8. косамбийасуттам̣

491. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. тена кхо пана самайена косамбийам̣ бхиккхӯ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти. те на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄пенти на ча сан̃н̃аттим̣ упенти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ниджджха̄пенти, на ча ниджджхаттим̣ упенти. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха, бханте, косамбийам̣ бхиккхӯ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти, те на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄пенти, на ча сан̃н̃аттим̣ упенти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ниджджха̄пенти, на ча ниджджхаттим̣ упентӣ’’ти.

атха кхо бхагава̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бхиккху, мама вачанена те бхиккхӯ а̄мантехи – ‘саттха̄ во а̄йасманте а̄мантетӣ’’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато пат̣иссутва̄ йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те бхиккхӯ етадавоча – ‘‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ тасса бхиккхуно пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинне кхо те бхиккхӯ бхагава̄ етадавоча – ‘‘саччам̣ кира тумхе, бхиккхаве, бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаратха, те на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄петха, на ча сан̃н̃аттим̣ упетха, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ниджджха̄петха, на ча ниджджхаттим̣ упетха̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йасмим̣ тумхе самайе бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаратха, апи ну тумха̄кам̣ тасмим̣ самайе меттам̣ ка̄йакаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча, меттам̣ вачӣкаммам̣…пе… меттам̣ манокаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘ити кира, бхиккхаве, йасмим̣ тумхе самайе бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаратха, нева тумха̄кам̣ тасмим̣ самайе меттам̣ ка̄йакаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча, на меттам̣ вачӣкаммам̣…пе… на меттам̣ манокаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча. атха кин̃чарахи тумхе, могхапуриса̄, ким̣ джа̄нанта̄ ким̣ пассанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаратха, те на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄петха, на ча сан̃н̃аттим̣ упетха, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ниджджха̄петха, на ча ниджджхаттим̣ упетха? тан̃хи тумха̄кам̣, могхапуриса̄, бхависсати дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄’’ти.

492. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘чхайиме, бхиккхаве, дхамма̄ са̄ран̣ӣйа̄ пийакаран̣а̄ гарукаран̣а̄ сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттанти. катаме чха? идха, бхиккхаве, бхиккхуно меттам̣ ка̄йакаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйо пийакаран̣о гарукаран̣о сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхуно меттам̣ вачӣкаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйо пийакаран̣о гарукаран̣о сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екибха̄ва̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхуно меттам̣ манокаммам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу а̄ви чева рахо ча. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйо пийакаран̣о гарукаран̣о сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху йе те ла̄бха̄ дхаммика̄ дхаммаладдха̄ антамасо паттапарийа̄паннаматтампи, татха̄рӯпехи ла̄бхехи аппат̣ивибхаттабхогӣ хоти сӣлавантехи сабрахмача̄рӣхи са̄дха̄ран̣абхогӣ. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйо пийакаран̣о гарукаран̣о сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху йа̄ни та̄ни сӣла̄ни акхан̣д̣а̄ни аччхидда̄ни асабала̄ни акамма̄са̄ни бхуджисса̄ни вин̃н̃уппасаттха̄ни апара̄мат̣т̣ха̄ни сама̄дхисам̣ваттаника̄ни татха̄рӯпесу сӣлесу сӣласа̄ман̃н̃агато вихарати сабрахмача̄рӣхи а̄ви чева рахо ча. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйо пийакаран̣о гарукаран̣о сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху йа̄йам̣ дит̣т̣хи арийа̄ ниййа̄ника̄ ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа татха̄рӯпа̄йа дит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хиса̄ман̃н̃агато вихарати сабрахмача̄рӣхи а̄ви чева рахо ча. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйо пийакаран̣о гарукаран̣о сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттати.

