3. маха̄дуккхаккхандхасуттам̣
163. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘атиппаго кхо та̄ва са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритум̣, йам̣ нӯна майам̣ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камеййа̄ма̄’’ти. атха кхо те бхиккхӯ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ саммодим̣су; саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинне кхо те бхиккхӯ те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ етадавочум̣ – ‘‘саман̣о, а̄вусо, готамо ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апети, майампи ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апема; саман̣о, а̄вусо, готамо рӯпа̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апети, майампи рӯпа̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апема; саман̣о, а̄вусо, готамо ведана̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апети, майампи ведана̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апема; идха но, а̄вусо, ко висесо, ко адхиппайа̄со, ким̣ на̄на̄каран̣ам̣ саман̣асса ва̄ готамасса амха̄кам̣ ва̄ – йадидам̣ дхаммадесана̄йа ва̄ дхаммадесанам̣, ануса̄санийа̄ ва̄ ануса̄сани’’нти? атха кхо те бхиккхӯ тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ бха̄ситам̣ нева абхинандим̣су, наппат̣иккосим̣су; анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣су – ‘‘бхагавато сантике етасса бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄нисса̄ма̄’’ти.
164. атха кхо те бхиккхӯ са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘идха майам̣, бханте, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висимха. тесам̣ но, бханте, амха̄кам̣ етадахоси – ‘атиппаго кхо та̄ва са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритум̣, йам̣ нӯна майам̣ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камеййа̄ма̄’ти. атха кхо майам̣, бханте, йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камимха; упасан̇камитва̄ техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ саммодимха; саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдимха. екамантам̣ нисинне кхо амхе, бханте, те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ етадавочум̣ – ‘саман̣о, а̄вусо, готамо ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апети, майампи ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апема. саман̣о, а̄вусо, готамо рӯпа̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апети, майампи рӯпа̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апема. саман̣о, а̄вусо, готамо ведана̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апети, майампи ведана̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апема. идха но, а̄вусо, ко висесо, ко адхиппайа̄со, ким̣ на̄на̄каран̣ам̣ саман̣асса ва̄ готамасса амха̄кам̣ ва̄, йадидам̣ дхаммадесана̄йа ва̄ дхаммадесанам̣ ануса̄санийа̄ ва̄ ануса̄сани’нти. атха кхо майам̣, бханте, тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ бха̄ситам̣ нева абхинандимха, наппат̣иккосимха; анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамимха – ‘бхагавато сантике етасса бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄нисса̄ма̄’’’ти.
165. ‘‘евам̣ва̄дино, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ евамассу вачанӣйа̄ – ‘ко пана̄вусо, ка̄ма̄нам̣ асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣ам̣? ко рӯпа̄нам̣ асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣ам̣? ко ведана̄нам̣ асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣а’нти? евам̣ пут̣т̣ха̄, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ на чева сампа̄йиссанти, уттарин̃ча вигха̄там̣ а̄паджджиссанти. там̣ кисса хету? йатха̄ там̣, бхиккхаве, ависайасмим̣. на̄хам̣ там̣, бхиккхаве, пасса̄ми садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа йо имесам̣ пан̃ха̄нам̣ веййа̄каран̣ена читтам̣ а̄ра̄дхеййа, ан̃н̃атра татха̄гатена ва̄ татха̄гатаса̄вакена ва̄, ито ва̄ пана сутва̄.
166. ‘‘ко ча, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ асса̄до? пан̃чиме, бхиккхаве, ка̄магун̣а̄. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄, сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄ … дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄ – име кхо, бхиккхаве, пан̃ча ка̄магун̣а̄. йам̣ кхо, бхиккхаве, име пан̃ча ка̄магун̣е пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ ка̄ма̄нам̣ асса̄до.
