4. сундарикабха̄радва̄джасуттам̣

евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ косалесу вихарати сундарика̄йа надийа̄ тӣре. тена кхо пана самайена сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о сундарика̄йа надийа̄ тӣре аггим̣ джухати, аггихуттам̣ паричарати. атха кхо сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о аггим̣ джухитва̄ аггихуттам̣ паричаритва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ саманта̄ чатуддиса̄ анувилокеси – ‘‘ко ну кхо имам̣ хабйасесам̣ бхун̃джеййа̄’’ти? аддаса̄ кхо сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ авидӯре ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле сасӣсам̣ па̄рутам̣ нисиннам̣; дисва̄на ва̄мена хаттхена хабйасесам̣ гахетва̄ даккхин̣ена хаттхена каман̣д̣алум̣ гахетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками.

атха кхо бхагава̄ сундарикабха̄радва̄джасса бра̄хман̣асса падасаддена сӣсам̣ вивари. атха кхо сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о – ‘‘мун̣д̣о айам̣ бхавам̣, мун̣д̣ако айам̣ бхава’’нти татова пуна ниваттитука̄мо ахоси. атха кхо сундарикабха̄радва̄джасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘мун̣д̣а̄пи хи идхекачче бра̄хман̣а̄ бхаванти, йам̣нӯна̄хам̣ упасан̇камитва̄ джа̄тим̣ пуччхеййа’’нти. атха кхо сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ким̣джаччо бхава’’нти?

атха кхо бхагава̄ сундарикабха̄радва̄джам̣ бра̄хман̣ам̣ га̄тха̄хи аджджхабха̄си –

457. ‘‘на бра̄хман̣о номхи на ра̄джапутто, на весса̄йано уда кочи номхи;

готтам̣ парин̃н̃а̄йа путхуджджана̄нам̣, акин̃чано манта чара̄ми локе.

458. ‘‘сан̇гха̄т̣ива̄сӣ агахо чара̄ми [агихо (ка. сӣ. пӣ.) агехо (каттхачи)], нивуттакесо абхиниббутатто;

алиппама̄но идха ма̄н̣авехи, акаллам̣ мам̣ бра̄хман̣а пуччхаси готтапан̃хам̣’’.

459. ‘‘пуччханти ве бхо бра̄хман̣а̄, бра̄хман̣ебхи саха бра̄хман̣о но бхава’’нти.

460. ‘‘бра̄хман̣о хи че твам̣ брӯси, ман̃ча брӯси абра̄хман̣ам̣;

там̣ там̣ са̄виттим̣ пуччха̄ми, типадам̣ чатувӣсатаккхарам̣.

461. ‘‘ким̣ ниссита̄ исайо мануджа̄, кхаттийа̄ бра̄хман̣а̄ [пат̣хамапа̄данто] девата̄нам̣;

йан̃н̃амакаппайим̣су путхӯ идха локе [дутийапа̄данто (сӣ.)].

462. ‘‘йадантагӯ ведагӯ йан̃н̃ака̄ле, йасса̄хутим̣ лабхе тассиджджхети брӯми’’.

463. ‘‘аддха̄ хи тасса хутамиджджхе, (ити бра̄хман̣о)

йам̣ та̄дисам̣ ведагумаддаса̄ма;

тумха̄диса̄нан̃хи адассанена, ан̃н̃о джано бхун̃джати пӯрал̣а̄сам̣’’.

464. ‘‘тасма̄тиха твам̣ бра̄хман̣а аттхена, аттхико упасан̇камма пуччха;

сантам̣ видхӯмам̣ анӣгхам̣ нира̄сам̣, аппевидха абхивинде сумедхам̣’’.

465. ‘‘йан̃н̃е ратохам̣ бхо готама, йан̃н̃ам̣ йит̣т̣хука̄мо на̄хам̣ паджа̄на̄ми;

ануса̄сату мам̣ бхавам̣, йаттха хутам̣ иджджхате брӯхи ме там̣’’.

‘‘тена хи твам̣, бра̄хман̣а, одахассу сотам̣; дхаммам̣ те десесса̄ми –

466. ‘‘ма̄ джа̄тим̣ пуччхӣ чаран̣ан̃ча пуччха, кат̣т̣ха̄ хаве джа̄йати джа̄таведо;

нӣча̄кулӣнопи мунӣ дхитӣма̄, а̄джа̄нийо хоти хирӣниседхо.

467. ‘‘саччена данто дамаса̄ упето, ведантагӯ вӯситабрахмачарийо;

ка̄лена тамхи хабйам̣ павеччхе, йо бра̄хман̣о пун̃н̃апеккхо [пун̃н̃апекхо (сӣ. пӣ.)] йаджетха.

468. ‘‘йе ка̄ме хитва̄ агаха̄ чаранти, сусан̃н̃ататта̄ тасарам̣ва уджджум̣;

ка̄лена тесу хабйам̣ павеччхе, йо бра̄хман̣о пун̃н̃апеккхо йаджетха.

469. ‘‘йе вӣтара̄га̄ сусама̄хитиндрийа̄, чандова ра̄хуггахан̣а̄ памутта̄;

ка̄лена тесу хабйам̣ павеччхе, йо бра̄хман̣о пун̃н̃апеккхо йаджетха.

470. ‘‘асаджджама̄на̄ вичаранти локе, сада̄ сата̄ хитва̄ мама̄йита̄ни;

ка̄лена тесу хабйам̣ павеччхе, йо бра̄хман̣о пун̃н̃апеккхо йаджетха.

