1. мӯлапарийа̄йавагго

1. мӯлапарийа̄йасуттам̣

1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ уккат̣т̣ха̄йам̣ вихарати субхагаване са̄лара̄джамӯле. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘саббадхаммамӯлапарийа̄йам̣ во, бхиккхаве, десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

2. ‘‘идха, бхиккхаве, ассутава̄ путхуджджано арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо арийадхамме авинӣто, саппуриса̄нам̣ адасса̄вӣ саппурисадхаммасса аковидо саппурисадхамме авинӣто – патхавим̣ [пат̣хавим̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] патхавито сан̃джа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито сан̃н̃атва̄ патхавим̣ ман̃н̃ати, патхавийа̄ ман̃н̃ати, патхавито ман̃н̃ати, патхавим̣ мети ман̃н̃ати, патхавим̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘а̄пам̣ а̄пато сан̃джа̄на̄ти; а̄пам̣ а̄пато сан̃н̃атва̄ а̄пам̣ ман̃н̃ати, а̄пасмим̣ ман̃н̃ати, а̄пато ман̃н̃ати, а̄пам̣ мети ман̃н̃ати, а̄пам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘теджам̣ теджато сан̃джа̄на̄ти; теджам̣ теджато сан̃н̃атва̄ теджам̣ ман̃н̃ати, теджасмим̣ ман̃н̃ати, теджато ман̃н̃ати, теджам̣ мети ман̃н̃ати, теджам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘ва̄йам̣ ва̄йато сан̃джа̄на̄ти; ва̄йам̣ ва̄йато сан̃н̃атва̄ ва̄йам̣ ман̃н̃ати, ва̄йасмим̣ ман̃н̃ати, ва̄йато ман̃н̃ати, ва̄йам̣ мети ман̃н̃ати, ва̄йам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

3. ‘‘бхӯте бхӯтато сан̃джа̄на̄ти; бхӯте бхӯтато сан̃н̃атва̄ бхӯте ман̃н̃ати, бхӯтесу ман̃н̃ати, бхӯтато ман̃н̃ати, бхӯте мети ман̃н̃ати, бхӯте абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘деве девато сан̃джа̄на̄ти; деве девато сан̃н̃атва̄ деве ман̃н̃ати, девесу ман̃н̃ати, девато ман̃н̃ати, деве мети ман̃н̃ати, деве абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘паджа̄патим̣ паджа̄патито сан̃джа̄на̄ти; паджа̄патим̣ паджа̄патито сан̃н̃атва̄ паджа̄патим̣ ман̃н̃ати, паджа̄патисмим̣ ман̃н̃ати, паджа̄патито ман̃н̃ати, паджа̄патим̣ мети ман̃н̃ати, паджа̄патим̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘брахмам̣ брахмато сан̃джа̄на̄ти; брахмам̣ брахмато сан̃н̃атва̄ брахмам̣ ман̃н̃ати, брахмасмим̣ ман̃н̃ати, брахмато ман̃н̃ати, брахмам̣ мети ман̃н̃ати, брахмам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘а̄бхассаре а̄бхассарато сан̃джа̄на̄ти; а̄бхассаре а̄бхассарато сан̃н̃атва̄ а̄бхассаре ман̃н̃ати, а̄бхассаресу ман̃н̃ати, а̄бхассарато ман̃н̃ати, а̄бхассаре мети ман̃н̃ати, а̄бхассаре абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘субхакин̣хе субхакин̣хато сан̃джа̄на̄ти; субхакин̣хе субхакин̣хато сан̃н̃атва̄ субхакин̣хе ман̃н̃ати, субхакин̣хесу ман̃н̃ати, субхакин̣хато ман̃н̃ати, субхакин̣хе мети ман̃н̃ати, субхакин̣хе абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘вехаппхале вехаппхалато сан̃джа̄на̄ти; вехаппхале вехаппхалато сан̃н̃атва̄ вехаппхале ман̃н̃ати, вехаппхалесу ман̃н̃ати, вехаппхалато ман̃н̃ати, вехаппхале мети ман̃н̃ати, вехаппхале абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘абхибхум̣ абхибхӯто сан̃джа̄на̄ти; абхибхум̣ абхибхӯто сан̃н̃атва̄ абхибхум̣ ман̃н̃ати, абхибхусмим̣ ман̃н̃ати, абхибхӯто ман̃н̃ати, абхибхум̣ мети ман̃н̃ати, абхибхум̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

4. ‘‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанато сан̃н̃атва̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанато ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанато сан̃н̃атва̄ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанато ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанато сан̃н̃атва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанато ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато сан̃джа̄на̄ти; невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато сан̃н̃атва̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасмим̣ ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ мети ман̃н̃ати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

5. ‘‘дит̣т̣хам̣ дит̣т̣хато сан̃джа̄на̄ти; дит̣т̣хам̣ дит̣т̣хато сан̃н̃атва̄ дит̣т̣хам̣ ман̃н̃ати, дит̣т̣хасмим̣ ман̃н̃ати, дит̣т̣хато ман̃н̃ати, дит̣т̣хам̣ мети ман̃н̃ати, дит̣т̣хам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘сутам̣ сутато сан̃джа̄на̄ти; сутам̣ сутато сан̃н̃атва̄ сутам̣ ман̃н̃ати, сутасмим̣ ман̃н̃ати, сутато ман̃н̃ати, сутам̣ мети ман̃н̃ати, сутам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘мутам̣ мутато сан̃джа̄на̄ти; мутам̣ мутато сан̃н̃атва̄ мутам̣ ман̃н̃ати, мутасмим̣ ман̃н̃ати, мутато ман̃н̃ати, мутам̣ мети ман̃н̃ати, мутам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘вин̃н̃а̄там̣ вин̃н̃а̄тато сан̃джа̄на̄ти; вин̃н̃а̄там̣ вин̃н̃а̄тато сан̃н̃атва̄ вин̃н̃а̄там̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄тасмим̣ ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄тато ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄там̣ мети ман̃н̃ати, вин̃н̃а̄там̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

6. ‘‘екаттам̣ екаттато сан̃джа̄на̄ти; екаттам̣ екаттато сан̃н̃атва̄ екаттам̣ ман̃н̃ати, екаттасмим̣ ман̃н̃ати, екаттато ман̃н̃ати, екаттам̣ мети ман̃н̃ати, екаттам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘на̄наттам̣ на̄наттато сан̃джа̄на̄ти; на̄наттам̣ на̄наттато сан̃н̃атва̄ на̄наттам̣ ман̃н̃ати, на̄наттасмим̣ ман̃н̃ати, на̄наттато ман̃н̃ати, на̄наттам̣ мети ман̃н̃ати, на̄наттам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘саббам̣ саббато сан̃джа̄на̄ти; саббам̣ саббато сан̃н̃атва̄ саббам̣ ман̃н̃ати, саббасмим̣ ман̃н̃ати, саббато ман̃н̃ати, саббам̣ мети ман̃н̃ати, саббам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘нибба̄нам̣ нибба̄нато сан̃джа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато сан̃н̃атва̄ нибба̄нам̣ ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ ман̃н̃ати, нибба̄нато ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ абхинандати. там̣ кисса хету? ‘апарин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

путхуджджанавасена пат̣хаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

7. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху секкхо [секхо (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] аппаттама̄насо ануттарам̣ йогаккхемам̣ паттхайама̄но вихарати, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа [абхин̃н̃атва̄ (ка.)] патхавим̣ ма̄ ман̃н̃и [ва̄ ман̃н̃ати], патхавийа̄ ма̄ ман̃н̃и, патхавито ма̄ ман̃н̃и, патхавим̣ мети ма̄ ман̃н̃и, патхавим̣ ма̄бхинанди [ва̄ абхинандати (сӣ.) т̣ӣка̄ олокетабба̄]. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃еййам̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ ма̄ ман̃н̃и, нибба̄насмим̣ ма̄ ман̃н̃и, нибба̄нато ма̄ ман̃н̃и, нибба̄нам̣ мети ма̄ ман̃н̃и, нибба̄нам̣ ма̄бхинанди. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃еййам̣ тасса̄’ти вада̄ми.

секкхавасена [саттха̄равасена (сӣ.), саттхувасена (сйа̄. ка.)] дутийанайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

8. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄там̣ тасса̄’ти вада̄ми.

кхӣн̣а̄сававасена татийанайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

9. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ ра̄гасса, вӣтара̄гатта̄.

‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ … невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ … дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ ра̄гасса, вӣтара̄гатта̄.

кхӣн̣а̄сававасена чатуттханайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

10. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ досасса, вӣтадосатта̄.

‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ досасса, вӣтадосатта̄.

