6. маккат̣акавагго

1. пантхамаккат̣акан̇гапан̃хо

1. ‘‘бханте на̄гасена, ‘пантхамаккат̣акасса екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, пантхамаккат̣ако пантхе маккат̣аджа̄лавита̄нам̣ катва̄ йади таттха джа̄лаке лаггати кими ва̄ маккхика̄ ва̄ пат̣ан̇го ва̄, там̣ гахетва̄ бхаккхайати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена чхасу два̄ресу сатипат̣т̣ха̄наджа̄лавита̄нам̣ катва̄ йади таттха килесамаккхика̄ баджджханти, таттхева гха̄тетабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, пантхамаккат̣акасса екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена ануруддхена –

‘‘‘читтам̣ нийаме чхасу два̄ресу, сатипат̣т̣ха̄наваруттаме;

килеса̄ таттха лагга̄ че, хантабба̄ те випассина̄’’’ти.

пантхамаккат̣акан̇гапан̃хо пат̣хамо.

2. тханасситада̄ракан̇гапан̃хо

2. ‘‘бханте на̄гасена, ‘тханасситада̄ракасса екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, тханасситада̄рако садаттхе лаггати, кхӣраттхико родати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена садаттхе лаггитаббам̣, саббаттха дхамман̃а̄н̣ена бхавитаббам̣, уддесе парипуччха̄йа саммаппайоге павивеке гарусам̣ва̄се калйа̄н̣амиттасеване. идам̣, маха̄ра̄джа, тханасситада̄ракасса екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена дӣгханика̄йаваре паринибба̄насуттанте –

‘‘‘ин̇гхам̣ тумхе, а̄нанда, са̄раттхе [садаттхе (сӣ. пӣ.)] гхат̣атха, са̄раттхе ануйун̃джатха;

са̄раттхе аппаматта̄ а̄та̄пино пахитатта̄ вихаратха̄’’’ти.

тханасситада̄ракан̇гапан̃хо дутийо.

3. читтакадхаракумман̇гапан̃хо

3. ‘‘бханте на̄гасена, ‘читтакадхаракуммасса [читтакатхалакуммасса (сӣ. пӣ.)] екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, читтакадхаракуммо удакабхайа̄ удакам̣ париваджджетва̄ вичарати, та̄йа ча пана удакам̣ париваджджана̄йа а̄йуна̄ на париха̄йати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена пама̄де бхайадасса̄вина̄ бхавитаббам̣, аппама̄де гун̣ависесадасса̄вина̄. та̄йа ча пана бхайадасса̄вита̄йа на париха̄йати са̄ман̃н̃а̄, нибба̄насса сантике упети [т̣хапети (ка.)]. идам̣, маха̄ра̄джа, читтакадхаракуммасса екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена дхаммападе –

‘‘‘аппама̄дарато бхиккху, пама̄де бхайадасси ва̄;

абхаббо париха̄на̄йа, нибба̄нассева сантике’’’ти.

читтакадхаракумман̇гапан̃хо чатуттхо.

4. паванан̇гапан̃хо

4. ‘‘бханте на̄гасена, ‘паванасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, паванам̣ на̄ма асучиджанам̣ пат̣иччха̄дети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена паресам̣ апараддхам̣ кхалитам̣ пат̣иччха̄детаббам̣ на виваритаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паванасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паванам̣ сун̃н̃ам̣ пачураджанехи, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ра̄гадосамохама̄надит̣т̣хиджа̄лехи саббехи ча килесехи сун̃н̃ена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паванасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паванам̣ вивиттам̣ джанасамба̄дхарахитам̣, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена па̄пакехи акусалехи дхаммехи анарийехи павивиттена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паванасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паванам̣ сантам̣ парисуддхам̣, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сантена парисуддхена бхавитаббам̣, ниббутена пахӣнама̄нена пахӣнамаккхена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паванасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паванам̣ арийаджанасам̣севитам̣, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена арийаджанасам̣севитена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паванасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена сам̣йуттаника̄йаваре –

‘‘‘павивиттехи арийехи, пахитаттехи джха̄йибхи;

ниччам̣ а̄раддхавӣрийехи, пан̣д̣итехи саха̄васе’’’ти.

паванан̇гапан̃хо чатуттхо.

