2. алагаддӯпамасуттам̣
234. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена арит̣т̣хасса на̄ма бхиккхуно гаддхаба̄дхипуббасса [гандхаба̄дхипуббасса (ка.)] еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти – ‘‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти. ассосум̣ кхо самбахула̄ бхиккхӯ – ‘‘арит̣т̣хасса кира на̄ма бхиккхуно гаддхаба̄дхипуббасса еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти. атха кхо те бхиккхӯ йена арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етадавочум̣ – ‘‘саччам̣ кира те, а̄вусо арит̣т̣ха, еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти. ‘‘евам̣бйа̄кхо [евам̣ кхо (?) бхагавато саммукха̄йевасса ‘‘евам̣бйа̄кхо’’ти] ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти.
атха кхо тепи бхиккхӯ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етасма̄ па̄пака̄ дит̣т̣хигата̄ вивечетука̄ма̄ самануйун̃джанти самануга̄ханти [саманугга̄ханти (сйа̄.)] саманубха̄санти – ‘‘ма̄ хевам̣, а̄вусо арит̣т̣ха, авача, ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи; на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣ [аббха̄чиккханам̣ (ка.)], на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа. анекапарийа̄йена̄вусо арит̣т̣ха, антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄, алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄,а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄…пе… мам̣сапесӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… тин̣уккӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… супинакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… йа̄читакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… руккхапхалӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… асисӯнӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… саттисӯлӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’’ти. евампи кхо арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо техи бхиккхӯхи самануйун̃джийама̄но самануга̄хийама̄но [саманугга̄хийама̄но (сйа̄. винайепи)] саманубха̄сийама̄но тадева [татхева там̣ (винайе)] па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти.
235. йато кхо те бхиккхӯ на̄саккхим̣су арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етасма̄ па̄пака̄ дит̣т̣хигата̄ вивечетум̣, атха кхо те бхиккхӯ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘арит̣т̣хасса на̄ма, бханте, бхиккхуно гаддхаба̄дхипуббасса еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. ассумха кхо майам̣, бханте – ‘арит̣т̣хасса кира на̄ма бхиккхуно гаддхаба̄дхипуббасса еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. атха кхо майам̣, бханте, йена арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо тенупасан̇камимха; упасан̇камитва̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етадавочумха – ‘саччам̣ кира те, а̄вусо арит̣т̣ха, еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти?
‘‘евам̣ вутте, бханте, арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо амхе етадавоча – ‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. атха кхо майам̣, бханте, арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етасма̄ па̄пака̄ дит̣т̣хигата̄ вивечетука̄ма̄ самануйун̃джимха самануга̄химха саманубха̄симха – ‘ма̄ хевам̣, а̄вусо арит̣т̣ха, авача, ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи; на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣, на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа. анекапарийа̄йена̄вусо арит̣т̣ха, антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄, алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄…пе… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’ти. евампи кхо, бханте, арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо амхехи самануйун̃джийама̄но самануга̄хийама̄но саманубха̄сийама̄но тадева па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. йато кхо майам̣, бханте, на̄саккхимха арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етасма̄ па̄пака̄ дит̣т̣хигата̄ вивечетум̣, атха майам̣ етаматтхам̣ бхагавато а̄рочема̄’’ти.
236. атха кхо бхагава̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бхиккху, мама вачанена арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ а̄мантехи – ‘саттха̄ там̣, а̄вусо арит̣т̣ха, а̄мантетӣ’’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато пат̣иссутва̄, йена арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етадавоча – ‘‘саттха̄ там̣, а̄вусо арит̣т̣ха, а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо тасса бхиккхуно пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘саччам̣ кира те, арит̣т̣ха, еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти?
‘‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, бханте, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми – ‘йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти. ‘‘касса кхо на̄ма твам̣, могхапуриса, майа̄ евам̣ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄си? нану майа̄, могхапуриса, анекапарийа̄йена антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄? алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄, бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… мам̣сапесӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… тин̣уккӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… супинакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… йа̄читакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… руккхапхалӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… асисӯнӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… саттисӯлӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄, бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. атха ча пана твам̣, могхапуриса, аттана̄ дуггахитена амхе чева аббха̄чиккхаси, атта̄нан̃ча кханаси, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасаваси. тан̃хи те, могхапуриса, бхависсати дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄’’ти.
атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи на̄йам̣ арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо усмӣкатопи имасмим̣ дхаммавинайе’’ти? ‘‘кин̃хи [ким̣ти (ка.)] сийа̄, бханте; но хетам̣, бханте’’ти. евам̣ вутте, арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо тун̣хӣбхӯто ман̇кубхӯто паттаккхандхо адхомукхо паджджха̄йанто аппат̣ибха̄но нисӣди. атха кхо бхагава̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ тун̣хӣбхӯтам̣ ман̇кубхӯтам̣ паттаккхандхам̣ адхомукхам̣ паджджха̄йантам̣ аппат̣ибха̄нам̣ видитва̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етадавоча – ‘‘пан̃н̃а̄йиссаси кхо твам̣, могхапуриса, етена сакена па̄пакена дит̣т̣хигатена. идха̄хам̣ бхиккхӯ пат̣ипуччхисса̄мӣ’’ти.
237. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тумхепи ме, бхиккхаве, евам̣ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄тха йатха̄йам̣ арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо аттана̄ дуггахитена амхе чева аббха̄чиккхати, атта̄нан̃ча кханати, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасаватӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. анекапарийа̄йена хи но, бханте, антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄; алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄…пе… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’’ти. ‘‘са̄дху са̄дху, бхиккхаве, са̄дху, кхо ме тумхе, бхиккхаве, евам̣ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄тха. анекапарийа̄йена хи кхо, бхиккхаве, антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ майа̄, алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄, бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄…пе… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄, бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. атха ча пана̄йам̣ арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо аттана̄ дуггахитена амхе чева аббха̄чиккхати, атта̄нан̃ча кханати, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасавати. тан̃хи тасса могхапурисасса бхависсати дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа. со вата, бхиккхаве, ан̃н̃атрева ка̄мехи ан̃н̃атра ка̄масан̃н̃а̄йа ан̃н̃атра ка̄мавитаккехи ка̄ме пат̣исевиссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати’’.
238. ‘‘идха, бхиккхаве, екачче могхапуриса̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тхам̣, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. те там̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣итва̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ на упапариккханти. тесам̣ те дхамма̄ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ анупапариккхатам̣ на ниджджха̄нам̣ кхаманти. те упа̄рамбха̄нисам̣са̄ чева дхаммам̣ парийа̄пун̣анти итива̄даппамоккха̄нисам̣са̄ ча. йасса чаттха̄йа дхаммам̣ парийа̄пун̣анти тан̃часса аттхам̣ на̄нубхонти. тесам̣ те дхамма̄ дуггахита̄ дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа сам̣ваттанти. там̣ кисса хету? дуггахитатта̄, бхиккхаве, дхамма̄нам̣.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо алагаддаттхико алагаддагавесӣ алагаддапарийесанам̣ чарама̄но. со пассеййа махантам̣ алагаддам̣. таменам̣ бхоге ва̄ нан̇гут̣т̣хе ва̄ ган̣хеййа. тасса со алагаддо пат̣ипариваттитва̄ [пат̣иниваттитва̄ (сйа̄. ка.)] хаттхе ва̄ ба̄ха̄йа ва̄ ан̃н̃атарасмим̣ ва̄ ан̇гапаччан̇ге д̣ам̣сеййа [д̣асеййа (сӣ. пӣ.)]. со татонида̄нам̣ маран̣ам̣ ва̄ нигаччхеййа маран̣аматтам̣ ва̄ дуккхам̣. там̣ кисса хету? дуггахитатта̄, бхиккхаве, алагаддасса. евамева кхо, бхиккхаве, идхекачче могхапуриса̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тхам̣, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. те там̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣итва̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ на упапариккханти. тесам̣ те дхамма̄ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ анупапариккхатам̣ на ниджджха̄нам̣ кхаманти. те упа̄рамбха̄нисам̣са̄ чева дхаммам̣ парийа̄пун̣анти итива̄даппамоккха̄нисам̣са̄ ча. йасса чаттха̄йа дхаммам̣ парийа̄пун̣анти тан̃часса аттхам̣ на̄нубхонти. тесам̣ те дхамма̄ дуггахита̄ дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа сам̣ваттанти. там̣ кисса хету? дуггахитатта̄ бхиккхаве дхамма̄нам̣.