кхӣн̣а̄сававасена пан̃чаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

11. ‘‘йопи со, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто, сопи патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ мохасса, вӣтамохатта̄.

‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ … невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? кхайа̄ мохасса, вӣтамохатта̄.

кхӣн̣а̄сававасена чхат̣т̣ханайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

12. ‘‘татха̄гатопи, бхиккхаве, арахам̣ самма̄самбуддхо патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄тантам̣ татха̄гатасса̄’ти вада̄ми.

‘‘а̄пам̣…пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ … а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘парин̃н̃а̄тантам̣ татха̄гатасса̄’ти вада̄ми.

татха̄гатавасена саттаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

13. ‘‘татха̄гатопи, бхиккхаве, арахам̣ самма̄самбуддхо патхавим̣ патхавито абхиджа̄на̄ти; патхавим̣ патхавито абхин̃н̃а̄йа патхавим̣ на ман̃н̃ати, патхавийа̄ на ман̃н̃ати, патхавито на ман̃н̃ати, патхавим̣ мети на ман̃н̃ати, патхавим̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘нандӣ [нанди (сӣ. сйа̄.)] дуккхасса мӯла’нти – ити видитва̄ ‘бхава̄ джа̄ти бхӯтасса джара̄маран̣а’нти. тасма̄тиха, бхиккхаве, ‘татха̄гато саббасо тан̣ха̄нам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти вада̄ми.

‘‘а̄пам̣ …пе… теджам̣… ва̄йам̣… бхӯте… деве… паджа̄патим̣… брахмам̣… а̄бхассаре… субхакин̣хе… вехаппхале… абхибхум̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣… дит̣т̣хам̣… сутам̣… мутам̣… вин̃н̃а̄там̣… екаттам̣… на̄наттам̣… саббам̣… нибба̄нам̣ нибба̄нато абхиджа̄на̄ти; нибба̄нам̣ нибба̄нато абхин̃н̃а̄йа нибба̄нам̣ на ман̃н̃ати, нибба̄насмим̣ на ман̃н̃ати, нибба̄нато на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ мети на ман̃н̃ати, нибба̄нам̣ на̄бхинандати. там̣ кисса хету? ‘нандӣ дуккхасса мӯла’нти – ити видитва̄ ‘бхава̄ джа̄ти бхӯтасса джара̄маран̣а’нти. тасма̄тиха, бхиккхаве, ‘татха̄гато саббасо тан̣ха̄нам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти вада̄мӣ’’ти.

татха̄гатавасена ат̣т̣хаманайабхӯмипариччхедо нит̣т̣хито.

идамавоча бхагава̄. на те бхиккхӯ [на аттамана̄ тебхиккхӯ (сйа̄.), те бхиккхӯ (пӣ. ка.)] бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

мӯлапарийа̄йасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.

2. сабба̄савасуттам̣

14. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘сабба̄савасам̣варапарийа̄йам̣ во, бхиккхаве, десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

15. ‘‘джа̄нато ахам̣, бхиккхаве, пассато а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми, но аджа̄нато но апассато. кин̃ча, бхиккхаве, джа̄нато кин̃ча пассато а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми? йонисо ча манасика̄рам̣ айонисо ча манасика̄рам̣. айонисо, бхиккхаве, манасикарото ануппанна̄ чева а̄сава̄ уппаджджанти, уппанна̄ ча а̄сава̄ павад̣д̣ханти; йонисо ча кхо, бхиккхаве, манасикарото ануппанна̄ чева а̄сава̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча а̄сава̄ пахӣйанти.

16. ‘‘аттхи, бхиккхаве, а̄сава̄ дассана̄ паха̄табба̄, аттхи а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄, аттхи а̄сава̄ пат̣исевана̄ паха̄табба̄, аттхи а̄сава̄ адхива̄сана̄ паха̄табба̄, аттхи а̄сава̄ париваджджана̄ паха̄табба̄, аттхи а̄сава̄ винодана̄ паха̄табба̄, аттхи а̄сава̄ бха̄вана̄ паха̄табба̄.

дассана̄ паха̄табба̄сава̄

17. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ дассана̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, ассутава̄ путхуджджано – арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо арийадхамме авинӣто, саппуриса̄нам̣ адасса̄вӣ саппурисадхаммасса аковидо саппурисадхамме авинӣто – манасикаран̣ӣйе дхамме наппаджа̄на̄ти, аманасикаран̣ӣйе дхамме наппаджа̄на̄ти. со манасикаран̣ӣйе дхамме аппаджа̄нанто аманасикаран̣ӣйе дхамме аппаджа̄нанто, йе дхамма̄ на манасикаран̣ӣйа̄, те дхамме манаси кароти, йе дхамма̄ манасикаран̣ӣйа̄ те дхамме на манаси кароти.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ на манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме манаси кароти? йасса, бхиккхаве, дхамме манасикарото ануппанно ва̄ ка̄ма̄саво уппаджджати, уппанно ва̄ ка̄ма̄саво павад̣д̣хати; ануппанно ва̄ бхава̄саво уппаджджати, уппанно ва̄ бхава̄саво павад̣д̣хати; ануппанно ва̄ авиджджа̄саво уппаджджати, уппанно ва̄ авиджджа̄саво павад̣д̣хати – име дхамма̄ на манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме манаси кароти.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме на манаси кароти? йасса, бхиккхаве, дхамме манасикарото ануппанно ва̄ ка̄ма̄саво на уппаджджати, уппанно ва̄ ка̄ма̄саво пахӣйати; ануппанно ва̄ бхава̄саво на уппаджджати, уппанно ва̄ бхава̄саво пахӣйати; ануппанно ва̄ авиджджа̄саво на уппаджджати, уппанно ва̄ авиджджа̄саво пахӣйати – име дхамма̄ манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме на манаси кароти.

‘‘тасса аманасикаран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ манасика̄ра̄ манасикаран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ аманасика̄ра̄ ануппанна̄ чева а̄сава̄ уппаджджанти уппанна̄ ча а̄сава̄ павад̣д̣ханти.

18. ‘‘со евам̣ айонисо манаси кароти – ‘ахосим̣ ну кхо ахам̣ атӣтамаддха̄нам̣? на ну кхо ахосим̣ атӣтамаддха̄нам̣? ким̣ ну кхо ахосим̣ атӣтамаддха̄нам̣? катхам̣ ну кхо ахосим̣ атӣтамаддха̄нам̣? ким̣ хутва̄ ким̣ ахосим̣ ну кхо ахам̣ атӣтамаддха̄нам̣? бхависса̄ми ну кхо ахам̣ ана̄гатамаддха̄нам̣? на ну кхо бхависса̄ми ана̄гатамаддха̄нам̣? ким̣ ну кхо бхависса̄ми ана̄гатамаддха̄нам̣? катхам̣ ну кхо бхависса̄ми ана̄гатамаддха̄нам̣? ким̣ хутва̄ ким̣ бхависса̄ми ну кхо ахам̣ ана̄гатамаддха̄на’нти? етарахи ва̄ паччуппаннамаддха̄нам̣ [паччуппаннамаддха̄нам̣ а̄раббха (сйа̄.)] аджджхаттам̣ катхам̣катхӣ хоти – ‘ахам̣ ну кхосми? но ну кхосми? ким̣ ну кхосми? катхам̣ ну кхосми? айам̣ ну кхо сатто куто а̄гато? со кухим̣ га̄мӣ бхависсатӣ’ти?

19. ‘‘тасса евам̣ айонисо манасикарото чханнам̣ дит̣т̣хӣнам̣ ан̃н̃атара̄ дит̣т̣хи уппаджджати. ‘аттхи ме атта̄’ти ва̄ асса [ва̄сса (сӣ. сйа̄. пӣ.)] саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати; ‘наттхи ме атта̄’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати; ‘аттана̄ва атта̄нам̣ сан̃джа̄на̄мӣ’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати; ‘аттана̄ва анатта̄нам̣ сан̃джа̄на̄мӣ’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати; ‘анаттана̄ва атта̄нам̣ сан̃джа̄на̄мӣ’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати; атха ва̄ панасса евам̣ дит̣т̣хи хоти – ‘йо ме айам̣ атта̄ вадо ведеййо татра татра калйа̄н̣апа̄пака̄нам̣ камма̄нам̣ випа̄кам̣ пат̣исам̣ведети со кхо пана ме айам̣ атта̄ ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева т̣хассатӣ’ти. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дит̣т̣хигатам̣ дит̣т̣хигаханам̣ дит̣т̣хиканта̄рам̣ дит̣т̣хивисӯкам̣ дит̣т̣хивиппхандитам̣ дит̣т̣хисам̣йоджанам̣. дит̣т̣хисам̣йоджанасам̣йутто, бхиккхаве, ассутава̄ путхуджджано на паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи; ‘на паримуччати дуккхасма̄’ти вада̄ми.

