1. мӯлапарийа̄йасуттам̣
1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ уккат̣т̣ха̄йам̣ вихарати субхагаване са̄лара̄джамӯле. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘саббадхаммамӯлапарийа̄йам̣ во, бхиккхаве, десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
2. ‘‘идха, бхиккхаве, ассутава̄ путхуджджано арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо арийадхамме авинӣто, саппуриса̄нам̣ адасса̄вӣ саппурисадхаммасса аковидо саппурисадхамме авинӣто – патхавим̣ [пат̣хавим̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] патхавито сан̃джа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито сан̃н̃атва̄ патхавим̣ ман̃н̃ати, патхавийа̄ ман̃н̃ати, патхавито ман̃н̃ати, патхавим̣ мети ман̃н̃ати, патхавим̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘а̄пам̣ а̄пато сан̃джа̄на̄ти; а̄пам̣ а̄пато сан̃н̃атва̄ а̄пам̣ ман̃н̃ати, а̄пасмим̣ ман̃н̃ати, а̄пато ман̃н̃ати, а̄пам̣ мети ман̃н̃ати, а̄пам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘теджам̣ теджато сан̃джа̄на̄ти; теджам̣ теджато сан̃н̃атва̄ теджам̣ ман̃н̃ати, теджасмим̣ ман̃н̃ати, теджато ман̃н̃ати, теджам̣ мети ман̃н̃ати, теджам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘ва̄йам̣ ва̄йато сан̃джа̄на̄ти; ва̄йам̣ ва̄йато сан̃н̃атва̄ ва̄йам̣ ман̃н̃ати, ва̄йасмим̣ ман̃н̃ати, ва̄йато ман̃н̃ати, ва̄йам̣ мети ман̃н̃ати, ва̄йам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
3. ‘‘бхӯте бхӯтато сан̃джа̄на̄ти; бхӯте бхӯтато сан̃н̃атва̄ бхӯте ман̃н̃ати, бхӯтесу ман̃н̃ати, бхӯтато ман̃н̃ати, бхӯте мети ман̃н̃ати, бхӯте абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘деве девато сан̃джа̄на̄ти; деве девато сан̃н̃атва̄ деве ман̃н̃ати, девесу ман̃н̃ати, девато ман̃н̃ати, деве мети ман̃н̃ати, деве абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘паджа̄патим̣ паджа̄патито сан̃джа̄на̄ти; паджа̄патим̣ паджа̄патито сан̃н̃атва̄ паджа̄патим̣ ман̃н̃ати, паджа̄патисмим̣ ман̃н̃ати, паджа̄патито ман̃н̃ати, паджа̄патим̣ мети ман̃н̃ати, паджа̄патим̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘брахмам̣ брахмато сан̃джа̄на̄ти; брахмам̣ брахмато сан̃н̃атва̄ брахмам̣ ман̃н̃ати, брахмасмим̣ ман̃н̃ати, брахмато ман̃н̃ати, брахмам̣ мети ман̃н̃ати, брахмам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘а̄бхассаре а̄бхассарато сан̃джа̄на̄ти; а̄бхассаре а̄бхассарато сан̃н̃атва̄ а̄бхассаре ман̃н̃ати, а̄бхассаресу ман̃н̃ати, а̄бхассарато ман̃н̃ати, а̄бхассаре мети ман̃н̃ати, а̄бхассаре абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘субхакин̣хе субхакин̣хато сан̃джа̄на̄ти; субхакин̣хе субхакин̣хато сан̃н̃атва̄ субхакин̣хе ман̃н̃ати, субхакин̣хесу ман̃н̃ати, субхакин̣хато ман̃н̃ати, субхакин̣хе мети ман̃н̃ати, субхакин̣хе абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘вехаппхале вехаппхалато сан̃джа̄на̄ти; вехаппхале вехаппхалато сан̃н̃атва̄ вехаппхале ман̃н̃ати, вехаппхалесу ман̃н̃ати, вехаппхалато ман̃н̃ати, вехаппхале мети ман̃н̃ати, вехаппхале абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘абхибхум̣ абхибхӯто сан̃джа̄на̄ти; абхибхум̣ абхибхӯто сан̃н̃атва̄ абхибхум̣ ман̃н̃ати, абхибхусмим̣ ман̃н̃ати, абхибхӯто ман̃н̃ати, абхибхум̣ мети ман̃н̃ати, абхибхум̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
4. ‘‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанато сан̃н̃атва̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанато ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанато сан̃н̃атва̄ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанато ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанато сан̃н̃атва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанато ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато сан̃н̃атва̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
5. ‘‘дит̣т̣хам̣ дит̣т̣хато сан̃джа̄на̄ти; дит̣т̣хам̣ дит̣т̣хато сан̃н̃атва̄ дит̣т̣хам̣ ман̃н̃ати, дит̣т̣хасмим̣ ман̃н̃ати, дит̣т̣хато ман̃н̃ати, дит̣т̣хам̣ мети ман̃н̃ати, дит̣т̣хам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘сутам̣ сутато сан̃джа̄на̄ти; сутам̣ сутато сан̃н̃атва̄ сутам̣ ман̃н̃ати, сутасмим̣ ман̃н̃ати, сутато ман̃н̃ати, сутам̣ мети ман̃н̃ати, сутам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘мутам̣ мутато сан̃джа̄на̄ти; мутам̣ мутато сан̃н̃атва̄ мутам̣ ман̃н̃ати, мутасмим̣ ман̃н̃ати, мутато ман̃н̃ати, мутам̣ мети ман̃н̃ати, мутам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘вин̃н̃а̄там̣ вин̃н̃а̄тато сан̃джа̄на̄ти; вин̃н̃а̄там̣ вин̃н̃а̄тато сан̃н̃атва̄ вин̃н̃а̄там̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄тасмим̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄тато ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄там̣ мети ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄там̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
