2. веран̃джакасуттам̣
444. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена веран̃джака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти кеначидева каран̣ӣйена. ассосум̣ кхо веран̃джака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ – ‘‘саман̣о кхалу, бхо, готамо сакйапутто сакйакула̄ паббаджито са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. там̣ кхо пана бхавантам̣ готамам̣ евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄. со имам̣ локам̣ садевакам̣ сама̄ракам̣ сабрахмакам̣ сассаман̣абра̄хман̣им̣ паджам̣ садевамануссам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети. со дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣; кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети’. са̄дху кхо пана татха̄рӯпа̄нам̣ арахатам̣ дассанам̣ хотӣ’’ти.
атха кхо веран̃джака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ аппекачче бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су; аппекачче бхагавата̄ саддхим̣ саммодим̣су, саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су; аппекачче йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су; аппекачче бхагавато сантике на̄маготтам̣ са̄ветва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су; аппекачче тун̣хӣбхӯта̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо веран̃джака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету, ко паччайо йена мидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти? ко пана, бхо готама, хету, ко паччайо йена мидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти?
‘‘адхаммачарийа̄висамачарийа̄хету кхо, гахапатайо, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. дхаммачарийа̄самачарийа̄хету кхо, гахапатайо, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти.
‘‘на кхо майам̣ имасса бхото готамасса сам̣кхиттена бха̄ситасса, виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса, виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ма. са̄дху но бхавам̣ готамо татха̄ дхаммам̣ десету йатха̄ майам̣ имасса бхото готамасса сам̣кхиттена бха̄ситасса, виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса, виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄неййа̄ма̄’’ти. ‘‘тена хи, гахапатайо, сун̣а̄тха са̄дхукам̣ манаси каротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣ бхо’’ти кхо веран̃джака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
445. ‘‘тивидхам̣ кхо, гахапатайо, ка̄йена адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти, чатуббидхам̣ ва̄ча̄йа адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти, тивидхам̣ манаса̄ адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти.
‘‘катхан̃ча, гахапатайо, тивидхам̣ ка̄йена адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти? идха, гахапатайо, екаччо па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти. луддо лохитапа̄н̣и хатаппахате нивит̣т̣хо адайа̄панно па̄н̣абхӯтесу. адинна̄да̄йӣ кхо пана хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣… там̣ адиннам̣ тхеййасан̇кха̄там̣ а̄да̄та̄ хоти. ка̄месумиччха̄ча̄рӣ кхо пана хоти. йа̄ та̄ ма̄тураккхита̄… татха̄рӯпа̄су ча̄риттам̣ а̄паджджита̄ хоти. евам̣ кхо, гахапатайо, тивидхам̣ ка̄йена адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти.
‘‘катхан̃ча, гахапатайо, чатуббидхам̣ ва̄ча̄йа адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти? идха, гахапатайо, екаччо муса̄ва̄дӣ хоти. сабха̄гато ва̄… сампаджа̄намуса̄ бха̄сита̄ хоти. писун̣ава̄чо кхо пана хоти. ито сутва̄ амутра аккха̄та̄… ваггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти. пхарусава̄чо кхо пана хоти. йа̄ са̄ ва̄ча̄ ан̣д̣ака̄ каккаса̄… татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти. сампхаппала̄пӣ кхо пана хоти. ака̄лава̄дӣ… апарийантаватим̣ анаттхасам̣хитам̣. евам̣ кхо, гахапатайо, чатуббидхам̣ ва̄ча̄йа адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти.
‘‘катхан̃ча, гахапатайо, тивидхам̣ манаса̄ адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти? идха, гахапатайо, екаччо абхиджджха̄лу хоти…пе… там̣ мамасса̄’ти. бйа̄панначитто кхо пана хоти падут̣т̣хаманасан̇каппо – име сатта̄ хан̃н̃анту ва̄… ма̄ ва̄ ахесу’нти. миччха̄дит̣т̣хико кхо пана хоти випарӣтадассано – ‘наттхи диннам̣, наттхи йит̣т̣хам̣… саччхикатва̄ паведентӣ’ти. евам̣ кхо, гахапатайо, тивидхам̣ манаса̄ адхаммача̄рӣ висамача̄рӣ хоти.
‘‘евам̣ адхаммачарийа̄висамачарийа̄хету кхо, гахапатайо, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти.
446. ‘‘тивидхам̣ кхо, гахапатайо, ка̄йена дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти, чатуббидхам̣ ва̄ча̄йа дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти, тивидхам̣ манаса̄ дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти.