20. ‘‘сутава̄ ча кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако – арийа̄нам̣ дасса̄вӣ арийадхаммасса ковидо арийадхамме сувинӣто, саппуриса̄нам̣ дасса̄вӣ саппурисадхаммасса ковидо саппурисадхамме сувинӣто – манасикаран̣ӣйе дхамме паджа̄на̄ти аманасикаран̣ӣйе дхамме паджа̄на̄ти. со манасикаран̣ӣйе дхамме паджа̄нанто аманасикаран̣ӣйе дхамме паджа̄нанто йе дхамма̄ на манасикаран̣ӣйа̄ те дхамме на манаси кароти, йе дхамма̄ манасикаран̣ӣйа̄ те дхамме манаси кароти.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ на манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме на манаси кароти? йасса, бхиккхаве, дхамме манасикарото ануппанно ва̄ ка̄ма̄саво уппаджджати, уппанно ва̄ ка̄ма̄саво павад̣д̣хати; ануппанно ва̄ бхава̄саво уппаджджати, уппанно ва̄ бхава̄саво павад̣д̣хати; ануппанно ва̄ авиджджа̄саво уппаджджати, уппанно ва̄ авиджджа̄саво павад̣д̣хати – име дхамма̄ на манасикаран̣ӣйа̄, йе дхамме на манаси кароти.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме манаси кароти? йасса, бхиккхаве, дхамме манасикарото ануппанно ва̄ ка̄ма̄саво на уппаджджати, уппанно ва̄ ка̄ма̄саво пахӣйати; ануппанно ва̄ бхава̄саво на уппаджджати, уппанно ва̄ бхава̄саво пахӣйати; ануппанно ва̄ авиджджа̄саво на уппаджджати, уппанно ва̄ авиджджа̄саво пахӣйати – име дхамма̄ манасикаран̣ӣйа̄ йе дхамме манаси кароти.

‘‘тасса аманасикаран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ аманасика̄ра̄ манасикаран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ манасика̄ра̄ ануппанна̄ чева а̄сава̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча а̄сава̄ пахӣйанти.

21. ‘‘со ‘идам̣ дуккха’нти йонисо манаси кароти, ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти йонисо манаси кароти, ‘айам̣ дуккханиродхо’ти йонисо манаси кароти, ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йонисо манаси кароти. тасса евам̣ йонисо манасикарото тӣн̣и сам̣йоджана̄ни пахӣйанти – сакка̄йадит̣т̣хи, вичикиччха̄, сӣлаббатапара̄ма̄со. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ дассана̄ паха̄табба̄.

сам̣вара̄ паха̄табба̄сава̄

22. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исан̇кха̄ йонисо чаккхундрийасам̣варасам̣вуто вихарати. йан̃хисса, бхиккхаве, чаккхундрийасам̣варам̣ асам̣вутасса вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, чаккхундрийасам̣варам̣ сам̣вутасса вихарато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. пат̣исан̇кха̄ йонисо сотиндрийасам̣варасам̣вуто вихарати…пе… гха̄ниндрийасам̣варасам̣вуто вихарати…пе… дживхиндрийасам̣варасам̣вуто вихарати…пе… ка̄йиндрийасам̣варасам̣вуто вихарати…пе… маниндрийасам̣варасам̣вуто вихарати. йан̃хисса, бхиккхаве, маниндрийасам̣варам̣ асам̣вутасса вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, маниндрийасам̣варам̣ сам̣вутасса вихарато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти.

‘‘йан̃хисса, бхиккхаве, сам̣варам̣ асам̣вутасса вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, сам̣варам̣ сам̣вутасса вихарато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄.

пат̣исевана̄ паха̄табба̄сава̄

23. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ пат̣исевана̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исан̇кха̄ йонисо чӣварам̣ пат̣исевати – ‘йа̄вадева сӣтасса пат̣игха̄та̄йа, ун̣хасса пат̣игха̄та̄йа, д̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣм̣сапа- [сирим̣сапа (сӣ. сйа̄. пӣ.)] сампхасса̄нам̣ пат̣игха̄та̄йа, йа̄вадева хирикопӣнаппат̣иччха̄данаттхам̣’.

‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо пин̣д̣апа̄там̣ пат̣исевати – ‘нева дава̄йа, на мада̄йа, на ман̣д̣ана̄йа, на вибхӯсана̄йа, йа̄вадева имасса ка̄йасса т̣хитийа̄ йа̄пана̄йа, вихим̣сӯпаратийа̄, брахмачарийа̄нуггаха̄йа, ити пура̄н̣ан̃ча веданам̣ пат̣ихан̇кха̄ми наван̃ча веданам̣ на уппа̄десса̄ми, йа̄тра̄ ча ме бхависсати анаваджджата̄ ча пха̄сувиха̄ро ча’ [ча̄ти (сӣ.)].

‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо сена̄санам̣ пат̣исевати – ‘йа̄вадева сӣтасса пат̣игха̄та̄йа, ун̣хасса пат̣игха̄та̄йа, д̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣм̣сапасампхасса̄нам̣ пат̣игха̄та̄йа, йа̄вадева утупариссайавиноданапат̣исалла̄на̄ра̄маттхам̣’.

‘‘пат̣исан̇кха̄ йонисо гила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣ пат̣исевати – ‘йа̄вадева уппанна̄нам̣ веййа̄ба̄дхика̄нам̣ ведана̄нам̣ пат̣игха̄та̄йа, абйа̄баджджхапарамата̄йа’ [абйа̄паджджхапарамата̄йа (сӣ. сйа̄. пӣ.), абйа̄паджджапарамата̄йа (ка.)].

‘‘йан̃хисса, бхиккхаве, аппат̣исевато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, пат̣исевато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ пат̣исевана̄ паха̄табба̄.

адхива̄сана̄ паха̄табба̄сава̄

24. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ адхива̄сана̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исан̇кха̄ йонисо кхамо хоти сӣтасса ун̣хасса, джигхаччха̄йа пипа̄са̄йа. д̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣм̣сапасампхасса̄нам̣, дурутта̄нам̣ дура̄гата̄нам̣ вачанапатха̄нам̣, уппанна̄нам̣ са̄рӣрика̄нам̣ ведана̄нам̣ дуккха̄нам̣ тибба̄нам̣ [типпа̄нам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] кхара̄нам̣ кат̣ука̄нам̣ аса̄та̄нам̣ амана̄па̄нам̣ па̄н̣ахара̄нам̣ адхива̄сакаджа̄тико хоти.

‘‘йан̃хисса, бхиккхаве, анадхива̄сайато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, адхива̄сайато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ адхива̄сана̄ паха̄табба̄.

париваджджана̄ паха̄табба̄сава̄

25. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ париваджджана̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исан̇кха̄ йонисо чан̣д̣ам̣ хаттхим̣ париваджджети, чан̣д̣ам̣ ассам̣ париваджджети, чан̣д̣ам̣ гон̣ам̣ париваджджети, чан̣д̣ам̣ куккурам̣ париваджджети, ахим̣ кха̄н̣ум̣ кан̣т̣акат̣т̣ха̄нам̣ соббхам̣ папа̄там̣ чанданикам̣ ол̣игаллам̣. йатха̄рӯпе ана̄сане нисиннам̣ йатха̄рӯпе агочаре чарантам̣ йатха̄рӯпе па̄паке митте бхаджантам̣ вин̃н̃ӯ сабрахмача̄рӣ па̄пакесу т̣ха̄несу окаппеййум̣, со тан̃ча ана̄санам̣ тан̃ча агочарам̣ те ча па̄паке митте пат̣исан̇кха̄ йонисо париваджджети.

‘‘йан̃хисса, бхиккхаве, апариваджджайато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, париваджджайато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ париваджджана̄ паха̄табба̄.

винодана̄ паха̄табба̄сава̄

26. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ винодана̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исан̇кха̄ йонисо уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сети паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети, уппаннам̣ бйа̄па̄давитаккам̣…пе… уппаннам̣ вихим̣са̄витаккам̣…пе… уппаннуппанне па̄паке акусале дхамме на̄дхива̄сети паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети.

‘‘йан̃хисса, бхиккхаве, авинодайато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, винодайато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ винодана̄ паха̄табба̄.

бха̄вана̄ паха̄табба̄сава̄

27. ‘‘катаме ча, бхиккхаве, а̄сава̄ бха̄вана̄ паха̄табба̄? идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исан̇кха̄ йонисо сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ воссаггапарин̣а̄мим̣; пат̣исан̇кха̄ йонисо дхаммавичайасамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети…пе… вӣрийасамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… пӣтисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… пассаддхисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… сама̄дхисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… упеккха̄самбоджджхан̇гам̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ воссаггапарин̣а̄мим̣.

