3. йасоджасуттам̣
23. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена йасоджаппамукха̄ни пан̃чаматта̄ни бхиккхусата̄ни са̄ваттхим̣ ануппатта̄ни хонти бхагавантам̣ дассана̄йа. тедха кхо а̄гантука̄ бхиккхӯ нева̄сикехи бхиккхӯхи саддхим̣ пат̣исаммодама̄на̄ сена̄сана̄ни пан̃н̃а̄пайама̄на̄ паттачӣвара̄ни пат̣иса̄майама̄на̄ учча̄садда̄ маха̄садда̄ [учча̄саддамаха̄садда̄ (ка.)] ахесум̣.
атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘ке панете, а̄нанда, учча̄садда̄ маха̄садда̄ кеват̣т̣а̄ ман̃н̃е маччхавилопе’’ти? ‘‘ета̄ни, бханте, йасоджаппамукха̄ни пан̃чаматта̄ни бхиккхусата̄ни са̄ваттхим̣ ануппатта̄ни бхагавантам̣ дассана̄йа. тете а̄гантука̄ бхиккхӯ нева̄сикехи бхиккхӯхи саддхим̣ пат̣исаммодама̄на̄ сена̄сана̄ни пан̃н̃а̄пайама̄на̄ паттачӣвара̄ни пат̣иса̄майама̄на̄ учча̄садда̄ маха̄садда̄’’ти. ‘‘тенаха̄нанда, мама вачанена те бхиккхӯ а̄мантехи – ‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантетӣ’’’ти.
‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те бхиккхӯ етадавоча – ‘‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато а̄нандасса пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинне кхо те бхиккхӯ бхагава̄ етадавоча –
‘‘ким̣ ну тумхе, бхиккхаве, учча̄садда̄ маха̄садда̄, кеват̣т̣а̄ ман̃н̃е маччхавилопе’’ти? евам̣ вутте, а̄йасма̄ йасоджо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘има̄ни, бханте, пан̃чаматта̄ни бхиккхусата̄ни са̄ваттхим̣ ануппатта̄ни бхагавантам̣ дассана̄йа. теме а̄гантука̄ бхиккхӯ нева̄сикехи бхиккхӯхи саддхим̣ пат̣исаммодама̄на̄ сена̄сана̄ни пан̃н̃а̄пайама̄на̄ паттачӣвара̄ни пат̣иса̄майама̄на̄ учча̄садда̄ маха̄садда̄’’ти. ‘‘гаччхатха, бхиккхаве, пан̣а̄меми во [во пан̣а̄меми (саббаттха) ма. ни. 2.157 пасситаббам̣]; на во мама сантике ваттхабба’’нти.
‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато пат̣иссутва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ [пат̣исам̣са̄метва̄ (сйа̄.)] паттачӣварама̄да̄йа йена ваджджӣ тена ча̄рикам̣ паккамим̣су. ваджджӣсу анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄на̄ йена ваггумуда̄ надӣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ ваггумуда̄йа надийа̄ тӣре пан̣н̣акут̣ийо каритва̄ вассам̣ упагаччхим̣су.
атха кхо а̄йасма̄ йасоджо вассӯпагато [вассӯпагате (ка.)] бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхагавата̄ майам̣, а̄вусо, пан̣а̄мита̄ аттхака̄мена хитесина̄, анукампакена анукампам̣ упа̄да̄йа. ханда майам̣, а̄вусо, татха̄ виха̄рам̣ каппема йатха̄ но вихаратам̣ бхагава̄ аттамано асса̄’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато йасоджасса паччассосум̣. атха кхо те бхиккхӯ вӯпакат̣т̣ха̄ аппаматта̄ а̄та̄пино пахитатта̄ вихаранта̄ теневантаравассена саббева тиссо виджджа̄ саччха̄кам̣су.
атха кхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена веса̄лӣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена веса̄лӣ тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣.
