4. чӯл̣адуккхаккхандхасуттам̣
175. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. атха кхо маха̄на̄мо сакко йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо сакко бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘дӣгхаратта̄хам̣, бханте, бхагавата̄ евам̣ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми – ‘лобхо читтасса упаккилесо, досо читтасса упаккилесо, мохо читтасса упаккилесо’ти. еван̃ча̄хам̣ [евам̣па̄хам̣ (ка.)], бханте, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми – ‘лобхо читтасса упаккилесо, досо читтасса упаккилесо, мохо читтасса упаккилесо’ти. атха ча пана ме екада̄ лобхадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти, досадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти, мохадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти. тасса майхам̣, бханте, евам̣ хоти – ‘косу на̄ма ме дхаммо аджджхаттам̣ аппахӣно йена ме екада̄ лобхадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти, досадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти, мохадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хантӣ’’’ти.
176. ‘‘со ева кхо те, маха̄на̄ма, дхаммо аджджхаттам̣ аппахӣно йена те екада̄ лобхадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти, досадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти, мохадхамма̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти. со ча хи те, маха̄на̄ма, дхаммо аджджхаттам̣ пахӣно абхависса, на твам̣ ага̄рам̣ аджджха̄васеййа̄си, на ка̄ме парибхун̃джеййа̄си. йасма̄ ча кхо те, маха̄на̄ма, со ева дхаммо аджджхаттам̣ аппахӣно тасма̄ твам̣ ага̄рам̣ аджджха̄васаси, ка̄ме парибхун̃джаси.
177. ‘‘‘аппасса̄да̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво [бахӯпа̄йа̄са̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] еттха бхиййо’ти – ити чепи, маха̄на̄ма, арийаса̄вакасса йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣хам̣ хоти, со ча [сова (ка.)] ан̃н̃атрева ка̄мехи ан̃н̃атра акусалехи дхаммехи пӣтисукхам̣ на̄дхигаччхати, ан̃н̃ам̣ ва̄ тато сантатарам̣; атха кхо со нева та̄ва ана̄ват̣т̣ӣ ка̄месу хоти. йато ча кхо, маха̄на̄ма, арийаса̄вакасса ‘аппасса̄да̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’ти – еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣хам̣ хоти, со ча ан̃н̃атрева ка̄мехи ан̃н̃атра акусалехи дхаммехи пӣтисукхам̣ адхигаччхати ан̃н̃ам̣ ва̄ тато сантатарам̣; атха кхо со ана̄ват̣т̣ӣ ка̄месу хоти.
‘‘майхампи кхо, маха̄на̄ма, пуббева самбодха̄, анабхисамбуддхасса бодхисаттассева сато, ‘аппасса̄да̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’ти – еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣хам̣ хоти, со ча ан̃н̃атрева ка̄мехи ан̃н̃атра акусалехи дхаммехи пӣтисукхам̣ на̄джджхагамам̣, ан̃н̃ам̣ ва̄ тато сантатарам̣; атха кхва̄хам̣ нева та̄ва ана̄ват̣т̣ӣ ка̄месу паччан̃н̃а̄сим̣. йато ча кхо ме, маха̄на̄ма, ‘аппасса̄да̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’ти – еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣хам̣ ахоси, со ча [сова (ка.)] ан̃н̃атрева ка̄мехи ан̃н̃атра акусалехи дхаммехи пӣтисукхам̣ аджджхагамам̣, ан̃н̃ам̣ ва̄ тато сантатарам̣; атха̄хам̣ ана̄ват̣т̣ӣ ка̄месу паччан̃н̃а̄сим̣.
178. ‘‘ко ча, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ асса̄до? пан̃чиме, маха̄на̄ма, ка̄магун̣а̄. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄; сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄ – име кхо, маха̄на̄ма, пан̃ча ка̄магун̣а̄. йам̣ кхо, маха̄на̄ма, име пан̃ча ка̄магун̣е пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ ка̄ма̄нам̣ асса̄до.