‘‘йан̃хисса, бхиккхаве, абха̄вайато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, бха̄вайато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. име вуччанти, бхиккхаве, а̄сава̄ бха̄вана̄ паха̄табба̄.

28. ‘‘йато кхо, бхиккхаве, бхиккхуно йе а̄сава̄ дассана̄ паха̄табба̄ те дассана̄ пахӣна̄ хонти, йе а̄сава̄ сам̣вара̄ паха̄табба̄ те сам̣вара̄ пахӣна̄ хонти, йе а̄сава̄ пат̣исевана̄ паха̄табба̄ те пат̣исевана̄ пахӣна̄ хонти, йе а̄сава̄ адхива̄сана̄ паха̄табба̄ те адхива̄сана̄ пахӣна̄ хонти, йе а̄сава̄ париваджджана̄ паха̄табба̄ те париваджджана̄ пахӣна̄ хонти, йе а̄сава̄ винодана̄ паха̄табба̄ те винодана̄ пахӣна̄ хонти, йе а̄сава̄ бха̄вана̄ паха̄табба̄ те бха̄вана̄ пахӣна̄ хонти; айам̣ вуччати, бхиккхаве – ‘бхиккху сабба̄савасам̣варасам̣вуто вихарати, аччхеччхи [аччхеджджи (ка.)] тан̣хам̣, виваттайи [ва̄ваттайи (сӣ. пӣ.)] сам̣йоджанам̣, самма̄ ма̄на̄бхисамайа̄ антамака̄си дуккхасса̄’’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

сабба̄савасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дутийам̣.

3. дхаммада̄йа̄дасуттам̣

29. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘дхаммада̄йа̄да̄ ме, бхиккхаве, бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄. аттхи ме тумхесу анукампа̄ – ‘кинти ме са̄вака̄ дхаммада̄йа̄да̄ бхавеййум̣, но а̄мисада̄йа̄да̄’ти. тумхе ча ме, бхиккхаве, а̄мисада̄йа̄да̄ бхавеййа̄тха но дхаммада̄йа̄да̄, тумхепи тена а̄дийа̄ [а̄дисса̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] бхавеййа̄тха – ‘а̄мисада̄йа̄да̄ саттхуса̄вака̄ вихаранти, но дхаммада̄йа̄да̄’ти; ахампи тена а̄дийо бхавеййам̣ – ‘а̄мисада̄йа̄да̄ саттхуса̄вака̄ вихаранти, но дхаммада̄йа̄да̄’ти. тумхе ча ме, бхиккхаве, дхаммада̄йа̄да̄ бхавеййа̄тха, но а̄мисада̄йа̄да̄, тумхепи тена на а̄дийа̄ бхавеййа̄тха – ‘дхаммада̄йа̄да̄ саттхуса̄вака̄ вихаранти, но а̄мисада̄йа̄да̄’ти; ахампи тена на а̄дийо бхавеййам̣ – ‘дхаммада̄йа̄да̄ саттхуса̄вака̄ вихаранти, но а̄мисада̄йа̄да̄’ти. тасма̄тиха ме, бхиккхаве, дхаммада̄йа̄да̄ бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄. аттхи ме тумхесу анукампа̄ – ‘кинти ме са̄вака̄ дхаммада̄йа̄да̄ бхавеййум̣, но а̄мисада̄йа̄да̄’ти.

30. ‘‘идха̄хам̣, бхиккхаве, бхутта̄вӣ ассам̣ пава̄рито парипун̣н̣о парийосито сухито йа̄вадаттхо; сийа̄ ча ме пин̣д̣апа̄то атирекадхаммо чхад̣д̣анӣйадхаммо [чхад̣д̣ийадхаммо (сӣ. сйа̄. пӣ.)]. атха две бхиккхӯ а̄гаччхеййум̣ джигхаччха̄дуббалйа- [джигхаччха̄дуббалла (сӣ. пӣ.)] парета̄. тйа̄хам̣ евам̣ вадеййам̣ – ‘ахам̣ кхомхи, бхиккхаве, бхутта̄вӣ пава̄рито парипун̣н̣о парийосито сухито йа̄вадаттхо; аттхи ча ме айам̣ пин̣д̣апа̄то атирекадхаммо чхад̣д̣анӣйадхаммо. саче а̄кан̇кхатха, бхун̃джатха, но че тумхе бхун̃джиссатха [саче тумхе на бхун̃джиссатха (сӣ. сйа̄. пӣ.)], ида̄на̄хам̣ аппахарите ва̄ чхад̣д̣есса̄ми, аппа̄н̣аке ва̄ удаке опила̄песса̄мӣ’ти. татрекасса бхиккхуно евамасса – ‘бхагава̄ кхо бхутта̄вӣ пава̄рито парипун̣н̣о парийосито сухито йа̄вадаттхо; аттхи ча̄йам̣ бхагавато пин̣д̣апа̄то атирекадхаммо чхад̣д̣анӣйадхаммо. саче майам̣ на бхун̃джисса̄ма, ида̄ни бхагава̄ аппахарите ва̄ чхад̣д̣ессати, аппа̄н̣аке ва̄ удаке опила̄пессати’. вуттам̣ кхо панетам̣ бхагавата̄ – ‘дхаммада̄йа̄да̄ ме, бхиккхаве, бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄’ти. а̄мисан̃н̃атарам̣ кхо панетам̣, йадидам̣ пин̣д̣апа̄то. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ пин̣д̣апа̄там̣ абхун̃джитва̄ имина̄ва джигхаччха̄дуббалйена евам̣ имам̣ раттиндивам̣ [раттидивам̣ (ка.)] вӣтина̄меййа’’нти. со там̣ пин̣д̣апа̄там̣ абхун̃джитва̄ тенева джигхаччха̄дуббалйена евам̣ там̣ раттиндивам̣ вӣтина̄меййа. атха дутийасса бхиккхуно евамасса – ‘бхагава̄ кхо бхутта̄вӣ пава̄рито парипун̣н̣о парийосито сухито йа̄вадаттхо; аттхи ча̄йам̣ бхагавато пин̣д̣апа̄то атирекадхаммо чхад̣д̣анӣйадхаммо. саче майам̣ на бхун̃джисса̄ма, ида̄ни бхагава̄ аппахарите ва̄ чхад̣д̣ессати, аппа̄н̣аке ва̄ удаке опила̄пессати. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ пин̣д̣апа̄там̣ бхун̃джитва̄ джигхаччха̄дуббалйам̣ пат̣ивинодетва̄ [пат̣ивинетва̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] евам̣ имам̣ раттиндивам̣ вӣтина̄меййа’нти. со там̣ пин̣д̣апа̄там̣ бхун̃джитва̄ джигхаччха̄дуббалйам̣ пат̣ивинодетва̄ евам̣ там̣ раттиндивам̣ вӣтина̄меййа. кин̃ча̄пи со, бхиккхаве, бхиккху там̣ пин̣д̣апа̄там̣ бхун̃джитва̄ джигхаччха̄дуббалйам̣ пат̣ивинодетва̄ евам̣ там̣ раттиндивам̣ вӣтина̄меййа, атха кхо асуйева ме пуримо бхиккху пуджджатаро ча па̄сам̣сатаро ча. там̣ кисса хету? тан̃хи тасса, бхиккхаве, бхиккхуно дӣгхараттам̣ аппиччхата̄йа сантут̣т̣хийа̄ саллекха̄йа субхарата̄йа вӣрийа̄рамбха̄йа сам̣ваттиссати. тасма̄тиха ме, бхиккхаве, дхаммада̄йа̄да̄ бхаватха, ма̄ а̄мисада̄йа̄да̄. аттхи ме тумхесу анукампа̄ – ‘кинти ме са̄вака̄ дхаммада̄йа̄да̄ бхавеййум̣, но а̄мисада̄йа̄да̄’’’ти.

идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на [ватва̄ (сӣ. пӣ.) евамӣдисесу т̣ха̄несу] сугато ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ па̄виси.

