4. чатуттхасуттантаниддесо
198. пуриманида̄нам̣ [парипун̣н̣анида̄нам̣ (сйа̄. ка.)]. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? саддхиндрийам̣, вӣрийиндрийам̣, сатиндрийам̣, сама̄дхиндрийам̣, пан̃н̃индрийам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃чиндрийа̄ни. има̄ни пан̃чиндрийа̄ни катиха̄ка̄рехи кенат̣т̣хена дат̣т̣хабба̄ни? има̄ни пан̃чиндрийа̄ни чхаха̄ка̄рехи тенат̣т̣хена дат̣т̣хабба̄ни – а̄дхипатеййат̣т̣хена а̄дивисодханат̣т̣хена адхиматтат̣т̣хена, адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена, парийа̄да̄нат̣т̣хена, патит̣т̣ха̄пакат̣т̣хена’’.
ка. а̄дхипатеййат̣т̣ханиддесо
199. катхам̣ а̄дхипатеййат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни? ассаддхийам̣ паджахато адхимоккха̄дхипатеййат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, саддхиндрийасса васена паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. косаджджам̣ паджахато паггаха̄дхипатеййат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, вӣрийиндрийасса васена упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. пама̄дам̣ паджахато упат̣т̣ха̄на̄дхипатеййат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, сатиндрийасса васена авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. уддхаччам̣ паджахато авиккхепа̄дхипатеййат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, сама̄дхиндрийасса васена дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. авиджджам̣ паджахато дассана̄дхипатеййат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, пан̃н̃индрийасса васена адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣.
ка̄маччхандам̣ паджахато неккхаммавасена адхимоккха̄дхипатеййат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, саддхиндрийасса васена паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. ка̄маччхандам̣ паджахато неккхаммавасена паггаха̄дхипатеййат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, вӣрийиндрийасса васена упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. ка̄маччхандам̣ паджахато неккхаммавасена упат̣т̣ха̄на̄дхипатеййат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, сатиндрийасса васена авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. ка̄маччхандам̣ паджахато неккхаммавасена авиккхепа̄дхипатеййат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, сама̄дхиндрийасса васена дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. ка̄маччхандам̣ паджахато неккхаммавасена дассана̄дхипатеййат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, пан̃н̃индрийасса васена адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣.
бйа̄па̄дам̣ паджахато абйа̄па̄давасена…пе… тхинамиддхам̣ паджахато а̄локасан̃н̃а̄васена…пе… саббакилесе паджахато арахаттамаггавасена адхимоккха̄дхипатеййат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, саддхиндрийасса васена паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣…пе… саббакилесе паджахато арахаттамаггавасена дассана̄дхипатеййат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, пан̃н̃индрийасса васена адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣, авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ дат̣т̣хаббам̣. евам̣ а̄дхипатеййат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни.
кха. а̄дивисодханат̣т̣ханиддесо
200. катхам̣ а̄дивисодханат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни? адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣, ассаддхийасам̣варат̣т̣хена [ассаддхийам̣ сам̣варат̣т̣хена (сйа̄. ка.) евамӣдисесу падесупи] сӣлависуддхи – саддхиндрийасса а̄дивисодхана̄. паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣, косаджджасам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – вӣрийиндрийасса а̄дивисодхана̄. упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣, пама̄дасам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – сатиндрийасса а̄дивисодхана̄. авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣, уддхаччасам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – сама̄дхиндрийасса а̄дивисодхана̄. дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣, авиджджа̄сам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – пан̃н̃индрийасса а̄дивисодхана̄. неккхамме пан̃чиндрийа̄ни, ка̄маччхандасам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ а̄дивисодхана̄. абйа̄па̄де пан̃чиндрийа̄ни, бйа̄па̄дасам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ а̄дивисодхана̄…пе… арахаттамагге пан̃чиндрийа̄ни, саббакилесасам̣варат̣т̣хена сӣлависуддхи – пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ а̄дивисодхана̄. евам̣ а̄дивисодханат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни.
