11. калахавива̄дасуттаниддесо
атха калахавива̄дасуттаниддесам̣ ваккхати –
97. кутопахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄, паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча;
ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча, кутопахӯта̄ те тадин̇гха брӯхи.
кутопахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄ти. калахоти екена а̄ка̄рена калахо; вива̄дотипи тан̃н̃ева. йо калахо со вива̄до, йо вива̄до со калахо. атха ва̄ апарена а̄ка̄рена вива̄до вуччати калахасса пуббабха̄го вива̄до. ра̄джа̄нопи ра̄джӯхи виваданти, кхаттийа̄пи кхаттийехи виваданти, бра̄хман̣а̄пи бра̄хман̣ехи виваданти, гахапатӣпи гахапатӣхи виваданти, ма̄та̄пи путтена вивадати, путтопи ма̄тара̄ вивадати, пита̄пи путтена вивадати, путтопи питара̄ вивадати, бха̄та̄пи бха̄тара̄ вивадати, бха̄та̄пи бхагинийа̄ вивадати, бхагинӣпи бха̄тара̄ вивадати, саха̄йопи саха̄йена вивадати – айам̣ вива̄до. катамо калахо? а̄га̄рика̄ дан̣д̣апасута̄ ка̄йена ва̄ча̄йа калахам̣ каронти, паббаджита̄ а̄паттим̣ а̄паджджанта̄ ка̄йена ва̄ча̄йа калахам̣ каронти – айам̣ калахо.
кутопахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄ти. калаха̄ ча вива̄да̄ ча кутопахӯта̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти калахасса ча вива̄дасса ча мӯлам̣ пуччхати, хетум̣ пуччхати, нида̄нам̣ пуччхати, самбхавам̣ пуччхати, пабхавам̣ пуччхати, самут̣т̣ха̄нам̣ пуччхати, а̄ха̄рам̣ пуччхати, а̄рамман̣ам̣ пуччхати, паччайам̣ пуччхати, самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати [аджджхосати (сӣ.)] паса̄детӣти – кутопахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄.
паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча̄ти. паридевоти н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, сӣлабйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, дит̣т̣хибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ бйасанена саманна̄гатасса, ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ дуккхадхаммена пхут̣т̣хасса, а̄дево паридево, а̄девана̄ паридевана̄, а̄девитаттам̣ паридевитаттам̣, ва̄ча̄ пала̄по виппала̄по ла̄лаппо ла̄лаппа̄йана̄ ла̄лаппа̄йитаттам̣. сокоти н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, бхогарогасӣладит̣т̣хибйасанена ва̄ пхут̣т̣хасса, ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ бйасанена саманна̄гатасса, ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ дуккхадхаммена пхут̣т̣хасса, соко сочана̄ сочитаттам̣, антосоко антопарисоко, антод̣а̄хо антопарид̣а̄хо, четасо париджджха̄йана̄ доманассам̣ сокасаллам̣. маччхаранти пан̃ча маччхарийа̄ни – а̄ва̄самаччхарийам̣, куламаччхарийам̣, ла̄бхамаччхарийам̣, ван̣н̣амаччхарийам̣, дхаммамаччхарийам̣. йам̣ еварӯпам̣ маччхарийам̣ маччхара̄йанам̣ маччхара̄йитаттам̣ вевиччхам̣ кадарийам̣ кат̣укан̃чуката̄ аггахитаттам̣ читтасса – идам̣ вуччати маччхарийам̣. апи ча, кхандхамаччхарийампи маччхарийам̣, дха̄тумаччхарийампи маччхарийам̣, а̄йатанамаччхарийампи маччхарийам̣ га̄хо. идам̣ вуччати маччхарийанти – паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча.
ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча̄ти. ма̄ноти идхекаччо ма̄нам̣ джанети джа̄тийа̄ ва̄ готтена ва̄ колапуттийена ва̄ ван̣н̣апоккхарата̄йа ва̄ дханена ва̄ аджджхенена ва̄ камма̄йатанена ва̄ сиппа̄йатанена ва̄ виджджа̄т̣т̣ха̄нена ва̄ сутена ва̄ пат̣ибха̄нена ва̄ ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ ваттхуна̄. атима̄ноти идхекаччо парам̣ атиман̃н̃ати джа̄тийа̄ ва̄ готтена ва̄…пе… ан̃н̃атаран̃н̃атарена ва̄ ваттхуна̄. песун̃н̃анти идхекаччо писун̣ава̄чо хоти – ито сутва̄ амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа. ити самагга̄нам̣ ва̄ бхетта̄, бхинна̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄, вагга̄ра̄мо ваггарато вагганандӣ ваггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти – идам̣ вуччати песун̃н̃ам̣. апи ча двӣхи ка̄ран̣ехи песун̃н̃ам̣ упасам̣харати – пийакамйата̄йа ва̄ бхеда̄дхиппа̄йена ва̄. катхам̣ пийакамйата̄йа песун̃н̃ам̣ упасам̣харати? имасса пийо бхависса̄ми, мана̄по бхависса̄ми, висса̄сико бхависса̄ми, аббхантарико бхависса̄ми, сухадайо бхависса̄мӣти – евам̣ пийакамйата̄йа песун̃н̃ам̣ упасам̣харати. катхам̣ бхеда̄дхиппа̄йена песун̃н̃ам̣ упасам̣харати? катхам̣ име на̄на̄ ассу, вина̄ ассу, вагга̄ ассу, двидха̄ ассу, дведжджха̄ ассу, две паккха̄ ассу, бхиджджеййум̣ на сама̄гаччхеййум̣, дуккхам̣ на пха̄су вихареййунти – евам̣ бхеда̄дхиппа̄йена песун̃н̃ам̣ упасам̣харатӣти – ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча.
кутопахӯта̄ те тадин̇гха брӯхӣти. калахо ча вива̄до ча паридево ча соко ча маччхарийан̃ча ма̄но ча атима̄но ча песун̃н̃ан̃ча̄ти – име ат̣т̣ха килеса̄ кутопахӯта̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти. имесам̣ ат̣т̣ханнам̣ килеса̄нам̣ мӯлам̣ пуччхати, хетум̣ пуччхати, нида̄нам̣ пуччхати, самбхавам̣ пуччхати, пабхавам̣ пуччхати, самут̣т̣ха̄нам̣ пуччхати, а̄ха̄рам̣ пуччхати, а̄рамман̣ам̣ пуччхати, паччайам̣ пуччхати, самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – кутопахӯта̄ те тадин̇гхам̣ брӯхӣти. ин̇гха брӯхи а̄чиккха десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара вибхаджа утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – кутопахӯта̄ те тадин̇гха брӯхи.
тена̄ха со ниммито –
‘‘кутопахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄, паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча;
ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча, кутопахӯта̄ те тадин̇гха брӯхӣ’’ти.
98. пийаппахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄, паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча;
ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча, маччхерайутта̄ калаха̄ вива̄да̄;
вива̄даджа̄тесу ча песун̣а̄ни.
пийаппахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄, паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча̄ти. пийа̄ти две пийа̄ – сатта̄ ва̄ сан̇кха̄ра̄ ва̄. катаме сатта̄ пийа̄? идха йасса те хонти аттхака̄ма̄ хитака̄ма̄ пха̄сука̄ма̄ йогаккхемака̄ма̄ ма̄та̄ ва̄ пита̄ ва̄ бха̄та̄ ва̄ бхагинӣ ва̄ путто ва̄ дхӣта̄ ва̄ митта̄ ва̄ амачча̄ ва̄ н̃а̄тӣ ва̄ са̄лохита̄ ва̄ – име сатта̄ пийа̄. катаме сан̇кха̄ра̄ пийа̄? мана̄пика̄ рӯпа̄ мана̄пика̄ садда̄ мана̄пика̄ гандха̄ мана̄пика̄ раса̄ мана̄пика̄ пхот̣т̣хабба̄ – име сан̇кха̄ра̄ пийа̄.