‘‘ко ча, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво? идха, маха̄на̄ма, кулапутто йена сиппат̣т̣ха̄нена джӣвикам̣ каппети – йади мудда̄йа йади ган̣ана̄йа йади сан̇кха̄нена йади касийа̄ йади ван̣иджджа̄йа йади гораккхена йади иссаттхена йади ра̄джапорисена йади сиппан̃н̃атарена, сӣтасса пураккхато ун̣хасса пураккхато д̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣм̣сапасампхассехи риссама̄но кхуппипа̄са̄йа мӣйама̄но; айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘тасса че маха̄на̄ма кулапуттасса евам̣ ут̣т̣хахато гхат̣ато ва̄йамато те бхога̄ на̄бхиниппхаджджанти, со сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати саммохам̣ а̄паджджати ‘могхам̣ вата ме ут̣т̣ха̄нам̣, апхало вата ме ва̄йа̄мо’ти. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘тасса че, маха̄на̄ма, кулапуттасса евам̣ ут̣т̣хахато гхат̣ато ва̄йамато те бхога̄ абхиниппхаджджанти. со тесам̣ бхога̄нам̣ а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети – ‘кинти ме бхоге нева ра̄джа̄но хареййум̣, на чора̄ хареййум̣, на агги дахеййа, на удакам̣ вахеййа, на аппийа̄ ва̄ да̄йа̄да̄ хареййу’нти. тасса евам̣ а̄раккхато гопайато те бхоге ра̄джа̄но ва̄ харанти, чора̄ ва̄ харанти, агги ва̄ дахати, удакам̣ ва̄ вахати, аппийа̄ ва̄ да̄йа̄да̄ харанти. со сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати саммохам̣ а̄паджджати – ‘йампи ме ахоси тампи но наттхӣ’ти. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету ра̄джа̄нопи ра̄джӯхи виваданти, кхаттийа̄пи кхаттийехи виваданти, бра̄хман̣а̄пи бра̄хман̣ехи виваданти, гахапатӣпи гахапатӣхи виваданти, ма̄та̄пи путтена вивадати, путтопи ма̄тара̄ вивадати, пита̄пи путтена вивадати, путтопи питара̄ вивадати, бха̄та̄пи бха̄тара̄ вивадати, бха̄та̄пи бхагинийа̄ вивадати, бхагинӣпи бха̄тара̄ вивадати, саха̄йопи саха̄йена вивадати. те таттха калахавиггахавива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ па̄н̣ӣхипи упаккаманти, лед̣д̣ӯхипи упаккаманти, дан̣д̣ехипи упаккаманти, саттхехипи упаккаманти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету асичаммам̣ гахетва̄, дханукала̄пам̣ саннайхитва̄, убхатобйӯл̣хам̣ сан̇га̄мам̣ паккханданти усӯсупи кхиппама̄несу, саттӣсупи кхиппама̄на̄су, асӣсупи виджджоталантесу. те таттха усӯхипи виджджханти, саттийа̄пи виджджханти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету асичаммам̣ гахетва̄, дханукала̄пам̣ саннайхитва̄, адда̄валепана̄ упака̄рийо паккханданти усӯсупи кхиппама̄несу, саттӣсупи кхиппама̄на̄су, асӣсупи виджджоталантесу. те таттха усӯхипи виджджханти, саттийа̄пи виджджханти, чхакан̣ака̄йапи осин̃чанти, абхиваггенапи омадданти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету сандхимпи чхинданти, ниллопампи харанти, ека̄га̄рикампи каронти, парипантхепи тит̣т̣ханти, парада̄рампи гаччханти. таменам̣ ра̄джа̄но гахетва̄ вивидха̄ каммака̄ран̣а̄ ка̄ренти – каса̄хипи та̄л̣енти, веттехипи та̄л̣енти, ад̣д̣хадан̣д̣акехипи та̄л̣енти; хаттхампи чхинданти, па̄дампи чхинданти, хаттхапа̄дампи чхинданти, кан̣н̣ампи чхинданти, на̄сампи чхинданти, кан̣н̣ана̄сампи чхинданти; билан̇гатха̄ликампи каронти, сан̇кхамун̣д̣икампи каронти, ра̄хумукхампи каронти, джотима̄ликампи каронти, хаттхападжджотикампи каронти, еракаваттикампи каронти, чӣракава̄сикампи каронти, ен̣еййакампи каронти, бал̣исамам̣сикампи каронти, каха̄пан̣икампи каронти, кха̄ра̄патаччхикампи каронти, палигхапариваттикампи каронти, пала̄лапӣт̣хакампи каронти, таттенапи телена осин̃чанти, сунакхехипи кха̄да̄пенти, джӣвантампи сӯле утта̄сенти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету ка̄йена дуччаритам̣ чаранти, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаранти, манаса̄ дуччаритам̣ чаранти. те ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄, апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. айампи, маха̄на̄ма, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сампара̄йико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