га. адхиматтат̣т̣ханиддесо
201. катхам̣ адхиматтат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни? саддхиндрийасса бха̄вана̄йа чхандо уппаджджати – чхандавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. чхандавасена па̄моджджам̣ уппаджджати – па̄моджджавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. па̄моджджавасена пӣти уппаджджати – пӣтивасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. пӣтивасена пассаддхи уппаджджати – пассаддхивасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. пассаддхивасена сукхам̣ уппаджджати – сукхавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. сукхавасена обха̄со уппаджджати – обха̄савасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. обха̄савасена сам̣вего уппаджджати – сам̣вегавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. сам̣веджетва̄ читтам̣ сама̄дахати – сама̄дхивасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. татха̄ сама̄хитам̣ читтам̣ са̄дхукам̣ пагган̣ха̄ти – паггахавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. татха̄паггахитам̣ читтам̣ са̄дхукам̣ аджджхупеккхати – упеккха̄васена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. упеккха̄васена на̄наттакилесехи читтам̣ вимуччати – вимоккхавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. вимуттатта̄ те дхамма̄ екараса̄ хонти – екарасат̣т̣хена бха̄вана̄васена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. бха̄витатта̄ тато пан̣ӣтатаре виват̣т̣анти – виват̣т̣ана̄васена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. виват̣т̣итатта̄ тато восаджджати [воссаджджати (сйа̄. ка.)] – восаггавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. восаджджитатта̄ тато нируджджханти – ниродхавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. ниродхавасена две восагга̄ – паричча̄гавосагго ча, паккханданавосагго ча. килесе ча кхандхе ча париччаджатӣти – паричча̄гавосагго. ниродханибба̄надха̄туйа̄ читтам̣ паккхандатӣти – паккханданавосагго. ниродхавасена име две восагга̄.
ассаддхийасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати…пе… ассаддхийапарил̣а̄хасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… дит̣т̣хекат̣т̣ха̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… ол̣а̄рика̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… анусахагата̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… саббакилеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати – чхандавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти…пе… вӣрийиндрийасса бха̄вана̄йа чхандо уппаджджати…пе… косаджджасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… косаджджапарил̣а̄хасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… дит̣т̣хекат̣т̣ха̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати…пе… саббакилеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… сатиндрийасса бха̄вана̄йа чхандо уппаджджати…пе… пама̄дасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… пама̄дапарил̣а̄хасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати…пе… саббакилеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… сама̄дхиндрийасса бха̄вана̄йа чхандо уппаджджати…пе… уддхаччасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати уддхаччапарил̣а̄хасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати…пе… саббакилеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… пан̃н̃индрийасса бха̄вана̄йа чхандо уппаджджати…пе… авиджджа̄йа паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… авиджджа̄парил̣а̄хасса паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… дит̣т̣хекат̣т̣ха̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… ол̣а̄рика̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… анусахагата̄нам̣ килеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати… саббакилеса̄нам̣ паха̄на̄йа чхандо уппаджджати – чхандавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. чхандавасена па̄моджджам̣ уппаджджати – па̄моджджавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. па̄моджджавасена пӣти уппаджджати – пӣтивасена пан̃н̃а̄ васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. пӣтивасена пассаддхи уппаджджати – пассаддхивасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. пассаддхивасена сукхам̣ уппаджджати – сукхавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. сукхавасена обха̄со уппаджджати – обха̄савасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. обха̄савасена сам̣вего уппаджджати – сам̣вегавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. сам̣веджетва̄ читтам̣ сама̄дахати – сама̄дхивасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. татха̄сама̄хитам̣ читтам̣ са̄дхукам̣ пагган̣ха̄ти – паггахавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. татха̄паггахитам̣ читтам̣ са̄дхукам̣ аджджхупеккхати – упеккха̄васена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. упеккха̄васена на̄наттакилесехи читтам̣ вимуччати – вимоккхавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. вимуттатта̄ те дхамма̄ екараса̄ хонти – бха̄вана̄васена [екарасат̣т̣хена бха̄вана̄васена (сйа̄. ка.) ат̣т̣хакатха̄ олокетаббо] пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. бха̄витатта̄ тато пан̣ӣтатаре виват̣т̣анти – виват̣т̣ана̄васена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. виват̣т̣итатта̄ тато восаджджати – восаггавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. восаджджитатта̄ тато нируджджханти – ниродхавасена пан̃н̃а̄васена пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти. ниродхавасена две восагга̄ – паричча̄гавосагго ча, паккханданавосагго ча. килесе ча кхандхе ча париччаджатӣти – паричча̄гавосагго. ниродханибба̄надха̄туйа̄ читтам̣ паккхандатӣти – паккханданавосагго. ниродхавасена име две восагга̄. евам̣ адхиматтат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни.
дутийабха̄н̣ава̄ро.