пийам̣ ваттхум̣ аччхедасан̇кинопи калахам̣ каронти, аччхиджджантепи калахам̣ каронти, аччхиннепи калахам̣ каронти. пийам̣ ваттхум̣ випарин̣а̄масан̇кинопи калахам̣ каронти, випарин̣а̄мантепи калахам̣ каронти, випарин̣атепи калахам̣ каронти. пийам̣ ваттхум̣ аччхедасан̇кинопи виваданти, аччхиджджантепи виваданти, аччхиннепи виваданти. пийам̣ ваттхум̣ випарин̣а̄масан̇кинопи виваданти, випарин̣а̄мантепи виваданти, випарин̣атепи виваданти. пийам̣ ваттхум̣ аччхедасан̇кинопи паридеванти, аччхиджджантепи паридеванти, аччхиннепи паридеванти. пийам̣ ваттхум̣ випарин̣а̄масан̇кинопи паридеванти, випарин̣а̄мантепи паридеванти, випарин̣атепи паридеванти. пийам̣ ваттхум̣ аччхедасан̇кинопи сочанти, аччхиджджантепи сочанти, аччхиннепи сочанти. пийам̣ ваттхум̣ випарин̣а̄масан̇кинопи сочанти, випарин̣а̄мантепи сочанти, випарин̣атепи сочанти. пийам̣ ваттхум̣ раккханти гопенти паригган̣ханти мама̄йанти маччхара̄йанти.
ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча̄ти. пийам̣ ваттхум̣ нисса̄йа ма̄нам̣ джаненти, пийам̣ ваттхум̣ нисса̄йа атима̄нам̣ джаненти. катхам̣ пийам̣ ваттхум̣ нисса̄йа ма̄нам̣ джаненти? майам̣ ла̄бхино мана̄пика̄нам̣ рӯпа̄нам̣ садда̄нам̣ гандха̄нам̣ раса̄нам̣ пхот̣т̣хабба̄нанти. евам̣ пийам̣ ваттхум̣ нисса̄йа ма̄нам̣ джаненти. катхам̣ пийам̣ ваттхум̣ нисса̄йа атима̄нам̣ джаненти? майам̣ ла̄бхино мана̄пика̄нам̣ рӯпа̄нам̣ садда̄нам̣ гандха̄нам̣ раса̄нам̣ пхот̣т̣хабба̄нам̣, име панан̃н̃е на ла̄бхино мана̄пика̄нам̣ рӯпа̄нам̣ садда̄нам̣ гандха̄нам̣ раса̄нам̣ пхот̣т̣хабба̄нанти. евам̣ пийам̣ ваттхум̣ нисса̄йа атима̄нам̣ джаненти. песун̃н̃анти идхекаччо писун̣ава̄чо хоти, ито сутва̄ амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа…пе… евам̣ бхеда̄дхиппа̄йена песун̃н̃ам̣ упасам̣харатӣти…пе… ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча.
маччхерайутта̄ калаха̄ вива̄да̄ти. калахо ча вива̄до ча паридево ча соко ча ма̄но ча атима̄но ча песун̃н̃ан̃ча̄ти – име сатта килеса̄ маччхарийе йутта̄ пайутта̄ а̄йутта̄ сама̄йутта̄ти – маччхерайутта̄ калаха̄ вива̄да̄.
вива̄даджа̄тесу ча песун̣а̄нӣти. вива̄де джа̄те сан̃джа̄те ниббатте абхиниббатте па̄тубхӯте песун̃н̃ам̣ упасам̣харанти; ито сутва̄ амутра аккха̄йанти имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ имесам̣ аккха̄йанти амӯсам̣ бхеда̄йа. ити самагга̄нам̣ ва̄ бхетта̄ро, бхинна̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ро, вагга̄ра̄ма̄ ваггарата̄ вагганандӣ ваггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ро хонти – идам̣ вуччати песун̃н̃ам̣. апи ча двӣхи ка̄ран̣ехи песун̃н̃ам̣ упасам̣харанти – пийакамйата̄йа ва̄ бхеда̄дхиппа̄йена ва̄. катхам̣ пийакамйата̄йа песун̃н̃ам̣ упасам̣харанти? имасса пийа̄ бхависса̄ма, мана̄па̄ бхависса̄ма, висса̄сика̄ бхависса̄ма, аббхантарика̄ бхависса̄ма, сухадайа̄ бхависса̄ма̄ти. евам̣ пийакамйата̄йа песун̃н̃ам̣ упасам̣харанти. катхам̣ бхеда̄дхиппа̄йена песун̃н̃ам̣ упасам̣харанти? ‘‘катхам̣ име на̄на̄ ассу, вина̄ ассу, вагга̄ ассу, дведха̄ ассу, дведжджха̄ ассу, две паккха̄ ассу, бхиджджеййум̣ на сама̄гаччхеййум̣, дуккхам̣ на пха̄су вихареййу’’нти – евам̣ бхеда̄дхиппа̄йена песун̃н̃ам̣ упасам̣харантӣти – вива̄даджа̄тесу ча песун̣а̄ни.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘пийаппахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄, паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча;
ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча, маччхерайутта̄ калаха̄ вива̄да̄;
вива̄даджа̄тесу ча песун̣а̄нӣ’’ти.
99. пийа̄ су локасмим̣ кутонида̄на̄, йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локе;
а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча кутонида̄на̄, йе сампара̄йа̄йа нарасса хонти.
пийа̄ су локасмим̣ кутонида̄на̄ти. пийа̄ кутонида̄на̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти пийа̄нам̣ мӯлам̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – пийа̄ су локасмим̣ кутонида̄на̄.
йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локети. йе ча̄пӣти кхаттийа̄ ча бра̄хман̣а̄ ча весса̄ ча судда̄ ча гахат̣т̣ха̄ ча паббаджита̄ ча дева̄ ча манусса̄ ча. лобха̄ти йо лобхо луббхана̄ луббхитаттам̣ са̄ра̄го са̄раджджана̄ са̄раджджитаттам̣ абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. вичарантӣти вичаранти вихаранти ирийанти ваттанти па̄ленти йапенти йа̄пенти. локети апа̄йалоке мануссалоке девалоке кхандхалоке дха̄тулоке а̄йатаналокети – йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локе.
а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча кутонида̄на̄ти. а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча кутонида̄на̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти а̄са̄йа ча нит̣т̣ха̄йа ча мӯлам̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча кутонида̄на̄. йе сампара̄йа̄йа нарасса хонтӣти. йе нарасса пара̄йана̄ хонти дӣпа̄ хонти та̄н̣а̄ хонти лен̣а̄ хонти саран̣а̄ хонти нит̣т̣ха̄ пара̄йана̄ хонтӣти – йе сампара̄йа̄йа нарасса хонти.
тена̄ха со ниммито –
‘‘пийа̄ су локасмим̣ кутонида̄на̄, йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локе;
а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча кутонида̄на̄, йе сампара̄йа̄йа нарасса хонтӣ’’ти.
100. чханда̄нида̄на̄ни пийа̄ни локе, йе ча̄пи [йе ва̄пи (сйа̄.)] лобха̄ вичаранти локе;
а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча итонида̄на̄, йе сампара̄йа̄йа нарасса хонти.
