7. чӯл̣атан̣ха̄сан̇кхайасуттам̣
390. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. атха кхо сакко дева̄наминдо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо сакко дева̄наминдо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘китта̄вата̄ ну кхо, бханте, бхиккху сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти аччантанит̣т̣хо аччантайогаккхемӣ аччантабрахмача̄рӣ аччантапарийоса̄но сет̣т̣хо деваманусса̄на’’нти?
‘‘идха, дева̄наминда, бхиккхуно сутам̣ хоти – ‘саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’ти. еван̃четам̣, дева̄наминда, бхиккхуно сутам̣ хоти – ‘саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’ти. со саббам̣ дхаммам̣ абхиджа̄на̄ти; саббам̣ дхаммам̣ абхин̃н̃а̄йа саббам̣ дхаммам̣ париджа̄на̄ти; саббам̣ дхаммам̣ парин̃н̃а̄йа йам̣ кин̃чи веданам̣ ведети – сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, со та̄су ведана̄су аничча̄нупассӣ вихарати, вира̄га̄нупассӣ вихарати, ниродха̄нупассӣ вихарати, пат̣иниссагга̄нупассӣ вихарати. со та̄су ведана̄су аничча̄нупассӣ вихаранто, вира̄га̄нупассӣ вихаранто, ниродха̄нупассӣ вихаранто, пат̣иниссагга̄нупассӣ вихаранто на кин̃чи локе упа̄дийати. анупа̄дийам̣ на паритассати, апаритассам̣ паччаттан̃н̃ева паринибба̄йати – ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти. етта̄вата̄ кхо, дева̄наминда, бхиккху сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти аччантанит̣т̣хо аччантайогаккхемӣ аччантабрахмача̄рӣ аччантапарийоса̄но сет̣т̣хо деваманусса̄на’’нти.
атха кхо сакко дева̄наминдо бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ таттхевантарадха̄йи.
391. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но бхагавато авидӯре нисинно хоти. атха кхо а̄йасмато маха̄моггалла̄насса етадахоси – ‘‘ким̣ ну кхо со йаккхо бхагавато бха̄ситам̣ абхисамечча анумоди уда̄ху но; йам̣нӯна̄хам̣ там̣ йаккхам̣ джа̄неййам̣ – йади ва̄ со йаккхо бхагавато бха̄ситам̣ абхисамечча анумоди йади ва̄ но’’ти? атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамева – пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де антарахито девесу та̄ватим̣сесу па̄турахоси. тена кхо пана самайена сакко дева̄наминдо екапун̣д̣арӣке уййа̄не диббехи пан̃чахи тӯрийасатехи [турийасатехи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] самаппито саман̇гӣбхӯто парича̄рети. аддаса̄ кхо сакко дева̄наминдо а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на та̄ни дибба̄ни пан̃ча тӯрийасата̄ни пат̣иппан̣а̄метва̄ йена̄йасма̄ маха̄моггалла̄но тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ етадавоча – ‘‘ехи кхо, ма̄риса моггалла̄на, сва̄гатам̣, ма̄риса моггалла̄на! чирассам̣ кхо, ма̄риса моггалла̄на, имам̣ парийа̄йам̣ ака̄си йадидам̣ идха̄гамана̄йа. нисӣда, ма̄риса моггалла̄на, идама̄санам̣ пан̃н̃атта’’нти. нисӣди кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но пан̃н̃атте а̄сане. саккопи кхо дева̄наминдо ан̃н̃атарам̣ нӣчам̣ а̄санам̣ гахетва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо саккам̣ дева̄наминдам̣ а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но етадавоча – ‘‘йатха̄ катхам̣ пана кхо, косийа, бхагава̄ сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ абха̄си? са̄дху майампи етисса̄ катха̄йа бха̄гино асса̄ма савана̄йа̄’’ти.
392. ‘‘майам̣ кхо, ма̄риса моггалла̄на, бахукичча̄ бахукаран̣ӣйа̄ – аппева сакена каран̣ӣйена, апи ча дева̄нам̣йева та̄ватим̣са̄нам̣ каран̣ӣйена. апи ча, ма̄риса моггалла̄на, суссутам̣йева хоти суггахитам̣ суманасикатам̣ сӯпадха̄ритам̣, йам̣ но кхиппамева антарадха̄йати. бхӯтапуббам̣, ма̄риса моггалла̄на, дева̄сурасан̇га̄мо самупабйӯл̣хо [самӯпабйул̣хо (сйа̄. кам̣.), самӯпаббӯл̣хо (сӣ.)] ахоси. тасмим̣ кхо пана, ма̄риса моггалла̄на, сан̇га̄ме дева̄ джиним̣су, асура̄ пара̄джиним̣су. со кхо ахам̣, ма̄риса моггалла̄на, там̣ сан̇га̄мам̣ абхивиджинитва̄ виджитасан̇га̄мо тато пат̣иниваттитва̄ веджайантам̣ на̄ма па̄са̄дам̣ ма̄песим̣. веджайантасса кхо, ма̄риса моггалла̄на, па̄са̄дасса екасатам̣ ниййӯхам̣. екекасмим̣ ниййӯхе сатта сатта кӯт̣а̄га̄расата̄ни. екамекасмим̣ кӯт̣а̄га̄ре сатта сатта аччхара̄йо. екамекисса̄ аччхара̄йа сатта сатта парича̄рика̄йо. иччхеййа̄си но твам̣, ма̄риса моггалла̄на, веджайантасса па̄са̄дасса ра̄ман̣еййакам̣ дат̣т̣ху’’нти? адхива̄сеси кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но тун̣хӣбха̄вена.