‘‘име кхо, бхиккхаве, чха са̄ран̣ӣйа̄ дхамма̄ пийакаран̣а̄ гарукаран̣а̄ сан̇гаха̄йа авива̄да̄йа са̄маггийа̄ екӣбха̄ва̄йа сам̣ваттанти. имесам̣ кхо, бхиккхаве, чханнам̣ са̄ран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ етам̣ аггам̣ етам̣ сан̇га̄хикам̣ [сан̇га̄хакам̣ (?)] етам̣ сан̇гха̄т̣аникам̣ – йадидам̣ йа̄йам̣ дит̣т̣хи арийа̄ ниййа̄ника̄ ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа. сеййатха̄пи, бхиккхаве, кӯт̣а̄га̄расса етам̣ аггам̣ етам̣ сан̇га̄хикам̣ етам̣ сан̇гха̄т̣аникам̣ йадидам̣ кӯт̣ам̣; евамева кхо, бхиккхаве, имесам̣ чханнам̣ са̄ран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ етам̣ аггам̣ етам̣ сан̇га̄хикам̣ етам̣ сан̇гха̄т̣аникам̣ йадидам̣ йа̄йам̣ дит̣т̣хи арийа̄ ниййа̄ника̄ ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа.

493. ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, йа̄йам̣ дит̣т̣хи арийа̄ ниййа̄ника̄ ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа? идха, бхиккхаве, бхиккху аран̃н̃агато ва̄ руккхамӯлагато ва̄ сун̃н̃а̄га̄рагато ва̄ ити пат̣исан̃чиккхати – ‘аттхи ну кхо ме там̣ парийут̣т̣ха̄нам̣ аджджхаттам̣ аппахӣнам̣, йена̄хам̣ парийут̣т̣ха̄нена парийут̣т̣хитачитто йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄неййам̣ на пассеййа’нти? саче, бхиккхаве, бхиккху ка̄мара̄гапарийут̣т̣хито хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху бйа̄па̄дапарийут̣т̣хито хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху тхӣнамиддхапарийут̣т̣хито хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху уддхаччакуккуччапарийут̣т̣хито хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху вичикиччха̄парийут̣т̣хито хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху идхалокачинта̄йа пасуто хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху паралокачинта̄йа пасуто хоти, парийут̣т̣хитачиттова хоти. саче, бхиккхаве, бхиккху бхан̣д̣анаджа̄то калахаджа̄то вива̄да̄панно ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданто вихарати, парийут̣т̣хитачиттова хоти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘наттхи кхо ме там̣ парийут̣т̣ха̄нам̣ аджджхаттам̣ аппахӣнам̣, йена̄хам̣ парийут̣т̣ха̄нена парийут̣т̣хитачитто йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄неййам̣ на пассеййам̣. суппан̣ихитам̣ ме ма̄насам̣ сачча̄нам̣ бодха̄йа̄’ти. идамасса пат̣хамам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

494. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘имам̣ ну кхо ахам̣ дит̣т̣хим̣ а̄севанто бха̄венто бахулӣкаронто лабха̄ми паччаттам̣ саматхам̣, лабха̄ми паччаттам̣ ниббути’нти? со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘имам̣ кхо ахам̣ дит̣т̣хим̣ а̄севанто бха̄венто бахулӣкаронто лабха̄ми паччаттам̣ саматхам̣, лабха̄ми паччаттам̣ ниббути’нти. идамасса дутийам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

495. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄ рӯпа̄йа̄хам̣ дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато, аттхи ну кхо ито бахиддха̄ ан̃н̃о саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ татха̄рӯпа̄йа дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато’ти? со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йатха̄рӯпа̄йа̄хам̣ дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато, наттхи ито бахиддха̄ ан̃н̃о саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ татха̄рӯпа̄йа дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато’ти. идамасса татийам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

496. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа саманна̄гато’ти. катхам̣рӯпа̄йа ча, бхиккхаве, дхаммата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато? дхаммата̄ еса̄, бхиккхаве, дит̣т̣хисампаннасса пуггаласса – ‘кин̃ча̄пи татха̄рӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджати, йатха̄рӯпа̄йа а̄паттийа̄ вут̣т̣ха̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, атха кхо нам̣ кхиппамева саттхари ва̄ вин̃н̃ӯсу ва̄ сабрахмача̄рӣсу десети виварати утта̄нӣкароти; десетва̄ виваритва̄ утта̄нӣкатва̄ а̄йатим̣ сам̣варам̣ а̄паджджати’. сеййатха̄пи, бхиккхаве, дахаро кума̄ро мандо утта̄насеййако хаттхена ва̄ па̄дена ва̄ ан̇га̄рам̣ аккамитва̄ кхиппамева пат̣исам̣харати; евамева кхо, бхиккхаве, дхаммата̄ еса̄ дит̣т̣хисампаннасса пуггаласса – ‘кин̃ча̄пи татха̄рӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджати йатха̄рӯпа̄йа а̄паттийа̄ вут̣т̣ха̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, атха кхо нам̣ кхиппамева саттхари ва̄ вин̃н̃ӯсу ва̄ сабрахмача̄рӣсу десети виварати утта̄нӣкароти; десетва̄ виваритва̄ утта̄нӣкатва̄ а̄йатим̣ сам̣варам̣ а̄паджджати’. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йатха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа саманна̄гато’ти. идамасса чатуттхам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

497. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа саманна̄гато’ти. катхам̣рӯпа̄йа ча, бхиккхаве, дхаммата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато? дхаммата̄ еса̄, бхиккхаве, дит̣т̣хисампаннасса пуггаласса – ‘кин̃ча̄пи йа̄ни та̄ни сабрахмача̄рӣнам̣ учча̄вача̄ни ким̣каран̣ӣйа̄ни таттха уссуккам̣ а̄панно хоти, атха кхва̄сса тибба̄пеккха̄ хоти адхисӣласиккха̄йа адхичиттасиккха̄йа адхипан̃н̃а̄сиккха̄йа’. сеййатха̄пи, бхиккхаве, га̄вӣ тарун̣аваччха̄ тхамбан̃ча а̄лумпати ваччхакан̃ча апачинати; евамева кхо, бхиккхаве, дхаммата̄ еса̄ дит̣т̣хисампаннасса пуггаласса – ‘кин̃ча̄пи йа̄ни та̄ни сабрахмача̄рӣнам̣ учча̄вача̄ни ким̣каран̣ӣйа̄ни таттха уссуккам̣ а̄панно хоти, атха кхва̄сса тибба̄пеккха̄ хоти адхисӣласиккха̄йа адхичиттасиккха̄йа адхипан̃н̃а̄сиккха̄йа’. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йатха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа дхаммата̄йа саманна̄гато’ти. идамасса пан̃чамам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

498. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄рӯпа̄йа балата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа балата̄йа саманна̄гато’ти. катхам̣рӯпа̄йа ча, бхиккхаве, балата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато? балата̄ еса̄, бхиккхаве, дит̣т̣хисампаннасса пуггаласса йам̣ татха̄гатаппаведите дхаммавинайе десийама̄не ат̣т̣хим̣катва̄ манасикатва̄ саббачетаса̄ [саббачетасо (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), саббам̣ четаса̄ (ка.)] саманна̄харитва̄ охитасото дхаммам̣ сун̣а̄ти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йатха̄рӯпа̄йа балата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа балата̄йа саманна̄гато’ти. идамасса чхат̣т̣хам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

499. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄рӯпа̄йа балата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа балата̄йа саманна̄гато’ти. катхам̣рӯпа̄йа ча, бхиккхаве, балата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато? балата̄ еса̄, бхиккхаве, дит̣т̣хисампаннасса пуггаласса йам̣ татха̄гатаппаведите дхаммавинайе десийама̄не лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘йатха̄рӯпа̄йа балата̄йа дит̣т̣хисампанно пуггало саманна̄гато, ахампи татха̄рӯпа̄йа балата̄йа саманна̄гато’ти. идамасса саттамам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти арийам̣ локуттарам̣ аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехи.

500. ‘‘евам̣ саттан̇гасаманна̄гатасса кхо, бхиккхаве, арийаса̄вакасса дхаммата̄ сусаманнит̣т̣ха̄ хоти сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа. евам̣ саттан̇гасаманна̄гато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако сота̄паттипхаласаманна̄гато хотӣ’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

косамбийасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ ат̣т̣хамам̣.