239. ‘‘идха пана, бхиккхаве, екачче кулапутта̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тхам̣, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. те там̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣итва̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ упапариккханти. тесам̣ те дхамма̄ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ упапариккхатам̣ ниджджха̄нам̣ кхаманти. те на чева упа̄рамбха̄нисам̣са̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти на итива̄даппамоккха̄нисам̣са̄ ча [на ча итива̄даппамоккха̄нисам̣са̄ (?)]. йасса чаттха̄йа дхаммам̣ парийа̄пун̣анти тан̃часса аттхам̣ анубхонти. тесам̣ те дхамма̄ суггахита̄ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттанти. там̣ кисса хету? суггахитатта̄ бхиккхаве дхамма̄нам̣.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо алагаддаттхико алагаддагавесӣ алагаддапарийесанам̣ чарама̄но. со пассеййа махантам̣ алагаддам̣. таменам̣ аджападена дан̣д̣ена суниггахитам̣ нигган̣хеййа. аджападена дан̣д̣ена суниггахитам̣ ниггахитва̄, гӣва̄йа суггахитам̣ ган̣хеййа. кин̃ча̄пи со, бхиккхаве, алагаддо тасса пурисасса хаттхам̣ ва̄ ба̄хам̣ ва̄ ан̃н̃атарам̣ ва̄ ан̇гапаччан̇гам̣ бхогехи паливет̣хеййа, атха кхо со нева татонида̄нам̣ маран̣ам̣ ва̄ нигаччхеййа маран̣аматтам̣ ва̄ дуккхам̣. там̣ кисса хету? суггахитатта̄, бхиккхаве, алагаддасса. евамева кхо, бхиккхаве, идхекачче кулапутта̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тхам̣, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. те там̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣итва̄ тесам̣ дхамма̄нам̣ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ упапариккханти. тесам̣ те дхамма̄ пан̃н̃а̄йа аттхам̣ упапариккхатам̣ ниджджха̄нам̣ кхаманти. те на чева упа̄рамбха̄нисам̣са̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти, на итива̄даппамоккха̄нисам̣са̄ ча. йасса чаттха̄йа дхаммам̣ парийа̄пун̣анти, тан̃часса аттхам̣ анубхонти. тесам̣ те дхамма̄ суггахита̄ дӣгхараттам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттанти. там̣ кисса хету? суггахитатта̄, бхиккхаве, дхамма̄нам̣. тасма̄тиха, бхиккхаве, йасса ме бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄неййа̄тха, татха̄ нам̣ дха̄реййа̄тха. йасса ча пана ме бха̄ситасса аттхам̣ на а̄джа̄неййа̄тха, ахам̣ во таттха пат̣ипуччхитаббо, йе ва̄ пана̄ссу вийатта̄ бхиккхӯ.