чханда̄нида̄на̄ни пийа̄ни локети. чхандоти йо ка̄месу ка̄маччхандо ка̄мара̄го ка̄манандӣ ка̄матан̣ха̄ ка̄маснехо ка̄мапарил̣а̄хо ка̄мамуччха̄ ка̄маджджхоса̄нам̣ ка̄могхо ка̄майого ка̄мупа̄да̄нам̣ ка̄маччханданӣваран̣ам̣. апи ча пан̃ча чханда̄ – парийесаначчхандо, пат̣ила̄бхаччхандо, парибхогаччхандо, саннидхиччхандо, висаджджаначчхандо. катамо парийесаначчхандо? идхекаччо аджджхоситойева аттхико чхандаджа̄то рӯпе парийесати, садде… гандхе… расе… пхот̣т̣хаббе парийесати – айам̣ парийесаначчхандо. катамо пат̣ила̄бхаччхандо? идхекаччо аджджхоситойева аттхико чхандаджа̄то рӯпе пат̣илабхати, садде… гандхе… расе… пхот̣т̣хаббе пат̣илабхати – айам̣ пат̣ила̄бхаччхандо. катамо парибхогаччхандо? идхекаччо аджджхоситойева аттхико чхандаджа̄то рӯпе парибхун̃джати, садде… гандхе… расе… пхот̣т̣хаббе парибхун̃джати – айам̣ парибхогаччхандо. катамо саннидхиччхандо? идхекаччо аджджхоситойева аттхико чхандаджа̄то дханасанничайам̣ кароти ‘‘а̄пада̄су бхависсатӣ’’ти – айам̣ саннидхиччхандо. катамо висаджджаначчхандо? идхекаччо аджджхоситойева аттхико чхандаджа̄то дханам̣ висаджджети хаттха̄роха̄нам̣ асса̄роха̄нам̣ ратхика̄нам̣ дхануггаха̄нам̣ паттика̄нам̣ ‘‘име мам̣ раккхиссанти гописсанти сампарива̄риссантӣ’’ти – айам̣ висаджджаначчхандо. пийа̄нӣти две пийа̄ – сатта̄ ва̄ сан̇кха̄ра̄ ва̄…пе… име сатта̄ пийа̄…пе… име сан̇кха̄ра̄ пийа̄. чханда̄нида̄на̄ни пийа̄ни локети. пийа̄ чханданида̄на̄ чхандасамудайа̄ чхандаджа̄тика̄ чхандапабхава̄ти – чханда̄нида̄на̄ни пийа̄ни локе.
йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локети. йе ча̄пӣти кхаттийа̄ ча бра̄хман̣а̄ ча весса̄ ча судда̄ ча гахат̣т̣ха̄ ча паббаджита̄ ча дева̄ ча манусса̄ ча. лобха̄ти йо лобхо луббхана̄ луббхитаттам̣ са̄ра̄го са̄раджджана̄ са̄раджджитаттам̣ абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. вичарантӣти вичаранти вихаранти ирийанти ваттанти па̄ленти йапенти йа̄пенти. локети апа̄йалоке…пе… а̄йатаналокети – йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локе.
а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча итонида̄на̄ти. а̄са̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. нит̣т̣ха̄ти идхекаччо рӯпе парийесанто рӯпам̣ пат̣илабхати, рӯпанит̣т̣хо хоти, садде… гандхе… расе… пхот̣т̣хаббе… кулам̣… ган̣ам̣… а̄ва̄сам̣… ла̄бхам̣… йасам̣… пасам̣сам̣… сукхам̣… чӣварам̣… пин̣д̣апа̄там̣… сена̄санам̣… гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рам̣ … суттантам̣… винайам̣… абхидхаммам̣… а̄ран̃н̃икан̇гам̣… пин̣д̣апа̄тикан̇гам̣… пам̣сукӯликан̇гам̣… течӣварикан̇гам̣… сапада̄нача̄рикан̇гам̣… кхалупаччха̄бхаттикан̇гам̣… несаджджикан̇гам̣… йатха̄сантхатикан̇гам̣… пат̣хамам̣ джха̄нам̣… дутийам̣ джха̄нам̣… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттим̣… вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄паттим̣… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ … невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ парийесанто невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ пат̣илабхати, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттинит̣т̣хо хоти.
‘‘а̄са̄йа касате кхеттам̣, бӣджам̣ а̄са̄йа ваппати;
а̄са̄йа ва̄н̣иджа̄ йанти, самуддам̣ дханаха̄рака̄;
йа̄йа а̄са̄йа тит̣т̣ха̄ми, са̄ ме а̄са̄ самиджджхатӣ’’ти.
а̄са̄йа самиддхи вуччате нит̣т̣ха̄. а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча итонида̄на̄ти. а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча ито чханданида̄на̄ чхандасамудайа̄ чхандаджа̄тика̄ чхандапабхава̄ти – а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча итонида̄на̄.
йе сампара̄йа̄йа нарасса хонтӣти. йе нарасса пара̄йана̄ хонти дӣпа̄ хонти та̄н̣а̄ хонти лен̣а̄ хонти саран̣а̄ хонти нит̣т̣ха̄ пара̄йана̄ хонтӣти – йе сампара̄йа̄йа нарасса хонти.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘чханда̄нида̄на̄ни пийа̄ни локе, йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локе;
а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча итонида̄на̄, йе сампара̄йа̄йа нарасса хонтӣ’’ти.
101. чхандо ну локасмим̣ кутонида̄но, виниччхайа̄ ча̄пи [ва̄пи (сӣ. сйа̄.)] кутопахӯта̄;
кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча, йе ча̄пи дхамма̄ саман̣ена вутта̄.
чхандо ну локасмим̣ кутонида̄ноти. чхандо кутонида̄но кутоджа̄то кутосан̃джа̄то кутониббатто кутоабхиниббатто кутопа̄тубхӯто, ким̣нида̄но ким̣самудайо ким̣джа̄тико ким̣пабхавоти чхандасса мӯлам̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – чхандо ну локасмим̣ кутонида̄но.
виниччхайа̄ ча̄пи кутопахӯта̄ти. виниччхайа̄ кутопахӯта̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти виниччхайа̄нам̣ мӯлам̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – виниччхайа̄ ча̄пи кутопахӯта̄.
кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча̄ти. кодхоти йо еварӯпо читтасса а̄гха̄то пат̣игха̄то, пат̣игхам̣ пат̣ивиродхо, копо пакопо сампакопо, досо падосо сампадосо, читтасса бйа̄патти манопадосо, кодхо куджджхана̄ куджджхитаттам̣, досо дуссана̄ дусситаттам̣, бйа̄патти бйа̄паджджана̄ бйа̄паджджитаттам̣, виродхо пат̣ивиродхо, чан̣д̣иккам̣ асуропо анаттаманата̄ читтасса. мосаваджджам̣ вуччати муса̄ва̄до. катхам̣катха̄ вуччати вичикиччха̄ти – кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча.
йе ча̄пи дхамма̄ саман̣ена вутта̄ти. йе ча̄пӣти йе кодхена ча мосаваджджена ча катхам̣катха̄йа ча сахагата̄ сахаджа̄та̄ сам̣сат̣т̣ха̄ сампайутта̄, екуппа̄да̄ еканиродха̄ екаваттхука̄ ека̄рамман̣а̄ – име вуччанти йе ча̄пи дхамма̄. атха ва̄ йе те килеса̄ ан̃н̃аджа̄тика̄ ан̃н̃авихитака̄ – име вуччанти йе ча̄пи дхамма̄. саман̣ена вутта̄ти саман̣ена самитапа̄пена бра̄хман̣ена ба̄хитапа̄падхаммена бхиккхуна̄ бхиннакилесамӯлена сабба̄кусаламӯлабандхана̄ памуттена вутта̄ павутта̄ а̄чиккхита̄ десита̄ пан̃н̃апита̄ пат̣т̣хапита̄ виват̣а̄ вибхатта̄ утта̄нӣката̄ пака̄сита̄ти – йе ча̄пи дхамма̄ саман̣ена вутта̄.
тена̄ха со ниммито –
‘‘чхандо ну локасмим̣ кутонида̄но, виниччхата̄ ча̄пи кутопахӯта̄;
кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча, йе ча̄пи дхамма̄ саман̣ена вутта̄’’ти.