31. татра кхо а̄йасма̄ са̄рипутто ачирапаккантасса бхагавато бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘а̄вусо бхиккхаве’’ти. ‘‘а̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато са̄рипуттасса паччассосум̣. а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча –

‘‘китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекам̣ на̄нусиккханти, китта̄вата̄ ча пана саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекаманусиккхантӣ’’ти? ‘‘дӯратопи кхо майам̣, а̄вусо, а̄гаччха̄ма а̄йасмато са̄рипуттасса сантике етасса бха̄ситасса аттхаман̃н̃а̄тум̣. са̄дху вата̄йасмантам̣йева са̄рипуттам̣ пат̣ибха̄ту етасса бха̄ситасса аттхо; а̄йасмато са̄рипуттасса сутва̄ бхиккхӯ дха̄рессантӣ’’ти. ‘‘тена ха̄вусо, сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха, бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато са̄рипуттасса паччассосум̣. а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча –

‘‘китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекам̣ на̄нусиккханти? идха̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекам̣ на̄нусиккханти, йесан̃ча дхамма̄нам̣ саттха̄ паха̄нама̄ха, те ча дхамме наппаджаханти, ба̄хулика̄ [ба̄хуллика̄ (сйа̄.)] ча хонти, са̄тхалика̄, оккамане пуббан̇гама̄, павивеке никкхиттадхура̄. татра̄вусо, тхера̄ бхиккхӯ тӣхи т̣ха̄нехи га̄райха̄ бхаванти. ‘саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекам̣ на̄нусиккхантӣ’ти – имина̄ пат̣хамена т̣ха̄нена тхера̄ бхиккхӯ га̄райха̄ бхаванти. ‘йесан̃ча дхамма̄нам̣ саттха̄ паха̄нама̄ха те ча дхамме наппаджахантӣ’ти – имина̄ дутийена т̣ха̄нена тхера̄ бхиккхӯ га̄райха̄ бхаванти. ‘ба̄хулика̄ ча, са̄тхалика̄, оккамане пуббан̇гама̄, павивеке никкхиттадхура̄’ти – имина̄ татийена т̣ха̄нена тхера̄ бхиккхӯ га̄райха̄ бхаванти. тхера̄, а̄вусо, бхиккхӯ имехи тӣхи т̣ха̄нехи га̄райха̄ бхаванти. татра̄вусо, маджджхима̄ бхиккхӯ…пе… нава̄ бхиккхӯ тӣхи т̣ха̄нехи га̄райха̄ бхаванти. ‘саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекам̣ на̄нусиккхантӣ’ти – имина̄ пат̣хамена т̣ха̄нена нава̄ бхиккхӯ га̄райха̄ бхаванти. ‘йесан̃ча дхамма̄нам̣ саттха̄ паха̄нама̄ха те ча дхамме наппаджахантӣ’ти – имина̄ дутийена т̣ха̄нена нава̄ бхиккхӯ га̄райха̄ бхаванти. ‘ба̄хулика̄ ча хонти, са̄тхалика̄, оккамане пуббан̇гама̄, павивеке никкхиттадхура̄’ти – имина̄ татийена т̣ха̄нена нава̄ бхиккхӯ га̄райха̄ бхаванти. нава̄, а̄вусо, бхиккхӯ имехи тӣхи т̣ха̄нехи га̄райха̄ бхаванти. етта̄вата̄ кхо, а̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекам̣ на̄нусиккханти.

32. ‘‘китта̄вата̄ ча, пана̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекаманусиккханти? идха̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекаманусиккханти – йесан̃ча дхамма̄нам̣ саттха̄ паха̄нама̄ха те ча дхамме паджаханти; на ча ба̄хулика̄ хонти, на са̄тхалика̄ оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄. татра̄вусо, тхера̄ бхиккхӯ тӣхи т̣ха̄нехи па̄сам̣са̄ бхаванти. ‘саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекаманусиккхантӣ’ти – имина̄ пат̣хамена т̣ха̄нена тхера̄ бхиккхӯ па̄сам̣са̄ бхаванти. ‘йесан̃ча дхамма̄нам̣ саттха̄ паха̄нама̄ха те ча дхамме паджахантӣ’ти – имина̄ дутийена т̣ха̄нена тхера̄ бхиккхӯ па̄сам̣са̄ бхаванти. ‘на ча ба̄хулика̄, на са̄тхалика̄ оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄’ти – имина̄ татийена т̣ха̄нена тхера̄ бхиккхӯ па̄сам̣са̄ бхаванти. тхера̄, а̄вусо, бхиккхӯ имехи тӣхи т̣ха̄нехи па̄сам̣са̄ бхаванти. татра̄вусо, маджджхима̄ бхиккхӯ…пе… нава̄ бхиккхӯ тӣхи т̣ха̄нехи па̄сам̣са̄ бхаванти. ‘саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекаманусиккхантӣ’ти – имина̄ пат̣хамена т̣ха̄нена нава̄ бхиккхӯ па̄сам̣са̄ бхаванти. ‘йесан̃ча дхамма̄нам̣ саттха̄ паха̄нама̄ха те ча дхамме паджахантӣ’ти – имина̄ дутийена т̣ха̄нена нава̄ бхиккхӯ па̄сам̣са̄ бхаванти. ‘на ча ба̄хулика̄, на са̄тхалика̄ оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄’ти – имина̄ татийена т̣ха̄нена нава̄ бхиккхӯ па̄сам̣са̄ бхаванти. нава̄, а̄вусо, бхиккхӯ имехи тӣхи т̣ха̄нехи па̄сам̣са̄ бхаванти. етта̄вата̄ кхо, а̄вусо, саттху павивиттасса вихарато са̄вака̄ вивекаманусиккханти.

33. ‘‘татра̄вусо, лобхо ча па̄пако досо ча па̄пако. лобхасса ча паха̄на̄йа досасса ча паха̄на̄йа аттхи маджджхима̄ пат̣ипада̄ чаккхукаран̣ӣ н̃а̄н̣акаран̣ӣ упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати. катама̄ ча са̄, а̄вусо, маджджхима̄ пат̣ипада̄ чаккхукаран̣ӣ н̃а̄н̣акаран̣ӣ упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго, сеййатхидам̣ [сеййатхӣдам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] – самма̄дит̣т̣хи самма̄сан̇каппо самма̄ва̄ча̄ самма̄камманто самма̄а̄джӣво самма̄ва̄йа̄мо самма̄сати самма̄сама̄дхи. айам̣ кхо са̄, а̄вусо, маджджхима̄ пат̣ипада̄ чаккхукаран̣ӣ н̃а̄н̣акаран̣ӣ упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘татра̄вусо, кодхо ча па̄пако упана̄хо ча па̄пако…пе… маккхо ча па̄пако пал̣а̄со ча па̄пако, исса̄ ча па̄пика̄ маччхеран̃ча па̄пакам̣, ма̄йа̄ ча па̄пика̄ са̄т̣хеййан̃ча па̄пакам̣, тхамбхо ча па̄пако са̄рамбхо ча па̄пако, ма̄но ча па̄пако атима̄но ча па̄пако, мадо ча па̄пако пама̄до ча па̄пако. мадасса ча паха̄на̄йа пама̄дасса ча паха̄на̄йа аттхи маджджхима̄ пат̣ипада̄ чаккхукаран̣ӣ н̃а̄н̣акаран̣ӣ упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати. катама̄ ча са̄, а̄вусо, маджджхима̄ пат̣ипада̄ чаккхукаран̣ӣ н̃а̄н̣акаран̣ӣ упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттати? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи самма̄сан̇каппо самма̄ва̄ча̄ самма̄камманто самма̄а̄джӣво самма̄ва̄йа̄мо самма̄сати самма̄сама̄дхи. айам̣ кхо са̄, а̄вусо, маджджхима̄ пат̣ипада̄ чаккхукаран̣ӣ н̃а̄н̣акаран̣ӣ упасама̄йа абхин̃н̃а̄йа самбодха̄йа нибба̄на̄йа сам̣ваттатӣ’’ти.

идамавоча̄йасма̄ са̄рипутто. аттамана̄ те бхиккхӯ а̄йасмато са̄рипуттасса бха̄ситам̣ абхинандунти.

дхаммада̄йа̄дасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ татийам̣.

4. бхайабхеравасуттам̣

34. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ [са̄ра̄н̣ӣйам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘йеме, бхо готама, кулапутта̄ бхавантам̣ готамам̣ уддисса саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄, бхавам̣ тесам̣ готамо пуббан̇гамо, бхавам̣ тесам̣ готамо бахука̄ро, бхавам̣ тесам̣ готамо сама̄дапета̄ [сама̄да̄пета̄ (?)]; бхото ча пана готамасса са̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджатӣ’’ти. ‘‘еваметам̣, бра̄хман̣а, еваметам̣, бра̄хман̣а! йе те, бра̄хман̣а, кулапутта̄ мамам̣ уддисса саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄, ахам̣ тесам̣ пуббан̇гамо, ахам̣ тесам̣ бахука̄ро, ахам̣ тесам̣ сама̄дапета̄; мама ча пана са̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджатӣ’’ти. ‘‘дурабхисамбхава̄ни хи кхо, бхо готама, аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни, дуккарам̣ павивекам̣, дурабхирамам̣ екатте, харанти ман̃н̃е мано вана̄ни сама̄дхим̣ алабхама̄насса бхиккхуно’’ти. ‘‘еваметам̣, бра̄хман̣а, еваметам̣, бра̄хман̣а! дурабхисамбхава̄ни хи кхо, бра̄хман̣а, аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни, дуккарам̣ павивекам̣, дурабхирамам̣ екатте, харанти ман̃н̃е мано вана̄ни сама̄дхим̣ алабхама̄насса бхиккхуно’’ти.