167. ‘‘ко ча, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво? идха, бхиккхаве, кулапутто йена сиппат̣т̣ха̄нена джӣвикам̣ каппети – йади мудда̄йа йади ган̣ана̄йа йади сан̇кха̄нена [сан̇кха̄йа (ка.)] йади касийа̄ йади ван̣иджджа̄йа йади гораккхена йади иссаттхена йади ра̄джапорисена йади сиппан̃н̃атарена – сӣтасса пураккхато ун̣хасса пураккхато д̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣм̣сапасампхассехи риссама̄но [ӣрайама̄но (ка.), сампхассама̄но (чӯл̣ани. кхаггависа̄н̣асутта 136)] кхуппипа̄са̄йа мӣйама̄но; айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘тасса че, бхиккхаве, кулапуттасса евам̣ ут̣т̣хахато гхат̣ато ва̄йамато те бхога̄ на̄бхиниппхаджджанти. со сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати – ‘могхам̣ вата ме ут̣т̣ха̄нам̣, апхало вата ме ва̄йа̄мо’ти. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘тасса че, бхиккхаве, кулапуттасса евам̣ ут̣т̣хахато гхат̣ато ва̄йамато те бхога̄ абхиниппхаджджанти. со тесам̣ бхога̄нам̣ а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети – ‘кинти ме бхоге нева ра̄джа̄но хареййум̣, на чора̄ хареййум̣, на агги дахеййа, на удакам̣ вахеййа [ва̄хеййа (ка.)], на аппийа̄ да̄йа̄да̄ хареййу’нти. тасса евам̣ а̄раккхато гопайато те бхоге ра̄джа̄но ва̄ харанти, чора̄ ва̄ харанти, агги ва̄ дахати, удакам̣ ва̄ вахати, аппийа̄ ва̄ да̄йа̄да̄ харанти. со сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати – ‘йампи ме ахоси тампи но наттхӣ’ти. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
168. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету ра̄джа̄нопи ра̄джӯхи виваданти, кхаттийа̄пи кхаттийехи виваданти, бра̄хман̣а̄пи бра̄хман̣ехи виваданти, гахапатӣпи гахапатӣхи виваданти, ма̄та̄пи путтена вивадати, путтопи ма̄тара̄ вивадати, пита̄пи путтена вивадати, путтопи питара̄ вивадати, бха̄та̄пи бха̄тара̄ вивадати, бха̄та̄пи бхагинийа̄ вивадати, бхагинӣпи бха̄тара̄ вивадати, саха̄йопи саха̄йена вивадати. те таттха калахавиггахавива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ па̄н̣ӣхипи упаккаманти, лед̣д̣ӯхипи упаккаманти, дан̣д̣ехипи упаккаманти, саттхехипи упаккаманти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету асичаммам̣ гахетва̄, дханукала̄пам̣ саннайхитва̄, убхатобйӯл̣хам̣ сан̇га̄мам̣ паккханданти усӯсупи кхиппама̄несу, саттӣсупи кхиппама̄на̄су, асӣсупи виджджоталантесу. те таттха усӯхипи виджджханти, саттийа̄пи виджджханти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету асичаммам̣ гахетва̄, дханукала̄пам̣ саннайхитва̄, адда̄валепана̄ [ат̣т̣а̄валепана̄ (сйа̄. ка.)] упака̄рийо паккханданти усӯсупи кхиппама̄несу, саттӣсупи кхиппама̄на̄су, асӣсупи виджджоталантесу. те таттха усӯхипи виджджханти, саттийа̄пи виджджханти, чхакан̣ака̄йапи [пакат̣т̣хийа̄пи (сӣ.)] осин̃чанти, абхиваггенапи омадданти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
169. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету сандхимпи чхинданти, ниллопампи харанти, ека̄га̄рикампи каронти, парипантхепи тит̣т̣ханти, парада̄рампи гаччханти. таменам̣ ра̄джа̄но гахетва̄ вивидха̄ каммака̄ран̣а̄ ка̄ренти – каса̄хипи та̄л̣енти, веттехипи та̄л̣енти, ад̣д̣хадан̣д̣акехипи та̄л̣енти; хаттхампи чхинданти, па̄дампи чхинданти, хаттхапа̄дампи чхинданти, кан̣н̣ампи чхинданти, на̄сампи чхинданти, кан̣н̣ана̄сампи чхинданти; билан̇гатха̄ликампи каронти, сан̇кхамун̣д̣икампи каронти, ра̄хумукхампи каронти, джотима̄ликампи каронти, хаттхападжджотикампи каронти, еракаваттикампи каронти, чӣракава̄сикампи каронти, ен̣еййакампи каронти, бал̣исамам̣сикампи каронти, каха̄пан̣икампи каронти, кха̄ра̄патаччхикампи каронти, палигхапариваттикампи каронти, пала̄лапӣт̣хакампи каронти, таттенапи телена осин̃чанти, сунакхехипи кха̄да̄пенти, джӣвантампи сӯле утта̄сенти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. те таттха маран̣ампи нигаччханти, маран̣аматтампи дуккхам̣. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сандит̣т̣хико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету ка̄йена дуччаритам̣ чаранти, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаранти, манаса̄ дуччаритам̣ чаранти. те ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. айампи, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнаво сампара̄йико, дуккхаккхандхо ка̄махету ка̄манида̄нам̣ ка̄ма̄дхикаран̣ам̣ ка̄ма̄намева хету.
