5. чӯл̣адхаммасама̄да̄насуттам̣

468. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄на̄ни. катама̄ни чатта̄ри? аттхи, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннасукхам̣ а̄йатим̣ дуккхавипа̄кам̣; аттхи, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннадуккхан̃чева а̄йатин̃ча дуккхавипа̄кам̣; аттхи, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннадуккхам̣ а̄йатим̣ сукхавипа̄кам̣; аттхи, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннасукхан̃чева а̄йатин̃ча сукхавипа̄кам̣’’.

469. ‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннасукхам̣ а̄йатим̣ дуккхавипа̄кам̣? санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘наттхи ка̄месу досо’ти. те ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджанти. те кхо мол̣ибаддха̄хи [мол̣ибандха̄хи (сйа̄. кам̣. ка.)] парибба̄джика̄хи парича̄ренти. те евама̄хам̣су – ‘ким̣су на̄ма те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ ка̄месу ана̄гатабхайам̣ сампассама̄на̄ ка̄ма̄нам̣ паха̄нама̄хам̣су, ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти? сукхо имисса̄ парибба̄джика̄йа тарун̣а̄йа мудука̄йа ломаса̄йа ба̄ха̄йа сампхассо’ти те ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджанти. те ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджитва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. те таттха дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайанти. те евама̄хам̣су – ‘идам̣ кхо те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ ка̄месу ана̄гатабхайам̣ сампассама̄на̄ ка̄ма̄нам̣ паха̄нама̄хам̣су, ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти, име хи майам̣ ка̄махету ка̄манида̄нам̣ дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайа̄ма̄’ти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, гимха̄нам̣ паччхиме ма̄се ма̄лува̄сипа̄т̣ика̄ пхалеййа. атха кхо там̣, бхиккхаве, ма̄лува̄бӣджам̣ ан̃н̃атарасмим̣ са̄ламӯле нипатеййа. атха кхо, бхиккхаве, йа̄ тасмим̣ са̄ле адхиваттха̄ девата̄ са̄ бхӣта̄ сам̣вигга̄ санта̄сам̣ а̄паджджеййа. атха кхо, бхиккхаве, тасмим̣ са̄ле адхиваттха̄йа девата̄йа митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ а̄ра̄мадевата̄ ванадевата̄ руккхадевата̄ осадхитин̣аванаппатӣсу адхиваттха̄ девата̄ сан̇гамма сама̄гамма евам̣ самасса̄сеййум̣ – ‘ма̄ бхавам̣ бха̄йи, ма̄ бхавам̣ бха̄йи; аппева на̄метам̣ ма̄лува̄бӣджам̣ моро ва̄ гилеййа [моро ва̄ гилеййа, годха̄ ва̄ кха̄деййа (ка.)], маго ва̄ кха̄деййа, давад̣а̄хо [ванада̄хо (ка.)] ва̄ д̣ахеййа, ванакаммика̄ ва̄ уддхареййум̣, упачика̄ ва̄ ут̣т̣хахеййум̣ [удрабхеййум̣ (сӣ. пӣ. ка.)], абӣджам̣ ва̄ панасса̄’ти. атха кхо там̣, бхиккхаве, ма̄лува̄бӣджам̣ нева моро гилеййа, на маго кха̄деййа, на давад̣а̄хо д̣ахеййа, на ванакаммика̄ уддхареййум̣, на упачика̄ ут̣т̣хахеййум̣, бӣджан̃ча панасса там̣ па̄вуссакена мегхена абхиппавут̣т̣хам̣ саммадева вирухеййа. са̄сса ма̄лува̄лата̄ тарун̣а̄ мудука̄ ломаса̄ виламбинӣ, са̄ там̣ са̄лам̣ упанисевеййа. атха кхо, бхиккхаве, тасмим̣ са̄ле адхиваттха̄йа девата̄йа евамасса – ‘ким̣су на̄ма те бхонто митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ а̄ра̄мадевата̄ ванадевата̄ руккхадевата̄ осадхитин̣аванаппатӣсу адхиваттха̄ девата̄ ма̄лува̄бӣдже ана̄гатабхайам̣ сампассама̄на̄ сан̇гамма сама̄гамма евам̣ самасса̄сесум̣ [самасса̄сеййум̣ (ка.)] – ‘‘ма̄ бхавам̣ бха̄йи ма̄ бхавам̣ бха̄йи, аппева на̄метам̣ ма̄лува̄бӣджам̣ моро ва̄ гилеййа, маго ва̄ кха̄деййа, давад̣а̄хо ва̄ д̣ахеййа, ванакаммика̄ ва̄ уддхареййум̣, упачика̄ ва̄ ут̣т̣хахеййум̣, абӣджам̣ ва̄ панасса̄’’ти; сукхо имисса̄ ма̄лува̄лата̄йа тарун̣а̄йа мудука̄йа ломаса̄йа виламбинийа̄ сампхассо’ти. са̄ там̣ са̄лам̣ анупарихареййа. са̄ там̣ са̄лам̣ анупарихаритва̄ упари вит̣абхим̣ [вит̣апам̣ (сйа̄. т̣т̣ха.)] кареййа. упари вит̣абхим̣ каритва̄ огханам̣ джанеййа. огханам̣ джанетва̄ йе тасса са̄ласса маханта̄ маханта̄ кхандха̄ те пада̄леййа. атха кхо, бхиккхаве, тасмим̣ са̄ле адхиваттха̄йа девата̄йа евамасса – ‘идам̣ кхо те бхонто митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ а̄ра̄мадевата̄ ванадевата̄ руккхадевата̄ осадхитин̣аванаппатӣсу адхиваттха̄ девата̄ ма̄лува̄бӣдже ана̄гатабхайам̣ сампассама̄на̄ сан̇гамма сама̄гамма евам̣ самасса̄сесум̣ [самасса̄сеййум̣ (ка.)] – ‘‘ма̄ бхавам̣ бха̄йи ма̄ бхавам̣ бха̄йи, аппева на̄метам̣ ма̄лува̄бӣджам̣ моро ва̄ гилеййа, маго ва̄ кха̄деййа, давад̣а̄хо ва̄ д̣ахеййа, ванакаммика̄ ва̄ уддхареййум̣, упачика̄ ва̄ ут̣т̣хахеййум̣ абӣджам̣ ва̄ панасса̄’’ти. йан̃ча̄хам̣ [йам̣ ва̄хам̣ (ка.), сва̄хам̣ (сйа̄. кам̣.)] ма̄лува̄бӣджахету дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайа̄мӣ’ти. евамева кхо, бхиккхаве, санти еке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино ‘наттхи ка̄месу досо’ти. те ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджанти. те мол̣ибаддха̄хи парибба̄джика̄хи парича̄ренти. те евама̄хам̣су – ‘ким̣су на̄ма те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ ка̄месу ана̄гатабхайам̣ сампассама̄на̄ ка̄ма̄нам̣ паха̄нама̄хам̣су, ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти? сукхо имисса̄ парибба̄джика̄йа тарун̣а̄йа мудука̄йа ломаса̄йа ба̄ха̄йа сампхассо’ти. те ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджанти. те ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджитва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. те таттха дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайанти. те евама̄хам̣су – ‘идам̣ кхо те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ ка̄месу ана̄гатабхайам̣ сампассама̄на̄ ка̄ма̄нам̣ паха̄нама̄хам̣су, ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти. име хи майам̣ ка̄махету ка̄манида̄нам̣ дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайа̄ма̄’ти. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннасукхам̣ а̄йатим̣ дуккхавипа̄кам̣.

470. ‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннадуккхан̃чева а̄йатин̃ча дуккхавипа̄кам̣? идха, бхиккхаве, екаччо ачелако хоти мутта̄ча̄ро хаттха̄палекхано, наехибхаддантико, натит̣т̣хабхаддантико, на̄бхихат̣ам̣, на уддиссакатам̣, на нимантанам̣ са̄дийати, со на кумбхимукха̄ пат̣игган̣ха̄ти, на кал̣опимукха̄ пат̣игган̣ха̄ти, на ел̣акамантарам̣, на дан̣д̣амантарам̣, на мусаламантарам̣, на двиннам̣ бхун̃джама̄на̄нам̣, на габбхинийа̄, на па̄йама̄на̄йа, на пурисантарагата̄йа, на сан̇киттӣсу, на йаттха са̄ упат̣т̣хито хоти, на йаттха маккхика̄ сан̣д̣асан̣д̣ача̄ринӣ, на маччхам̣, на мам̣сам̣, на сурам̣, на мерайам̣, на тхусодакам̣ пивати. со ека̄га̄рико ва̄ хоти ека̄лопико, два̄га̄рико ва̄ хоти два̄лопико…пе… сатта̄га̄рико ва̄ хоти сатта̄лопико. екисса̄пи даттийа̄ йа̄пети, двӣхипи даттӣхи йа̄пети… саттахипи даттӣхи йа̄пети. ека̄хикампи а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети, двӣхикампи а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети… сатта̄хикампи а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети. ити еварӯпам̣ аддхама̄сикампи парийа̄йабхаттабходжана̄нуйогамануйутто вихарати. со са̄кабхаккхо ва̄ хоти, са̄ма̄кабхаккхо ва̄ хоти, нӣва̄рабхаккхо ва̄ хоти, даддулабхаккхо ва̄ хоти, хат̣абхаккхо ва̄ хоти, кан̣абхаккхо ва̄ хоти, а̄ча̄мабхаккхо ва̄ хоти, пин̃н̃а̄кабхаккхо ва̄ хоти, тин̣абхаккхо ва̄ хоти, гомайабхаккхо ва̄ хоти, ванамӯлапхала̄ха̄ро йа̄пети паваттапхалабходжӣ. со са̄н̣а̄нипи дха̄рети, маса̄н̣а̄нипи дха̄рети, чхавадусса̄нипи дха̄рети, пам̣сукӯла̄нипи дха̄рети, тирӣт̣а̄нипи дха̄рети, аджинампи дха̄рети, аджинаккхипампи дха̄рети, кусачӣрампи дха̄рети, ва̄качӣрампи дха̄рети, пхалакачӣрампи дха̄рети, кесакамбалампи дха̄рети, ва̄л̣акамбалампи дха̄рети, улӯкапаккхампи дха̄рети, кесамассулочакопи хоти, кесамассулочана̄нуйогамануйутто, уббхат̣т̣хакопи хоти, а̄санапат̣иккхитто, уккут̣икопи хоти уккут̣икаппадха̄намануйутто, кан̣т̣ака̄пассайикопи хоти, кан̣т̣ака̄пассайе сеййам̣ каппети [пасса ма. ни. 1.155 маха̄сӣхана̄дасутте], са̄йататийакампи удакорохана̄нуйогамануйутто вихарати. ити еварӯпам̣ анекавихитам̣ ка̄йасса а̄та̄панапарита̄пана̄нуйогамануйутто вихарати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннадуккхан̃чева а̄йатин̃ча дуккхавипа̄кам̣.

471. ‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннадуккхам̣ а̄йатим̣ сукхавипа̄кам̣? идха, бхиккхаве, екаччо пакатийа̄ тиббара̄гаджа̄тико хоти, со абхиккхан̣ам̣ ра̄гаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети; пакатийа̄ тиббадосаджа̄тико хоти, со абхиккхан̣ам̣ досаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети; пакатийа̄ тиббамохаджа̄тико хоти, со абхиккхан̣ам̣ мохаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети. со саха̄пи дуккхена, саха̄пи доманассена, ассумукхопи рудама̄но парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чарати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннадуккхам̣ а̄йатим̣ сукхавипа̄кам̣.

472. ‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннасукхан̃чева а̄йатин̃ча сукхавипа̄кам̣? идха, бхиккхаве, екаччо пакатийа̄ на тиббара̄гаджа̄тико хоти, со на абхиккхан̣ам̣ ра̄гаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети; пакатийа̄ на тиббадосаджа̄тико хоти, со на абхиккхан̣ам̣ досаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети; пакатийа̄ на тиббамохаджа̄тико хоти, со на абхиккхан̣ам̣ мохаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети. со вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣…пе… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нам̣ паччуппаннасукхан̃чева а̄йатин̃ча сукхавипа̄кам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, чатта̄ри дхаммасама̄да̄на̄нӣ’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

чӯл̣адхаммасама̄да̄насуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пан̃чамам̣.