8. пасӯрасуттаниддесо
атха пасӯрасуттаниддесам̣ ваккхати –
59. идхева суддхим̣ ити ва̄дайанти, на̄н̃н̃есу дхаммесу висуддхима̄ху;
йам̣ ниссита̄ таттха субхам̣ вада̄на̄, паччекасаччесу путхӯ нивит̣т̣ха̄.
идхева суддхим̣ ити ва̄дайантӣти. идхева суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти. ‘‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти. ‘‘асассато локо … антава̄ локо… анантава̄ локо… там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣрам̣… ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣрам̣… хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄… на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄… хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄… нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – идхева суддхим̣ ити ва̄дайанти.
на̄н̃н̃есу дхаммесу висуддхима̄хӯти. аттано саттха̄рам̣ дхаммаккха̄нам̣ ган̣ам̣ дит̣т̣хим̣ пат̣ипадам̣ маггам̣ т̣хапетва̄ саббе парава̄де кхипанти уккхипанти париккхипанти. ‘‘со саттха̄ на саббан̃н̃ӯ, дхаммо на сва̄ккха̄то, ган̣о на суппат̣ипанно, дит̣т̣хи на бхаддика̄, пат̣ипада̄ на супан̃н̃атта̄, магго на ниййа̄нико, наттхеттха суддхи ва̄ висуддхи ва̄ парисуддхи ва̄ мутти ва̄ вимутти ва̄ паримутти ва̄, на таттха суджджханти ва̄ висуджджханти ва̄ парисуджджханти ва̄ муччанти ва̄ вимуччанти ва̄ паримуччанти ва̄, хӣна̄ нихӣна̄ омака̄ ла̄мака̄ чхатукка̄ паритта̄’’ти – евама̄хам̣су евам̣ ваданти евам̣ катхенти евам̣ бхан̣анти евам̣ дӣпайанти евам̣ вохарантӣти – на̄н̃н̃есу дхаммесу висуддхима̄ху.
йам̣ ниссита̄ таттха субхам̣ вада̄на̄ти. йам̣ ниссита̄ти йам̣ саттха̄рам̣ дхаммаккха̄нам̣ ган̣ам̣ дит̣т̣хим̣ пат̣ипадам̣ маггам̣ ниссита̄ а̄ниссита̄ [патит̣т̣хита̄ (сӣ.), санниссита̄ (сйа̄.)] аллӣна̄ упагата̄ аджджхосита̄ адхимутта̄. таттха̄ти сака̄йа дит̣т̣хийа̄ сака̄йа кхантийа̄ сака̄йа ручийа̄ сака̄йа ладдхийа̄. субхам̣ вада̄на̄ти субхава̄да̄ собханава̄да̄ пан̣д̣итава̄да̄ тхирава̄да̄ [дхӣрава̄да̄ (сйа̄.)] н̃а̄йава̄да̄ хетува̄да̄ лаккхан̣ава̄да̄ ка̄ран̣ава̄да̄ т̣ха̄нава̄да̄ сака̄йа ладдхийа̄ти – йам̣ ниссита̄ таттха субхам̣ вада̄на̄.
паччекасаччесу путхӯ нивит̣т̣ха̄ти. путхӯ саман̣абра̄хман̣а̄ путхӯ паччекасаччесу нивит̣т̣ха̄ патит̣т̣хита̄ аллӣна̄ упагата̄ аджджхосита̄ адхимутта̄. ‘‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти нивит̣т̣ха̄ патит̣т̣хита̄ аллӣна̄ упагата̄ аджджхосита̄ адхимутта̄. ‘‘асассато локо…пе… нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти нивит̣т̣ха̄ патит̣т̣хита̄ аллӣна̄ упагата̄ аджджхосита̄ адхимутта̄ти – паччекасаччесу путхӯ нивит̣т̣ха̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘идхева суддхим̣ ити ва̄дайанти, на̄н̃н̃есу дхаммесу висуддхима̄ху;
йам̣ ниссита̄ таттха субхам̣ вада̄на̄, паччекасаччесу путхӯ нивит̣т̣ха̄’’ти.
60. те ва̄дака̄ма̄ парисам̣ вигайха, ба̄лам̣ дахантӣ митху ан̃н̃аман̃н̃ам̣;
ваданти те ан̃н̃асита̄ катходжджам̣, пасам̣сака̄ма̄ кусала̄вада̄на̄.
те ва̄дака̄ма̄ парисам̣ вигайха̄ти. те ва̄дака̄ма̄ти те ва̄дака̄ма̄ ва̄даттхика̄ ва̄да̄дхиппа̄йа̄ ва̄дапуреккха̄ра̄ ва̄дапарийесанам̣ чаранта̄. парисам̣ вигайха̄ти кхаттийапарисам̣ бра̄хман̣апарисам̣ гахапатипарисам̣ саман̣апарисам̣ вигайха огайха аджджхога̄хетва̄ пависитва̄ти – те ва̄дака̄ма̄ парисам̣ вигайха.
ба̄лам̣ дахантӣ митху ан̃н̃аман̃н̃анти. митхӯти две джана̄ две калахака̄рака̄ две бхан̣д̣анака̄рака̄ две бхассака̄рака̄ две вива̄дака̄рака̄ две адхикаран̣ака̄рака̄ две ва̄дино две салла̄пака̄; те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ба̄лато хӣнато нихӣнато омакато ла̄макато чхатуккато париттато даханти пассанти даккханти олокенти ниджджха̄йанти упапариккхантӣти – ба̄лам̣ дахантӣ митху ан̃н̃аман̃н̃ам̣.
ваданти те ан̃н̃асита̄ катходжджанти. ан̃н̃ам̣ саттха̄рам̣ дхаммаккха̄нам̣ ган̣ам̣ дит̣т̣хим̣ пат̣ипадам̣ маггам̣ ниссита̄ а̄ниссита̄ аллӣна̄ упагата̄ аджджхосита̄ адхимутта̄. катходжджам̣ вуччати калахо бхан̣д̣анам̣ виггахо вива̄до медхагам̣. атха ва̄ катходжджанти аноджавантӣ ниса̄катха̄ катходжджам̣ ваданти, калахам̣ ваданти, бхан̣д̣анам̣ ваданти, виггахам̣ ваданти, вива̄дам̣ ваданти, медхагам̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – ваданти те ан̃н̃асита̄ катходжджам̣.