240. ‘‘куллӯпамам̣ во, бхиккхаве, дхаммам̣ десесса̄ми ниттхаран̣аттха̄йа, но гахан̣аттха̄йа. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манасикаротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо аддха̄намаггаппат̣ипанно. со пассеййа махантам̣ удакан̣н̣авам̣, оримам̣ тӣрам̣ са̄сан̇кам̣ саппат̣ибхайам̣, па̄римам̣ тӣрам̣ кхемам̣ аппат̣ибхайам̣; на часса на̄ва̄ санта̄ран̣ӣ уттарасету ва̄ апа̄ра̄ па̄рам̣ гамана̄йа. тасса евамасса – ‘айам̣ кхо маха̄удакан̣н̣аво, оримам̣ тӣрам̣ са̄сан̇кам̣ саппат̣ибхайам̣, па̄римам̣ тӣрам̣ кхемам̣ аппат̣ибхайам̣; наттхи ча на̄ва̄ санта̄ран̣ӣ уттарасету ва̄ апа̄ра̄ па̄рам̣ гамана̄йа. йам̣нӯна̄хам̣ тин̣акат̣т̣хаса̄кха̄пала̄сам̣ сам̣кад̣д̣хитва̄, куллам̣ бандхитва̄, там̣ куллам̣ нисса̄йа хаттхехи ча па̄дехи ча ва̄йамама̄но соттхина̄ па̄рам̣ уттареййа’нти. атха кхо со, бхиккхаве, пурисо тин̣акат̣т̣хаса̄кха̄пала̄сам̣ сам̣кад̣д̣хитва̄, куллам̣ бандхитва̄ там̣ куллам̣ нисса̄йа хаттхехи ча па̄дехи ча ва̄йамама̄но соттхина̄ па̄рам̣ уттареййа. тасса пурисасса уттин̣н̣асса [тин̣н̣асса (пӣ. ка.)] па̄ран̇гатасса евамасса – ‘бахука̄ро кхо ме айам̣ кулло; има̄хам̣ куллам̣ нисса̄йа хаттхехи ча па̄дехи ча ва̄йамама̄но соттхина̄ па̄рам̣ уттин̣н̣о. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ куллам̣ сӣсе ва̄ а̄ропетва̄ кхандхе ва̄ учча̄ретва̄ [уччопетва̄ (ка.)] йена ка̄мам̣ паккамеййа’нти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо евам̣ка̄рӣ тасмим̣ кулле киччака̄рӣ асса̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘катхам̣ка̄рӣ ча со, бхиккхаве, пурисо тасмим̣ кулле киччака̄рӣ асса? идха, бхиккхаве, тасса пурисасса уттин̣н̣асса па̄ран̇гатасса евамасса – ‘бахука̄ро кхо ме айам̣ кулло; има̄хам̣ куллам̣ нисса̄йа хаттхехи ча па̄дехи ча ва̄йамама̄но соттхина̄ па̄рам̣ уттин̣н̣о. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ куллам̣ тхале ва̄ усса̄детва̄ [усса̄ретва̄ (ка.)] удаке ва̄ опила̄петва̄ йена ка̄мам̣ паккамеййа’нти. евам̣ка̄рӣ кхо со, бхиккхаве, пурисо тасмим̣ кулле киччака̄рӣ асса. евамева кхо, бхиккхаве, куллӯпамо майа̄ дхаммо десито ниттхаран̣аттха̄йа, но гахан̣аттха̄йа. куллӯпамам̣ во, бхиккхаве, дхаммам̣ деситам̣, а̄джа̄нантехи дхамма̄пи во паха̄табба̄ пагева адхамма̄.
241. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ни. катама̄ни чха? идха, бхиккхаве, ассутава̄ путхуджджано арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо арийадхамме авинӣто, саппуриса̄нам̣ адасса̄вӣ саппурисадхаммасса аковидо саппурисадхамме авинӣто, рӯпам̣ ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’ти саманупассати; веданам̣ ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’ти саманупассати; сан̃н̃ам̣ ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’ти саманупассати; сан̇кха̄ре ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’ти саманупассати; йампи там̣ дит̣т̣хам̣ сутам̣ мутам̣ вин̃н̃а̄там̣ паттам̣ парийеситам̣, анувичаритам̣ манаса̄ тампи ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’ти саманупассати; йампи там̣ дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ – со локо со атта̄, со печча бхависса̄ми ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣти – тампи ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’ти саманупассати. сутава̄ ча кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако арийа̄нам̣ дасса̄вӣ арийадхаммасса ковидо арийадхамме сувинӣто, саппуриса̄нам̣ дасса̄вӣ саппурисадхаммасса ковидо саппурисадхамме сувинӣто, рӯпам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти саманупассати; веданам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти саманупассати; сан̃н̃ам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти саманупассати; сан̇кха̄ре ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти саманупассати; йампи там̣ дит̣т̣хам̣ сутам̣ мутам̣ вин̃н̃а̄там̣ паттам̣ парийеситам̣, анувичаритам̣ манаса̄, тампи ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти саманупассати; йампи там̣ дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ – со локо со атта̄, со печча бхависса̄ми ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣти – тампи ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти саманупассати. со евам̣ саманупассанто асати на паритассатӣ’’ти.