5. руккхан̇гапан̃хо

5. ‘‘бханте на̄гасена, ‘руккхасса тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, руккхо на̄ма пуппхапхаладхаро, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена вимуттипуппхаса̄ман̃н̃апхаладха̄рина̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, руккхасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, руккхо упагата̄намануппавит̣т̣ха̄нам̣ джана̄нам̣ чха̄йам̣ дети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена упагата̄намануппавит̣т̣ха̄нам̣ пуггала̄нам̣ а̄мисаппат̣исандха̄рена ва̄ дхаммаппат̣исантха̄рена ва̄ пат̣исантхаритаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, руккхасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, руккхо чха̄йа̄вематтам̣ на кароти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббасаттесу вематтата̄ на ка̄табба̄, чоравадхакапаччаттхикесупи аттанипи самасама̄ метта̄бха̄вана̄ ка̄табба̄, ‘кинти име сатта̄ авера̄ абйа̄паджджа̄ [абйа̄паджджха̄ (сӣ.)] анӣгха̄ сукхӣ атта̄нам̣ парихареййу’нти. идам̣, маха̄ра̄джа, руккхасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена са̄рипуттена дхаммасена̄патина̄ –

‘‘‘вадхаке девадаттамхи, чоре ан̇гулима̄лаке;

дханапа̄ле ра̄хуле ча, саббаттха самако мунӣ’’’ти.

руккхан̇гапан̃хо пан̃чамо.

6. мегхан̇гапан̃хо

6. ‘‘бханте на̄гасена, ‘мегхасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, мегхо уппаннам̣ раджоджаллам̣ вӯпасамети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена уппаннам̣ килесараджоджаллам̣ вӯпасаметаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, мегхасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, мегхо патхавийа̄ ун̣хам̣ нибба̄пети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена метта̄бха̄вана̄йа садевако локо нибба̄петаббо. идам̣, маха̄ра̄джа, мегхасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, мегхо саббабӣджа̄ни вируха̄пети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббасатта̄нам̣ саддхам̣ уппа̄детва̄ там̣ саддха̄бӣджам̣ тӣсу сампаттӣсу ропетаббам̣, диббама̄нусика̄су сукхасампаттӣсу йа̄вапараматтханибба̄насукхасампатти. идам̣, маха̄ра̄джа, мегхасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, мегхо утуто самут̣т̣хахитва̄ дхаран̣италарухе тин̣аруккхалата̄гумбаосадхиванаппатайо парираккхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена йонисо манасика̄рам̣ ниббаттетва̄ тена йонисо манасика̄рена саман̣адхаммо парираккхитаббо, йонисо манасика̄рамӯлака̄ саббе кусала̄ дхамма̄. идам̣, маха̄ра̄джа, мегхасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, мегхо вассама̄но надитал̣а̄капоккхаран̣ийо кандарападарасарасоббхаудапа̄на̄ни ча парипӯрети удакадха̄ра̄хи, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄гамапарийаттийа̄ дхаммамегхамабхивассайитва̄ адхигамака̄ма̄нам̣ ма̄насам̣ парипӯрайитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, мегхасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена са̄рипуттена дхаммасена̄патина̄ –

‘‘‘бодханеййам̣ джанам̣ дисва̄, сатасахассепи йоджане;

кхан̣ена упагантва̄на, бодхети там̣ маха̄мунӣ’’’ти.

мегхан̇гапан̃хо чхат̣т̣хо.

7. ман̣иратанан̇гапан̃хо

7. ‘‘бханте на̄гасена, ‘ман̣иратанасса тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, ман̣иратанам̣ екантапарисуддхам̣, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена екантапарисуддха̄джӣвена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ман̣иратанасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ман̣иратанам̣ на кеначи саддхим̣ миссӣйати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена па̄пехи па̄пасаха̄йехи саддхим̣ на мисситаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ман̣иратанасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ман̣иратанам̣ джа̄тиратанехи йоджӣйати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена уттамавараджа̄тимантехи саддхим̣ сам̣васитаббам̣, пат̣ипаннакапхалат̣т̣хасеккхапхаласаман̇гӣхи сота̄паннасакада̄га̄миана̄га̄миарахантатевиджджачхал̣абхин̃н̃асаман̣аман̣иратанехи саддхим̣ сам̣васитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ман̣иратанасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена суттанипа̄те –

‘‘‘суддха̄ суддхехи сам̣ва̄сам̣, каппайавхо патиссата̄;

тато самагга̄ нипака̄, дуккхассантам̣ кариссатха̄’’’ти.

ман̣иратанапан̃хо саттамо.