393. атха кхо сакко ча дева̄наминдо вессаван̣о ча маха̄ра̄джа̄ а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ пураккхатва̄ йена веджайанто па̄са̄до тенупасан̇камим̣су. аддасам̣су кхо саккасса дева̄наминдасса парича̄рика̄йо а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣; дисва̄ оттаппама̄на̄ хирӣйама̄на̄ сакам̣ сакам̣ оваракам̣ пависим̣су. сеййатха̄пи на̄ма сун̣иса̄ сасурам̣ дисва̄ оттаппати хирӣйати, евамева саккасса дева̄наминдасса парича̄рика̄йо а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ дисва̄ оттаппама̄на̄ хирӣйама̄на̄ сакам̣ сакам̣ оваракам̣ пависим̣су. атха кхо сакко ча дева̄наминдо вессаван̣о ча маха̄ра̄джа̄ а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ веджайанте па̄са̄де анучан̇кама̄пенти анувичара̄пенти – ‘‘идампи, ма̄риса моггалла̄на, пасса веджайантасса па̄са̄дасса ра̄ман̣еййакам̣; идампи, ма̄риса моггалла̄на, пасса веджайантасса па̄са̄дасса ра̄ман̣еййака’’нти. ‘‘собхати идам̣ а̄йасмато косийасса, йатха̄ там̣ пуббе катапун̃н̃асса. манусса̄пи кин̃чидева ра̄ман̣еййакам̣ дисва̄ [дит̣т̣ха̄ (сӣ. пӣ. ка.)] евама̄хам̣су – ‘собхати вата бхо йатха̄ дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄на’нти. тайидам̣ а̄йасмато косийасса собхати, йатха̄ там̣ пуббе катапун̃н̃асса̄’’ти. атха кхо а̄йасмато маха̄моггалла̄насса етадахоси – ‘‘атиба̄л̣хам̣ кхо айам̣ йаккхо паматто вихарати. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ йаккхам̣ сам̣веджеййа’’нти. атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кха̄си [абхисан̇кха̄реси (ка.), абхисан̇кха̄рети (сйа̄. кам̣.)] йатха̄ веджайантам̣ па̄са̄дам̣ па̄дан̇гут̣т̣хакена сан̇кампеси сампакампеси сампаведхеси. атха кхо сакко ча дева̄наминдо, вессаван̣о ча маха̄ра̄джа̄, дева̄ ча та̄ватим̣са̄ аччхарийаббхутачиттаджа̄та̄ ахесум̣ – ‘‘аччхарийам̣ вата, бхо, аббхутам̣ вата, бхо, саман̣асса махиддхиката̄ маха̄нубха̄вата̄, йатра хи на̄ма диббабхаванам̣ па̄дан̇гут̣т̣хакена сан̇кампессати сампакампессати сампаведхессатӣ’’ти! атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но саккам̣ дева̄наминдам̣ сам̣виггам̣ ломахат̣т̣хаджа̄там̣ видитва̄ саккам̣ дева̄наминдам̣ етадавоча – ‘‘йатха̄ катхам̣ пана кхо, косийа, бхагава̄ сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ абха̄си? са̄дху майампи етисса̄ катха̄йа бха̄гино асса̄ма савана̄йа̄’’ти.
394. ‘‘идха̄хам̣, ма̄риса моггалла̄на, йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄сим̣. екамантам̣ т̣хито кхо ахам̣, ма̄риса моггалла̄на, бхагавантам̣ етадавочам̣ – ‘китта̄вата̄ ну кхо, бханте, бхиккху сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти аччантанит̣т̣хо аччантайогаккхемӣ аччантабрахмача̄рӣ аччантапарийоса̄но сет̣т̣хо деваманусса̄на’’’нти?