242. евам̣ вутте, ан̃н̃атаро бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сийа̄ ну кхо, бханте, бахиддха̄ асати паритассана̄’’ти? ‘‘сийа̄, бхиккхӯ’’ти – бхагава̄ авоча. ‘‘идха бхиккху екаччасса евам̣ хоти – ‘аху вата ме, там̣ вата ме наттхи; сийа̄ вата ме, там̣ вата̄хам̣ на лабха̄мӣ’ти. со сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати саммохам̣ а̄паджджати. евам̣ кхо, бхиккху, бахиддха̄ асати паритассана̄ хотӣ’’ти.
‘‘сийа̄ пана, бханте, бахиддха̄ асати апаритассана̄’’ти? ‘‘сийа̄, бхиккхӯ’’ти – бхагава̄ авоча. ‘‘идха бхиккху екаччасса на евам̣ хоти – ‘аху вата ме, там̣ вата ме наттхи; сийа̄ вата ме, там̣ вата̄хам̣ на лабха̄мӣ’ти. со на сочати на киламати на паридевати на уратта̄л̣им̣ кандати на саммохам̣ а̄паджджати. евам̣ кхо, бхиккху, бахиддха̄ асати апаритассана̄ хотӣ’’ти.
‘‘сийа̄ ну кхо, бханте, аджджхаттам̣ асати паритассана̄’’ти? ‘‘сийа̄, бхиккхӯ’’ти – бхагава̄ авоча. ‘‘идха, бхиккху, екаччасса евам̣ дит̣т̣хи хоти – ‘со локо со атта̄, со печча бхависса̄ми ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣ’ти. со сун̣а̄ти татха̄гатасса ва̄ татха̄гатаса̄вакасса ва̄ саббесам̣ дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄дхит̣т̣ха̄напарийут̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄нам̣ самуггха̄та̄йа саббасан̇кха̄расаматха̄йа саббӯпадхипат̣иниссагга̄йа тан̣ха̄ккхайа̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа нибба̄на̄йа дхаммам̣ десентасса. тасса евам̣ хоти – ‘уччхиджджисса̄ми на̄массу, винассисса̄ми на̄массу, нассу на̄ма бхависса̄мӣ’ти. со сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати саммохам̣ а̄паджджати. евам̣ кхо, бхиккху, аджджхаттам̣ асати паритассана̄ хотӣ’’ти.
‘‘сийа̄ пана, бханте, аджджхаттам̣ асати апаритассана̄’’ти? ‘‘сийа̄, бхиккхӯ’’ти бхагава̄ авоча. ‘‘идха, бхиккху, екаччасса на евам̣ дит̣т̣хи хоти – ‘со локо со атта̄, со печча бхависса̄ми ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣ’ти. со сун̣а̄ти татха̄гатасса ва̄ татха̄гатаса̄вакасса ва̄ саббесам̣ дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄дхит̣т̣ха̄напарийут̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄нам̣ самуггха̄та̄йа саббасан̇кха̄расаматха̄йа саббӯпадхипат̣иниссагга̄йа тан̣ха̄ккхайа̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа нибба̄на̄йа дхаммам̣ десентасса. тасса на евам̣ хоти – ‘уччхиджджисса̄ми на̄массу, винассисса̄ми на̄массу, нассу на̄ма бхависса̄мӣ’ти. со на сочати на киламати на паридевати на уратта̄л̣им̣ кандати на саммохам̣ а̄паджджати. евам̣ кхо, бхиккху, аджджхаттам̣ асати апаритассана̄ хоти’’.
243. ‘‘там̣ [тан̃ча (ка.)], бхиккхаве, париггахам̣ паригган̣хеййа̄тха, йва̄сса [йва̄ссу (ка.)] париггахо ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева тит̣т̣хеййа. пассатха но тумхе, бхиккхаве, там̣ париггахам̣ йва̄сса париггахо ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева тит̣т̣хеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘са̄дху, бхиккхаве. ахампи кхо там̣, бхиккхаве, париггахам̣ на саманупасса̄ми йва̄сса париггахо ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева тит̣т̣хеййа.
