8. виса̄кха̄суттам̣

78. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. тена кхо пана самайена виса̄кха̄йа мига̄рама̄туйа̄ натта̄ ка̄лан̇ката̄ хоти пийа̄ мана̄па̄. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ аллаваттха̄ аллакеса̄ дива̄ дивасса йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ бхагава̄ етадавоча –

‘‘ханда куто ну твам̣, виса̄кхе, а̄гаччхаси аллаваттха̄ аллакеса̄ идхӯпасан̇канта̄ дива̄ дивасса̄’’ти? ‘‘натта̄ ме, бханте, пийа̄ мана̄па̄ ка̄лан̇ката̄. тена̄хам̣ аллаваттха̄ аллакеса̄ идхӯпасан̇канта̄ дива̄ дивасса̄’’ти. ‘‘иччхеййа̄си твам̣, виса̄кхе, йа̄ватика̄ [йа̄ватака̄ (?)] са̄ваттхийа̄ манусса̄ та̄ватике [та̄ватаке (?)] путте ча натта̄ро ча̄’’ти? ‘‘иччхеййа̄хам̣, бхагава̄ [иччхеййа̄хам̣ бханте бхагава̄ (сйа̄.)] йа̄ватика̄ са̄ваттхийа̄ манусса̄ та̄ватике путте ча натта̄ро ча̄’’ти.

‘‘кӣвабахука̄ пана, виса̄кхе, са̄ваттхийа̄ манусса̄ девасикам̣ ка̄лам̣ каронтӣ’’ти? ‘‘дасапи, бханте, са̄ваттхийа̄ манусса̄ девасикам̣ ка̄лам̣ каронти; навапи, бханте… ат̣т̣хапи, бханте… саттапи, бханте… чхапи, бханте… пан̃чапи, бханте… чатта̄ропи, бханте… тӣн̣ипи, бханте… двепи, бханте, са̄ваттхийа̄ манусса̄ девасикам̣ ка̄лам̣ каронти. екопи, бханте, са̄ваттхийа̄ мануссо девасикам̣ ка̄лам̣ кароти. авивитта̄, бханте, са̄ваттхи мануссехи ка̄лам̣ каронтехӣ’’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, виса̄кхе, апи ну твам̣ када̄чи карахачи аналлаваттха̄ ва̄ бхавеййа̄си аналлакеса̄ ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте. алам̣ ме, бханте, та̄ва бахукехи путтехи ча натта̄рехи ча̄’’ти.

‘‘йесам̣ кхо, виса̄кхе, сатам̣ пийа̄ни, сатам̣ тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ навути пийа̄ни, навути тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ асӣти пийа̄ни, асӣти тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ саттати пийа̄ни, саттати тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ сат̣т̣хи пийа̄ни, сат̣т̣хи тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ пан̃н̃а̄сам̣ пийа̄ни, пан̃н̃а̄сам̣ тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ чатта̄рӣсам̣ пийа̄ни, чатта̄рӣсам̣ тесам̣ дуккха̄ни, йесам̣ тим̣сам̣ пийа̄ни, тим̣сам̣ тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ вӣсати пийа̄ни, вӣсати тесам̣ дуккха̄ни, йесам̣ даса пийа̄ни, даса тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ нава пийа̄ни, нава тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ ат̣т̣ха пийа̄ни, ат̣т̣ха тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ сатта пийа̄ни, сатта тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ чха пийа̄ни, чха тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ пан̃ча пийа̄ни, пан̃ча тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ чатта̄ри пийа̄ни, чатта̄ри тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ тӣн̣и пийа̄ни, тӣн̣и тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ две пийа̄ни, две тесам̣ дуккха̄ни; йесам̣ екам̣ пийам̣, екам̣ тесам̣ дуккхам̣; йесам̣ наттхи пийам̣, наттхи тесам̣ дуккхам̣, асока̄ те вираджа̄ анупа̄йа̄са̄ти вада̄мӣ’’ти.

атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –

‘‘йе кечи сока̄ паридевита̄ ва̄,

дуккха̄ ча [дуккха̄ ва (ат̣т̣ха.)] локасмиманекарӯпа̄;

пийам̣ пат̣иччаппабхаванти ете,

пийе асанте на бхаванти ете.

‘‘тасма̄ хи те сукхино вӣтасока̄,

йесам̣ пийам̣ наттхи кухин̃чи локе;

тасма̄ асокам̣ вираджам̣ паттхайа̄но,

пийам̣ на кайира̄тха кухин̃чи локе’’ти. ат̣т̣хамам̣;