179. ‘‘екамида̄хам̣, маха̄на̄ма, самайам̣ ра̄джагахе вихара̄ми гиджджхакӯт̣е паббате. тена кхо пана самайена самбахула̄ ниган̣т̣ха̄ [нигантха̄ (сйа̄. ка.)] исигилипассе ка̄л̣асила̄йам̣ уббхат̣т̣хака̄ хонти а̄санапат̣иккхитта̄, опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайанти. атха кхва̄хам̣, маха̄на̄ма, са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена исигилипассе ка̄л̣асила̄ йена те ниган̣т̣ха̄ тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ те ниган̣т̣хе етадавочам̣ – ‘кинну тумхе, а̄вусо, ниган̣т̣ха̄ уббхат̣т̣хака̄ а̄санапат̣иккхитта̄, опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кхара̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайатха̄’ти? евам̣ вутте, маха̄на̄ма, те ниган̣т̣ха̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘ниган̣т̣хо, а̄вусо, на̄т̣апутто [на̄тхапутто (сӣ. пӣ.)] саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ апарисесам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘‘чарато ча ме тит̣т̣хато ча суттасса ча джа̄гарасса ча сататам̣ самитам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ паччупат̣т̣хита’’нти. со евама̄ха – ‘‘аттхи кхо во [аттхи кхо бхо (сйа̄. ка.)], ниган̣т̣ха̄, пуббе па̄пакаммам̣ катам̣, там̣ има̄йа кат̣ука̄йа дуккарака̄рика̄йа ниджджӣретха [ниджджаретха (сӣ. сйа̄. пӣ.)]; йам̣ панеттха [майам̣ панеттха (ка.)] етарахи ка̄йена сам̣вута̄ ва̄ча̄йа сам̣вута̄ манаса̄ сам̣вута̄ там̣ а̄йатим̣ па̄пасса каммасса акаран̣ам̣; ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантибха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо, каммаккхайа̄ дуккхаккхайо, дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо, ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’’ти. тан̃ча панамха̄кам̣ руччати чева кхамати ча, тена чамха аттамана̄’ти.
180. ‘‘евам̣ вутте, ахам̣, маха̄на̄ма, те ниган̣т̣хе етадавочам̣ – ‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе на на̄хувамха̄’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣ на на̄карамха̄’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.
‘‘‘ити кира тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, на джа̄на̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе на на̄хувамха̄ти, на джа̄на̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣ на на̄карамха̄ти, на джа̄на̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄ти, на джа̄на̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣти. на джа̄на̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампадам̣. евам̣ санте, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, йе локе лудда̄ лохитапа̄н̣ино курӯракамманта̄ мануссесу пачча̄джа̄та̄ те ниган̣т̣хесу паббаджантӣ’ти? ‘на кхо, а̄вусо готама, сукхена сукхам̣ адхигантаббам̣, дуккхена кхо сукхам̣ адхигантаббам̣; сукхена ча̄вусо готама, сукхам̣ адхигантаббам̣ абхависса, ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сукхам̣ адхигаччхеййа, ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сукхавиха̄ритаро а̄йасмата̄ готамена̄’ти.