102. са̄там̣ аса̄танти йама̄ху локе, тамӯпанисса̄йа пахоти чхандо;
рӯпесу дисва̄ вибхавам̣ бхаван̃ча, виниччхайам̣ куббати [кӯруте (сйа̄.)] джанту локе.
са̄там̣ аса̄танти йама̄ху локети. са̄танти сукха̄ ча ведана̄, ит̣т̣хан̃ча ваттху [ваттхум̣ (сӣ. ка.)]. аса̄танти дуккха̄ ча ведана̄, анит̣т̣хан̃ча ваттху. йама̄ху локети йам̣ а̄хам̣су йам̣ катхенти йам̣ бхан̣анти йам̣ дӣпенти йам̣ вохарантӣти – са̄там̣ аса̄танти йама̄ху локе.
тамӯпанисса̄йа пахоти чхандоти. са̄та̄са̄там̣ нисса̄йа, сукхадуккхам̣ нисса̄йа, соманассадоманассам̣ нисса̄йа, ит̣т̣ха̄нит̣т̣хам̣ нисса̄йа, анунайапат̣игхам̣ нисса̄йа чхандо пахоти пабхавати джа̄йати сан̃джа̄йати ниббаттати абхиниббаттатӣти – тамӯпанисса̄йа пахоти чхандо.
рӯпесу дисва̄ вибхавам̣ бхаван̃ча̄ти. рӯпесӯти чатта̄ро ча маха̄бхӯта̄ чатуннан̃ча маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа рӯпам̣. катамо рӯпа̄нам̣ бхаво? йо рӯпа̄нам̣ бхаво джа̄ти сан̃джа̄ти ниббатти абхиниббатти па̄тубха̄во – айам̣ рӯпа̄нам̣ бхаво. катамо рӯпа̄нам̣ вибхаво? йо рӯпа̄нам̣ кхайо вайо бхедо парибхедо аниччата̄ антарадха̄нам̣ – айам̣ рӯпа̄нам̣ вибхаво. рӯпесу дисва̄ вибхавам̣ бхаван̃ча̄ти рӯпесу бхаван̃ча вибхаван̃ча дисва̄ пасситва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ти – рӯпесу дисва̄ вибхавам̣ бхаван̃ча.
виниччхайам̣ куббати джанту локети. виниччхайа̄ти две виниччхайа̄ – тан̣ха̄виниччхайо ча, дит̣т̣хивиниччхайо ча. катхам̣ тан̣ха̄виниччхайам̣ кароти? идхекаччасса ануппанна̄ чева бхога̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча бхога̄ париккхайам̣ гаччханти. тасса евам̣ хоти – ‘‘кена ну кхо ме упа̄йена ануппанна̄ чева бхога̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча бхога̄ париккхайам̣ гаччхантӣ’’ти. тасса пана евам̣ хоти ‘‘сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄на̄нуйогам̣ ануйуттасса ме ануппанна̄ чева бхога̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча бхога̄ париккхайам̣ гаччханти; вика̄лависикха̄чарийа̄нуйогам̣ ануйуттасса ме ануппанна̄ чева бхога̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча бхога̄ париккхайам̣ гаччханти; самаджджа̄бхичаран̣ам̣ ануйуттасса ме… джутаппама̄дат̣т̣ха̄на̄нуйогам̣ ануйуттасса ме… па̄памитта̄нуйогам̣ ануйуттасса ме ануппанна̄ чева бхога̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча бхога̄ париккхайам̣ гаччханти; а̄ласйа̄нуйогам̣ ануйуттасса ме ануппанна̄ чева бхога̄ на уппаджджанти, уппанна̄ ча бхога̄ париккхайам̣ гаччхантӣ’’ти евам̣ н̃а̄н̣ам̣ катва̄ чха бхога̄нам̣ апа̄йамукха̄ни на севати, чха бхога̄нам̣ а̄йамукха̄ни севати. евампи тан̣ха̄виниччхайам̣ кароти.
атха ва̄ касийа̄ ва̄ ван̣иджджа̄йа ва̄ гораккхена ва̄ иссаттхена [иссаттена (ка. сӣ. ка.) ису + саттха] ва̄ ра̄джапорисена ва̄ сиппан̃н̃атарена ва̄ пат̣ипаджджати. евампи тан̣ха̄виниччхайам̣ кароти. катхам̣ дит̣т̣хивиниччхайам̣ кароти? чаккхусмим̣ уппанне джа̄на̄ти – ‘‘атта̄ ме уппанно’’ти, чаккхусмим̣ антарахите джа̄на̄ти – ‘‘атта̄ ме антарахито вигато ме атта̄’’ти. евампи дит̣т̣хивиниччхайам̣ кароти. сотасмим̣… гха̄насмим̣… дживха̄йа… ка̄йасмим̣… рӯпасмим̣… саддасмим̣… гандхасмим̣… расасмим̣… пхот̣т̣хаббасмим̣ уппанне джа̄на̄ти – ‘‘атта̄ ме уппанно’’ти, пхот̣т̣хаббасмим̣ антарахите джа̄на̄ти – ‘‘атта̄ ме антарахито вигато ме атта̄’’ти. евампи дит̣т̣хивиниччхайам̣ кароти джанети сан̃джанети ниббаттети абхиниббаттети. джантӯти сатто наро ма̄наво…пе… мануджо. локети апа̄йалоке …пе… а̄йатаналокети – виниччхайам̣ куббати джанту локе.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘са̄там̣ аса̄танти йама̄ху локе, тамӯпанисса̄йа пахоти чхандо;
рӯпесу дисва̄ вибхавам̣ бхаван̃ча, виниччхайам̣ куббати джанту локе’’ти.
103. кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча, етепи дхамма̄ двайамева санте;
катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхе, н̃атва̄ павутта̄ саман̣ена дхамма̄.
кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча̄ти. кодхоти йо еварӯпо читтасса а̄гха̄то пат̣игха̄то…пе… мосаваджджам̣ вуччати муса̄ва̄до. катхам̣катха̄ вуччати вичикиччха̄. ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йапи кодхо джа̄йати, анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йапи кодхо джа̄йати. ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йапи муса̄ва̄до уппаджджати, анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йапи муса̄ва̄до уппаджджати. ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йапи катхам̣катха̄ уппаджджати, анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йапи катхам̣катха̄ уппаджджати.
катхам̣ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа кодхо джа̄йати? пакатийа̄ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа кодхо джа̄йати. анаттхам̣ ме ачарӣти кодхо джа̄йати, анаттхам̣ ме чаратӣти кодхо джа̄йати, анаттхам̣ ме чариссатӣти кодхо джа̄йати; пийасса ме мана̄пасса анаттхам̣ ачари … анаттхам̣ чарати… анаттхам̣ чариссатӣти кодхо джа̄йати; аппийасса ме амана̄пасса аттхам̣ ачари… аттхам̣ чарати… аттхам̣ чариссатӣти кодхо джа̄йати. евам̣ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа кодхо джа̄йати.
катхам̣ ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа кодхо джа̄йати? ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ аччхедасан̇кинопи кодхо джа̄йати, аччхиджджантепи кодхо джа̄йати, аччхиннепи кодхо джа̄йати. ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ випарин̣а̄масан̇кинопи кодхо джа̄йати, випарин̣а̄мантепи кодхо джа̄йати, випарин̣атепи кодхо джа̄йати. евам̣ ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа кодхо джа̄йати.
