̣ пуччхӣ’’ти. ‘‘на̄хам̣, бханте, етам̣ рода̄ми йам̣ мам̣ бхагава̄ евама̄ха; апи ча ме идам̣, бханте, говатам̣ дӣгхараттам̣ саматтам̣ сама̄диннам̣. евам̣ пасанно ахам̣, бханте, бхагавати; пахоти бхагава̄ татха̄ дхаммам̣ десетум̣ йатха̄ ахам̣ чевимам̣ говатам̣ паджахеййам̣, айан̃чева ачело сенийо куккураватико там̣ куккураватам̣ паджахеййа̄’’ти. ‘‘тена хи, пун̣н̣а, сун̣а̄хи, са̄дхукам̣ манаси карохи, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо пун̣н̣о колийапутто говатико бхагавато паччассоси. бхагава̄ етадавоча –
81. ‘‘чатта̄рима̄ни, пун̣н̣а, камма̄ни майа̄ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведита̄ни. катама̄ни чатта̄ри? аттхи, пун̣н̣а, каммам̣ кан̣хам̣ кан̣хавипа̄кам̣; аттхи, пун̣н̣а, каммам̣ суккам̣ суккавипа̄кам̣; аттхи, пун̣н̣а, каммам̣ кан̣хасуккам̣ кан̣хасуккавипа̄кам̣; аттхи, пун̣н̣а, каммам̣ акан̣хам̣ асуккам̣ акан̣хаасуккавипа̄кам̣, каммаккхайа̄йа сам̣ваттати.
‘‘катаман̃ча, пун̣н̣а, каммам̣ кан̣хам̣ кан̣хавипа̄кам̣? идха, пун̣н̣а, екаччо сабйа̄баджджхам̣ [сабйа̄паджджхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)] ка̄йасан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, сабйа̄баджджхам̣ вачӣсан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, сабйа̄баджджхам̣ маносан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти. со сабйа̄баджджхам̣ ка̄йасан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄, сабйа̄баджджхам̣ вачӣсан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄, сабйа̄баджджхам̣ маносан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄, сабйа̄баджджхам̣ локам̣ упападжджати. таменам̣ сабйа̄баджджхам̣ локам̣ упапаннам̣ сама̄нам̣ сабйа̄баджджха̄ пхасса̄ пхусанти. со сабйа̄баджджхехи пхассехи пхут̣т̣хо сама̄но сабйа̄баджджхам̣ веданам̣ ведети екантадуккхам̣, сеййатха̄пи сатта̄ нерайика̄. ити кхо, пун̣н̣а, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти; йам̣ кароти тена упападжджати, упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евам̣па̄хам̣, пун̣н̣а, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми. идам̣ вуччати, пун̣н̣а, каммам̣ кан̣хам̣ кан̣хавипа̄кам̣.
‘‘катаман̃ча, пун̣н̣а, каммам̣ суккам̣ суккавипа̄кам̣? идха, пун̣н̣а, екаччо абйа̄баджджхам̣ ка̄йасан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, абйа̄баджджхам̣ вачӣсан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, абйа̄баджджхам̣ маносан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти. со абйа̄баджджхам̣ ка̄йасан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄, абйа̄баджджхам̣ вачӣсан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄, абйа̄баджджхам̣ маносан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄ абйа̄баджджхам̣ локам̣ упападжджати. таменам̣ абйа̄баджджхам̣ локам̣ упапаннам̣ сама̄нам̣ абйа̄баджджха̄ пхасса̄ пхусанти. со абйа̄баджджхехи пхассехи пхут̣т̣хо сама̄но абйа̄баджджхам̣ веданам̣ ведети екантасукхам̣, сеййатха̄пи дева̄ субхакин̣ха̄. ити кхо, пун̣н̣а, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти; йам̣ кароти тена упападжджати, упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евам̣па̄хам̣, пун̣н̣а, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми. идам̣ вуччати, пун̣н̣а, каммам̣ суккам̣ суккавипа̄кам̣.