атха кхо бхагава̄ ваггумуда̄тӣрийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ четаса̄ чето паричча манаси каритва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘а̄локаджа̄та̄ вийа ме, а̄нанда, еса̄ диса̄, обха̄саджа̄та̄ вийа ме, а̄нанда, еса̄ диса̄; йассам̣ диса̄йам̣ [йа̄йам̣ (ка.)] ваггумуда̄тӣрийа̄ бхиккхӯ вихаранти. гантум̣ аппат̣икӯла̄си ме манаси ка̄тум̣. пахин̣еййа̄си твам̣, а̄нанда, ваггумуда̄тӣрийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ сантике дӯтам̣ – ‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантети, саттха̄ а̄йасманта̄нам̣ дассанака̄мо’’’ти.
‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ йена ан̃н̃атаро бхиккху тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘ехи твам̣, а̄вусо, йена ваггумуда̄тӣрийа̄ бхиккхӯ тенупасан̇кама; упасан̇камитва̄ ваггумуда̄тӣрийе бхиккхӯ евам̣ вадехи – ‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантети, саттха̄ а̄йасманта̄нам̣ дассанака̄мо’’’ти.
‘‘евама̄вусо’’ти кхо со бхиккху а̄йасмато а̄нандасса пат̣иссутва̄ – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамева – маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣ антарахито ваггумуда̄йа надийа̄ тӣре тесам̣ бхиккхӯнам̣ пурато па̄турахоси. атха кхо со бхиккху ваггумуда̄тӣрийе бхиккхӯ етадавоча – ‘‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантети, саттха̄ а̄йасманта̄нам̣ дассанака̄мо’’ти.
‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ тасса бхиккхуно пат̣иссутва̄ сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ паттачӣварама̄да̄йа – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамева – ваггумуда̄йа надийа̄ тӣре антарахита̄ маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣ бхагавато саммукхе па̄турахесум̣. тена кхо пана самайена бхагава̄ а̄нен̃джена сама̄дхина̄ нисинно хоти. атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘катамена ну кхо бхагава̄ виха̄рена етарахи вихаратӣ’’ти? атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘а̄нен̃джена кхо бхагава̄ виха̄рена етарахи вихаратӣ’’ти. саббева а̄нен̃джасама̄дхина̄ нисӣдим̣су.
атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо абхикканта̄йа раттийа̄, никкханте пат̣хаме йа̄ме, ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ [чӣварам̣ (саббаттха)] каритва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхикканта̄, бханте, ратти; никкханто пат̣хамо йа̄мо; чиранисинна̄ а̄гантука̄ бхиккхӯ; пат̣исаммодату, бханте, бхагава̄ а̄гантукехи бхиккхӯхӣ’’ти. евам̣ вутте, бхагава̄ тун̣хӣ ахоси.
дутийампи кхо а̄йасма̄ а̄нандо абхикканта̄йа раттийа̄, никкханте маджджхиме йа̄ме, ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхикканта̄, бханте, ратти; никкханто маджджхимо йа̄мо; чиранисинна̄ а̄гантука̄ бхиккхӯ; пат̣исаммодату, бханте, бхагава̄ а̄гантукехи бхиккхӯхӣ’’ти. дутийампи кхо бхагава̄ тун̣хӣ ахоси.
татийампи кхо а̄йасма̄ а̄нандо абхикканта̄йа раттийа̄, никкханте паччхиме йа̄ме, уддхасте арун̣е, нандимукхийа̄ раттийа̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхикканта̄, бханте, ратти; никкханто паччхимо йа̄мо; уддхасто арун̣о; нандимукхӣ ратти; чиранисинна̄ а̄гантука̄ бхиккхӯ; пат̣исаммодату, бханте, бхагава̄, а̄гантукехи бхиккхӯхӣ’’ти.
атха кхо бхагава̄ тамха̄ сама̄дхимха̄ вут̣т̣хахитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘саче кхо твам̣, а̄нанда, джа̄неййа̄си еттакампи те наппат̣ибха̄сеййа [наппат̣ибхеййа (?)]. ахан̃ча, а̄нанда, има̄ни ча пан̃ча бхиккхусата̄ни саббева а̄нен̃джасама̄дхина̄ нисӣдимха̄’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘йасса джито ка̄макан̣т̣ако,
аккосо ча вадхо ча бандханан̃ча;
паббатова [паббато вийа (сӣ. сйа̄. пӣ.)] со т̣хито анеджо,
сукхадуккхесу на ведхатӣ са бхиккхӯ’’ти. татийам̣;