170. ‘‘кин̃ча, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ ниссаран̣ам̣? йо кхо, бхиккхаве, ка̄месу чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ ка̄ма̄нам̣ ниссаран̣ам̣.
‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ ка̄ма̄нам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄нанти те вата са̄мам̣ ва̄ ка̄ме париджа̄ниссанти, парам̣ ва̄ татхатта̄йа сама̄дапессанти йатха̄ пат̣ипанно ка̄ме париджа̄ниссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ ка̄ма̄нам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ паджа̄нанти, те вата са̄мам̣ ва̄ ка̄ме париджа̄ниссанти парам̣ ва̄ татхатта̄йа сама̄дапессанти йатха̄ пат̣ипанно ка̄ме париджа̄ниссатӣти – т̣ха̄наметам̣ виджджати.
171. ‘‘ко ча, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ асса̄до? сеййатха̄пи, бхиккхаве, кхаттийакан̃н̃а̄ ва̄ бра̄хман̣акан̃н̃а̄ ва̄ гахапатикан̃н̃а̄ ва̄ паннарасавассуддесика̄ ва̄ сол̣асавассуддесика̄ ва̄, на̄тидӣгха̄ на̄тирасса̄ на̄тикиса̄ на̄титхӯла̄ на̄тика̄л̣ӣ на̄ччода̄та̄ парама̄ са̄, бхиккхаве, тасмим̣ самайе субха̄ ван̣н̣анибха̄ти? ‘евам̣, бханте’. йам̣ кхо, бхиккхаве, субхам̣ ван̣н̣анибхам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ рӯпа̄нам̣ асса̄до.
‘‘ко ча, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво? идха, бхиккхаве, тамева бхагиним̣ пассеййа апарена самайена а̄сӣтикам̣ ва̄ на̄вутикам̣ ва̄ вассасатикам̣ ва̄ джа̄тийа̄, джин̣н̣ам̣ гопа̄насиван̇кам̣ бхоггам̣ дан̣д̣апара̄йанам̣ паведхама̄нам̣ гаччхантим̣ а̄турам̣ гатайоббанам̣ кхан̣д̣адантам̣ [кхан̣д̣адантим̣ (сӣ. пӣ.)] палитакесам̣ [палитакесим̣], вилӯнам̣ кхалитасирам̣ валинам̣ тилака̄хатагаттам̣ [тилака̄хатагаттим̣ (бахӯсу) ат̣т̣хакатха̄ т̣ӣка̄ олокетабба̄]. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йа̄ пурима̄ субха̄ ван̣н̣анибха̄ са̄ антарахита̄, а̄дӣнаво па̄тубхӯтоти? ‘евам̣, бханте’. айампи, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тамева бхагиним̣ пассеййа а̄ба̄дхикам̣ дуккхитам̣ ба̄л̣хагила̄нам̣, саке муттакарӣсе палипаннам̣ сема̄нам̣ [сеййама̄нам̣ (ка.)], ан̃н̃ехи вут̣т̣ха̄пийама̄нам̣, ан̃н̃ехи сам̣весийама̄нам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йа̄ пурима̄ субха̄ ван̣н̣анибха̄ са̄ антарахита̄, а̄дӣнаво па̄тубхӯтоти? ‘евам̣, бханте’. айампи, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво.
172. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тамева бхагиним̣ пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ – ека̄хаматам̣ ва̄ двӣхаматам̣ ва̄ тӣхаматам̣ ва̄, уддхума̄такам̣ винӣлакам̣ випуббакаджа̄там̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йа̄ пурима̄ субха̄ ван̣н̣анибха̄ са̄ антарахита̄, а̄дӣнаво па̄тубхӯтоти? ‘евам̣, бханте’. айампи, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тамева бхагиним̣ пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ – ка̄кехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, кулалехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, гиджджхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, кан̇кехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, сунакхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, бйаггхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, дӣпӣхи ва̄ кхаджджама̄нам̣, син̇га̄лехи ва̄ кхаджджама̄нам̣, вивидхехи ва̄ па̄н̣акаджа̄техи кхаджджама̄нам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йа̄ пурима̄ субха̄ ван̣н̣анибха̄ са̄ антарахита̄, а̄дӣнаво па̄тубхӯтоти? ‘евам̣, бханте’. айампи, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тамева бхагиним̣ пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ – ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ самам̣салохитам̣ нха̄русамбандхам̣, ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ нимам̣салохитамаккхитам̣ нха̄русамбандхам̣, ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ апагатамам̣салохитам̣ нха̄русамбандхам̣, ат̣т̣хика̄ни апагатасамбандха̄ни диса̄видиса̄виккхитта̄ни – ан̃н̃ена хаттхат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена па̄дат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена гоппхакат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена джан̇гхат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена ӯрут̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена кат̣ит̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена пха̄сукат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена пит̣т̣хит̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена кхандхат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена гӣват̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена ханукат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена дантат̣т̣хикам̣, ан̃н̃ена сӣсакат̣а̄хам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йа̄ пурима̄ субха̄ ван̣н̣анибха̄ са̄ антарахита̄, а̄дӣнаво па̄тубхӯтоти? ‘евам̣, бханте’. айампи, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тамева бхагиним̣ пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ – ат̣т̣хика̄ни сета̄ни сан̇кхаван̣н̣апат̣ибха̄га̄ни, ат̣т̣хика̄ни пун̃джакита̄ни теровассика̄ни, ат̣т̣хика̄ни пӯтӣни чун̣н̣акаджа̄та̄ни. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, йа̄ пурима̄ субха̄ ван̣н̣анибха̄ са̄ антарахита̄, а̄дӣнаво па̄тубхӯтоти? ‘евам̣, бханте’. айампи, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ а̄дӣнаво.
‘‘кин̃ча, бхиккхаве, рӯпа̄нам̣ ниссаран̣ам̣? йо, бхиккхаве, рӯпесу чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ рӯпа̄нам̣ ниссаран̣ам̣.
‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ рӯпа̄нам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄нанти те вата са̄мам̣ ва̄ рӯпе париджа̄ниссанти, парам̣ ва̄ татхатта̄йа сама̄дапессанти йатха̄ пат̣ипанно рӯпе париджа̄ниссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ рӯпа̄нам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ паджа̄нанти те вата са̄мам̣ ва̄ рӯпе париджа̄ниссанти парам̣ ва̄ татхатта̄йа сама̄дапессанти йатха̄ пат̣ипанно рӯпе париджа̄ниссатӣти – т̣ха̄наметам̣ виджджати.
173. ‘‘ко ча, бхиккхаве, ведана̄нам̣ асса̄до? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йасмим̣ самайе, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, нева тасмим̣ самайе аттабйа̄ба̄дха̄йапи четети, на парабйа̄ба̄дха̄йапи четети, на убхайабйа̄ба̄дха̄йапи четети; абйа̄баджджхам̣йева тасмим̣ самайе веданам̣ ведети. абйа̄баджджхапарама̄хам̣, бхиккхаве, ведана̄нам̣ асса̄дам̣ вада̄ми.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати…пе… йасмим̣ самайе, бхиккхаве, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄, упеккхако ча вихарати, сато ча сампаджа̄но сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати…пе… йасмим̣ самайе, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, нева тасмим̣ самайе аттабйа̄ба̄дха̄йапи четети, на парабйа̄ба̄дха̄йапи четети, на убхайабйа̄ба̄дха̄йапи четети; абйа̄баджджхам̣йева тасмим̣ самайе веданам̣ ведети. абйа̄баджджхапарама̄хам̣, бхиккхаве, ведана̄нам̣ асса̄дам̣ вада̄ми.
174. ‘‘ко ча, бхиккхаве, ведана̄нам̣ а̄дӣнаво? йам̣, бхиккхаве, ведана̄ аничча̄ дуккха̄ випарин̣а̄мадхамма̄ – айам̣ ведана̄нам̣ а̄дӣнаво.
‘‘кин̃ча, бхиккхаве, ведана̄нам̣ ниссаран̣ам̣? йо, бхиккхаве, ведана̄су чхандара̄гавинайо, чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ ведана̄нам̣ ниссаран̣ам̣.
‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ ведана̄нам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄нанти, те вата са̄мам̣ ва̄ веданам̣ париджа̄ниссанти, парам̣ ва̄ татхатта̄йа сама̄дапессанти йатха̄ пат̣ипанно веданам̣ париджа̄ниссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ ведана̄нам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ паджа̄нанти те вата са̄мам̣ ва̄ веданам̣ париджа̄ниссанти, парам̣ ва̄ татхатта̄йа сама̄дапессанти йатха̄ пат̣ипанно веданам̣ париджа̄ниссатӣти – т̣ха̄наметам̣ виджджатӣ’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.
маха̄дуккхаккхандхасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ татийам̣.