пасам̣сака̄ма̄ кусала̄вада̄на̄ти. пасам̣сака̄ма̄ти пасам̣сака̄ма̄ пасам̣саттхика̄ пасам̣са̄дхиппа̄йа̄ пасам̣сапуреккха̄ра̄ пасам̣сапарийесанам̣ чаранта̄. кусала̄вада̄на̄ти кусалава̄да̄ пан̣д̣итава̄да̄ тхирава̄да̄ н̃а̄йава̄да̄ хетува̄да̄ лаккхан̣ава̄да̄ ка̄ран̣ава̄да̄ т̣ха̄нава̄да̄ сака̄йа ладдхийа̄ти – пасам̣сака̄ма̄ кусала̄вада̄на̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘те ва̄дака̄ма̄ парисам̣ вигайха, ба̄лам̣ дахантӣ митху ан̃н̃аман̃н̃ам̣;
ваданти те ан̃н̃асита̄ катходжджам̣, пасам̣сака̄ма̄ кусала̄вада̄на̄’’ти.
61. йутто катха̄йам̣ париса̄йа маджджхе, пасам̣самиччхам̣ винигха̄ти хоти;
апа̄хатасмим̣ пана ман̇ку хоти, нинда̄йа со куппати рандхамесӣ.
йутто катха̄йам̣ париса̄йа маджджхети. кхаттийапариса̄йа ва̄ бра̄хман̣апариса̄йа ва̄ гахапатипариса̄йа ва̄ саман̣апариса̄йа ва̄ маджджхе аттано катха̄йам̣ йутто пайутто а̄йутто сама̄йутто сампайутто катхетунти – йутто катха̄йам̣ париса̄йа маджджхе.
пасам̣самиччхам̣ винигха̄ти хотӣти. пасам̣самиччханти пасам̣сам̣ тхоманам̣ киттим̣ ван̣н̣аха̄рийам̣ иччханто са̄дийанто паттхайанто пихайанто абхиджаппанто. винигха̄ти хотӣти пуббева салла̄па̄ катхам̣катхӣ винигха̄тӣ хоти. ‘‘джайо ну кхо ме бхависсати, пара̄джайо ну кхо ме бхависсати, катхам̣ ниггахам̣ карисса̄ми, катхам̣ пат̣икаммам̣ карисса̄ми, катхам̣ висесам̣ карисса̄ми, катхам̣ пат̣ивисесам̣ карисса̄ми, катхам̣ а̄вет̣хийам̣ [а̄ведхийам̣ (сйа̄.)] карисса̄ми, катхам̣ ниббет̣хийам̣ [ниббедхийам̣ (сйа̄. ка.)] карисса̄ми, катхам̣ чхедам̣ карисса̄ми, катхам̣ ман̣д̣алам̣ карисса̄мӣ’’ти, евам̣ пуббева салла̄па̄ катхам̣катхӣ винигха̄ти хотӣти – пасам̣самиччхам̣ винигха̄ти хоти.
апа̄хатасмим̣ пана ман̇ку хотӣти. йе те пан̃хавӣмам̣сака̄ париса̄ па̄рисаджджа̄ па̄са̄рика̄ [па̄саника̄ (сйа̄.)], те апахаранти. ‘‘аттха̄пагатам̣ бхан̣ита’’нти аттхато апахаранти, ‘‘бйан̃джана̄пагатам̣ бхан̣ита’’нти бйан̃джанато апахаранти, ‘‘аттхабйан̃джана̄пагатам̣ бхан̣ита’’нти аттхабйан̃джанато апахаранти, ‘‘аттхо те дуннӣто, бйан̃джанам̣ те дуропитам̣, аттхабйан̃джанам̣ те дуннӣтам̣ дуропитам̣, ниггахо те акато, пат̣икаммам̣ те дуккат̣ам̣, висесо те акато, пат̣ивисесо те дуккат̣о, а̄вет̣хийа̄ те аката̄, ниббет̣хийа̄ те дуккат̣а̄, чхедо те акато, ман̣д̣алам̣ те дуккат̣ам̣ висамакатхам̣ дуккатхитам̣ дуббхан̣итам̣ дуллапитам̣ дуруттам̣ дуббха̄сита’’нти апахаранти. апа̄хатасмим̣ пана ман̇ку хотӣти. апа̄хатасмим̣ ман̇ку хоти пӣл̣ито гхат̣т̣ито бйа̄дхито доманассито хотӣти – апа̄хатасмим̣ пана ман̇ку хоти.
нинда̄йа со куппати рандхамесӣти. нинда̄йа гараха̄йа акиттийа̄ аван̣н̣аха̄рика̄йа куппати бйа̄паджджати патит̣т̣хӣйати, копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукаротӣти – нинда̄йа со куппати. рандхамесӣти вирандхамесӣ апараддхамесӣ кхалитамесӣ гал̣итамесӣ виварамесӣти – нинда̄йа со куппати рандхамесӣ.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘йутто катха̄йам̣ париса̄йа маджджхе, пасам̣самиччхам̣ винигха̄ти хоти;
апа̄хатасмим̣ пана ман̇ку хоти, нинда̄йа со куппати рандхамесӣ’’ти.
62. йамасса ва̄дам̣ парихӣнама̄ху, апа̄хатам̣ пан̃хавимам̣сака̄се [пан̃хавимам̣сака̄ йе (сйа̄.)] ;
паридевати сочати хӣнава̄до, упаччага̄ манти ануттхуна̄ти.
йамасса ва̄дам̣ парихӣнама̄хӯти йам̣ тасса ва̄дам̣ хӣнам̣ нихӣнам̣ парихӣнам̣ париха̄питам̣ на парипӯритам̣, евама̄хам̣су евам̣ катхенти евам̣ бхан̣анти евам̣ дӣпайанти евам̣ вохарантӣти – йамасса ва̄дам̣ парихӣнама̄ху.
