3. секхасуттам̣

22. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. тена кхо пана самайена ка̄пилаваттхава̄нам̣ [капилаваттхува̄сӣнам̣ (ка.)] сакйа̄нам̣ навам̣ сантха̄га̄рам̣ ачирака̄ритам̣ хоти анаджджха̄вут̣т̣хам̣ [анаджджха̄вуттхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] саман̣ена ва̄ бра̄хман̣ена ва̄ кеначи ва̄ мануссабхӯтена. атха кхо ка̄пилаваттхава̄ сакйа̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо ка̄пилаваттхава̄ сакйа̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘идха, бханте, ка̄пилаваттхава̄нам̣ сакйа̄нам̣ навам̣ сантха̄га̄рам̣ ачирака̄ритам̣ [ачирака̄ритам̣ хоти (сйа̄. кам̣. ка.)] анаджджха̄вут̣т̣хам̣ саман̣ена ва̄ бра̄хман̣ена ва̄ кеначи ва̄ мануссабхӯтена. там̣, бханте, бхагава̄ пат̣хамам̣ парибхун̃джату. бхагавата̄ пат̣хамам̣ парибхуттам̣ паччха̄ ка̄пилаваттхава̄ сакйа̄ парибхун̃джиссанти. тадасса ка̄пилаваттхава̄нам̣ сакйа̄нам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо ка̄пилаваттхава̄ сакйа̄ бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ йена навам̣ сантха̄га̄рам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ саббасантхарим̣ сантха̄га̄рам̣ [саббасантхарим̣ сантхатам̣ (ка.)] сантхаритва̄ а̄сана̄ни пан̃н̃апетва̄ удакаман̣икам̣ упат̣т̣хапетва̄ телаппадӣпам̣ а̄ропетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо ка̄пилаваттхава̄ сакйа̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘саббасантхарим̣ сантхатам̣, бханте, сантха̄га̄рам̣, а̄сана̄ни пан̃н̃атта̄ни, удакаман̣ико упат̣т̣ха̄пито, телаппадӣпо а̄ропито. йассада̄ни, бханте, бхагава̄ ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа саддхим̣ бхиккхусан̇гхена йена сантха̄га̄рам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ па̄де паккха̄летва̄ сантха̄га̄рам̣ пависитва̄ маджджхимам̣ тхамбхам̣ нисса̄йа пураттха̄бхимукхо нисӣди. бхиккхусан̇гхопи кхо па̄де паккха̄летва̄ сантха̄га̄рам̣ пависитва̄ паччхимам̣ бхиттим̣ нисса̄йа пураттха̄бхимукхо нисӣди, бхагавантам̣йева пураккхатва̄. ка̄пилаваттхава̄пи кхо сакйа̄ па̄де паккха̄летва̄ сантха̄га̄рам̣ пависитва̄ пураттхимам̣ бхиттим̣ нисса̄йа паччхима̄бхимукха̄ нисӣдим̣су, бхагавантам̣йева пураккхатва̄. атха кхо бхагава̄ ка̄пилаваттхаве сакйе бахудева раттим̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘пат̣ибха̄ту там̣, а̄нанда, ка̄пилаваттхава̄нам̣ сакйа̄нам̣ секхо па̄т̣ипадо [пат̣ипадо (сйа̄. кам̣. ка.)]. пит̣т̣хи ме а̄гила̄йати; тамахам̣ а̄йамисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато паччассоси. атха кхо бхагава̄ чатуггун̣ам̣ сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃а̄петва̄ даккхин̣ена пассена сӣхасеййам̣ каппеси, па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа, сато сампаджа̄но, ут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манаси каритва̄.

23. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо маха̄на̄мам̣ саккам̣ а̄мантеси – ‘‘идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако сӣласампанно хоти, индрийесу гуттадва̄ро хоти, бходжане маттан̃н̃ӯ хоти, джа̄гарийам̣ ануйутто хоти, саттахи саддхаммехи саманна̄гато хоти, чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ.