‘‘там̣, бхиккхаве, аттава̄дупа̄да̄нам̣ упа̄дийетха, йам̣са [йасса (сйа̄. ка.)] аттава̄дупа̄да̄нам̣ упа̄дийато на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄. пассатха но тумхе, бхиккхаве, там̣ аттава̄дупа̄да̄нам̣ йам̣са аттава̄дупа̄да̄нам̣ упа̄дийато на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘са̄дху, бхиккхаве. ахампи кхо там̣, бхиккхаве, аттава̄дупа̄да̄нам̣ на саманупасса̄ми йам̣са аттава̄дупа̄да̄нам̣ упа̄дийато на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄.
‘‘там̣, бхиккхаве, дит̣т̣хиниссайам̣ ниссайетха йам̣са дит̣т̣хиниссайам̣ ниссайато на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄. пассатха но тумхе, бхиккхаве, там̣ дит̣т̣хиниссайам̣ йам̣са дит̣т̣хиниссайам̣ ниссайато на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘са̄дху, бхиккхаве. ахампи кхо там̣, бхиккхаве, дит̣т̣хиниссайам̣ на саманупасса̄ми йам̣са дит̣т̣хиниссайам̣ ниссайато на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄’’.
244. ‘‘аттани ва̄, бхиккхаве, сати аттанийам̣ ме ти асса̄’’ти?
‘‘евам̣, бханте’’.
‘‘аттанийе ва̄, бхиккхаве, сати атта̄ ме ти асса̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’.
‘‘аттани ча, бхиккхаве, аттанийе ча саччато тхетато анупалаббхама̄не, йампи там̣ дит̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ – ‘со локо со атта̄, со печча бхависса̄ми ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо, сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣ’ти – нана̄йам̣ [на ча кхойам̣ (ка.)], бхиккхаве, кевало парипӯро ба̄ладхаммо’’’ти?
‘‘кин̃хи но сийа̄, бханте, кевало хи, бханте, парипӯро [кевало парипӯро (сӣ. пӣ.)] ба̄ладхаммо’’ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, рӯпам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти?
‘‘аниччам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣, дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти?
‘‘дуккхам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’ти?
‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, ведана̄…пе… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти?
‘‘аниччам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣, дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти?
‘‘дуккхам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’ти?
‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, йам̣ кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣, аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄, ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄, хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄, йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти – еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. йа̄ ка̄чи ведана̄…пе… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄… йе кечи сан̇кха̄ра̄… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣, аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄, ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄, хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄, йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти – еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣’’.
245. ‘‘евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасмим̣ ниббиндати, ведана̄йа ниббиндати, сан̃н̃а̄йа ниббиндати, сан̇кха̄ресу ниббиндати, вин̃н̃а̄н̣асмим̣ ниббиндати, ниббида̄ вираджджати [ниббиндам̣ вираджджати (сӣ. сйа̄. пӣ.)], вира̄га̄ вимуччати, вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти. айам̣ вуччати, бхиккхаве, бхиккху уккхиттапалигхо итипи, сам̣кин̣н̣апариккхо итипи, аббӯл̣хесико итипи, нираггал̣о итипи, арийо паннаддхаджо паннабха̄ро висам̣йутто итипи.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху уккхиттапалигхо хоти? идха, бхиккхаве, бхиккхуно авиджджа̄ пахӣна̄ хоти, уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄, а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху уккхиттапалигхо хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху сам̣кин̣н̣апариккхо хоти? идха, бхиккхаве, бхиккхуно поноббхавико джа̄тисам̣са̄ро пахӣно хоти, уччхиннамӯло та̄ла̄ваттхукато анабха̄вам̣като, а̄йатим̣ ануппа̄дадхаммо. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху сам̣кин̣н̣апариккхо хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху аббӯл̣хесико хоти? идха, бхиккхаве, бхиккхуно тан̣ха̄ пахӣна̄ хоти, уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄, а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху аббӯл̣хесико хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху нираггал̣о хоти? идха, бхиккхаве, бхиккхуно пан̃ча орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти, уччхиннамӯла̄ни та̄ла̄ваттхуката̄ни анабха̄вам̣ката̄ни, а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄ни. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху нираггал̣о хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху арийо паннаддхаджо паннабха̄ро висам̣йутто хоти? идха, бхиккхаве, бхиккхуно асмима̄но пахӣно хоти, уччхиннамӯло та̄ла̄ваттхукато анабха̄вам̣като, а̄йатим̣ ануппа̄дадхаммо. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху арийо паннаддхаджо паннабха̄ро висам̣йутто хоти.