35. ‘‘майхампи кхо, бра̄хман̣а, пуббева самбодха̄ анабхисамбуддхасса бодхисаттассева сато етадахоси – ‘дурабхисамбхава̄ни хи кхо аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни, дуккарам̣ павивекам̣, дурабхирамам̣ екатте, харанти ман̃н̃е мано вана̄ни сама̄дхим̣ алабхама̄насса бхиккхуно’ти. тасса майхам̣ бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ апарисуддхака̄йакамманта̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, апарисуддхака̄йакаммантасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ апарисуддхака̄йакамманто аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; парисуддхака̄йакаммантохамасми. йе хи во арийа̄ парисуддхака̄йакамманта̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, парисуддхака̄йакамматам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

36. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ апарисуддхавачӣкамманта̄…пе… апарисуддхаманокамманта̄ …пе… апарисуддха̄джӣва̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, апарисуддха̄джӣвасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ апарисуддха̄джӣво аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; парисуддха̄джӣвохамасми. йе хи во арийа̄ парисуддха̄джӣва̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, парисуддха̄джӣватам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

37. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ абхиджджха̄лӯ ка̄месу тиббаса̄ра̄га̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, абхиджджха̄лука̄месутиббаса̄ра̄гасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ абхиджджха̄лу ка̄месу тиббаса̄ра̄го аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; анабхиджджха̄лӯхамасми. йе хи во арийа̄ анабхиджджха̄лӯ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, анабхиджджха̄лутам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

38. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ бйа̄панначитта̄ падут̣т̣хаманасан̇каппа̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, бйа̄панначиттападут̣т̣хаманасан̇каппасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ бйа̄панначитто падут̣т̣хаманасан̇каппо аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; меттачиттохамасми. йе хи во арийа̄ меттачитта̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, меттачиттатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

39. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ тхӣнамиддхапарийут̣т̣хита̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, тхӣнамиддхапарийут̣т̣ха̄насандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ тхӣнамиддхапарийут̣т̣хито аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; вигататхӣнамиддхохамасми. йе хи во арийа̄ вигататхӣнамиддха̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, вигататхӣнамиддхатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

40. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ уддхата̄ авӯпасантачитта̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, уддхатаавӯпасантачиттасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ уддхато авӯпасантачитто аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; вӯпасантачиттохамасми. йе хи во арийа̄ вӯпасантачитта̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, вӯпасантачиттатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

41. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ кан̇кхӣ вичикиччхӣ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, кан̇кхивичикиччхисандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ кан̇кхӣ вичикиччхӣ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; тин̣н̣авичикиччхохамасми. йе хи во арийа̄ тин̣н̣авичикиччха̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, тин̣н̣авичикиччхатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

42. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ аттуккам̣сака̄ паравамбхӣ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, аттуккам̣санапаравамбханасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ аттуккам̣сако паравамбхӣ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; анаттуккам̣сако апаравамбхӣхамасми. йе хи во арийа̄ анаттуккам̣сака̄ апаравамбхӣ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, анаттуккам̣сакатам̣ апаравамбхитам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

43. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ чхамбхӣ бхӣрукаджа̄тика̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, чхамбхибхӣрукаджа̄тикасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ чхамбхӣ бхӣрукаджа̄тико аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; вигаталомахам̣сохамасми. йе хи во арийа̄ вигаталомахам̣са̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, вигаталомахам̣сатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

44. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ ла̄бхасакка̄расилокам̣ ника̄майама̄на̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, ла̄бхасакка̄расилоканика̄мана [ника̄майама̄на (сӣ. сйа̄.)] сандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ ла̄бхасакка̄расилокам̣ ника̄майама̄но аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; аппиччхохамасми. йе хи во арийа̄ аппиччха̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, аппиччхатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

45. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ кусӣта̄ хӣнавӣрийа̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, кусӣтахӣнавӣрийасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ кусӣто хӣнавӣрийо аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; а̄раддхавӣрийохамасми. йе хи во арийа̄ а̄раддхавӣрийа̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, а̄раддхавӣрийатам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

46. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ мут̣т̣хассатӣ асампаджа̄на̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, мут̣т̣хассатиасампаджа̄насандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ мут̣т̣хассати асампаджа̄но аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; упат̣т̣хитассатихамасми. йе хи во арийа̄ упат̣т̣хитассатӣ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, упат̣т̣хитассатитам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

47. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ асама̄хита̄ виббхантачитта̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, асама̄хитавиббхантачиттасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ асама̄хито виббхантачитто аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; сама̄дхисампаннохамасми. йе хи во арийа̄ сама̄дхисампанна̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, сама̄дхисампадам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

48. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йе кхо кечи саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ дуппан̃н̃а̄ ел̣амӯга̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти, дуппан̃н̃аел̣амӯгасандосахету хаве те бхонто саман̣абра̄хман̣а̄ акусалам̣ бхайабхеравам̣ авха̄йанти. на кхо пана̄хам̣ дуппан̃н̃о ел̣амӯго аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми; пан̃н̃а̄сампаннохамасми. йе хи во арийа̄ пан̃н̃а̄сампанна̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеванти тесамахам̣ ан̃н̃атаро’ти. етамахам̣, бра̄хман̣а, пан̃н̃а̄сампадам̣ аттани сампассама̄но бхиййо палломама̄па̄дим̣ аран̃н̃е виха̄ра̄йа.

сол̣асапарийа̄йам̣ нит̣т̣хитам̣.

49. ‘‘тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ йа̄ та̄ раттийо абхин̃н̃а̄та̄ абхилаккхита̄ – ча̄туддасӣ пан̃чадасӣ ат̣т̣хамӣ ча паккхасса – татха̄рӯпа̄су раттӣсу йа̄ни та̄ни а̄ра̄мачетийа̄ни ваначетийа̄ни руккхачетийа̄ни бхим̣санака̄ни саломахам̣са̄ни татха̄рӯпесу сена̄санесу вихареййам̣ аппева на̄ма̄хам̣ бхайабхеравам̣ пассеййа’нти. со кхо ахам̣, бра̄хман̣а, апарена самайена йа̄ та̄ раттийо абхин̃н̃а̄та̄ абхилаккхита̄ – ча̄туддасӣ пан̃чадасӣ ат̣т̣хамӣ ча паккхасса – татха̄рӯпа̄су раттӣсу йа̄ни та̄ни а̄ра̄мачетийа̄ни ваначетийа̄ни руккхачетийа̄ни бхим̣санака̄ни саломахам̣са̄ни татха̄рӯпесу сена̄санесу вихара̄ми. таттха ча ме, бра̄хман̣а, вихарато маго ва̄ а̄гаччхати, моро ва̄ кат̣т̣хам̣ па̄тети, ва̄то ва̄ пан̣н̣акасат̣ам̣ [пан̣н̣асат̣ам̣ (сӣ. пӣ.)] ерети; тасса майхам̣ бра̄хман̣а етадахоси [тасса майхам̣ евам̣ хоти (сӣ. сйа̄.)] – ‘етам̣ нӯна там̣ бхайабхеравам̣ а̄гаччхатӣ’ти. тасса майхам̣, бра̄хман̣а, етадахоси – ‘ким̣ ну кхо ахам̣ ан̃н̃адаттху бхайапат̣икан̇кхӣ [бхайапа̄т̣икан̇кхӣ (сӣ.)] вихара̄ми? йам̣нӯна̄хам̣ йатха̄бхӯтам̣ йатха̄бхӯтасса [йатха̄бхӯтасса йатха̄бхӯтасса (сӣ. сйа̄.)] ме там̣ бхайабхеравам̣ а̄гаччхати, татха̄бхӯтам̣ татха̄бхӯтова [йатха̄бхӯто йатха̄бхӯтова (сӣ. сйа̄.)] там̣ бхайабхеравам̣ пат̣ивинеййа’нти. тасса майхам̣, бра̄хман̣а, чан̇камантасса там̣ бхайабхеравам̣ а̄гаччхати. со кхо ахам̣, бра̄хман̣а, нева та̄ва тит̣т̣ха̄ми на нисӣда̄ми на нипаджджа̄ми, йа̄ва чан̇камантова там̣ бхайабхеравам̣ пат̣ивинеми. тасса майхам̣, бра̄хман̣а, т̣хитасса там̣ бхайабхеравам̣ а̄гаччхати. со кхо ахам̣, бра̄хман̣а, нева та̄ва чан̇кама̄ми на нисӣда̄ми на нипаджджа̄ми. йа̄ва т̣хитова там̣ бхайабхеравам̣ пат̣ивинеми. тасса майхам̣, бра̄хман̣а, нисиннасса там̣ бхайабхеравам̣ а̄гаччхати. со кхо ахам̣, бра̄хман̣а, нева та̄ва нипаджджа̄ми на тит̣т̣ха̄ми на чан̇кама̄ми, йа̄ва нисиннова там̣ бхайабхеравам̣ пат̣ивинеми. тасса майхам̣, бра̄хман̣а, нипаннасса там̣ бхайабхеравам̣ а̄гаччхати. со кхо ахам̣, бра̄хман̣а, нева та̄ва нисӣда̄ми на тит̣т̣ха̄ми на чан̇кама̄ми, йа̄ва нипаннова там̣ бхайабхеравам̣ пат̣ивинеми.