24. ‘‘катхан̃ча, маха̄на̄ма, арийаса̄вако сӣласампанно хоти? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. евам̣ кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако сӣласампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, маха̄на̄ма, арийаса̄вако индрийесу гуттадва̄ро хоти? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ на нимиттагга̄хӣ хоти на̄нубйан̃джанагга̄хӣ. йатва̄дхикаран̣аменам̣ чаккхундрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣ тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджати, раккхати чаккхундрийам̣, чаккхундрийе сам̣варам̣ а̄паджджати. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа на нимиттагга̄хӣ хоти на̄нубйан̃джанагга̄хӣ. йатва̄дхикаран̣аменам̣ маниндрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣ тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджати, раккхати маниндрийам̣, маниндрийе сам̣варам̣ а̄паджджати. евам̣ кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако индрийесу гуттадва̄ро хоти.

‘‘катхан̃ча, маха̄на̄ма, арийаса̄вако бходжане маттан̃н̃ӯ хоти? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако пат̣исан̇кха̄ йонисо а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети – ‘нева дава̄йа на мада̄йа на ман̣д̣ана̄йа на вибхӯсана̄йа; йа̄вадева имасса ка̄йасса т̣хитийа̄ йа̄пана̄йа вихим̣сӯпаратийа̄ брахмачарийа̄нуггаха̄йа. ити пура̄н̣ан̃ча веданам̣ пат̣ихан̇кха̄ми, наван̃ча веданам̣ на уппа̄десса̄ми, йа̄тра̄ ча ме бхависсати анаваджджата̄ ча пха̄сувиха̄ро ча̄’ти. евам̣ кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако бходжане маттан̃н̃ӯ хоти.

‘‘катхан̃ча, маха̄на̄ма, арийаса̄вако джа̄гарийам̣ ануйутто хоти? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако дивасам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхети, раттийа̄ пат̣хамам̣ йа̄мам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхети, раттийа̄ маджджхимам̣ йа̄мам̣ даккхин̣ена пассена сӣхасеййам̣ каппети, па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа, сато сампаджа̄но, ут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манаси каритва̄, раттийа̄ паччхимам̣ йа̄мам̣ паччут̣т̣ха̄йа чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхети. евам̣ кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако джа̄гарийам̣ ануйутто хоти.

25. ‘‘катхан̃ча, маха̄на̄ма, арийаса̄вако саттахи саддхаммехи саманна̄гато хоти? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако саддхо хоти, саддахати татха̄гатасса бодхим̣ – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. хирима̄ хоти, хирӣйати ка̄йадуччаритена вачӣдуччаритена манодуччаритена, хирӣйати па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄. оттаппӣ хоти, оттаппати ка̄йадуччаритена вачӣдуччаритена манодуччаритена, оттаппати па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄. бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо. йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттха̄ сабйан̃джана̄ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти татха̄рӯпа̄сса дхамма̄ бахуссута̄ [бахӯ сута̄ (?)] хонти дха̄та̄ [дхата̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄. а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа, тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. сатима̄ хоти, парамена сатинепаккена саманна̄гато, чиракатампи чирабха̄ситампи сарита̄ ануссарита̄. пан̃н̃ава̄ хоти, удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа саманна̄гато, арийа̄йа ниббедхика̄йа самма̄ дуккхаккхайага̄минийа̄. евам̣ кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако саттахи саддхаммехи саманна̄гато хоти.

26. ‘‘катхан̃ча, маха̄на̄ма, арийаса̄вако чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи, савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. евам̣ кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ.