гха. адхит̣т̣ха̄нат̣т̣ханиддесо
202. катхам̣ адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни? саддхиндрийасса бха̄вана̄йа чхандо уппаджджати – чхандавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхит̣т̣ха̄ти. чхандавасена па̄моджджам̣ уппаджджати – па̄моджджавасена саддха̄васена саддхиндрийам̣ адхит̣т̣ха̄ти…пе… евам̣ адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни.
н̇а. парийа̄да̄нат̣т̣ханиддесо
катхам̣ парийа̄да̄нат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни? адхимоккхат̣т̣хена саддхиндрийам̣ ассаддхийам̣ парийа̄дийати, ассаддхийапарил̣а̄хам̣ парийа̄дийати. паггахат̣т̣хена вӣрийиндрийам̣ косаджджам̣ парийа̄дийати, косаджджапарил̣а̄хам̣ парийа̄дийати. упат̣т̣ха̄нат̣т̣хена сатиндрийам̣ пама̄дам̣ парийа̄дийати, пама̄дапарил̣а̄хам̣ парийа̄дийати. авиккхепат̣т̣хена сама̄дхиндрийам̣ уддхаччам̣ парийа̄дийати, уддхаччапарил̣а̄хам̣ парийа̄дийати. дассанат̣т̣хена пан̃н̃индрийам̣ авиджджам̣ парийа̄дийати, авиджджа̄парил̣а̄хам̣ парийа̄дийати. неккхамме пан̃чиндрийа̄ни ка̄маччхандам̣ парийа̄дийанти. абйа̄па̄де пан̃чиндрийа̄ни бйа̄па̄дам̣ парийа̄дийанти. а̄локасан̃н̃а̄йа пан̃чиндрийа̄ни тхинамиддхам̣ парийа̄дийанти. авиккхепе пан̃чиндрийа̄ни уддхаччам̣ парийа̄дийанти…пе… арахаттамагге пан̃чиндрийа̄ни саббакилесе парийа̄дийанти. евам̣ парийа̄да̄нат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни.
ча. патит̣т̣ха̄пакат̣т̣ханиддесо
203. катхам̣ патит̣т̣ха̄пакат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни? саддхо саддхиндрийам̣ адхимоккхе патит̣т̣ха̄пети, саддхасса саддхиндрийам̣ адхимоккхе патит̣т̣ха̄пети. вӣрийава̄ вӣрийиндрийам̣ паггахе патит̣т̣ха̄пети, вӣрийавато вӣрийиндрийам̣ паггахе патит̣т̣ха̄пети. сатима̄ сатиндрийам̣ упат̣т̣ха̄не патит̣т̣ха̄пети, сатимато сатиндрийам̣ упат̣т̣ха̄не патит̣т̣ха̄пети. сама̄хито сама̄дхиндрийам̣ авиккхепе патит̣т̣ха̄пети, сама̄хитасса сама̄дхиндрийам̣ авиккхепе патит̣т̣ха̄пети. пан̃н̃ава̄ пан̃н̃индрийам̣ дассане патит̣т̣ха̄пети, пан̃н̃авато пан̃н̃индрийам̣ дассане патит̣т̣ха̄пети. йога̄вачаро пан̃чиндрийа̄ни неккхамме патит̣т̣ха̄пети, йога̄вачарасса пан̃чиндрийа̄ни неккхамме патит̣т̣ха̄пенти. йога̄вачаро пан̃чиндрийа̄ни абйа̄па̄де патит̣т̣ха̄пети, йога̄вачарасса пан̃чиндрийа̄ни абйа̄па̄де патит̣т̣ха̄пенти. йога̄вачаро пан̃чиндрийа̄ни а̄локасан̃н̃а̄йа патит̣т̣ха̄пети, йога̄вачарасса пан̃чиндрийа̄ни а̄локасан̃н̃а̄йа патит̣т̣ха̄пенти. йога̄вачаро пан̃чиндрийа̄ни авиккхепе патит̣т̣ха̄пети, йога̄вачарасса пан̃чиндрийа̄ни авиккхепе патит̣т̣ха̄пенти…пе… йога̄вачаро пан̃чиндрийа̄ни арахаттамагге патит̣т̣ха̄пети, йога̄вачарасса пан̃чиндрийа̄ни арахаттамагге патит̣т̣ха̄пенти. евам̣ патит̣т̣ха̄пакат̣т̣хена индрийа̄ни дат̣т̣хабба̄ни.
суттантаниддесо чатуттхо.