катхам̣ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа муса̄ва̄до уппаджджати? идхекаччо андубандханена [аддубандханена (сйа̄. ка.)] ва̄ баддхо [бандхо (сйа̄. ка.)]; тасса бандханасса моккхаттха̄йа сампаджа̄намуса̄ бха̄сати… раджджубандханена ва̄ баддхо… сан̇кхаликабандханена ва̄ баддхо… веттабандханена ва̄ баддхо… лата̄бандханена ва̄ баддхо… паккхепабандханена ва̄ баддхо… париккхепабандханена ва̄ баддхо… га̄манигаманагарарат̣т̣хабандханена ва̄ баддхо… джанападабандханена ва̄ баддхо; тасса бандханасса моккхаттха̄йа сампаджа̄намуса̄ бха̄сати. евам̣ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа муса̄ва̄до уппаджджатӣти.
катхам̣ ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа муса̄ва̄до уппаджджати? идхекаччо мана̄пика̄нам̣ [мана̄па̄нам̣ (сӣ.)] рӯпа̄нам̣ хету сампаджа̄намуса̄ бха̄сати… мана̄пика̄нам̣ садда̄нам̣… гандха̄нам̣… раса̄нам̣… пхот̣т̣хабба̄нам̣ хету… чӣварахету… пин̣д̣апа̄тахету… сена̄санахету… гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рахету сампаджа̄намуса̄ бха̄сати. евам̣ ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа муса̄ва̄до уппаджджати.
катхам̣ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа катхам̣катха̄ уппаджджати? ‘‘муччисса̄ми [мун̃чисса̄ми (сӣ.)] ну кхо чаккхурогато, на ну кхо муччисса̄ми чаккхурогато. муччисса̄ми ну кхо сотарогато… гха̄нарогато… дживха̄рогато… ка̄йарогато… сӣсарогато… кан̣н̣арогато… мукхарогато… муччисса̄ми ну кхо дантарогато, на ну кхо муччисса̄ми дантарогато’’ти. евам̣ анит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа катхам̣катха̄ уппаджджати.
катхам̣ ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа катхам̣катха̄ уппаджджати? ‘‘лабхисса̄ми ну кхо мана̄пике [мана̄пийе (сӣ. ка.)] рӯпе, на ну кхо лабхисса̄ми мана̄пике рӯпе. лабхисса̄ми ну кхо мана̄пике садде… гандхе… расе… пхот̣т̣хаббе… кулам̣… ган̣ам̣… а̄ва̄сам̣… ла̄бхам̣… йасам̣… пасам̣сам̣… сукхам̣… чӣварам̣… пин̣д̣апа̄там̣… сена̄санам̣… гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра’’нти. евам̣ ит̣т̣хам̣ ваттхум̣ нисса̄йа катхам̣катха̄ уппаджджатӣти – кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча.
етепи дхамма̄ двайамева сантети. са̄та̄са̄те санте, сукхадуккхе санте, соманассадоманассе санте, ит̣т̣ха̄нит̣т̣хе санте, анунайапат̣игхе санте сам̣виджджама̄не аттхи упалаббхама̄нети – етепи дхамма̄ двайамева санте.
катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхети. н̃а̄н̣ампи н̃а̄н̣апатхо, н̃а̄н̣асса а̄рамман̣ампи н̃а̄н̣апатхо, н̃а̄н̣асахабхунопи дхамма̄ н̃а̄н̣апатхо. йатха̄ арийамагго арийапатхо, девамагго девапатхо, брахмамагго брахмапатхо; евамева н̃а̄н̣ампи н̃а̄н̣апатхо, н̃а̄н̣асса а̄рамман̣ампи н̃а̄н̣апатхо, н̃а̄н̣асахабхунопи дхамма̄ н̃а̄н̣апатхо.
сиккхети тиссо сиккха̄ – адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄. катама̄ адхисӣласиккха̄? идха бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно, ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу, кхуддако сӣлаккхандхо… маханто сӣлаккхандхо… сӣлам̣ патит̣т̣ха̄ а̄ди чаран̣ам̣ сам̣йамо сам̣варо мукхам̣ памукхам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄ – айам̣ адхисӣласиккха̄. катама̄ адхичиттасиккха̄? идха бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати – айам̣ адхичиттасиккха̄. катама̄ адхипан̃н̃а̄сиккха̄? идха бхиккху пан̃н̃ава̄ хоти, удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа саманна̄гато арийа̄йа ниббедхика̄йа самма̄дуккхаккхайага̄минийа̄. со ‘‘идам̣ дуккха’’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘име а̄сава̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘‘айам̣ а̄саваниродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти – айам̣ адхипан̃н̃а̄сиккха̄.
катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхети. катхам̣катхӣ пуггало сакан̇кхо савилекхо садвел̣хако савичикиччхо, н̃а̄н̣а̄дхигама̄йа н̃а̄н̣апхусана̄йа н̃а̄н̣асаччхикирийа̄йа адхисӣлампи сиккхеййа, адхичиттампи сиккхеййа, адхипан̃н̃ампи сиккхеййа; има̄ тиссо сиккха̄йо а̄ваджджанто сиккхеййа, джа̄нанто сиккхеййа, пассанто сиккхеййа, паччавеккханто сиккхеййа, читтам̣ адхит̣т̣хаханто сиккхеййа, саддха̄йа адхимуччанто сиккхеййа, вӣрийам̣ пагган̣ханто сиккхеййа, сатим̣ упат̣т̣хаханто сиккхеййа, читтам̣ сама̄даханто сиккхеййа, пан̃н̃а̄йа паджа̄нанто сиккхеййа, абхин̃н̃еййам̣ абхиджа̄нанто сиккхеййа, парин̃н̃еййам̣ париджа̄нанто сиккхеййа, паха̄таббам̣ паджаханто сиккхеййа, бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхеййа, саччхика̄таббам̣ саччхикаронто сиккхеййа а̄чареййа сама̄чареййа сама̄да̄йа ваттеййа̄ти – катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхе.
н̃атва̄ павутта̄ саман̣ена дхамма̄ти. н̃атва̄ти н̃атва̄ джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ вутта̄ павутта̄ а̄чиккхита̄ десита̄ пан̃н̃апита̄ пат̣т̣хапита̄ виват̣а̄ вибхатта̄ утта̄нӣката̄ [утта̄ним̣ ката̄ (ка.)] пака̄сита̄. ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄’’ти н̃атва̄ джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ вутта̄ павутта̄ а̄чиккхита̄ десита̄ пан̃н̃апита̄ пат̣т̣хапита̄ виват̣а̄ вибхатта̄ утта̄нӣката̄ пака̄сита̄, ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ дуккха̄’’ти… ‘‘саббе дхамма̄ анатта̄’’ти… ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’ти…пе… ‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’нти… ‘‘авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’’ти…пе… ‘‘джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’’ти… ‘‘идам̣ дуккха’’нти…пе… ‘‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти… ‘‘име а̄сава̄’’ти…пе… ‘‘айам̣ а̄саваниродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти… ‘‘име дхамма̄ абхин̃н̃еййа̄’’ти… ‘‘име дхамма̄ парин̃н̃еййа̄’’ти… ‘‘име дхамма̄ паха̄табба̄’’ти… ‘‘име дхамма̄ бха̄ветабба̄’’ти… ‘‘име дхамма̄ саччхика̄табба̄’’ти… чханнам̣ пхасса̄йатана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча… пан̃чаннам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣… чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣… ‘‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣ саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти н̃атва̄ джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ вутта̄ павутта̄ а̄чиккхита̄ десита̄ пан̃н̃апита̄ пат̣т̣хапита̄ виват̣а̄ вибхатта̄ утта̄нӣката̄ пака̄сита̄.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘абхин̃н̃а̄йа̄хам̣, бхиккхаве, дхаммам̣ десеми, но анабхин̃н̃а̄йа. санида̄на̄хам̣, бхиккхаве, дхаммам̣ десеми, но анида̄нам̣. саппа̄т̣иха̄рийа̄хам̣, бхиккхаве, дхаммам̣ десеми, но аппа̄т̣иха̄рийам̣. тасса майхам̣, бхиккхаве, абхин̃н̃а̄йа дхаммам̣ десайато, но анабхин̃н̃а̄йа, санида̄нам̣ дхаммам̣ десайато, но анида̄нам̣, саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десайато, но аппа̄т̣иха̄рийам̣, каран̣ӣйо ова̄до, каран̣ӣйа̄ ануса̄санӣ. алан̃ча пана, бхиккхаве, во тут̣т̣хийа̄ алам̣ па̄моджджа̄йа алам̣ соманасса̄йа самма̄самбуддхо бхагава̄, сва̄ккха̄то дхаммо, суппат̣ипанно сан̇гхоти. имасмин̃ча пана веййа̄каран̣асмим̣ бхан̃н̃ама̄не дасасахассӣ локадха̄ту акампиттха̄’’ти – н̃атва̄ павутта̄ саман̣ена дхамма̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘кодхо мосаваджджан̃ча катхам̣катха̄ ча, етепи дхамма̄ двайамева санте;
катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхе, н̃атва̄ павутта̄ саман̣ена дхамма̄’’ти.