апа̄хатам̣ пан̃хавимам̣сака̄сети. йе те пан̃хавӣмам̣сака̄ париса̄ па̄рисаджджа̄ па̄са̄рика̄, те апахаранти. ‘‘аттха̄пагатам̣ бхан̣ита’’нти аттхато апахаранти, ‘‘бйан̃джана̄пагатам̣ бхан̣ита’’нти бйан̃джанато апахаранти, ‘‘аттхабйан̃джана̄пагатам̣ бхан̣ита’’нти аттхабйан̃джанато апахаранти, ‘‘аттхо те дуннӣто, бйан̃джанам̣ те дуропитам̣, аттхабйан̃джанам̣ те дуннӣтам̣ дуропитам̣, ниггахо те акато, пат̣икаммам̣ те дуккат̣ам̣, висесо те акато, пат̣ивисесо те дуккат̣о, а̄вет̣хийа̄ те аката̄, ниббет̣хийа̄ те дуккат̣а̄, чхедо те акато, ман̣д̣алам̣ те дуккат̣ам̣ висамакатхам̣ дуккатхитам̣ дуббхан̣итам̣ дуллапитам̣ дуруттам̣ дуббха̄сита’’нти, апахарантӣти – апа̄хатам̣ пан̃хавимам̣сака̄се.
паридевати сочати хӣнава̄доти. паридеватӣти ‘‘ан̃н̃ам̣ майа̄ а̄ваджджитам̣ ан̃н̃ам̣ чинтитам̣ ан̃н̃ам̣ упадха̄ритам̣, ан̃н̃ам̣ упалаккхитам̣ со маха̄паккхо маха̄парисо маха̄парива̄ро; париса̄ ча̄йам̣ вагга̄, на самагга̄; самагга̄йа париса̄йа хету катха̄салла̄по пуна бхан̃джисса̄мӣ’’ти, йа̄ еварӯпа̄ [йо еварӯпо (сйа̄.)] ва̄ча̄ пала̄по виппала̄по ла̄лаппо ла̄лаппа̄йана̄ ла̄лаппа̄йитаттанти – паридевати. сочатӣти ‘‘тасса джайо’’ти сочати ‘‘майхам̣ пара̄джайо’’ти сочати, ‘‘тасса ла̄бхо’’ти сочати, ‘‘майхам̣ ала̄бхо’’ти сочати, ‘‘тасса йасо’’ти сочати, ‘‘майхам̣ айасо’’ти сочати, ‘‘тасса пасам̣са̄’’ти сочати, ‘‘майхам̣ нинда̄’’ти сочати, ‘‘тасса сукха’’нти сочати, ‘‘майхам̣ дуккха’’нти сочати, ‘‘со саккато гарукато ма̄нито пӯджито апачито ла̄бхӣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣, ахамасми асаккато агарукато ама̄нито апӯджито анапачито на ла̄бхӣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄на’’нти сочати киламати паридевати уратта̄л̣им̣ кандати саммохам̣ а̄паджджатӣти – паридевати сочати. хӣнава̄доти хӣнава̄до нихӣнава̄до парихӣнава̄до париха̄питава̄до на парипӯрава̄доти – паридевати сочати хӣнава̄до.
упаччага̄ манти ануттхуна̄тӣти. со мам̣ ва̄дена ва̄дам̣ аччага̄ упаччага̄ атикканто саматикканто вӣтиваттоти. евампи упаччага̄ манти. атха ва̄ мам̣ ва̄дена ва̄дам̣ абхибхавитва̄ аджджхоттхаритва̄ парийа̄дийитва̄ маддайитва̄ чарати вихарати ирийати ваттати па̄лети йапети йа̄петӣти. евампи упаччага̄ манти. ануттхуна̄ вуччати ва̄ча̄ пала̄по виппала̄по ла̄лаппо ла̄лаппа̄йана̄ ла̄лаппа̄йитаттанти – упаччага̄ манти ануттхуна̄ти.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘йамасса ва̄дам̣ парихӣнама̄ху, апа̄хатам̣ пан̃хавимам̣сака̄се;
паридевати сочати хӣнава̄до, упаччага̄ манти ануттхуна̄тӣ’’ти.
63. ете вива̄да̄ саман̣есу джа̄та̄, етесу уггха̄тинигха̄ти хоти;
етампи дисва̄ вираме катходжджам̣, на хан̃н̃адаттхаттхи пасам̣сала̄бха̄.
ете вива̄да̄ саман̣есу джа̄та̄ти. саман̣а̄ти йе кечи ито бахиддха̄ париббаджӯпагата̄ париббаджасама̄панна̄. ете дит̣т̣хикалаха̄ дит̣т̣хибхан̣д̣ана̄ дит̣т̣хивиггаха̄ дит̣т̣хивива̄да̄ дит̣т̣химедхага̄ саман̣есу джа̄та̄ сан̃джа̄та̄ ниббатта̄ абхиниббатта̄ па̄тубхӯта̄ти – ете вива̄да̄ саман̣есу джа̄та̄.
етесу уггха̄тинигха̄ти хотӣти. джайапара̄джайо хоти, ла̄бха̄ла̄бхо хоти, йаса̄йасо хоти, нинда̄пасам̣са̄ хоти, сукхадуккхам̣ хоти, соманассадоманассам̣ хоти, ит̣т̣ха̄нит̣т̣хам̣ хоти, анунайапат̣игхам̣ хоти, уггха̄титаниггха̄титам̣ хоти, ануродхавиродхо хоти, джайена читтам̣ уггха̄титам̣ хоти пара̄джайена читтам̣ ниггха̄титам̣ хоти, ла̄бхена читтам̣ уггха̄титам̣ хоти ала̄бхена читтам̣ ниггха̄титам̣ хоти, йасена читтам̣ уггха̄титам̣ хоти айасена читтам̣ ниггха̄титам̣ хоти, пасам̣са̄йа читтам̣ уггха̄титам̣ хоти нинда̄йа читтам̣ ниггха̄титам̣ хоти, сукхена читтам̣ уггха̄титам̣ хоти дуккхена читтам̣ ниггха̄титам̣ хоти, соманассена читтам̣ уггха̄титам̣ хоти доманассена читтам̣ ниггха̄титам̣ хоти, уннатийа̄ [ун̣н̣атийа̄ (сйа̄. ка.)] читтам̣ уггха̄титам̣ хоти онатийа̄ [он̣атийа̄ (сйа̄. ка.)] читтам̣ ниггха̄титам̣ хотӣти – етесу уггха̄тинигха̄ти хоти.