8. ма̄гавикан̇гапан̃хо

8. ‘‘бханте на̄гасена, ‘ма̄гавикасса чатта̄ри ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни чатта̄ри ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, ма̄гавико аппамиддхо хоти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена аппамиддхена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавикасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавико мигесу йева читтам̣ упанибандхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄рамман̣есу йева читтам̣ упанибандхитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавикасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавико ка̄лам̣ каммасса джа̄на̄ти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена пат̣исалла̄насса ка̄ло джа̄нитаббо ‘айам̣ ка̄ло пат̣исалла̄насса, айам̣ ка̄ло никкхамана̄йа̄’ти. идам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавикасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавико мигам̣ дисва̄ ха̄самабхиджанети ‘имам̣ лаччха̄мӣ’ти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄рамман̣е абхирамитаббам̣, ха̄самабхиджанетаббам̣ ‘уттарим̣ висесамадхигаччхисса̄мӣ’ти. идам̣, маха̄ра̄джа, ма̄гавикасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣ маха̄ра̄джа тхерена могхара̄джена –

‘‘‘а̄рамман̣е лабхитва̄на, пахитаттена бхиккхуна̄;

бхиййо ха̄со джанетаббо, адхигаччхисса̄ми уттари’’’нти.

ма̄гавикан̇гапан̃хо ат̣т̣хамо.

9. ба̄л̣исикан̇гапан̃хо

9. ‘‘бханте на̄гасена, ‘ба̄л̣исикасса две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, ба̄л̣исико бал̣исена маччхе уддхарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена н̃а̄н̣ена уттарим̣ са̄ман̃н̃апхала̄ни уддхаритабба̄ни. идам̣, маха̄ра̄джа, ба̄л̣исикасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ба̄л̣исико париттакам̣ вадхитва̄ випулам̣ ла̄бхамадхигаччхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена паритталока̄мисаматтам̣ париччаджитаббам̣. лока̄мисаматтам̣, маха̄ра̄джа, париччаджитва̄ йогӣ йога̄вачаро випулам̣ са̄ман̃н̃апхалам̣ адхигаччхати. идам̣, маха̄ра̄джа, ба̄л̣исикасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена ра̄хулена –

‘‘‘сун̃н̃атан̃ча̄нимиттан̃ча, вимоккхан̃ча̄ппан̣ихитам̣;

чатуро пхале чхал̣абхин̃н̃а̄, чаджитва̄ лока̄мисам̣ лабхе’’’ти.

ба̄л̣исикан̇гапан̃хо навамо.

10. таччхакан̇гапан̃хо

10. ‘‘бханте на̄гасена, ‘таччхакасса две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, таччхако ка̄л̣асуттам̣ анулометва̄ руккхам̣ таччхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена джинаса̄санамануломайитва̄ сӣлапатхавийам̣ патит̣т̣хахитва̄ саддха̄хаттхена пан̃н̃а̄ва̄сим̣ гахетва̄ килеса̄ таччхетабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, таччхакасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, таччхако пхеггум̣ апахаритва̄ са̄рама̄дийати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сассатам̣ уччхедам̣ там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣрам̣ ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣрам̣ тадуттамам̣ ан̃н̃адуттамам̣ акатамабхаббам̣ апурисака̄рам̣ абрахмачарийава̄сам̣ саттавина̄сам̣ навасаттапа̄тубха̄вам̣ сан̇кха̄расассатабха̄вам̣ йо кароти, со пат̣исам̣ведети, ан̃н̃о кароти, ан̃н̃о пат̣исам̣ведети, каммапхаладассана̄ ча кирийапхаладит̣т̣хи ча ити еварӯпа̄ни чева ан̃н̃а̄ни ча вива̄дапатха̄ни апанетва̄ сан̇кха̄ра̄нам̣ сабха̄вам̣ парамасун̃н̃атам̣ нирӣханиджджӣватам̣ [нисаттаниджӣватам̣ (ка.)] аччантам̣ сун̃н̃атам̣ а̄дийитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, таччхакасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена суттанипа̄те –

‘‘‘ка̄ран̣д̣авам̣ ниддхаматха, касамбум̣ апакассатха;

тато пала̄пе ва̄хетха, ассаман̣е саман̣ама̄нине.

‘‘‘ниддхамитва̄на па̄пиччхе, па̄паа̄ча̄рагочаре;

суддха̄ суддхехи сам̣ва̄сам̣, каппайавхо патиссата̄;

тато самагга̄ нипака̄, дуккхассантам̣ кариссатха̄’’’ти.

таччхакан̇гапан̃хо дасамо.

маккат̣акавагго чхат̣т̣хо.

тассудда̄нам̣ –

маккат̣о да̄рако куммо, ванам̣ руккхо ча пан̃чамо;

мегхо ман̣и ма̄гавико, ба̄л̣исӣ таччхакена ча̄ти.