‘‘катаман̃ча, пун̣н̣а, каммам̣ кан̣хасуккам̣ кан̣хасуккавипа̄кам̣? идха, пун̣н̣а, екаччо сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи ка̄йасан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи вачӣсан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи маносан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти. со сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи ка̄йасан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄, сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи вачӣсан̇кха̄рам̣ абхин̇кхаритва̄, сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи маносан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄ сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи локам̣ упападжджати. таменам̣ сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи локам̣ упапаннам̣ сама̄нам̣ сабйа̄баджджха̄пи абйа̄баджджха̄пи пхасса̄ пхусанти. со сабйа̄баджджхехипи абйа̄баджджхехипи пхассехи пхут̣т̣хо сама̄но сабйа̄баджджхампи абйа̄баджджхампи веданам̣ ведети вокин̣н̣асукхадуккхам̣, сеййатха̄пи манусса̄ екачче ча дева̄ екачче ча винипа̄тика̄. ити кхо, пун̣н̣а, бхӯта̄ бхӯтасса упапатти хоти; йам̣ кароти тена упападжджати. упапаннаменам̣ пхасса̄ пхусанти. евам̣па̄хам̣, пун̣н̣а, ‘каммада̄йа̄да̄ сатта̄’ти вада̄ми. идам̣ вуччати, пун̣н̣а, каммам̣ кан̣хасуккам̣ кан̣хасуккавипа̄кам̣.
‘‘катаман̃ча, пун̣н̣а, каммам̣ акан̣хам̣ асуккам̣ акан̣хаасуккавипа̄кам̣, каммаккхайа̄йа сам̣ваттати? татра, пун̣н̣а, йамидам̣ каммам̣ кан̣хам̣ кан̣хавипа̄кам̣ тасса паха̄на̄йа йа̄ четана̄, йамидам̣ [йампидам̣ (сӣ. пӣ.)] каммам̣ суккам̣ суккавипа̄кам̣ тасса паха̄на̄йа йа̄ четана̄, йамидам̣ [йампидам̣ (сӣ. пӣ.)] каммам̣ кан̣хасуккам̣ кан̣хасуккавипа̄кам̣ тасса паха̄на̄йа йа̄ четана̄ – идам̣ вуччати, пун̣н̣а, каммам̣ акан̣хам̣ асуккам̣ акан̣хаасуккавипа̄кам̣, каммаккхайа̄йа сам̣ваттатӣти. има̄ни кхо, пун̣н̣а, чатта̄ри камма̄ни майа̄ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведита̄нӣ’’ти.
82. евам̣ вутте, пун̣н̣о колийапутто говатико бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бханте, абхиккантам̣, бханте! сеййатха̄пи, бханте…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. ачело пана сенийо куккураватико бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бханте, абхиккантам̣, бханте! сеййатха̄пи, бханте…пе… пака̄сито. еса̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. лабхеййа̄хам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти. ‘‘йо кхо, сенийа, ан̃н̃атиттхийапуббо имасмим̣ дхаммавинайе а̄кан̇кхати паббаджджам̣, а̄кан̇кхати упасампадам̣ со чатта̄ро ма̄се паривасати. чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена а̄раддхачитта̄ бхиккхӯ пабба̄дженти, упасампа̄денти бхиккхубха̄ва̄йа. апи ча меттха пуггалавематтата̄ видита̄’’ти.
‘‘саче, бханте, ан̃н̃атиттхийапубба̄ имасмим̣ дхаммавинайе а̄кан̇кханта̄ паббаджджам̣ а̄кан̇кханта̄ упасампадам̣ те чатта̄ро ма̄се паривасанти чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена а̄раддхачитта̄ бхиккхӯ пабба̄дженти упасампа̄денти бхиккхубха̄ва̄йа, ахам̣ чатта̄ри васса̄ни паривасисса̄ми. чатуннам̣ васса̄нам̣ аччайена а̄раддхачитта̄ бхиккхӯ пабба̄дженту, упасампа̄денту бхиккхубха̄ва̄йа̄’’ти. алаттха кхо ачело сенийо куккураватико бхагавато сантике паббаджджам̣, алаттха упасампадам̣. ачирӯпасампанно кхо пана̄йасма̄ сенийо еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихаранто начирассева – йассаттха̄йа кулапутта̄ саммадева ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджанти тадануттарам̣ – брахмачарийапарийоса̄нам̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа виха̄си. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти аббхан̃н̃а̄си. ан̃н̃атаро кхо пана̄йасма̄ сенийо арахатам̣ ахосӣти.
куккураватикасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ саттамам̣.