етампи дисва̄ вираме катходжджанти. етампи дисва̄ти етам̣ а̄дӣнавам̣ дисва̄ пасситва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ дит̣т̣хикалахесу дит̣т̣хибхан̣д̣анесу дит̣т̣хивиггахесу дит̣т̣хивива̄десу дит̣т̣химедхагесӯти – етампи дисва̄ вираме катходжджанти. катходжджам̣ вуччати калахо бхан̣д̣анам̣ виггахо вива̄до медхагам̣. атха ва̄ катходжджанти аноджавантӣ ниса̄катха̄ катходжджам̣ на кареййа, калахам̣ на кареййа, бхан̣д̣анам̣ на кареййа, виггахам̣ на кареййа, вива̄дам̣ на кареййа, медхагам̣ на кареййа, калахабхан̣д̣анавиггахавива̄дамедхагам̣ паджахеййа винодеййа бйантим̣ кареййа анабха̄вам̣ гамеййа, калахабхан̣д̣анавиггахавива̄дамедхага̄ а̄рато асса вирато пат̣ивирато никкханто ниссат̣о виппайутто висан̃н̃утто вимарийа̄дикатена четаса̄ вихареййа̄ти – етампи дисва̄ вираме катходжджам̣.
на хан̃н̃адаттхаттхи пасам̣сала̄бха̄ти. пасам̣сала̄бха̄ ан̃н̃о аттхо наттхи аттаттхо ва̄ параттхо ва̄ убхайаттхо ва̄ дит̣т̣хадхаммико ва̄ аттхо, сампара̄йико ва̄ аттхо, утта̄но ва̄ аттхо, гамбхӣро ва̄ аттхо, гӯл̣хо ва̄ аттхо, пат̣иччханно ва̄ аттхо, неййо ва̄ аттхо, нӣто ва̄ аттхо, анаваджджо ва̄ аттхо, никкилесо ва̄ аттхо, вода̄но ва̄ аттхо, параматтхо ва̄ аттхо наттхи на санти на сам̣виджджанти нупалаббхантӣти – на хан̃н̃адаттхаттхи пасам̣сала̄бха̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘ете вива̄да̄ саман̣есу джа̄та̄, етесу уггха̄тинигха̄ти хоти;
етампи дисва̄ вираме катходжджам̣, на хан̃н̃адаттхаттхи пасам̣сала̄бха̄’’ти.
64. пасам̣сито ва̄ пана таттха хоти, аккха̄йа ва̄дам̣ париса̄йа маджджхе;
со [со там̣ (сӣ.)] хассатӣ уннаматӣ [ун̣н̣аматӣ (сйа̄. ка.)] ча тена, паппуййа таматтхам̣ йатха̄ мано аху.
пасам̣сито ва̄ пана таттха хотӣти. таттха̄ти сака̄йа дит̣т̣хийа̄ сака̄йа кхантийа̄ сака̄йа ручийа̄ сака̄йа ладдхийа̄ пасам̣сито тхомито киттито ван̣н̣ито хотӣти – пасам̣сито ва̄ пана таттха хоти.
аккха̄йа ва̄дам̣ париса̄йа маджджхети. кхаттийапариса̄йа ва̄ бра̄хман̣апариса̄йа ва̄ гахапатипариса̄йа ва̄ саман̣апариса̄йа ва̄ маджджхе аттано ва̄дам̣ аккха̄йа а̄чиккхитва̄ анува̄дам̣ аккха̄йа а̄чиккхитва̄ тхамбхайитва̄ брӯхайитва̄ дӣпайитва̄ джотайитва̄ вохаритва̄ паригган̣хитва̄ти – аккха̄йа ва̄дам̣ париса̄йа маджджхе.
со хассатӣ уннаматӣ ча тена̄ти. со тена джайаттхена тут̣т̣хо хоти хат̣т̣хо пахат̣т̣хо аттамано парипун̣н̣асан̇каппо. атха ва̄ дантавидам̣сакам̣ хасама̄но. со хассатӣ уннаматӣ ча тена̄ти со тена джайаттхена уннато хоти уннамо дхаджо сампагга̄хо кетукамйата̄ читтасса̄ти – со хассатӣ уннаматӣ ча тена.
паппуййа таматтхам̣ йатха̄ мано ахӯти. там̣ джайаттхам̣ паппуййа па̄пун̣итва̄ адхигантва̄ виндитва̄ пат̣илабхитва̄. йатха̄ мано ахӯти йатха̄ мано аху, йатха̄ читто аху, йатха̄ сан̇каппо аху, йатха̄ вин̃н̃а̄н̣о ахӯти – паппуййа таматтхам̣ йатха̄ мано аху.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘пасам̣сито ва̄ пана таттха хоти, аккха̄йа ва̄дам̣ париса̄йа маджджхе;
со хассатӣ уннаматӣ ча тена, паппуййа таматтхам̣ йатха̄ мано ахӯ’’ти.
65. йа̄ уннатӣ са̄сса вигха̄табхӯми, ма̄на̄тима̄нам̣ вадате панесо;
етампи дисва̄ на вива̄дайетха, на хи тена суддхим̣ кусала̄ ваданти.
йа̄ уннатӣ са̄сса вигха̄табхӯмӣти. йа̄ уннати уннамо дхаджо сампагга̄хо кетукамйата̄ читтасса̄ти – йа̄ уннати. са̄сса вигха̄табхӯмӣти са̄ тасса вигха̄табхӯми упагха̄табхӯми пӣл̣анабхӯми гхат̣т̣анабхӯми упаддавабхӯми упасаггабхӯмӣти – йа̄ уннатӣ са̄сса вигха̄табхӯми.
ма̄на̄тима̄нам̣ вадате панесоти. со пуггало ма̄нан̃ча вадати атима̄нан̃ча вадатӣти – ма̄на̄тима̄нам̣ вадате панесо.