27. ‘‘йато кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако евам̣ сӣласампанно хоти, евам̣ индрийесу гуттадва̄ро хоти, евам̣ бходжане маттан̃н̃ӯ хоти, евам̣ джа̄гарийам̣ ануйутто хоти, евам̣ саттахи саддхаммехи саманна̄гато хоти, евам̣ чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако секхо па̄т̣ипадо апуччан̣д̣ата̄йа сама̄панно, бхаббо абхиниббхида̄йа, бхаббо самбодха̄йа, бхаббо ануттарасса йогаккхемасса адхигама̄йа. сеййатха̄пи, маха̄на̄ма, куккут̣ийа̄ ан̣д̣а̄ни ат̣т̣ха ва̄ даса ва̄ два̄даса ва̄ та̄на̄ссу куккут̣ийа̄ самма̄ адхисайита̄ни самма̄ париседита̄ни самма̄ парибха̄вита̄ни, кин̃ча̄пи тасса̄ куккут̣ийа̄ на евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо ватиме куккут̣апотака̄ па̄данакхасикха̄йа ва̄ мукхатун̣д̣акена ва̄ ан̣д̣акосам̣ пада̄летва̄ соттхина̄ абхиниббхиджджеййу’нти, атха кхо бхабба̄ва те куккут̣апотака̄ па̄данакхасикха̄йа ва̄ мукхатун̣д̣акена ва̄ ан̣д̣акосам̣ пада̄летва̄ соттхина̄ абхиниббхиджджитум̣. евамева кхо, маха̄на̄ма, йато арийаса̄вако евам̣ сӣласампанно хоти, евам̣ индрийесу гуттадва̄ро хоти, евам̣ бходжане маттан̃н̃ӯ хоти, евам̣ джа̄гарийам̣ ануйутто хоти, евам̣ саттахи саддхаммехи саманна̄гато хоти, евам̣ чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако секхо па̄т̣ипадо апуччан̣д̣ата̄йа сама̄панно, бхаббо абхиниббхида̄йа, бхаббо самбодха̄йа, бхаббо ануттарасса йогаккхемасса адхигама̄йа.

28. ‘‘са кхо со, маха̄на̄ма, арийаса̄вако имам̣йева ануттарам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ а̄гамма анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, айамасса пат̣хама̄бхиниббхида̄ хоти куккут̣аччха̄пакассева ан̣д̣акосамха̄.

‘‘са кхо со, маха̄на̄ма, арийаса̄вако имам̣йе ануттарам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ а̄гамма диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е сугате дуггате…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти, айамасса дутийа̄бхиниббхида̄ хоти куккут̣аччха̄пакассева ан̣д̣акосамха̄.

‘‘са кхо со, маха̄на̄ма, арийаса̄вако имам̣йева ануттарам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ а̄гамма а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати, айамасса татийа̄бхиниббхида̄ хоти куккут̣аччха̄пакассева ан̣д̣акосамха̄.

29. ‘‘йампи [йампи кхо (ка.)], маха̄на̄ма, арийаса̄вако сӣласампанно хоти, идамписса хоти чаран̣асмим̣; йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако индрийесу гуттадва̄ро хоти, идамписса хоти чаран̣асмим̣; йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако бходжане маттан̃н̃ӯ хоти, идамписса хоти чаран̣асмим̣; йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако джа̄гарийам̣ ануйутто хоти, идамписса хоти чаран̣асмим̣; йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако саттахи саддхаммехи саманна̄гато хоти, идамписса хоти чаран̣асмим̣; йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, идамписса хоти чаран̣асмим̣.

‘‘йан̃ча кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вако анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, идамписса хоти виджджа̄йа; йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е сугате дуггате…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти, идамписса хоти виджджа̄йа. йампи, маха̄на̄ма, арийаса̄вако а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати, идамписса хоти виджджа̄йа.

‘‘айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако виджджа̄сампанно итипи чаран̣асампанно итипи виджджа̄чаран̣асампанно итипи.

30. ‘‘брахмуна̄песа̄, маха̄на̄ма, санан̇кума̄рена га̄тха̄ бха̄сита̄ –

‘кхаттийо сет̣т̣хо джанетасмим̣, йе готтапат̣иса̄рино;

виджджа̄чаран̣асампанно, со сет̣т̣хо девама̄нусе’ти.

‘‘са̄ кхо панеса̄, маха̄на̄ма, брахмуна̄ санан̇кума̄рена га̄тха̄ сугӣта̄ но дуггӣта̄, субха̄сита̄ но дуббха̄сита̄, аттхасам̣хита̄ но анаттхасам̣хита̄, анумата̄ бхагавата̄’’ти.

атха кхо бхагава̄ ут̣т̣хахитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘са̄дху са̄дху, а̄нанда, са̄дху кхо твам̣, а̄нанда, ка̄пилаваттхава̄нам̣ сакйа̄нам̣ секхам̣ па̄т̣ипадам̣ абха̄сӣ’’ти.

идамавоча̄йасма̄ а̄нандо. саманун̃н̃о саттха̄ ахоси. аттамана̄ ка̄пилаваттхава̄ сакйа̄ а̄йасмато а̄нандасса бха̄ситам̣ абхинандунти.

секхасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ татийам̣.