471. ‘‘йо ка̄ме хитва̄ абхибхуййача̄рӣ, йо веди джа̄тӣмаран̣асса антам̣;

париниббуто удакарахадова сӣто, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

472. ‘‘само самехи висамехи дӯре, татха̄гато хоти анантапан̃н̃о;

анӯпалитто идха ва̄ хурам̣ ва̄, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

473. ‘‘йамхи на ма̄йа̄ васати на ма̄но, йо вӣталобхо амамо нира̄со;

панун̣н̣акодхо абхиниббутатто, йо бра̄хман̣о сокамалам̣ аха̄си;

татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

474.

‘‘нивесанам̣ йо манасо аха̄си, париггаха̄ йасса на санти кечи;

анупа̄дийа̄но идха ва̄ хурам̣ ва̄, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

475. ‘‘сама̄хито йо удата̄ри огхам̣, дхаммам̣ чан̃н̃а̄си парама̄йа дит̣т̣хийа̄;

кхӣн̣а̄саво антимадехадха̄рӣ, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

476. ‘‘бхава̄сава̄ йасса вачӣ кхара̄ ча, видхӯпита̄ аттхагата̄ на санти;

са ведагӯ саббадхи виппамутто, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

477. ‘‘сан̇га̄тиго йасса на санти сан̇га̄, йо ма̄насаттесу ама̄насатто;

дуккхам̣ парин̃н̃а̄йа сакхеттаваттхум̣, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

478. ‘‘а̄сам̣ анисса̄йа вивекадассӣ, параведийам̣ дит̣т̣химупа̄тиватто;

а̄рамман̣а̄ йасса на санти кечи, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

479. ‘‘паропара̄ [паровара̄ (сӣ. пӣ.)] йасса самечча дхамма̄, видхӯпита̄ аттхагата̄ на санти;

санто упа̄да̄накхайе вимутто, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

480. ‘‘сам̣йоджанам̣ джа̄тикхайантадассӣ, йопа̄нуди ра̄гапатхам̣ асесам̣;

суддхо нидосо вимало ака̄чо [ака̄мо (сӣ. сйа̄.)], татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

481. ‘‘йо аттано атта̄нам̣ [аттана̄тта̄нам̣ (сӣ. сйа̄.)] на̄нупассати, сама̄хито уджджугато т̣хитатто;

са ве анеджо акхило акан̇кхо, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣.

482. ‘‘мохантара̄ йасса на санти кечи, саббесу дхаммесу ча н̃а̄н̣адассӣ;

сарӣран̃ча антимам̣ дха̄рети, патто ча самбодхимануттарам̣ сивам̣;

етта̄вата̄ йаккхасса суддхи, татха̄гато арахати пӯрал̣а̄сам̣’’.

483. ‘‘хутан̃ча [хуттан̃ча (сӣ. ка.)] майхам̣ хутаматтху саччам̣, йам̣ та̄дисам̣ ведагунам̣ алаттхам̣;

брахма̄ хи саккхи пат̣иган̣ха̄ту ме бхагава̄, бхун̃джату ме бхагава̄ пӯрал̣а̄сам̣’’.

484. ‘‘га̄тха̄бхигӣтам̣ ме абходжанеййам̣, сампассатам̣ бра̄хман̣а неса дхаммо;

га̄тха̄бхигӣтам̣ пануданти буддха̄, дхамме сатӣ бра̄хман̣а вуттиреса̄.

485. ‘‘ан̃н̃ена ча кевалинам̣ махесим̣, кхӣн̣а̄савам̣ куккуччавӯпасантам̣;

аннена па̄нена упат̣т̣хахассу, кхеттан̃хи там̣ пун̃н̃апеккхасса хоти’’.

486. ‘‘са̄дха̄хам̣ бхагава̄ татха̄ виджан̃н̃ам̣, йо даккхин̣ам̣ бхун̃джеййа ма̄дисасса;

йам̣ йан̃н̃ака̄ле парийесама̄но, паппуййа тава са̄санам̣’’.

487. ‘‘са̄рамбха̄ йасса вигата̄, читтам̣ йасса ана̄вилам̣;

виппамутто ча ка̄мехи, тхинам̣ йасса панӯдитам̣.

488. ‘‘сӣманта̄нам̣ винета̄рам̣, джа̄тимаран̣аковидам̣;

муним̣ монеййасампаннам̣, та̄дисам̣ йан̃н̃ама̄гатам̣.

489. ‘‘бхакут̣им̣ [бхӯкут̣им̣ (ка. сӣ.), бха̄кут̣им̣ (ка. сӣ., ма. ни. 1.226)] винайитва̄на, пан̃джалика̄ намассатха;

пӯджетха аннапа̄нена, евам̣ иджджханти даккхин̣а̄.

490. ‘‘буддхо бхавам̣ арахати пӯрал̣а̄сам̣, пун̃н̃акхеттамануттарам̣;

а̄йа̄го саббалокасса, бхото диннам̣ махаппхала’’нти.

атха кхо сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти; евамевам̣ бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. лабхеййа̄хам̣ бхото готамасса сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти. алаттха кхо сундарикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о…пе… арахатам̣ ахосӣти.

сундарикабха̄радва̄джасуттам̣ чатуттхам̣ нит̣т̣хитам̣.