етампи дисва̄ на вива̄дайетха̄ти. етам̣ а̄дӣнавам̣ дисва̄ пасситва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ дит̣т̣хикалахесу дит̣т̣хибхан̣д̣анесу дит̣т̣хивиггахесу дит̣т̣хивива̄десу дит̣т̣химедхагесӯти – етампи дисва̄. на вива̄дайетха̄ти на калахам̣ кареййа на бхан̣д̣анам̣ кареййа на виггахам̣ кареййа на вива̄дам̣ кареййа, на медхагам̣ кареййа, калахабхан̣д̣анавиггахавива̄дамедхагам̣ паджахеййа винодеййа бйантим̣ кареййа анабха̄вам̣ гамеййа, калахабхан̣д̣анавиггахавива̄дамедхага̄ а̄рато асса вирато пат̣ивирато никкханто ниссат̣о виппайутто висан̃н̃утто вимарийа̄дикатена четаса̄ вихареййа̄ти – етампи дисва̄ на вива̄дайетха.
на хи тена суддхим̣ кусала̄ вадантӣти. кусала̄ти йе те кхандхакусала̄ дха̄тукусала̄ а̄йатанакусала̄ пат̣иччасамуппа̄дакусала̄ сатипат̣т̣ха̄накусала̄ саммаппадха̄накусала̄ иддхипа̄дакусала̄ индрийакусала̄ балакусала̄ боджджхан̇гакусала̄ маггакусала̄ пхалакусала̄ нибба̄накусала̄, те кусала̄ дит̣т̣хикалахена дит̣т̣хибхан̣д̣анена дит̣т̣хивиггахена дит̣т̣хивива̄дена дит̣т̣химедхагена суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣, муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ на ваданти на катхенти на бхан̣анти на дӣпайанти на вохарантӣти – на хи тена суддхим̣ кусала̄ ваданти.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘йа̄ уннатӣ са̄сса вигха̄табхӯми, ма̄на̄тима̄нам̣ вадате панесо;
етампи дисва̄ на вива̄дайетха, на хи тена суддхим̣ кусала̄ вадантӣ’’ти.
66. сӯро йатха̄ ра̄джакха̄да̄йа пут̣т̣хо, абхигаджджамети пат̣исӯрамиччхам̣;
йенева со тена палехи сӯра, пуббева наттхи йадидам̣ йудха̄йа.
сӯро йатха̄ ра̄джакха̄да̄йа пут̣т̣хоти. сӯроти сӯро вӣро викканто абхӣрӯ ачхамбхӣ анутра̄сӣ апала̄йӣ. ра̄джакха̄да̄йа пут̣т̣хоти ра̄джакха̄данӣйена ра̄джабходжанӣйена пут̣т̣хо посито апа̄дито вад̣д̣хитоти – сӯро йатха̄ ра̄джакха̄да̄йа пут̣т̣хо.
абхигаджджамети пат̣исӯрамиччханти. со гаджджанто уггаджджанто абхигаджджанто ети упети упагаччхати пат̣исӯрам̣ пат̣ипурисам̣ пат̣исаттум̣ пат̣ималлам̣ иччханто са̄дийанто паттхайанто пихайанто абхиджаппантоти – абхигаджджамети пат̣исӯрамиччхам̣.
йенева со тена палехи сӯра̄ти. йенева со дит̣т̣хигатико тена палехи, тена ваджа, тена гаччха, тена атиккама, со туйхам̣ пат̣исӯро пат̣ипурисо пат̣исатту пат̣ималлоти – йенева со тена палехи сӯра.
пуббева наттхи йадидам̣ йудха̄йа̄ти. пуббева бодхийа̄ мӯле йе пат̣исеникара̄ килеса̄ пат̣иломакара̄ пат̣икан̣д̣акакара̄ пат̣ипаккхакара̄ те наттхи на санти на сам̣виджджанти нупалаббханти, пахӣна̄ самуччхинна̄ вӯпасанта̄ пат̣ипассаддха̄ абхаббуппаттика̄ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄. йадидам̣ йудха̄йа̄ти йадидам̣ йуддхаттха̄йа калахаттха̄йа бхан̣д̣анаттха̄йа виггахаттха̄йа вива̄даттха̄йа медхагаттха̄йа̄ти – пуббева наттхи йадидам̣ йудха̄йа.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘сӯро йатха̄ ра̄джакха̄да̄йа пут̣т̣хо, абхигаджджамети пат̣исӯрамиччхам̣;
йенева со тена палехи сӯра, пуббева наттхи йадидам̣ йудха̄йа̄’’ти.
67. йе дит̣т̣химуггайха вива̄дайанти, идамева саччанти ча ва̄дайанти;
те твам̣ вадассӯ на хи тедха аттхи, ва̄дамхи джа̄те пат̣исеникатта̄.
йе дит̣т̣химуггайха вива̄дайантӣти йе два̄сат̣т̣хидит̣т̣хигата̄нам̣ ан̃н̃атаран̃н̃атарам̣ дит̣т̣хигатам̣ гахетва̄ ган̣хитва̄ угган̣хитва̄ пара̄маситва̄ абхинивиситва̄ вива̄дайанти калахам̣ каронти бхан̣д̣анам̣ каронти ‘виггахам̣ каронти вива̄дам̣ каронти, медхагам̣ каронти – ‘‘на твам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄на̄си, ахам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄на̄ми, ким̣ твам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄ниссаси, миччха̄пат̣ипанно твамаси, ахамасми самма̄пат̣ипанно, сахитам̣ ме, асахитам̣ те, пуре вачанӣйам̣ паччха̄ авача, паччха̄ вачанӣйам̣ пуре авача, адхичин̣н̣ам̣ те випара̄ваттам̣, а̄ропито те ва̄до, ниггахито твамаси, чара ва̄даппамоккха̄йа, ниббет̣хехи ва̄ саче пахосӣ’’ти – йе дит̣т̣химуггайха вива̄дайанти.
идамева саччанти ча ва̄дайантӣти. ‘‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти ва̄дайанти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти. ‘‘асассато локо…пе… нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти ва̄дайанти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – идамева саччанти ча ва̄дайанти.