50. ‘‘санти кхо пана, бра̄хман̣а, еке саман̣абра̄хман̣а̄ раттим̣йева сама̄нам̣ дива̄ти сан̃джа̄нанти, дива̄йева сама̄нам̣ раттӣти сан̃джа̄нанти. идамахам̣ тесам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ саммохавиха̄расмим̣ вада̄ми. ахам̣ кхо пана, бра̄хман̣а, раттим̣йева сама̄нам̣ раттӣти сан̃джа̄на̄ми, дива̄йева сама̄нам̣ дива̄ти сан̃джа̄на̄ми. йам̣ кхо там̣, бра̄хман̣а, самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘асаммохадхаммо сатто локе уппанно бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’нти, мамева там̣ самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘асаммохадхаммо сатто локе уппанно бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’нти.

51. ‘‘а̄раддхам̣ кхо пана ме, бра̄хман̣а, вӣрийам̣ ахоси асаллӣнам̣, упат̣т̣хита̄ сати асаммут̣т̣ха̄ [аппаммут̣т̣ха̄ (сйа̄.)], пассаддхо ка̄йо аса̄раддхо, сама̄хитам̣ читтам̣ екаггам̣. со кхо ахам̣, бра̄хман̣а, вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа виха̄сим̣. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа виха̄сим̣. пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча виха̄сим̣, сато ча сампаджа̄но сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведесим̣; йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа виха̄сим̣. сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа виха̄сим̣.

52. ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄месим̣. со анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄лӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи анекепи сам̣ват̣т̣акаппе анекепи виват̣т̣акаппе анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссара̄ми. айам̣ кхо ме, бра̄хман̣а, раттийа̄ пат̣хаме йа̄ме пат̣хама̄ виджджа̄ адхигата̄, авиджджа̄ вихата̄ виджджа̄ уппанна̄, тамо вихато а̄локо уппанно, йатха̄ там̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато.

53. ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте сатта̄нам̣ чутӯпапа̄тан̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄месим̣. со диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пасса̄ми чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ми – ‘име вата бхонто сатта̄ ка̄йадуччаритена саманна̄гата̄ вачӣдуччаритена саманна̄гата̄ манодуччаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ упава̄дака̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄; те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна̄. име ва̄ пана бхонто сатта̄ ка̄йасучаритена саманна̄гата̄ вачӣсучаритена саманна̄гата̄ маносучаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ анупава̄дака̄ самма̄дит̣т̣хика̄ самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄; те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна̄’ти. ити диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пасса̄ми чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ми. айам̣ кхо ме, бра̄хман̣а, раттийа̄ маджджхиме йа̄ме дутийа̄ виджджа̄ адхигата̄, авиджджа̄ вихата̄ виджджа̄ уппанна̄, тамо вихато а̄локо уппанно, йатха̄ там̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато.

54. ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте а̄сава̄нам̣ кхайан̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄месим̣. со ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, ‘айам̣ дуккханиродхо’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣. ‘име а̄сава̄’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, ‘айам̣ а̄савасамудайо’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, ‘айам̣ а̄саваниродхо’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, ‘айам̣ а̄саваниродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣. тасса ме евам̣ джа̄нато евам̣ пассато ка̄ма̄сава̄пи читтам̣ вимуччиттха, бхава̄сава̄пи читтам̣ вимуччиттха, авиджджа̄сава̄пи читтам̣ вимуччиттха. вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ ахоси. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти аббхан̃н̃а̄сим̣. айам̣ кхо ме, бра̄хман̣а, раттийа̄ паччхиме йа̄ме татийа̄ виджджа̄ адхигата̄, авиджджа̄ вихата̄ виджджа̄ уппанна̄, тамо вихато а̄локо уппанно, йатха̄ там̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато.

55. ‘‘сийа̄ кхо пана те, бра̄хман̣а, евамасса – ‘аджджа̄пи нӯна саман̣о готамо авӣтара̄го авӣтадосо авӣтамохо, тасма̄ аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исеватӣ’ти. на кхо панетам̣, бра̄хман̣а, евам̣ дат̣т̣хаббам̣. две кхо ахам̣, бра̄хман̣а, аттхавасе сампассама̄но аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исева̄ми – аттано ча дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄рам̣ сампассама̄но, паччхиман̃ча джанатам̣ анукампама̄но’’ти.

56. ‘‘анукампитарӯпа̄ вата̄йам̣ бхота̄ готамена паччхима̄ джаната̄, йатха̄ там̣ арахата̄ самма̄самбуддхена. абхиккантам̣, бхо готама! абхиккантам̣, бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти; евамевам̣ бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

бхайабхеравасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чатуттхам̣.

5. анан̇ган̣асуттам̣

57. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘а̄вусо, бхиккхаве’’ти. ‘‘а̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато са̄рипуттасса паччассосум̣. а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча –

‘‘чатта̄роме, а̄вусо, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? идха̄вусо, екаччо пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. идха пана̄вусо, екаччо пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. идха̄вусо, екаччо пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. идха пана̄вусо, екаччо пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, айам̣ имесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ са̄н̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ хӣнапурисо аккха̄йати. татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, айам̣ имесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ са̄н̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ сет̣т̣хапурисо аккха̄йати. татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, айам̣ имесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ анан̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ хӣнапурисо аккха̄йати. татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, айам̣ имесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ анан̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ сет̣т̣хапурисо аккха̄йатӣ’’ти.

58. евам̣ вутте, а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ етадавоча –

‘‘ко ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, хету ко паччайо йенимесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ са̄н̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ еко хӣнапурисо аккха̄йати, еко сет̣т̣хапурисо аккха̄йати? ко пана̄вусо са̄рипутта, хету ко паччайо йенимесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ анан̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ еко хӣнапурисо аккха̄йати, еко сет̣т̣хапурисо аккха̄йатӣ’’ти?

59. ‘‘татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – на чхандам̣ джанессати на ва̄йамиссати на вӣрийам̣ а̄рабхиссати тассан̇ган̣асса паха̄на̄йа; со сара̄го садосо самохо са̄н̇ган̣о сам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати. сеййатха̄пи, а̄вусо, кам̣сапа̄ти а̄бхата̄ а̄пан̣а̄ ва̄ камма̄ракула̄ ва̄ раджена ча малена ча парийонаддха̄. таменам̣ са̄мика̄ на чева парибхун̃джеййум̣ на ча парийодапеййум̣ [парийода̄пеййум̣ (?)], раджа̄патхе ча нам̣ никкхипеййум̣. еван̃хи са̄, а̄вусо, кам̣сапа̄ти апарена самайена сам̣килит̣т̣хатара̄ асса малаггахита̄’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘евамева кхо, а̄вусо, йва̄йам̣ пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – на чхандам̣ джанессати на ва̄йамиссати на вӣрийам̣ а̄рабхиссати тассан̇ган̣асса паха̄на̄йа; со сара̄го садосо самохо са̄н̇ган̣о сам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати.

‘‘татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – чхандам̣ джанессати ва̄йамиссати вӣрийам̣ а̄рабхиссати тассан̇ган̣асса паха̄на̄йа; со ара̄го адосо амохо анан̇ган̣о асам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати. сеййатха̄пи, а̄вусо, кам̣сапа̄ти а̄бхата̄ а̄пан̣а̄ ва̄ камма̄ракула̄ ва̄ раджена ча малена ча парийонаддха̄. таменам̣ са̄мика̄ парибхун̃джеййун̃чева парийодапеййун̃ча, на ча нам̣ раджа̄патхе никкхипеййум̣. еван̃хи са̄, а̄вусо, кам̣сапа̄ти апарена самайена парисуддхатара̄ асса парийода̄та̄’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘евамева кхо, а̄вусо, йва̄йам̣ пуггало са̄н̇ган̣ова сама̄но ‘аттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – чхандам̣ джанессати ва̄йамиссати вӣрийам̣ а̄рабхиссати тассан̇ган̣асса паха̄на̄йа; со ара̄го адосо амохо анан̇ган̣о асам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати.

