1. какачӯпамасуттам̣

222. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно бхиккхунӣхи саддхим̣ ативелам̣ сам̣сат̣т̣хо вихарати. евам̣ сам̣сат̣т̣хо а̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно бхиккхунӣхи саддхим̣ вихарати – саче кочи бхиккху а̄йасмато мол̣ийапхаггунасса саммукха̄ та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ аван̣н̣ам̣ бха̄сати, тена̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно купито анаттамано адхикаран̣ампи кароти. саче пана кочи бхиккху та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ саммукха̄ а̄йасмато мол̣ийапхаггунасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, тена та̄ бхиккхунийо купита̄ анаттамана̄ адхикаран̣ампи каронти. евам̣ сам̣сат̣т̣хо а̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно бхиккхунӣхи саддхим̣ вихарати. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘а̄йасма̄, бханте, мол̣ийапхаггуно бхиккхунӣхи саддхим̣ ативелам̣ сам̣сат̣т̣хо вихарати. евам̣ сам̣сат̣т̣хо, бханте, а̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно бхиккхунӣхи саддхим̣ вихарати – саче кочи бхиккху а̄йасмато мол̣ийапхаггунасса саммукха̄ та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ аван̣н̣ам̣ бха̄сати, тена̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно купито анаттамано адхикаран̣ампи кароти. саче пана кочи бхиккху та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ саммукха̄ а̄йасмато мол̣ийапхаггунасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, тена та̄ бхиккхунийо купита̄ анаттамана̄ адхикаран̣ампи каронти. евам̣ сам̣сат̣т̣хо, бханте, а̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно бхиккхунӣхи саддхим̣ вихаратӣ’’ти.

223. атха кхо бхагава̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бхиккху, мама вачанена мол̣ийапхаггунам̣ бхиккхум̣ а̄мантехи – ‘саттха̄ там̣, а̄вусо пхаггуна, а̄мантетӣ’’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато пат̣иссутва̄ йена̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ мол̣ийапхаггунам̣ етадавоча – ‘‘саттха̄ там̣, а̄вусо пхаггуна, а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ мол̣ийапхаггуно тасса бхиккхуно пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ мол̣ийапхаггунам̣ бхагава̄ етадавоча –

‘‘саччам̣ кира твам̣, пхаггуна, бхиккхунӣхи саддхим̣ ативелам̣ сам̣сат̣т̣хо вихараси? евам̣ сам̣сат̣т̣хо кира твам̣, пхаггуна, бхиккхунӣхи саддхим̣ вихараси – саче кочи бхиккху туйхам̣ саммукха̄ та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ аван̣н̣ам̣ бха̄сати, тена твам̣ купито анаттамано адхикаран̣ампи кароси. саче пана кочи бхиккху та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ саммукха̄ туйхам̣ аван̣н̣ам̣ бха̄сати, тена та̄ бхиккхунийо купита̄ анаттамана̄ адхикаран̣ампи каронти. евам̣ сам̣сат̣т̣хо кира твам̣, пхаггуна, бхиккхунӣхи саддхим̣ вихарасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’ти. ‘‘нану твам̣, пхаггуна, кулапутто саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’ти.

224. ‘‘на кхо те етам̣, пхаггуна, патирӯпам̣ кулапуттасса саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитасса, йам̣ твам̣ бхиккхунӣхи саддхим̣ ативелам̣ сам̣сат̣т̣хо вихареййа̄си. тасма̄тиха, пхаггуна, тава чепи кочи саммукха̄ та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййа, татра̄пи твам̣, пхаггуна, йе гехасита̄ [гехассита̄ (?)] чханда̄ йе гехасита̄ витакка̄ те паджахеййа̄си. татра̄пи те, пхаггуна, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘на чева ме читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ми, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ми меттачитто, на досантаро’ти. еван̃хи те, пхаггуна, сиккхитаббам̣.

‘‘тасма̄тиха, пхаггуна, тава чепи кочи саммукха̄ та̄сам̣ бхиккхунӣнам̣ па̄н̣ина̄ паха̄рам̣ дадеййа, лед̣д̣уна̄ паха̄рам̣ дадеййа, дан̣д̣ена паха̄рам̣ дадеййа, саттхена паха̄рам̣ дадеййа. татра̄пи твам̣, пхаггуна, йе гехасита̄ чханда̄ йе гехасита̄ витакка̄ те паджахеййа̄си. татра̄пи те, пхаггуна, евам̣ сиккхитаббам̣ ‘на чева ме читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ми, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ми меттачитто, на досантаро’ти. еван̃хи те, пхаггуна, сиккхитаббам̣.