‘‘евам̣ вутте, ма̄риса моггалла̄на, бхагава̄ мам̣ етадавоча – ‘идха, дева̄наминда, бхиккхуно сутам̣ хоти – саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’ти. евам̣ четам̣ дева̄наминда бхиккхуно сутам̣ хоти ‘саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’ти. со саббам̣ дхаммам̣ абхиджа̄на̄ти, саббам̣ дхаммам̣ абхин̃н̃а̄йа саббам̣ дхаммам̣ париджа̄на̄ти, саббам̣ дхаммам̣ парин̃н̃а̄йа йам̣ кин̃чи веданам̣ ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄. со та̄су ведана̄су аничча̄нупассӣ вихарати, вира̄га̄нупассӣ вихарати, ниродха̄нупассӣ вихарати, пат̣иниссагга̄нупассӣ вихарати. со та̄су ведана̄су аничча̄нупассӣ вихаранто, вира̄га̄нупассӣ вихаранто, ниродха̄нупассӣ вихаранто, пат̣иниссагга̄нупассӣ вихаранто на кин̃чи локе упа̄дийати, анупа̄дийам̣ на паритассати, апаритассам̣ паччаттан̃н̃ева паринибба̄йати – ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти. етта̄вата̄ кхо, дева̄наминда, бхиккху сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти аччантанит̣т̣хо аччантайогаккхемӣ аччантабрахмача̄рӣ аччантапарийоса̄но сет̣т̣хо деваманусса̄нанти. евам̣ кхо ме, ма̄риса моггалла̄на, бхагава̄ сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ абха̄сӣ’’ти.
атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но саккасса дева̄наминдасса бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа евамева – девесу та̄ватим̣сесу антарахито пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де па̄турахоси. атха кхо саккасса дева̄наминдасса парича̄рика̄йо ачирапакканте а̄йасманте маха̄моггалла̄не саккам̣ дева̄наминдам̣ етадавочум̣ – ‘‘есо ну те, ма̄риса, со бхагава̄ саттха̄’’ти? ‘‘на кхо ме, ма̄риса, со бхагава̄ саттха̄. сабрахмача̄рӣ ме есо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но’’ти. ‘‘ла̄бха̄ те, ма̄риса, (суладдхам̣ те, ма̄риса) [( ) наттхи (сӣ. пӣ.)] йасса те сабрахмача̄рӣ евам̣махиддхико евам̣маха̄нубха̄во! ахо нӯна те со бхагава̄ саттха̄’’ти.
395. атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиджа̄на̄ти но, бханте, бхагава̄ аху [ахунан̃н̃ева (сӣ. сйа̄. кам̣.)] н̃а̄тан̃н̃атарасса махесаккхасса йаккхасса сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ бха̄сита̄’’ти [абха̄ситтха̄ти (ка.)]? ‘‘абхиджа̄на̄махам̣, моггалла̄на, идха сакко дева̄наминдо йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо, моггалла̄на, сакко дева̄наминдо мам̣ етадавоча – ‘китта̄вата̄ ну кхо, бханте, бхиккху сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти аччантанит̣т̣хо аччантайогаккхемӣ аччантабрахмача̄рӣ аччантапарийоса̄но сет̣т̣хо деваманусса̄на’’нти.
евам̣ вутте ахам̣, моггалла̄на, саккам̣ дева̄наминдам̣ етадавочам̣ ‘‘идха дева̄наминда бхиккхуно сутам̣ хоти ‘саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’ти. евам̣ четам̣ дева̄наминда бхиккхуно сутам̣ хоти ‘саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄’ти. со саббам̣ дхаммам̣ абхиджа̄на̄ти, саббам̣ дхаммам̣ абхин̃н̃а̄йа саббам̣ дхаммам̣ париджа̄на̄ти, саббам̣ дхаммам̣ парин̃н̃а̄йа йам̣ кин̃чи веданам̣ ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄. со та̄су ведана̄су аничча̄нупассӣ вихарати, вира̄га̄нупассӣ вихарати, ниродха̄нупассӣ вихарати, пат̣иниссагга̄нупассӣ вихарати. со та̄су ведана̄су аничча̄нупассӣ вихаранто, вира̄га̄нупассӣ вихаранто, ниродха̄нупассӣ вихаранто, пат̣иниссагга̄нупассӣ вихаранто на кин̃чи локе упа̄дийати, анупа̄дийам̣ на паритассати, апаритассам̣ паччаттан̃н̃ева паринибба̄йати – ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти. етта̄вата̄ кхо, дева̄наминда, бхиккху сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти аччантанит̣т̣хо аччантайогаккхемӣ аччантабрахмача̄рӣ аччантапарийоса̄но сет̣т̣хо деваманусса̄нанти. евам̣ кхо ахам̣, моггалла̄на, абхиджа̄на̄ми саккасса дева̄наминдасса сам̣кхиттена тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ бха̄сита̄’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
чӯл̣атан̣ха̄сан̇кхайасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ саттамам̣.