104. са̄там̣ аса̄тан̃ча кутонида̄на̄, кисмим̣ асанте на бхаванти хете;
вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣, етам̣ ме пабрӯхи йатонида̄нам̣.
са̄там̣ аса̄тан̃ча кутонида̄на̄ти. са̄та̄ аса̄та̄ кутонида̄на̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти са̄та̄са̄та̄нам̣ мӯлам̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – са̄там̣ аса̄тан̃ча кутонида̄на̄.
кисмим̣ асанте на бхаванти хетети. кисмим̣ асанте асам̣виджджама̄не наттхи анупалаббхама̄не са̄та̄са̄та̄ на бхаванти наппабхаванти на джа̄йанти на сан̃джа̄йанти на ниббаттанти на абхиниббаттантӣти – кисмим̣ асанте на бхаванти хете.
вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтханти. катамо са̄та̄са̄та̄нам̣ бхаво? йо са̄та̄са̄та̄нам̣ бхаво пабхаво джа̄ти сан̃джа̄ти ниббатти абхиниббатти па̄тубха̄во – айам̣ са̄та̄са̄та̄нам̣ бхаво. катамо са̄та̄са̄та̄нам̣ вибхаво? йо са̄та̄са̄та̄нам̣ кхайо вайо бхедо парибхедо аниччата̄ антарадха̄нам̣ – айам̣ са̄та̄са̄та̄нам̣ вибхаво. йаметаматтханти йам̣ параматтханти – вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣.
етам̣ ме пабрӯхи йатонида̄нанти. етанти йам̣ пуччха̄ми йам̣ йа̄ча̄ми йам̣ аджджхеса̄ми йам̣ паса̄деми. пабрӯхӣти брӯхи вадехи а̄чиккха десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара вибхаджа утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – етам̣ ме пабрӯхи. йатонида̄нанти йам̣нида̄нам̣ йам̣самудайам̣ йам̣джа̄тикам̣ йам̣пабхаванти – етам̣ ме пабрӯхи йатонида̄нам̣.
тена̄ха со ниммито –
‘‘са̄там̣ аса̄тан̃ча кутонида̄на̄, кисмим̣ асанте на бхаванти хете;
вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣, етам̣ ме пабрӯхи йатонида̄на’’нти.
105. пхассанида̄нам̣ са̄там̣ аса̄там̣, пхассе асанте на бхаванти хете;
вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣, етам̣ те пабрӯми итонида̄нам̣.
пхассанида̄нам̣ са̄там̣ аса̄танти. сукхаведанӣйам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати сукха̄ ведана̄. йа̄ тассева сукхаведанӣйасса пхассасса ниродха̄, йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ сукхаведанӣйам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппанна̄ сукха̄ ведана̄ са̄ нируджджхати, са̄ вӯпасаммати. дуккхаведанӣйам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати дуккха̄ ведана̄. йа̄ тассева дуккхаведанӣйасса пхассасса ниродха̄, йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ дуккхаведанӣйам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппанна̄ дуккха̄ ведана̄ са̄ нируджджхати, са̄ вӯпасаммати. адуккхамасукхаведанӣйам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати адуккхамасукха̄ ведана̄. йа̄ тассева адуккхамасукхаведанӣйасса пхассасса ниродха̄, йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ адуккхамасукхаведанӣйам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппанна̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ са̄ нируджджхати, вӯпасаммати. пхассанида̄нам̣ са̄там̣ аса̄танти. са̄та̄са̄та̄ пхассанида̄на̄ пхассасамудайа̄ пхассаджа̄тика̄ пхассаппабхава̄ти – пхассанида̄нам̣ са̄там̣ аса̄там̣.
пхассе асанте на бхаванти хетети. пхассе асанте асам̣виджджама̄не наттхи анупалаббхама̄не са̄та̄са̄та̄ на бхаванти наппабхаванти на джа̄йанти на сан̃джа̄йанти на ниббаттанти на̄бхиниббаттанти на па̄тубхавантӣти – пхассе асанте на бхаванти хете.
вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтханти. бхавадит̣т̣хипи пхассанида̄на̄, вибхавадит̣т̣хипи пхассанида̄на̄. йаметаматтханти йам̣ параматтханти – вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣.
етам̣ те пабрӯми итонида̄нанти. етанти йам̣ пуччхаси йам̣ йа̄часи йам̣ аджджхесаси йам̣ паса̄деси. пабрӯмӣти брӯми а̄чиккха̄ми десеми пан̃н̃апеми пат̣т̣хапеми вивара̄ми вибхаджа̄ми утта̄нӣкароми пака̄семӣти – етам̣ те пабрӯми. итонида̄нанти ито пхассанида̄нам̣ пхассасамудайам̣ пхассаджа̄тикам̣ пхассаппабхаванти – етам̣ те пабрӯми итонида̄нам̣.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘пхассанида̄нам̣ са̄там̣ аса̄там̣, пхассе асанте на бхаванти хете;
вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣, етам̣ те пабрӯми итонида̄на’’нти.
106. пхассо ну локасмим̣ кутонида̄но, париггаха̄ ча̄пи [ва̄пи (сӣ. сйа̄.)] кутопахӯта̄;
кисмим̣ асанте на маматтаматтхи, кисмим̣ вибхӯте на пхусанти пхасса̄.
пхассо ну локасмим̣ кутонида̄ноти. пхассо кутонида̄но кутоджа̄то кутосан̃джа̄то кутониббатто кутоабхиниббатто кутопа̄тубхӯто, ким̣нида̄но ким̣самудайо ким̣джа̄тико ким̣пабхавоти пхассасса мӯлам̣ пуччхати хетум̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – пхассо ну локасмим̣ кутонида̄но.
париггаха̄ ча̄пи кутопахӯта̄ти париггаха̄ кутопахӯта̄ кутоджа̄та̄ кутосан̃джа̄та̄ кутониббатта̄ кутоабхиниббатта̄ кутопа̄тубхӯта̄, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄ти париггаха̄нам̣ мӯлам̣ пуччхати хетум̣ пуччхати…пе… самудайам̣ пуччхати папуччхати йа̄чати аджджхесати паса̄детӣти – париггаха̄ ча̄пи кутопахӯта̄.
кисмим̣ асанте на маматтаматтхӣти. кисмим̣ асанте асам̣виджджама̄не наттхи анупалаббхама̄не маматта̄ наттхи на санти на сам̣виджджанти нупалаббханти, пахӣна̄ самуччхинна̄ вӯпасанта̄ пат̣ипассаддха̄ абхаббуппаттика̄ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄ти – кисмим̣ асанте на маматтаматтхи.
кисмим̣ вибхӯте на пхусанти пхасса̄ти. кисмим̣ вибхӯте вибхавите атикканте саматикканте вӣтиватте пхасса̄ на пхусантӣти – кисмим̣ вибхӯте на пхусанти пхасса̄.