те твам̣ вадассӯ на хи тедха аттхи, ва̄дамхи джа̄те пат̣исеникатта̄ти. те твам̣ дит̣т̣хигатике вадассу ва̄дена ва̄дам̣, ниггахена ниггахам̣, пат̣икаммена пат̣икаммам̣, висесена висесам̣, пат̣ивисесена пат̣ивисесам̣, а̄вет̣хийа̄йа а̄вет̣хийам̣, ниббет̣хийа̄йа ниббет̣хийам̣, чхедена чхедам̣, ман̣д̣алена ман̣д̣алам̣, те туйхам̣ пат̣исӯра̄ пат̣ипуриса̄ пат̣исаттӯ пат̣ималла̄ти – те твам̣ вадассӯ на хи тедха аттхи. ва̄дамхи джа̄те пат̣исеникатта̄ти. ва̄де джа̄те сан̃джа̄те ниббатте абхиниббатте па̄тубхӯтейева пат̣исеникатта̄ [пат̣исениката̄ (ка.), евам̣ сесесу тӣсу падесупи] пат̣иломакатта̄ пат̣ибхан̣д̣акатта̄ пат̣ипаккхакатта̄ калахам̣ кареййум̣ бхан̣д̣анам̣ кареййум̣ виггахам̣ кареййум̣ вива̄дам̣ кареййум̣ медхагам̣ кареййум̣, те наттхи на санти на сам̣виджджанти нупалаббханти, пахӣна̄…пе… н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄ти – те твам̣ вадассӯ на хи тедха аттхи ва̄дамхи джа̄те пат̣исеникатта̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘йе дит̣т̣химуггайха вива̄дайанти, идамева саччанти ча ва̄дайанти;
те твам̣ вадассӯ на хи тедха аттхи, ва̄дамхи джа̄те пат̣исеникатта̄’’ти.
68. висеникатва̄ пана йе чаранти, дит̣т̣хӣхи дит̣т̣хим̣ авируджджхама̄на̄;
тесу твам̣ ким̣ лабхетха пасӯра, йесӣдха наттхи парамуггахӣтам̣.
висеникатва̄ пана йе чарантӣти. сена̄ вуччати ма̄расена̄. ка̄йадуччаритам̣ ма̄расена̄, вачӣдуччаритам̣ ма̄расена̄, манодуччаритам̣ ма̄расена̄, лобхо ма̄расена̄, досо ма̄расена̄, мохо ма̄расена̄, кодхо… упана̄хо… маккхо… пал̣а̄со… исса̄… маччхарийам̣… ма̄йа̄… са̄т̣хеййам̣… тхамбхо… са̄рамбхо… ма̄но… атима̄но… мадо… пама̄до… саббе килеса̄… саббе дуччарита̄… саббе даратха̄… саббе парил̣а̄ха̄… саббе санта̄па̄… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄ ма̄расена̄.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ –
‘‘ка̄ма̄ те пат̣хама̄ сена̄, дутийа̄ арати вуччати…пе…;
на нам̣ асуро джина̄ти, джетва̄ва лабхате сукха’’нти.
йато чатӯхи арийамаггехи сабба̄ ча ма̄расена̄ саббе ча пат̣исеникара̄ килеса̄ джита̄ ча пара̄джита̄ ча бхагга̄ виппалугга̄ параммукха̄, тена вуччати висеникатва̄ти. йети араханто кхӣн̣а̄сава̄. чарантӣти чаранти вихаранти ирийанти ваттенти па̄ленти йапенти йа̄пентӣти – висеникатва̄ пана йе чаранти.
дит̣т̣хӣхи дит̣т̣хим̣ авируджджхама̄на̄ти. йесам̣ два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄ни пахӣна̄ни самуччхинна̄ни вӯпасанта̄ни пат̣ипассаддха̄ни абхаббуппаттика̄ни н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄ни, те дит̣т̣хӣхи дит̣т̣хим̣ авируджджхама̄на̄ аппат̣ивируджджхама̄на̄ аппахӣйама̄на̄ аппат̣ихан̃н̃ама̄на̄ аппат̣ихатама̄на̄ти – дит̣т̣хӣхи дит̣т̣хим̣ авируджджхама̄на̄.
тесу твам̣ ким̣ лабхетха пасӯра̄ти. тесу арахантесу кхӣн̣а̄савесу ким̣ лабхетха пат̣исӯрам̣ пат̣ипурисам̣ пат̣исаттум̣ пат̣ималланти – тесу твам̣ ким̣ лабхетха пасӯра.
йесӣдха наттхи парамуггахӣтанти. йесам̣ араханта̄нам̣ кхӣн̣а̄сава̄нам̣ ‘‘идам̣ парамам̣ аггам̣ сет̣т̣хам̣ висит̣т̣хам̣ па̄моккхам̣ уттамам̣ павара’’нти гахитам̣ пара̄мат̣т̣хам̣ абхинивит̣т̣хам̣ аджджхоситам̣ адхимуттам̣, наттхи на санти на сам̣виджджанти нупалаббханти, пахӣнам̣ самуччхиннам̣ вӯпасантам̣ пат̣ипассаддхам̣ абхаббуппаттикам̣ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ханти – йесӣдха наттхи парамуггахӣтам̣.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘висеникатва̄ пана йе чаранти, дит̣т̣хӣхи дит̣т̣хим̣ авируджджхама̄на̄;
тесу твам̣ ким̣ лабхетха пасӯра, йесӣдха наттхи парамуггахӣта’’нти.
69. атха твам̣ павитаккама̄гама̄, [павитаккама̄гама (сӣ.), савитаккама̄гама̄ (ка.)] манаса̄ дит̣т̣хигата̄ни чинтайанто;
дхонена йугам̣ сама̄гама̄, на хи твам̣ саккхаси сампайа̄таве.
атха твам̣ павитаккама̄гама̄ти. атха̄ти падасандхи падасам̣сагго падапа̄рипӯрӣ аккхарасамава̄йо бйан̃джанасилит̣т̣хата̄ пада̄нупуббата̄петам̣ – атха̄ти. павитаккама̄гама̄ти таккенто витаккенто сан̇каппенто ‘‘джайо ну кхо ме бхависсати, пара̄джайо ну кхо ме бхависсати, катхам̣ ниггахам̣ карисса̄ми, катхам̣ пат̣икаммам̣ карисса̄ми, катхам̣ висесам̣ карисса̄ми, катхам̣ пат̣ивисесам̣ карисса̄ми, катхам̣ а̄вет̣хийам̣ карисса̄ми, катхам̣ ниббет̣хийам̣ карисса̄ми, катхам̣ чхедам̣ карисса̄ми, катхам̣ ман̣д̣алам̣ карисса̄ми’’ евам̣ таккенто витаккенто сан̇каппенто а̄гатоси упагатоси сампаттоси майа̄ саддхим̣ сама̄гатосӣти – атха твам̣ павитаккама̄гама̄.