‘‘тасма̄тиха, пхаггуна, тава чепи кочи саммукха̄ аван̣н̣ам̣ бха̄сеййа, татра̄пи твам̣, пхаггуна, йе гехасита̄ чханда̄ йе гехасита̄ витакка̄ те паджахеййа̄си. татра̄пи те, пхаггуна, евам̣ сиккхитаббам̣ ‘на чева ме читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ми, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ми меттачитто, на досантаро’ти. еван̃хи те, пхаггуна, сиккхитаббам̣.

‘‘тасма̄тиха, пхаггуна, тава чепи кочи па̄н̣ина̄ паха̄рам̣ дадеййа, лед̣д̣уна̄ паха̄рам̣ дадеййа, дан̣д̣ена паха̄рам̣ дадеййа, саттхена паха̄рам̣ дадеййа, татра̄пи твам̣, пхаггуна, йе гехасита̄ чханда̄ йе гехасита̄ витакка̄ те паджахеййа̄си. татра̄пи те, пхаггуна, евам̣ сиккхитаббам̣ ‘на чева ме читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ми, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ми меттачитто, на досантаро’ти. еван̃хи те, пхаггуна, сиккхитабба’’нти.

225. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘а̄ра̄дхайим̣су вата ме, бхиккхаве, бхиккхӯ екам̣ самайам̣ читтам̣. идха̄хам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ а̄мантесим̣ – ахам̣ кхо, бхиккхаве, ека̄санабходжанам̣ бхун̃джа̄ми. ека̄санабходжанам̣ кхо ахам̣, бхиккхаве, бхун̃джама̄но аппа̄ба̄дхатан̃ча сан̃джа̄на̄ми аппа̄тан̇катан̃ча лахут̣т̣ха̄нан̃ча балан̃ча пха̄сувиха̄ран̃ча. етха тумхепи, бхиккхаве, ека̄санабходжанам̣ бхун̃джатха. ека̄санабходжанам̣ кхо, бхиккхаве, тумхепи бхун̃джама̄на̄ аппа̄ба̄дхатан̃ча сан̃джа̄ниссатха аппа̄тан̇катан̃ча лахут̣т̣ха̄нан̃ча балан̃ча пха̄сувиха̄ран̃ча̄ти. на ме, бхиккхаве, тесу бхиккхӯсу ануса̄санӣ каран̣ӣйа̄ ахоси; сатуппа̄дакаран̣ӣйамева ме, бхиккхаве, тесу бхиккхӯсу ахоси.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, субхӯмийам̣ чатумаха̄патхе а̄джан̃н̃аратхо йутто асса т̣хито одхастапатодо. таменам̣ даккхо йогга̄чарийо ассадаммаса̄ратхи абхирухитва̄, ва̄мена хаттхена расмийо гахетва̄, даккхин̣ена хаттхена патодам̣ гахетва̄, йениччхакам̣ йадиччхакам̣ са̄реййапи пачча̄са̄реййапи. евамева кхо, бхиккхаве, на ме тесу бхиккхӯсу ануса̄санӣ каран̣ӣйа̄ ахоси, сатуппа̄дакаран̣ӣйамева ме, бхиккхаве, тесу бхиккхӯсу ахоси. тасма̄тиха, бхиккхаве, тумхепи акусалам̣ паджахатха, кусалесу дхаммесу а̄йогам̣ каротха. еван̃хи тумхепи имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджиссатха.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, га̄масса ва̄ нигамасса ва̄ авидӯре махантам̣ са̄лаванам̣. тан̃часса ел̣ан̣д̣ехи сан̃чханнам̣. тасса кочидева пурисо уппаджджеййа аттхака̄мо хитака̄мо йогаккхемака̄мо. со йа̄ та̄ са̄лалат̣т̣хийо кут̣ила̄ оджа̄пахаран̣ийо [оджахаран̣ийо (ка.)] та̄ чхетва̄ [таччхетва̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] бахиддха̄ нӣхареййа, антованам̣ сувисодхитам̣ висодхеййа. йа̄ пана та̄ са̄лалат̣т̣хийо уджука̄ суджа̄та̄ та̄ самма̄ парихареййа. еван̃хетам̣, бхиккхаве, са̄лаванам̣ апарена самайена вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджеййа. евамева кхо, бхиккхаве, тумхепи акусалам̣ паджахатха, кусалесу дхаммесу а̄йогам̣ каротха. еван̃хи тумхепи имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджиссатха.

226. ‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ведехика̄ на̄ма гахапата̄нӣ ахоси. ведехика̄йа, бхиккхаве, гахапата̄нийа̄ евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘сората̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ, нива̄та̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ, упасанта̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ’ти. ведехика̄йа кхо пана, бхиккхаве, гахапата̄нийа̄ ка̄л̣ӣ на̄ма да̄сӣ ахоси даккха̄ аналаса̄ сусам̣вихитакамманта̄.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ийа̄ да̄сийа̄ етадахоси – ‘майхам̣ кхо аййа̄йа евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘‘сората̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ, нива̄та̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ, упасанта̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ’’ти. ким̣ ну кхо ме аййа̄ сантам̣йева ну кхо аджджхаттам̣ копам̣ на па̄тукароти уда̄ху асантам̣ уда̄ху майхамевете [майхевете (сӣ. пӣ.)] камманта̄ сусам̣вихита̄ йена ме аййа̄ сантам̣йева аджджхаттам̣ копам̣ на па̄тукароти, но асантам̣? йам̣нӯна̄хам̣ аййам̣ вӣмам̣сеййа’нти. атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ӣ да̄сӣ дива̄ ут̣т̣ха̄си. атха кхо, бхиккхаве, ведехика̄ гахапата̄нӣ ка̄л̣им̣ да̄сим̣ етадавоча – ‘хе дже ка̄л̣ӣ’ти. ‘ким̣, аййе’ти? ‘ким̣, дже, дива̄ ут̣т̣ха̄сӣ’ти? ‘на кхваййе [на кхо аййе (сӣ. пӣ.)], кин̃чӣ’ти. ‘но вата ре кин̃чи, па̄пи да̄си [па̄пада̄си (сйа̄. ка.)], дива̄ ут̣т̣ха̄сӣ’ти купита̄ анаттамана̄ бха̄кут̣им̣ [бхӯкут̣им̣ (сӣ. пӣ.), бхакут̣ӣм̣ (сйа̄.)] ака̄си. атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ийа̄ да̄сийа̄ етадахоси – ‘сантам̣йева кхо ме аййа̄ аджджхаттам̣ копам̣ на па̄тукароти, но асантам̣; майхамевете камманта̄ сусам̣вихита̄, йена ме аййа̄ сантам̣йева аджджхаттам̣ копам̣ на па̄тукароти, но асантам̣. йам̣нӯна̄хам̣ бхиййосоматта̄йа аййам̣ вӣмам̣сеййа’’’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ӣ да̄сӣ дива̄тарам̣йева ут̣т̣ха̄си. атха кхо, бхиккхаве, ведехика̄ гахапата̄нӣ ка̄л̣им̣ да̄сим̣ етадавоча – ‘хе дже, ка̄л̣ӣ’ти. ‘ким̣, аййе’ти? ‘ким̣, дже, дива̄тарам̣ ут̣т̣ха̄сӣ’ти? ‘на кхваййе, кин̃чӣ’ти. ‘но вата ре кин̃чи, па̄пи да̄си, дива̄тарам̣ ут̣т̣ха̄сӣ’ти купита̄ анаттамана̄ анаттаманава̄чам̣ ниччха̄реси. атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ийа̄ да̄сийа̄ етадахоси – ‘сантам̣йева кхо ме аййа̄ аджджхаттам̣ копам̣ на па̄тукароти, но асантам̣. майхамевете камманта̄ сусам̣вихита̄, йена ме аййа̄ сантам̣йева аджджхаттам̣ копам̣ на па̄тукароти, но асантам̣. йам̣нӯна̄хам̣ бхиййосоматта̄йа аййам̣ вӣмам̣сеййа’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ӣ да̄сӣ дива̄тарам̣йева ут̣т̣ха̄си. атха кхо, бхиккхаве, ведехика̄ гахапата̄нӣ ка̄л̣им̣ да̄сим̣ етадавоча – ‘хе дже, ка̄л̣ӣ’ти. ‘ким̣, аййе’ти? ‘ким̣, дже, дива̄ ут̣т̣ха̄сӣ’ти? ‘на кхваййе, кин̃чӣ’ти. ‘но вата ре кин̃чи, па̄пи да̄си, дива̄ ут̣т̣ха̄сӣ’ти купита̄ анаттамана̄ аггал̣асӯчим̣ гахетва̄ сӣсе паха̄рам̣ ада̄си, сӣсам̣ вобхинди [ви + ава + бхинди = вобхинди]. атха кхо, бхиккхаве, ка̄л̣ӣ да̄сӣ бхиннена сӣсена лохитена галантена пат̣ивиссака̄нам̣ уджджха̄песи – ‘пассатхаййе, сората̄йа каммам̣; пассатхаййе, нива̄та̄йа каммам̣, пассатхаййе, упасанта̄йа каммам̣! катхан̃хи на̄ма екада̄сика̄йа дива̄ ут̣т̣ха̄сӣти купита̄ анаттамана̄ аггал̣асӯчим̣ гахетва̄ сӣсе паха̄рам̣ дассати, сӣсам̣ вобхиндиссатӣ’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, ведехика̄йа гахапата̄нийа̄ апарена самайена евам̣ па̄пако киттисаддо аббхуггаччхи – ‘чан̣д̣ӣ ведехика̄ гахапата̄нӣ, анива̄та̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ, анупасанта̄ ведехика̄ гахапата̄нӣ’ти.