‘‘‘аддха̄йасмантехи ниган̣т̣хехи сахаса̄ аппат̣исан̇кха̄ ва̄ча̄ бха̄сита̄ – на кхо, а̄вусо готама, сукхена сукхам̣ адхигантаббам̣, дуккхена кхо сукхам̣ адхигантаббам̣; сукхена ча̄вусо готама, сукхам̣ адхигантаббам̣ абхависса, ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сукхам̣ адхигаччхеййа, ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сукхавиха̄ритаро а̄йасмата̄ готамена̄’’ти. апи ча ахамева таттха пат̣ипуччхитаббо – ко ну кхо а̄йасманта̄нам̣ сукхавиха̄ритаро ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро а̄йасма̄ ва̄ готамо’ти? аддха̄вусо готама, амхехи сахаса̄ аппат̣исан̇кха̄ ва̄ча̄ бха̄сита̄, на кхо, а̄вусо готама, сукхена сукхам̣ адхигантаббам̣, дуккхена кхо сукхам̣ адхигантаббам̣; сукхена ча̄вусо готама, сукхам̣ адхигантаббам̣ абхависса, ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сукхам̣ адхигаччхеййа, ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сукхавиха̄ритаро а̄йасмата̄ готамена̄ти. апи ча тит̣т̣хатетам̣, ида̄нипи майам̣ а̄йасмантам̣ готамам̣ пуччха̄ма – ко ну кхо а̄йасманта̄нам̣ сукхавиха̄ритаро ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро а̄йасма̄ ва̄ готамо’ти?
‘‘‘тена ха̄вусо ниган̣т̣ха̄, тумхева таттха пат̣ипуччхисса̄ми, йатха̄ во кхамеййа татха̄ нам̣ бйа̄кареййа̄тха. там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, пахоти ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро, анин̃джама̄но ка̄йена, абха̄сама̄но ва̄чам̣, сатта раттиндива̄ни екантасукхам̣ пат̣исам̣ведӣ вихариту’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.
‘‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, пахоти ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро, анин̃джама̄но ка̄йена, абха̄сама̄но ва̄чам̣, чха раттиндива̄ни…пе… пан̃ча раттиндива̄ни… чатта̄ри раттиндива̄ни… тӣн̣и раттиндива̄ни… две раттиндива̄ни… екам̣ раттиндивам̣ екантасукхам̣ пат̣исам̣ведӣ вихариту’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.
‘‘‘ахам̣ кхо, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, пахоми анин̃джама̄но ка̄йена, абха̄сама̄но ва̄чам̣, екам̣ раттиндивам̣ екантасукхам̣ пат̣исам̣ведӣ вихаритум̣. ахам̣ кхо, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, пахоми анин̃джама̄но ка̄йена, абха̄сама̄но ва̄чам̣, две раттиндива̄ни… тӣн̣и раттиндива̄ни… чатта̄ри раттиндива̄ни… пан̃ча раттиндива̄ни… чха раттиндива̄ни… сатта раттиндива̄ни екантасукхам̣ пат̣исам̣ведӣ вихаритум̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, евам̣ санте ко сукхавиха̄ритаро ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро ахам̣ ва̄’ти? ‘евам̣ санте а̄йасма̄ва готамо сукхавиха̄ритаро ран̃н̃а̄ ма̄гадхена сенийена бимбиса̄рена̄’’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамано маха̄на̄мо сакко бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.
чӯл̣адуккхаккхандхасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чатуттхам̣.