тена̄ха со ниммито –
‘‘пхассо ну локасмим̣ кутонида̄но, париггаха̄ ча̄пи кутопахӯта̄;
кисмим̣ асанте на маматтаматтхи, кисмим̣ вибхӯте на пхусанти пхасса̄’’ти.
107. на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо, иччха̄нида̄на̄ни париггаха̄ни;
иччха̄йасантйа̄ на маматтаматтхи, рӯпе вибхӯте на пхусанти пхасса̄.
на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассоти. чаккхун̃ча пат̣ичча рӯпе ча уппаджджати чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо. чаккху ча [чаккхун̃ча (бахӯсу)] рӯпа̄ ча рӯпасмим̣ чаккхусампхассам̣ т̣хапетва̄ сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масмим̣. евампи на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо. сотан̃ча пат̣ичча садде ча уппаджджати сотавин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо. сотан̃ча садда̄ ча рӯпасмим̣ сотасампхассам̣ т̣хапетва̄ сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масмим̣. евампи на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо. гха̄нан̃ча пат̣ичча гандхе ча уппаджджати гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо. гха̄нан̃ча гандха̄ ча рӯпасмим̣ гха̄насампхассам̣ т̣хапетва̄ сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масмим̣. евампи на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо. дживхан̃ча пат̣ичча расе ча уппаджджати дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо. дживха̄ ча раса̄ ча рӯпасмим̣ дживха̄сампхассам̣ т̣хапетва̄ сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масмим̣. евампи на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо. ка̄йан̃ча пат̣ичча пхот̣т̣хаббе ча уппаджджати ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо. ка̄йо ча пхот̣т̣хабба̄ ча рӯпасмим̣ ка̄йасампхассам̣ т̣хапетва̄ сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масмим̣. евампи на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо. манан̃ча пат̣ичча дхамме ча уппаджджати мановин̃н̃а̄н̣ам̣, тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассо. ваттху рӯпам̣ рӯпасмим̣, дхамма̄ рӯпино рӯпасмим̣ маносампхассам̣ т̣хапетва̄ сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масмим̣. евампи на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо.
иччха̄нида̄на̄ни париггаха̄нӣти. иччха̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. париггаха̄ти две париггаха̄ – тан̣ха̄париггахо ча дит̣т̣хипариггахо ча…пе… айам̣ тан̣ха̄париггахо…пе… айам̣ дит̣т̣хипариггахо. иччха̄нида̄на̄ни париггаха̄нӣти. париггаха̄ иччха̄нида̄на̄ иччха̄хетука̄ иччха̄паччайа̄ иччха̄ка̄ран̣а̄ иччха̄пабхава̄ти – иччха̄нида̄на̄ни париггаха̄ни.
иччха̄йасантйа̄ на маматтаматтхӣти. иччха̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. маматта̄ти две маматта̄ – тан̣ха̄маматтан̃ча дит̣т̣химаматтан̃ча …пе… идам̣ тан̣ха̄маматтам̣ …пе… идам̣ дит̣т̣химаматтам̣. иччха̄йасантйа̄ на маматтаматтхӣти. иччха̄йа асантйа̄ асам̣виджджама̄на̄йа наттхи анупалаббхама̄на̄йа маматта̄ наттхи на санти на сам̣виджджанти нупалаббханти, пахӣна̄ самуччхинна̄ вӯпасанта̄ пат̣ипассаддха̄ абхаббуппаттика̄ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄ти – иччха̄йасантйа̄ на маматтаматтхи.
рӯпе вибхӯте на пхусанти пхасса̄ти. рӯпети чатта̄ро ча маха̄бхӯта̄ чатуннан̃ча маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа рӯпам̣. рӯпе вибхӯтети чатӯха̄ка̄рехи [чатӯхи ка̄ран̣ехи (сйа̄.)] рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти – н̃а̄тавибхӯтена [н̃а̄н̣авибхӯтена (сӣ.), тадат̣т̣хакатха̄йам̣ пана н̃а̄тавӣтиваттена̄ти диссати], тӣран̣авибхӯтена, паха̄навибхӯтена, саматиккамавибхӯтена. катхам̣ н̃а̄тавибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти? рӯпам̣ джа̄на̄ти – ‘‘йам̣ кин̃чи рӯпам̣ саббам̣ рӯпам̣ чатта̄ри ча маха̄бхӯта̄ни чатуннан̃ча маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа рӯпа’’нти джа̄на̄ти пассати. евам̣ н̃а̄тавибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти.
катхам̣ тӣран̣авибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти? евам̣ н̃а̄там̣ катва̄ рӯпам̣ тӣрети, аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато ӣтито упаддавато бхайато упасаггато чалато пабхан̇гуто адхувато ата̄н̣ато ален̣ато асаран̣ато риттато туччхато сун̃н̃ато анаттато а̄дӣнавато випарин̣а̄мадхаммато аса̄ракато агхамӯлато вадхакато вибхавато са̄савато сан̇кхатато ма̄ра̄мисато джа̄тидхаммато джара̄дхаммато бйа̄дхидхаммато маран̣адхаммато, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄садхаммато сам̣килесикадхаммато самудайато аттхан̇гамато, асса̄дато а̄дӣнавато ниссаран̣ато тӣрети. евам̣ тӣран̣авибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти.
катхам̣ паха̄навибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти? евам̣ тӣрайитва̄ рӯпе чхандара̄гам̣ паджахати винодети бйантим̣ кароти анабха̄вам̣ гамети. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘йо, бхиккхаве, рӯпе чхандара̄го там̣ паджахатха. евам̣ там̣ рӯпам̣ пахӣнам̣ бхависсати уччхиннамӯлам̣ та̄ла̄ваттхукатам̣ анабха̄вам̣катам̣ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма’’нти. евам̣ паха̄навибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти.
катхам̣ саматиккамавибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти. чатассо арӯпасама̄паттийо пат̣иладдхасса рӯпа̄ вибхӯта̄ хонти вибха̄вита̄ атикканта̄ саматикканта̄ вӣтиватта̄. евам̣ саматиккамавибхӯтена рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти. имехи чатӯхи ка̄ран̣ехи рӯпам̣ вибхӯтам̣ хоти.
рӯпе вибхӯте на пхусанти пхасса̄ти. рӯпе вибхӯте вибха̄вите атикканте саматикканте вӣтиватте пан̃ча пхасса̄ на пхусанти – чаккхусампхассо, сотасампхассо, гха̄насампхассо, дживха̄сампхассо, ка̄йасампхассоти – рӯпе вибхӯте на пхусанти пхасса̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча пхассо, иччха̄нида̄на̄ни париггаха̄ни;
иччха̄йасантйа̄ на маматтаматтхи, рӯпе вибхӯте на пхусанти пхасса̄’’ти.
108. катхам̣ саметасса вибхоти рӯпам̣, сукхам̣ дукхан̃ча̄пи [дуккхам̣ ва̄пи (сйа̄.)] катхам̣ вибхоти;
етам̣ ме пабрӯхи йатха̄ вибхоти, там̣ джа̄нийа̄ма̄ти [джа̄нисса̄ма̄ти (сӣ. ка.)] ме мано аху.
катхам̣ саметасса вибхоти рӯпанти. катхам̣ саметасса̄ти катхам̣ саметасса катхам̣ пат̣ипаннасса катхам̣ ирийантасса катхам̣ ваттентасса катхам̣ па̄лентасса катхам̣ йапентасса катхам̣ йа̄пентасса рӯпам̣ вибхоти вибха̄вӣйати атиккамӣйати саматиккамӣйати [вибха̄виййати атиккамиййати саматиккамиййати (бахӯсу)] вӣтиваттӣйатӣти – катхам̣ саметасса вибхоти рӯпам̣.