246. ‘‘евам̣ вимуттачиттам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхум̣ саинда̄ дева̄ сабрахмака̄ сападжа̄патика̄ анвесам̣ на̄дхигаччханти – ‘идам̣ нисситам̣ татха̄гатасса вин̃н̃а̄н̣а’нти. там̣ кисса хету? дит̣т̣хева̄хам̣, бхиккхаве, дхамме татха̄гатам̣ ананувиджджоти вада̄ми. евам̣ва̄дим̣ кхо мам̣, бхиккхаве, евамаккха̄йим̣ еке саман̣абра̄хман̣а̄ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккханти – ‘венайико саман̣о готамо, сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃а̄петӣ’ти. йатха̄ ча̄хам̣ на, бхиккхаве [бхиккхаве на (сӣ. сйа̄. пӣ.)], йатха̄ ча̄хам̣ на вада̄ми, татха̄ мам̣ те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккханти – ‘венайико саман̣о готамо, сато саттасса уччхедам̣ вина̄сам̣ вибхавам̣ пан̃н̃а̄петӣ’ти. пуббе ча̄хам̣ бхиккхаве, етарахи ча дуккхан̃чева пан̃н̃а̄пеми, дуккхасса ча ниродхам̣. татра че, бхиккхаве, паре татха̄гатам̣ аккосанти парибха̄санти росенти вихесенти, татра, бхиккхаве, татха̄гатасса на хоти а̄гха̄то на аппаччайо на четасо анабхираддхи.
‘‘татра че, бхиккхаве, паре татха̄гатам̣ саккаронти гарум̣ каронти ма̄ненти пӯдженти, татра, бхиккхаве, татха̄гатасса на хоти а̄нандо на соманассам̣ на четасо уппила̄витаттам̣. татра че, бхиккхаве, паре ва̄ татха̄гатам̣ саккаронти гарум̣ каронти ма̄ненти пӯдженти, татра, бхиккхаве, татха̄гатасса евам̣ хоти – ‘йам̣ кхо идам̣ пуббе парин̃н̃а̄там̣ таттха ме еварӯпа̄ ка̄ра̄ [сакка̄ра̄ (ка.)] карӣйантӣ’ти. тасма̄тиха, бхиккхаве, тумхе чепи паре аккосеййум̣ парибха̄сеййум̣ росеййум̣ вихесеййум̣, татра тумхе хи на а̄гха̄то на аппаччайо на четасо анабхираддхи каран̣ӣйа̄. тасма̄тиха, бхиккхаве, тумхе чепи паре саккареййум̣ гарум̣ кареййум̣ ма̄неййум̣ пӯджеййум̣, татра тумхехи на а̄нандо на соманассам̣ на четасо уппила̄витаттам̣ каран̣ӣйам̣. тасма̄тиха, бхиккхаве, тумхе чепи паре саккареййум̣ гарум̣ кареййум̣ ма̄неййум̣ пӯджеййум̣, татра тумха̄кам̣ евамасса – ‘йам̣ кхо идам̣ пуббе парин̃н̃а̄там̣, таттха ме [таттха но (ка.) таттха + имети падаччхедо] еварӯпа̄ ка̄ра̄ карӣйантӣ’ти.
247. ‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, йам̣ на тумха̄кам̣ там̣ паджахатха; там̣ во пахӣнам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. кин̃ча, бхиккхаве, на тумха̄кам̣? рӯпам̣, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, там̣ паджахатха; там̣ во пахӣнам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. ведана̄, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, там̣ паджахатха; са̄ во пахӣна̄ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. сан̃н̃а̄, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, там̣ паджахатха; са̄ во пахӣна̄ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. сан̇кха̄ра̄, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, те паджахатха; те во пахӣна̄ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсанти. вин̃н̃а̄н̣ам̣, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, там̣ паджахатха; там̣ во пахӣнам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йам̣ имасмим̣ джетаване тин̣акат̣т̣хаса̄кха̄пала̄сам̣, там̣ джано хареййа ва̄ дахеййа ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ кареййа. апи ну тумха̄кам̣ евамасса – ‘амхе джано харати ва̄ дахати ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ каротӣ’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘на хи но етам̣, бханте, атта̄ ва̄ аттанийам̣ ва̄’’ти. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йам̣ на тумха̄кам̣ там̣ паджахатха; там̣ во пахӣнам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. кин̃ча, бхиккхаве, на тумха̄кам̣? рӯпам̣, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, там̣ паджахатха; там̣ во пахӣнам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати. ведана̄, бхиккхаве…пе… сан̃н̃а̄, бхиккхаве… сан̇кха̄ра̄, бхиккхаве…пе… вин̃н̃а̄н̣ам̣, бхиккхаве, на тумха̄кам̣, там̣ паджахатха; там̣ во пахӣнам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсати.
248. ‘‘евам̣ сва̄ккха̄то, бхиккхаве, майа̄ дхаммо утта̄но виват̣о пака̄сито чхиннапилотико. евам̣ сва̄ккха̄те, бхиккхаве, майа̄ дхамме утта̄не виват̣е пака̄сите чхиннапилотике йе те бхиккхӯ араханто кхӣн̣а̄сава̄ вуситаванто катакаран̣ӣйа̄ охитабха̄ра̄ ануппаттасадаттха̄ париккхӣн̣абхавасам̣йоджана̄ саммадан̃н̃а̄ вимутта̄, ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа. евам̣ сва̄ккха̄то, бхиккхаве, майа̄ дхаммо утта̄но виват̣о пака̄сито чхиннапилотико. евам̣ сва̄ккха̄те, бхиккхаве, майа̄ дхамме утта̄не виват̣е пака̄сите чхиннапилотике йесам̣ бхиккхӯнам̣ пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, саббе те опапа̄тика̄, таттха паринибба̄йино, ана̄ваттидхамма̄ тасма̄ лока̄. евам̣ сва̄ккха̄то, бхиккхаве, майа̄ дхаммо утта̄но виват̣о пака̄сито чхиннапилотико. евам̣ сва̄ккха̄те, бхиккхаве, майа̄ дхамме утта̄не виват̣е пака̄сите чхиннапилотике йесам̣ бхиккхӯнам̣ тӣн̣и сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, ра̄гадосамоха̄ танубхӯта̄, саббе те сакада̄га̄мино, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кариссанти. евам̣ сва̄ккха̄то, бхиккхаве, майа̄ дхаммо утта̄но виват̣о пака̄сито чхиннапилотико. евам̣ сва̄ккха̄те, бхиккхаве, майа̄ дхамме утта̄не виват̣е пака̄сите чхиннапилотике йесам̣ бхиккхӯнам̣ тӣн̣и сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, саббе те сота̄панна̄, авинипа̄тадхамма̄, нийата̄ самбодхипара̄йана̄. евам̣ сва̄ккха̄то, бхиккхаве, майа̄ дхаммо утта̄но виват̣о пака̄сито чхиннапилотико. евам̣ сва̄ккха̄те, бхиккхаве, майа̄ дхамме утта̄не виват̣е пака̄сите чхиннапилотике йе те бхиккхӯ дхамма̄нуса̄рино саддха̄нуса̄рино саббе те самбодхипара̄йана̄. евам̣ сва̄ккха̄то, бхиккхаве, майа̄ дхаммо утта̄но виват̣о пака̄сито чхиннапилотико. евам̣ сва̄ккха̄те, бхиккхаве, майа̄ дхамме утта̄не виват̣е пака̄сите чхиннапилотике йесам̣ майи саддха̄маттам̣ пемаматтам̣ саббе те саггапара̄йана̄’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.
алагаддӯпамасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дутийам̣.