‘‘татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – субханимиттам̣ манаси кариссати, тасса субханимиттасса манасика̄ра̄ ра̄го читтам̣ ануддхам̣сессати; со сара̄го садосо самохо са̄н̇ган̣о сам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати. сеййатха̄пи, а̄вусо, кам̣сапа̄ти а̄бхата̄ а̄пан̣а̄ ва̄ камма̄ракула̄ ва̄ парисуддха̄ парийода̄та̄. таменам̣ са̄мика̄ на чева парибхун̃джеййум̣ на ча парийодапеййум̣, раджа̄патхе ча нам̣ никкхипеййум̣. еван̃хи са̄, а̄вусо, кам̣сапа̄ти апарена самайена сам̣килит̣т̣хатара̄ асса малаггахита̄’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘евамева кхо, а̄вусо, йва̄йам̣ пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – субханимиттам̣ манаси кариссати, тасса субханимиттасса манасика̄ра̄ ра̄го читтам̣ ануддхам̣сессати;со сара̄го садосо самохо са̄н̇ган̣о сам̣килит̣т̣хачиттока̄лам̣кариссати.

‘‘татра̄вусо, йва̄йам̣ пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – субханимиттам̣ на манаси кариссати, тасса субханимиттасса аманасика̄ра̄ ра̄го читтам̣ на̄нуддхам̣сессати; со ара̄го адосо амохо анан̇ган̣о асам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати. сеййатха̄пи, а̄вусо, кам̣сапа̄ти а̄бхата̄ а̄пан̣а̄ ва̄ камма̄ракула̄ ва̄ парисуддха̄ парийода̄та̄. таменам̣ са̄мика̄ парибхун̃джеййун̃чева парийодапеййун̃ча, на ча нам̣ раджа̄патхе никкхипеййум̣. еван̃хи са̄, а̄вусо, кам̣сапа̄ти апарена самайена парисуддхатара̄ асса парийода̄та̄’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘евамева кхо, а̄вусо, йва̄йам̣ пуггало анан̇ган̣ова сама̄но ‘наттхи ме аджджхаттам̣ ан̇ган̣а’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – субханимиттам̣ на манаси кариссати, тасса субханимиттасса аманасика̄ра̄ ра̄го читтам̣ на̄нуддхам̣сессати; со ара̄го адосо амохо анан̇ган̣о асам̣килит̣т̣хачитто ка̄лам̣ кариссати.

‘‘айам̣ кхо, а̄вусо моггалла̄на, хету айам̣ паччайо йенимесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ са̄н̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ еко хӣнапурисо аккха̄йати, еко сет̣т̣хапурисо аккха̄йати. айам̣ пана̄вусо моггалла̄на, хету айам̣ паччайо йенимесам̣ двиннам̣ пуггала̄нам̣ анан̇ган̣а̄нам̣йева сатам̣ еко хӣнапурисо аккха̄йати, еко сет̣т̣хапурисо аккха̄йатӣ’’ти.

60. ‘‘ан̇ган̣ам̣ ан̇ган̣анти, а̄вусо, вуччати. кисса ну кхо етам̣, а̄вусо, адхивачанам̣ йадидам̣ ан̇ган̣а’’нти? ‘‘па̄пака̄нам̣ кхо етам̣, а̄вусо, акусала̄нам̣ иччха̄вачара̄нам̣ адхивачанам̣, йадидам̣ ан̇ган̣а’’нти.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘а̄паттин̃ча вата а̄панно ассам̣, на ча мам̣ бхиккхӯ джа̄неййум̣ а̄паттим̣ а̄панно’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ там̣ бхиккхум̣ бхиккхӯ джа̄неййум̣ – ‘а̄паттим̣ а̄панно’ти. ‘джа̄нанти мам̣ бхиккхӯ а̄паттим̣ а̄панно’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘а̄паттин̃ча вата а̄панно ассам̣, анурахо мам̣ бхиккхӯ чодеййум̣, но сан̇гхамаджджхе’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ там̣ бхиккхум̣ бхиккхӯ сан̇гхамаджджхе чодеййум̣, но анурахо. ‘сан̇гхамаджджхе мам̣ бхиккхӯ чоденти, но анурахо’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘а̄паттин̃ча вата а̄панно ассам̣, саппат̣ипуггало мам̣ чодеййа, но аппат̣ипуггало’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ там̣ бхиккхум̣ аппат̣ипуггало чодеййа, но саппат̣ипуггало. ‘аппат̣ипуггало мам̣ чодети, но саппат̣ипуггало’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо вата мамева саттха̄ пат̣ипуччхитва̄ пат̣ипуччхитва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа, на ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ саттха̄ пат̣ипуччхитва̄ пат̣ипуччхитва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа̄’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ саттха̄ пат̣ипуччхитва̄ пат̣ипуччхитва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа, на там̣ бхиккхум̣ саттха̄ пат̣ипуччхитва̄ пат̣ипуччхитва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа. ‘ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ саттха̄ пат̣ипуччхитва̄ пат̣ипуччхитва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десети, на мам̣ саттха̄ пат̣ипуччхитва̄ пат̣ипуччхитва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десетӣ’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо вата мамева бхиккхӯ пураккхатва̄ пураккхатва̄ га̄мам̣ бхатта̄йа пависеййум̣, на ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ бхиккхӯ пураккхатва̄ пураккхатва̄ га̄мам̣ бхатта̄йа пависеййу’нти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ бхиккхӯ пураккхатва̄ пураккхатва̄ га̄мам̣ бхатта̄йа пависеййум̣, на там̣ бхиккхум̣ бхиккхӯ пураккхатва̄ пураккхатва̄ га̄мам̣ бхатта̄йа пависеййум̣. ‘ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ бхиккхӯ пураккхатва̄ пураккхатва̄ га̄мам̣ бхатта̄йа пависанти, на мам̣ бхиккхӯ пураккхатва̄ пураккхатва̄ га̄мам̣ бхатта̄йа пависантӣ’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо вата ахамева лабхеййам̣ бхаттагге агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣ам̣, на ан̃н̃о бхиккху лабхеййа бхаттагге агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’нти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ ан̃н̃о бхиккху лабхеййа бхаттагге агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣ам̣, на со бхиккху лабхеййа бхаттагге агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣ам̣. ‘ан̃н̃о бхиккху лабхати бхаттагге агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣ам̣, на̄хам̣ лабха̄ми бхаттагге агга̄санам̣ аггодакам̣ аггапин̣д̣а’нти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо вата ахамева бхаттагге бхутта̄вӣ анумодеййам̣, на ан̃н̃о бхиккху бхаттагге бхутта̄вӣ анумодеййа̄’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ ан̃н̃о бхиккху бхаттагге бхутта̄вӣ анумодеййа, на со бхиккху бхаттагге бхутта̄вӣ анумодеййа. ‘ан̃н̃о бхиккху бхаттагге бхутта̄вӣ анумодати, на̄хам̣ бхаттагге бхутта̄вӣ анумода̄мӣ’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо вата ахамева а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййам̣, на ан̃н̃о бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа̄’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ ан̃н̃о бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа, на со бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеййа. ‘ан̃н̃о бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десети, на̄хам̣ а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десемӣ’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.

‘‘т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ идхекаччасса бхиккхуно евам̣ иччха̄ уппаджджеййа – ‘ахо вата ахамева а̄ра̄магата̄нам̣ бхиккхунӣнам̣ дхаммам̣ десеййам̣…пе… упа̄сака̄нам̣ дхаммам̣ десеййам̣…пе… упа̄сика̄нам̣ дхаммам̣ десеййам̣, на ан̃н̃о бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ упа̄сика̄нам̣ дхаммам̣ десеййа̄’ти. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, а̄вусо, виджджати йам̣ ан̃н̃о бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ упа̄сика̄нам̣ дхаммам̣ десеййа, на со бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ упа̄сика̄нам̣ дхаммам̣ десеййа. ‘ан̃н̃о бхиккху а̄ра̄магата̄нам̣ упа̄сика̄нам̣ дхаммам̣ десети, на̄хам̣ а̄ра̄магата̄нам̣ упа̄сика̄нам̣ дхаммам̣ десемӣ’ти – ити со купито хоти аппатӣто. йо чева кхо, а̄вусо, копо йо ча аппаччайо – убхайаметам̣ ан̇ган̣ам̣.