сукхам̣ дукхан̃ча̄пи катхам̣ вибхотӣти сукхан̃ча дуккхан̃ча катхам̣ вибхоти вибха̄вӣйати атиккамӣйати саматиккамӣйати вӣтиваттӣйатӣти – сукхам̣ дукхан̃ча̄пи катхам̣ вибхоти.
етам̣ ме пабрӯхи йатха̄ вибхотӣти. етанти йам̣ пуччха̄ми йам̣ йа̄ча̄ми йам̣ аджджхеса̄ми йам̣ паса̄демӣти – етам̣. ме пабрӯхӣти ме пабрӯхи а̄чиккха десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара вибхаджа утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – етам̣ ме пабрӯхи. йатха̄ вибхотӣти йатха̄ вибхоти вибха̄вӣйати атиккамӣйати саматиккамӣйати вӣтиваттӣйатӣти – етам̣ ме пабрӯхи йатха̄ вибхоти.
там̣ джа̄нийа̄ма̄ти ме мано ахӯти. там̣ джа̄нийа̄ма̄ти там̣ джа̄неййа̄ма а̄джа̄неййа̄ма виджа̄неййа̄ма пат̣ивиджа̄неййа̄ма пат̣ивиджджхеййа̄ма̄ти – там̣ джа̄нийа̄ма. ити ме мано ахӯти ити ме мано аху, ити ме читтам̣ аху, ити ме сан̇каппо аху, ити ме вин̃н̃а̄н̣ам̣ ахӯти – там̣ джа̄нийа̄ма ити ме мано аху.
тена̄ха со ниммито –
‘‘катхам̣ саметасса вибхоти рӯпам̣, сукхам̣ дукхан̃ча̄пи катхам̣ вибхоти;
етам̣ ме пабрӯхи йатха̄ вибхоти, там̣ джа̄нийа̄ма̄ти ме мано ахӯ’’ти.
109. на сан̃н̃асан̃н̃ӣ на висан̃н̃асан̃н̃ӣ, нопи асан̃н̃ӣ на вибхӯтасан̃н̃ӣ;
евам̣ саметасса вибхоти рӯпам̣, сан̃н̃а̄нида̄на̄ хи папан̃часан̇кха̄.
на сан̃н̃асан̃н̃ӣ на висан̃н̃асан̃н̃ӣти. сан̃н̃асан̃н̃ино вуччанти йе пакатисан̃н̃а̄йа т̣хита̄, напи со пакатисан̃н̃а̄йа т̣хито. висан̃н̃асан̃н̃ино вуччанти умматтака̄ йе ча кхиттачитта̄ [уккхиттачитта̄ (сйа̄.)], напи со умматтако, нопи кхиттачиттоти – на сан̃н̃асан̃н̃ӣ на висан̃н̃асан̃н̃ӣ.
нопи асан̃н̃ӣ на вибхӯтасан̃н̃ӣти. асан̃н̃ино вуччанти ниродхасама̄панна̄ йе ча асан̃н̃асатта̄, напи со ниродхасама̄панно, напи асан̃н̃асатто. вибхӯтасан̃н̃ино вуччанти йе чатуннам̣ арӯпасама̄паттӣнам̣ ла̄бхино, напи со чатуннам̣ арӯпасама̄паттӣнам̣ ла̄бхӣти – нопи асан̃н̃ӣ на вибхӯтасан̃н̃ӣ.
евам̣ саметасса вибхоти рӯпанти. идха бхиккху сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттипат̣ила̄бхаттха̄йа читтам̣ абхинӣхарати абхининна̄мети а̄руппамаггасаман̇гӣти. евам̣ саметасса евам̣ пат̣ипаннасса евам̣ ирийантасса евам̣ ваттентасса евам̣ па̄лентасса евам̣ йапентасса евам̣ йа̄пентасса рӯпам̣ вибхоти вибха̄вӣйати атиккамӣйати саматиккамӣйати вӣтиваттӣйатӣти – евам̣ саметасса вибхоти рӯпам̣.
сан̃н̃а̄нида̄на̄ хи папан̃часан̇кха̄ти. папан̃ча̄йева папан̃часан̇кха̄ тан̣ха̄папан̃часан̇кха̄, дит̣т̣хипапан̃часан̇кха̄, ма̄напапан̃часан̇кха̄ сан̃н̃а̄нида̄на̄ сан̃н̃а̄самудайа̄ сан̃н̃а̄джа̄тика̄ сан̃н̃а̄пабхава̄ти – сан̃н̃а̄нида̄на̄ хи папан̃часан̇кха̄.
тена̄ха бхагава̄ –
‘‘на сан̃н̃асан̃н̃ӣ на висан̃н̃асан̃н̃ӣ, нопи асан̃н̃ӣ на вибхӯтасан̃н̃ӣ;
евам̣ саметасса вибхоти рӯпам̣, сан̃н̃а̄нида̄на̄ хи папан̃часан̇кха̄’’ти.
110. йам̣ там̣ апуччхимха акиттайӣ но, ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ма тадин̇гха брӯхи;
етта̄ватаггам̣ ну ваданти хеке, йаккхасса суддхим̣ идха пан̣д̣ита̄се;
уда̄ху ан̃н̃ампи ваданти етто.
йам̣ там̣ апуччхимха акиттайӣ ноти. йам̣ там̣ апуччхимха айа̄чимха аджджхесимха паса̄дайимха. акиттайӣ ноти киттитам̣ пакиттитам̣ а̄чиккхитам̣ деситам̣ пан̃н̃апитам̣ пат̣т̣хапитам̣ виват̣ам̣ вибхаттам̣ утта̄нӣкатам̣ пака̄ситанти – йам̣ там̣ апуччхимха акиттайӣ но.
ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ма тадин̇гха брӯхӣти. ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ма, ан̃н̃ам̣ там̣ йа̄ча̄ма, ан̃н̃ам̣ там̣ аджджхеса̄ма, ан̃н̃ам̣ там̣ паса̄дема, уттарим̣ там̣ пуччха̄ма. тадин̇гха брӯхӣти ин̇гха брӯхи а̄чиккха десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара вибхаджа утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ма тадин̇гха брӯхи.
етта̄ватаггам̣ ну ваданти хеке йаккхасса суддхим̣ идха пан̣д̣ита̄сети. еке саман̣абра̄хман̣а̄ ета̄ арӯпасама̄паттийо аггам̣ сет̣т̣хам̣ висит̣т̣хам̣ па̄моккхам̣ уттамам̣ паварам̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти. йаккхасса̄ти саттасса нарасса ма̄навасса посасса пуггаласса джӣвасса джа̄гусса джантусса индагусса мануджасса. суддхинти суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣. идха пан̣д̣ита̄сети идха пан̣д̣итава̄да̄ тхирава̄да̄ н̃а̄йава̄да̄ хетува̄да̄ лаккхан̣ава̄да̄ ка̄ран̣ава̄да̄ т̣ха̄нава̄да̄ сака̄йа ладдхийа̄ти – етта̄ватаггам̣ ну ваданти хеке йаккхасса суддхим̣ идха пан̣д̣ита̄се.
уда̄ху ан̃н̃ампи ваданти еттоти. уда̄ху еке саман̣абра̄хман̣а̄ ета̄ арӯпасама̄паттийо атиккамитва̄ саматиккамитва̄ вӣтиваттетва̄ етто арӯпасама̄паттито ан̃н̃ам̣ уттарим̣ йаккхасса суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – уда̄ху ан̃н̃ампи ваданти етто.
тена̄ха со ниммито –
‘‘йам̣ там̣ апуччхимха акиттайӣ но, ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ма тадин̇гха брӯхи;
етта̄ватаггам̣ ну ваданти хеке, йаккхасса суддхим̣ идха пан̣д̣ита̄се;