‘‘евамева кхо, бхиккхаве, идхекаччо бхиккху та̄вадева соратасорато хоти нива̄танива̄то хоти упасантӯпасанто хоти йа̄ва на амана̄па̄ вачанапатха̄ пхусанти. йато ча, бхиккхаве, бхиккхум̣ амана̄па̄ вачанапатха̄ пхусанти, атха бхиккху ‘сорато’ти ведитаббо, ‘нива̄то’ти ведитаббо, ‘упасанто’ти ведитаббо. на̄хам̣ там̣, бхиккхаве, бхиккхум̣ ‘сувачо’ти вада̄ми йо чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рахету сувачо хоти, совачассатам̣ а̄паджджати. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, бхиккху чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣ алабхама̄но на сувачо хоти, на совачассатам̣ а̄паджджати. йо ча кхо, бхиккхаве, бхиккху дхаммам̣йева саккаронто, дхаммам̣ гарум̣ каронто, дхаммам̣ ма̄ненто, дхаммам̣ пӯдженто, дхаммам̣ апача̄йама̄но [дхаммам̣ йева саккаронто дхаммам̣ гарукаронто дхаммам̣ апача̄йама̄но (сӣ. сйа̄. пӣ.)] сувачо хоти, совачассатам̣ а̄паджджати, тамахам̣ ‘сувачо’ти вада̄ми. тасма̄тиха, бхиккхаве, ‘дхаммам̣йева саккаронта̄, дхаммам̣ гарум̣ каронта̄, дхаммам̣ ма̄нента̄, дхаммам̣ пӯджента̄, дхаммам̣ апача̄йама̄на̄ сувача̄ бхависса̄ма, совачассатам̣ а̄паджджисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

227. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, вачанапатха̄ йехи во паре вадама̄на̄ вадеййум̣ – ка̄лена ва̄ ака̄лена ва̄; бхӯтена ва̄ абхӯтена ва̄; сан̣хена ва̄ пхарусена ва̄; аттхасам̣хитена ва̄ анаттхасам̣хитена ва̄; меттачитта̄ ва̄ досантара̄ ва̄. ка̄лена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ ака̄лена ва̄; бхӯтена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ абхӯтена ва̄; сан̣хена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ пхарусена ва̄; аттхасам̣хитена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ анаттхасам̣хитена ва̄; меттачитта̄ ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ досантара̄ ва̄. татра̄пи во, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘на чева но читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ма, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ма меттачитта̄, на досантара̄. тан̃ча пуггалам̣ метта̄сахагатена четаса̄ пхаритва̄ вихарисса̄ма, тада̄рамман̣ан̃ча сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена читтена випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄баджджхена [абйа̄паджджхена (сӣ. сйа̄. пӣ.), абйа̄паджджена (ка.) ан̇гуттаратиканипа̄тат̣ӣка̄ олокетабба̄] пхаритва̄ вихарисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

228. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо а̄гаччхеййа куда̄лапит̣акам̣ [кудда̄лапит̣акам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] а̄да̄йа. со евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ имам̣ маха̄патхавим̣ апатхавим̣ карисса̄мӣ’ти. со татра татра викхан̣еййа [кхан̣еййа (сӣ. сйа̄. пӣ.)], татра татра викиреййа, татра татра от̣т̣хубхеййа, татра татра омуттеййа – ‘апатхавӣ бхаваси, апатхавӣ бхавасӣ’ти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо имам̣ маха̄патхавим̣ апатхавим̣ кареййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘айан̃хи, бханте, маха̄патхавӣ гамбхӣра̄ аппамеййа̄. са̄ на сукара̄ апатхавӣ ка̄тум̣; йа̄вадева ча пана со пурисо киламатхасса вигха̄тасса бха̄гӣ асса̄’’ти. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, пан̃чиме вачанапатха̄ йехи во паре вадама̄на̄ вадеййум̣ – ка̄лена ва̄ ака̄лена ва̄; бхӯтена ва̄ абхӯтена ва̄; сан̣хена ва̄ пхарусена ва̄; аттхасам̣хитена ва̄ анаттхасам̣хитена ва̄; меттачитта̄ ва̄ досантара̄ ва̄. ка̄лена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ ака̄лена ва̄; бхӯтена ва̄ бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ абхӯтена ва̄; сан̣хена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ пхарусена ва̄; аттхасам̣хитена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ анаттхасам̣хитена ва̄; меттачитта̄ ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ досантара̄ ва̄. татра̄пи во, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘на чева но читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ма, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ма меттачитта̄ на досантара̄. тан̃ча пуггалам̣ метта̄сахагатена четаса̄ пхаритва̄ вихарисса̄ма, тада̄рамман̣ан̃ча сабба̄вантам̣ локам̣ патхависамена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄баджджхена пхаритва̄ вихарисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

229. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо а̄гаччхеййа ла̄кхам̣ ва̄ халиддим̣ ва̄ нӣлам̣ ва̄ ман̃джит̣т̣хам̣ ва̄ а̄да̄йа. со евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ имасмим̣ а̄ка̄се рӯпам̣ ликхисса̄ми, рӯпапа̄тубха̄вам̣ карисса̄мӣ’ти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо имасмим̣ а̄ка̄се рӯпам̣ ликхеййа, рӯпапа̄тубха̄вам̣ кареййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘айан̃хи, бханте, а̄ка̄со арӯпӣ анидассано. таттха на сукарам̣ рӯпам̣ ликхитум̣, рӯпапа̄тубха̄вам̣ ка̄тум̣; йа̄вадева ча пана со пурисо киламатхасса вигха̄тасса бха̄гӣ асса̄’’ти. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, пан̃чиме вачанапатха̄ йехи во паре вадама̄на̄ вадеййум̣ ка̄лена ва̄ ака̄лена ва̄ …пе… ‘на чева… тада̄рамман̣ан̃ча сабба̄вантам̣ локам̣ а̄ка̄сасамена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄баджджхена пхаритва̄ вихарисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

230. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо а̄гаччхеййа а̄диттам̣ тин̣уккам̣ а̄да̄йа. со евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ има̄йа а̄дитта̄йа тин̣укка̄йа ган̇гам̣ надим̣ санта̄песса̄ми сам̣парита̄песса̄мӣ’ти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо а̄дитта̄йа тин̣укка̄йа ган̇гам̣ надим̣ санта̄пеййа сам̣парита̄пеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘ган̇га̄ хи, бханте, надӣ гамбхӣра̄ аппамеййа̄. са̄ на сукара̄ а̄дитта̄йа тин̣укка̄йа санта̄петум̣ сам̣парита̄петум̣; йа̄вадева ча пана со пурисо киламатхасса вигха̄тасса бха̄гӣ асса̄’’ти. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, пан̃чиме вачанапатха̄ йехи во паре вадама̄на̄ вадеййум̣ ка̄лена ва̄ ака̄лена ва̄…пе… ‘на чева… тада̄рамман̣ан̃ча сабба̄вантам̣ локам̣ ган̇га̄самена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄баджджхена пхаритва̄ вихарисса̄ма̄’’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

231. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, бил̣а̄рабхаста̄ маддита̄ сумаддита̄ супаримаддита̄, мудука̄ тӯлинӣ чхиннасассара̄ чхиннабхаббхара̄. атха пурисо а̄гаччхеййа кат̣т̣хам̣ ва̄ катхалам̣ [кат̣халам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ва̄ а̄да̄йа. со евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ имам̣ бил̣а̄рабхастам̣ маддитам̣ сумаддитам̣ супаримаддитам̣, мудукам̣ тӯлиним̣, чхиннасассарам̣ чхиннабхаббхарам̣ кат̣т̣хена ва̄ катхалена ва̄ сарасарам̣ карисса̄ми бхарабхарам̣ карисса̄мӣ’ти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо амум̣ бил̣а̄рабхастам̣ маддитам̣ сумаддитам̣ супаримаддитам̣, мудукам̣ тӯлиним̣, чхиннасассарам̣ чхиннабхаббхарам̣ кат̣т̣хена ва̄ катхалена ва̄ сарасарам̣ кареййа, бхарабхарам̣ кареййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘аму хи, бханте, бил̣а̄рабхаста̄ маддита̄ сумаддита̄ супаримаддита̄, мудука̄ тӯлинӣ, чхиннасассара̄ чхиннабхаббхара̄. са̄ на сукара̄ кат̣т̣хена ва̄ катхалена ва̄ сарасарам̣ ка̄тум̣ бхарабхарам̣ ка̄тум̣; йа̄вадева ча пана со пурисо киламатхасса вигха̄тасса бха̄гӣ асса̄’’ти. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, пан̃чиме вачанапатха̄ йехи во паре вадама̄на̄ вадеййум̣ ка̄лена ва̄ ака̄лена ва̄; бхӯтена ва̄ абхӯтена ва̄; сан̣хена ва̄ пхарусена ва̄; аттхасам̣хитена ва̄ анаттхасам̣хитена ва̄; меттачитта̄ ва̄ досантара̄ ва̄. ка̄лена ва̄ бхиккхаве паре вадама̄на̄ вадеййум̣ ака̄лена ва̄; бхӯтена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ абхӯтена ва̄; сан̣хена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ пхарусена ва̄; аттхасам̣хитена ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ анаттхасам̣хитена ва̄; меттачитта̄ ва̄, бхиккхаве, паре вадама̄на̄ вадеййум̣ досантара̄ ва̄. татра̄пи во, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘на чева но читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ма хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ма меттачитта̄ на досантара̄. тан̃ча пуггалам̣ метта̄сахагатена четаса̄ пхаритва̄ вихарисса̄ма, тада̄рамман̣ан̃ча сабба̄вантам̣ локам̣ бил̣а̄рабхаста̄самена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄баджджхена пхаритва̄ вихарисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

232. ‘‘убхатодан̣д̣акена чепи, бхиккхаве, какачена чора̄ очарака̄ ан̇гаман̇га̄ни окантеййум̣, татра̄пи йо мано падӯсеййа, на ме со тена са̄санакаро. татра̄пи во, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘на чева но читтам̣ випарин̣атам̣ бхависсати, на ча па̄пикам̣ ва̄чам̣ ниччха̄ресса̄ма, хита̄нукампӣ ча вихарисса̄ма меттачитта̄ на досантара̄. тан̃ча пуггалам̣ метта̄сахагатена четаса̄ пхаритва̄ вихарисса̄ма тада̄рамман̣ан̃ча сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄баджджхена пхаритва̄ вихарисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣.

233. ‘‘иман̃ча [иман̃че (?)] тумхе, бхиккхаве, какачӯпамам̣ ова̄дам̣ абхиккхан̣ам̣ манаси кареййа̄тха. пассатха но тумхе, бхиккхаве, там̣ вачанапатхам̣, ан̣ум̣ ва̄ тхӯлам̣ ва̄, йам̣ тумхе на̄дхива̄сеййа̄тха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, имам̣ какачӯпамам̣ ова̄дам̣ абхиккхан̣ам̣ манасикаротха. там̣ во бхависсати дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

какачӯпамасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.