6. ‘‘екаттам̣ екаттато сан̃джа̄на̄ти; екаттам̣ екаттато сан̃н̃атва̄ екаттам̣ ман̃н̃ати, екаттасмим̣ ман̃н̃ати, екаттато ман̃н̃ати, екаттам̣ мети ман̃н̃ати, екаттам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘на̄наттам̣ на̄наттато сан̃джа̄на̄ти; на̄наттам̣ на̄наттато сан̃н̃атва̄ на̄наттам̣ ман̃н̃ати, на̄наттасмим̣ ман̃н̃ати, на̄наттато ман̃н̃ати, на̄наттам̣ мети ман̃н̃ати, на̄наттам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘саббам̣ саббато сан̃джа̄на̄ти; саббам̣ саббато сан̃н̃атва̄ саббам̣ ман̃н̃ати, саббасмим̣ ман̃н̃ати, саббато ман̃н̃ати, саббам̣ мети ман̃н̃ати, саббам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘нибба̄нам̣ нибба̄нато сан̃джа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато сан̃н̃атва̄ нибба̄нам̣ ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ ман̃н̃ати, нибба̄нато ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
путхуджджанавасена пат̣хаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
7. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху секкхо [секхо (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] аппаттама̄насо ануттарам̣ йогаккхемам̣ паттхайама̄но вихарати, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа [абхин̃н̃атва̄ (ка.)] патхавим̣ ма̄ ман̃н̃и [ва̄ ман̃н̃ати], патхавийа̄ ма̄ ман̃н̃и, патхавито ма̄ ман̃н̃и, патхавим̣ мети ма̄ ман̃н̃и, патхавим̣ ма̄бхинанди [ва̄ абхинандати (сӣ.) т̣ӣка̄ олокетабба̄]. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃еййам̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ ма̄ ман̃н̃и, нибба̄насмим̣ ма̄ ман̃н̃и, нибба̄нато ма̄ ман̃н̃и, нибба̄нам̣ мети ма̄ ман̃н̃и, нибба̄нам̣ ма̄бхинанди. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃еййам̣ тасса̄’ти вада̄ми.
секкхавасена [саттха̄равасена (сӣ.), саттхувасена (сйа̄. ка.)] дутийанайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
8. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.
кхӣн̣а̄сававасена татийанайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
9. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ ра̄гасса, вӣтара̄гатта̄.
‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ … невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ … дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ ра̄гасса, вӣтара̄гатта̄.
кхӣн̣а̄сававасена чатуттханайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
10. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ досасса, вӣтадосатта̄.
‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ досасса, вӣтадосатта̄.
кхӣн̣а̄сававасена пан̃чаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
11. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ мохасса, вӣтамохатта̄.
‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ … невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ мохасса, вӣтамохатта̄.
кхӣн̣а̄сававасена чхат̣т̣ханайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
12. ‘‘татха̄гатопи, бхиккхаве, арахам̣ самма̄самбуддхо патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄тантам̣ татха̄гатасса̄’ти вада̄ми.
‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ … а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄тантам̣ татха̄гатасса̄’ти вада̄ми.
татха̄гатавасена саттаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
13. ‘‘татха̄гатопи, бхиккхаве, арахам̣ самма̄самбуддхо патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘нандӣ [нанди (сӣ. сйа̄.)] дуккхасса мӯла’нти – ити видитва̄ ‘бхава̄ джа̄ти бхӯтасса джара̄маран̣а’нти. тасма̄тиха, бхиккхаве, ‘татха̄гато саббасо тан̣ха̄нам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти вада̄ми.
‘‘а̄пам̣ …пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘нандӣ дуккхасса мӯла’нти – ити видитва̄ ‘бхава̄ джа̄ти бхӯтасса джара̄маран̣а’нти. тасма̄тиха, бхиккхаве, ‘татха̄гато саббасо тан̣ха̄нам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти вада̄мӣ’’ти.
татха̄гатавасена ат̣т̣хаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.
идамавоча бхагава̄. на те бхиккхӯ [на аттамана̄ тебхиккхӯ (сйа̄.), те бхиккхӯ (пӣ. ка.)] бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.
мӯлапарийа̄йасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.