‘‘катхан̃ча, гахапатайо, тивидхам̣ ка̄йена дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти? идха, гахапатайо, екаччо па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти, нихитадан̣д̣о нихитасаттхо ладжджӣ дайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати. адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти, йам̣ там̣ парасса… там̣ на̄диннам̣ тхеййасан̇кха̄там̣ а̄да̄та̄ хоти. ка̄месумиччха̄ча̄рам̣ паха̄йа… татха̄рӯпа̄су на ча̄риттам̣ а̄паджджита̄ хоти. евам̣ кхо, гахапатайо, тивидхам̣ ка̄йена дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти.
‘‘катхан̃ча, гахапатайо, чатуббидхам̣ ва̄ча̄йа дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти? идха, гахапатайо, екаччо муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти. сабха̄гато ва̄…пе… на сампаджа̄намуса̄ бха̄сита̄ хоти. писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа… самаггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти. пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа… татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти. сампхаппала̄пам̣ паха̄йа… ка̄лена са̄падесам̣ парийантаватим̣ аттхасам̣хитам̣. евам̣ кхо, гахапатайо, чатуббидхам̣ ва̄ча̄йа дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти.
‘‘катхан̃ча, гахапатайо, тивидхам̣ манаса̄ дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти? идха, гахапатайо, екаччо анабхиджджха̄лу хоти. йам̣ там̣ парасса паравиттӯпакаран̣ам̣ там̣ на̄бхиджджха̄та̄ хоти ‘ахо вата йам̣ парасса, там̣ мамасса̄’ти. абйа̄панначитто кхо пана хоти аппадут̣т̣хаманасан̇каппо – ‘име сатта̄ авера̄ абйа̄баджджха̄ анӣгха̄ сукхӣ атта̄нам̣ парихарантӯ’ти. самма̄дит̣т̣хико кхо пана хоти авипарӣтадассано – ‘аттхи диннам̣, аттхи йит̣т̣хам̣… сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти. евам̣ кхо, гахапатайо, тивидхам̣ манаса̄ дхаммача̄рӣ самача̄рӣ хоти.
‘‘евам̣ дхаммачарийа̄самачарийа̄хету кхо, гахапатайо, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти.
447. ‘‘а̄кан̇кхеййа че, гахапатайо, дхаммача̄рӣ самача̄рӣ – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ кхаттийамаха̄са̄ла̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ кхаттийамаха̄са̄ла̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ.
‘‘а̄кан̇кхеййа че, гахапатайо, дхаммача̄рӣ самача̄рӣ – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄нам̣ гахапатимаха̄са̄ла̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ гахапатимаха̄са̄ла̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ.
‘‘а̄кан̇кеййа че, гахапатайо, дхаммача̄рӣ самача̄рӣ – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ.
‘‘а̄кан̇кхеййа че, гахапатайо, дхаммача̄рӣ самача̄рӣ – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ та̄ватим̣са̄нам̣ дева̄нам̣… йа̄ма̄нам̣ дева̄нам̣… тусита̄нам̣ дева̄нам̣… нимма̄наратӣнам̣ дева̄нам̣… параниммитавасаваттӣнам̣ дева̄нам̣… брахмака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахмака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ.
‘‘а̄кан̇кхеййа че, гахапатайо, дхаммача̄рӣ самача̄рӣ – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ а̄бха̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ а̄бха̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ.
‘‘а̄кан̇кхеййа че, гахапатайо, дхаммача̄рӣ самача̄рӣ ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ паритта̄бха̄нам̣ дева̄нам̣…пе… аппама̄н̣а̄бха̄нам̣ дева̄нам̣… а̄бхассара̄нам̣ дева̄нам̣… париттасубха̄нам̣ дева̄нам̣… аппама̄н̣асубха̄нам̣ дева̄нам̣… субхакин̣ха̄нам̣ дева̄нам̣ … вехаппхала̄нам̣ дева̄нам̣… авиха̄нам̣ дева̄нам̣… атаппа̄нам̣ дева̄нам̣… судасса̄нам̣ дева̄нам̣… судассӣнам̣ дева̄нам̣… аканит̣т̣ха̄нам̣ дева̄нам̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ.
‘‘а̄кан̇кхеййа че гахапатайо дхаммача̄рӣ самача̄рӣ – ‘ахо вата̄хам̣ а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа’нти; т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, ‘йам̣ со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи со дхаммача̄рӣ самача̄рӣ’’’ти.
448. евам̣ вутте, веран̃джака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣ бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа, чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти; евамевам̣ бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. ете майам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ма дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄саке но бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упете саран̣ам̣ гате’’ти.
веран̃джакасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дутийам̣.