манаса̄ дит̣т̣хигата̄ни чинтайантоти. маноти йам̣ читтам̣ мано ма̄насам̣ хадайам̣ пан̣д̣арам̣, мано мана̄йатанам̣ маниндрийам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣аккхандхо таджджа̄ мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту. читтена дит̣т̣хим̣ чинтенто вичинтенто ‘‘сассато локо’’ти ва̄, ‘‘асассато локо’’ти ва̄…пе… ‘‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’’ти ва̄ти – манаса̄ дит̣т̣хигата̄ни чинтайанто.
дхонена йугам̣ сама̄гама̄, на хи твам̣ саккхаси сампайа̄тавети. дхона̄ вуччати пан̃н̃а̄. йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… амохо дхаммавичайо самма̄дит̣т̣хи. ким̣ка̄ран̣а̄ дхона̄ вуччати пан̃н̃а̄? та̄йа пан̃н̃а̄йа ка̄йадуччаритам̣ дхутан̃ча дхотан̃ча сандхотан̃ча ниддхотан̃ча, вачӣдуччаритам̣…пе… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄ дхута̄ ча дхота̄ ча сандхота̄ ча ниддхота̄ ча. атха ва̄ самма̄дит̣т̣хийа̄ миччха̄дит̣т̣хи… самма̄сан̇каппена миччха̄сан̇каппо…пе… самма̄вимуттийа̄ миччха̄вимутти дхута̄ ча дхота̄ ча сандхота̄ ча ниддхота̄ ча. атха ва̄ арийена ат̣т̣хан̇гикена маггена саббе килеса̄… саббе дуччарита̄… саббе даратха̄… саббе парил̣а̄ха̄… саббе санта̄па̄… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄ дхута̄ ча дхота̄ ча сандхота̄ ча ниддхота̄ ча. бхагава̄ имехи дхонеййехи дхаммехи упето самупето упагато самупагато упапанно самупапанно саманна̄гато, тасма̄ бхагава̄ дхоно. со дхутара̄го дхутапа̄по дхутакилесо дхутапарил̣а̄хоти – дхоноти.
дхонена йугам̣ сама̄гама̄, на хи твам̣ саккхаси сампайа̄тавети. пасӯро парибба̄джако на пат̣ибало дхонена буддхена бхагавата̄ саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитва̄ са̄каччхетум̣ саллапитум̣ са̄каччхам̣ сама̄паджджитум̣. там̣ кисса хету? пасӯро парибба̄джако хӣно нихӣно омако ла̄мако чхатукко паритто. со хи бхагава̄ агго ча сет̣т̣хо ча висит̣т̣хо ча па̄моккхо ча уттамо ча паваро ча. йатха̄ сасо на пат̣ибало маттена ма̄тан̇гена саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитум̣; йатха̄ коттхуко на пат̣ибало сӣхена мигаран̃н̃а̄ саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитум̣; йатха̄ ваччхако тарун̣ако дхенупако на пат̣ибало усабхена чалакакуна̄ [балаккакуна̄ (сйа̄.)] саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитум̣; йатха̄ дхан̇ко на пат̣ибало гарул̣ена венатеййена саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитум̣; йатха̄ чан̣д̣а̄ло на пат̣ибало ран̃н̃а̄ чаккаваттина̄ саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитум̣; йатха̄ пам̣суписа̄чако на пат̣ибало индена деваран̃н̃а̄ саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитум̣; евамева пасӯро парибба̄джако на пат̣ибало дхонена буддхена бхагавата̄ саддхим̣ йугам̣ сама̄гамам̣ сама̄гантва̄ йугагга̄хам̣ ган̣хитва̄ са̄каччхетум̣ саллапитум̣ са̄каччхам̣ сама̄паджджитум̣. там̣ кисса хету? пасӯро парибба̄джако хӣнапан̃н̃о нихӣнапан̃н̃о омакапан̃н̃о ла̄макапан̃н̃о чхатуккапан̃н̃о париттапан̃н̃о. со хи бхагава̄ маха̄пан̃н̃о путхупан̃н̃о ха̄сапан̃н̃о джаванапан̃н̃о тиккхапан̃н̃о ниббедхикапан̃н̃о, пан̃н̃а̄пабхедакусало пабхиннан̃а̄н̣о адхигатапат̣исамбхидо, чатувеса̄раджджаппатто дасабаладха̄рӣ, пуриса̄сабхо пурисасӣхо пурисана̄го пуриса̄джан̃н̃о пурисадхорайхо, анантан̃а̄н̣о анантатеджо анантайасо ад̣д̣хо махаддхано дханава̄, нета̄ винета̄ анунета̄, пан̃н̃а̄пета̄ ниджджха̄пета̄ пеккхета̄ паса̄дета̄. со хи бхагава̄ ануппаннасса маггасса уппа̄дета̄, асан̃джа̄тасса маггасса сан̃джанета̄, анаккха̄тасса маггасса аккха̄та̄, магган̃н̃ӯ маггавидӯ маггаковидо магга̄нуга̄ ча панасса етарахи са̄вака̄ вихаранти паччха̄ саманна̄гата̄.
со хи бхагава̄ джа̄нам̣ джа̄на̄ти пассам̣ пассати, чаккхубхӯто н̃а̄н̣абхӯто дхаммабхӯто брахмабхӯто, ватта̄ паватта̄ аттхасса ниннета̄ аматасса да̄та̄ дхаммасса̄мӣ татха̄гато; наттхи тасса бхагавато ан̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ авидитам̣ асаччхикатам̣ апхасситам̣ [апхуситам̣ (сйа̄.)] пан̃н̃а̄йа. атӣтам̣ ана̄гатам̣ паччуппаннам̣ упа̄да̄йа саббе дхамма̄ сабба̄ка̄рена буддхасса бхагавато н̃а̄н̣амукхе а̄па̄тхам̣ а̄гаччханти. йам̣ кин̃чи неййам̣ на̄ма аттхи дхаммам̣ джа̄нитаббам̣. аттаттхо ва̄ параттхо ва̄ убхайаттхо ва̄ дит̣т̣хадхаммико ва̄ аттхо, сампара̄йико ва̄ аттхо, утта̄но ва̄ аттхо, гамбхӣро ва̄ аттхо, гӯл̣хо ва̄ аттхо, пат̣иччханно ва̄ аттхо, неййо ва̄ аттхо, нӣто ва̄ аттхо, анаваджджо ва̄ аттхо, никкилесо ва̄ аттхо, вода̄но ва̄ аттхо, параматтхо ва̄ аттхо, саббам̣ там̣ антобуддхан̃а̄н̣е париваттати.
саббам̣ ка̄йакаммам̣ буддхасса бхагавато н̃а̄н̣а̄нупариватти, саббам̣ вачӣкаммам̣ н̃а̄н̣а̄нупариватти, саббам̣ манокаммам̣ н̃а̄н̣а̄нупариватти. атӣте буддхасса бхагавато аппат̣ихатам̣ н̃а̄н̣ам̣, ана̄гате аппат̣ихатам̣ н̃а̄н̣ам̣, паччуппанне аппат̣ихатам̣ н̃а̄н̣ам̣, йа̄ватакам̣ неййам̣ та̄ватакам̣ н̃а̄н̣ам̣, йа̄ватакам̣ н̃а̄н̣ам̣ та̄ватакам̣ неййам̣, неййапарийантикам̣ н̃а̄н̣ам̣, н̃а̄н̣апарийантикам̣ неййам̣, неййам̣ атиккамитва̄ н̃а̄н̣ам̣ наппаваттати, н̃а̄н̣ам̣ атиккамитва̄ неййапатхо наттхи. ан̃н̃аман̃н̃апарийантат̣т̣ха̄йино те дхамма̄. йатха̄ двиннам̣ самуггапат̣ала̄нам̣ самма̄ пхусита̄нам̣ хет̣т̣химам̣ самуггапат̣алам̣ упаримам̣ на̄тиваттати, упаримам̣ самуггапат̣алам̣ хет̣т̣химам̣ на̄тиваттати ан̃н̃аман̃н̃апарийантат̣т̣ха̄йино; евамева буддхасса бхагавато неййан̃ча н̃а̄н̣ан̃ча ан̃н̃аман̃н̃апарийантат̣т̣ха̄йино; йа̄ватакам̣ неййам̣ та̄ватакам̣ н̃а̄н̣ам̣, йа̄ватакам̣ н̃а̄н̣ам̣ та̄ватакам̣ неййам̣, неййапарийантикам̣ н̃а̄н̣ам̣, н̃а̄н̣апарийантикам̣ неййам̣, неййам̣ атиккамитва̄ н̃а̄н̣ам̣ наппаваттати, н̃а̄н̣ам̣ атиккамитва̄ неййапатхо наттхи. ан̃н̃аман̃н̃апарийантат̣т̣ха̄йино те дхамма̄ саббадхаммесу буддхасса бхагавато н̃а̄н̣ам̣ паваттати.
саббе дхамма̄ буддхасса бхагавато а̄ваджджанапат̣ибаддха̄ а̄кан̇кхапат̣ибаддха̄ манасика̄рапат̣ибаддха̄ читтуппа̄дапат̣ибаддха̄. саббасаттесу буддхасса бхагавато н̃а̄н̣ам̣ паваттати, саббесан̃ча сатта̄нам̣ бхагава̄ а̄сайам̣ джа̄на̄ти анусайам̣ джа̄на̄ти чаритам̣ джа̄на̄ти адхимуттим̣ джа̄на̄ти. аппараджаккхе маха̄раджаккхе тиккхиндрийе мудиндрийе сва̄ка̄ре два̄ка̄ре сувин̃н̃а̄пайе дувин̃н̃а̄пайе бхабба̄бхаббе сатте паджа̄на̄ти. садевако локо сама̄рако сабрахмако сассаман̣абра̄хман̣ӣ паджа̄ садеваманусса̄ антобуддхан̃а̄н̣е париваттати.
йатха̄ йе кечи маччхакаччхапа̄ антамасо тимитимин̇галам̣ упа̄да̄йа антомаха̄самудде париваттанти; евамева садевако локо сама̄рако сабрахмако сассаман̣абра̄хман̣ӣ паджа̄ садеваманусса̄ антобуддхан̃а̄н̣е париваттати. йатха̄ йе кечи паккхӣ антамасо гарул̣ам̣ венатеййам̣ упа̄да̄йа а̄ка̄сасса падесе париваттанти; евамева йепи те са̄рипуттасама̄ пан̃н̃а̄йа тепи буддхан̃а̄н̣асса падесе париваттанти. буддхан̃а̄н̣ам̣ деваманусса̄нам̣ пан̃н̃ам̣ пхаритва̄ абхибхавитва̄ тит̣т̣хатийева.
йепи те кхаттийапан̣д̣ита̄ бра̄хман̣апан̣д̣ита̄ гахапатипан̣д̣ита̄ саман̣апан̣д̣ита̄ нипун̣а̄ катапараппава̄да̄ ва̄лаведхирӯпа̄. вобхинданта̄ [те бхинданта̄ (ка.)] ман̃н̃е чаранти пан̃н̃а̄гатена дит̣т̣хигата̄ни. те пан̃хе абхисан̇кхаритва̄ абхисан̇кхаритва̄ татха̄гате упасан̇камитва̄ пуччханти гӯл̣ха̄ни ча пат̣иччханна̄ни ча. катхита̄ висаджджита̄ва те пан̃ха̄ бхагавата̄ хонти ниддит̣т̣хака̄ран̣а̄ упаккхиттака̄ ча. те бхагавато сампаджджанти. атха кхо бхагава̄ва таттха атирочати йадидам̣ пан̃н̃а̄йа̄ти – дхонена йугам̣ сама̄гама̄, на хи твам̣ саккхаси сампайа̄таве.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘атха твам̣ павитаккама̄гама̄, манаса̄ дит̣т̣хигата̄ни чинтайанто;
дхонена йугам̣ сама̄гама̄, на хи твам̣ саккхаси сампайа̄таве’’ти.
пасӯрасуттаниддесо ат̣т̣хамо.