5. сӣхавагго
1. сӣхан̇гапан̃хо
1. ‘‘бханте на̄гасена, ‘сӣхасса сатта ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни сатта ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, сӣхо на̄ма сетавималапарисуддхапан̣д̣аро, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сетавималапарисуддхапан̣д̣арачиттена бйапагатакуккуччена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӣхо чатучаран̣о виккантача̄рӣ, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена чатуриддхипа̄дачаран̣ена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӣхо абхирӯпаручиракесарӣ, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена абхирӯпаручирасӣлакесарина̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӣхо джӣвитапарийа̄да̄непи на кассачи онамати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рапарийа̄да̄непи на кассачи онамитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӣхо сапада̄набхаккхо йасмим̣ ока̄се нипатати, таттхева йа̄вадаттхам̣ бхаккхайати, на варамам̣сам̣ вичина̄ти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сапада̄набхаккхена бхавитаббам̣, на кула̄ни вичинитабба̄ни, на пуббагехам̣ хитва̄ кула̄ни упасан̇камитабба̄ни, на бходжанам̣ вичинитаббам̣, йасмим̣ ока̄се кабал̣ам̣ а̄дӣйати, тасмим̣ йева ока̄се бхун̃джитаббам̣ сарӣрайа̄панаттхам̣ [сарӣрайа̄панаматтам̣ (сӣ. пӣ.)], на варабходжанам̣ вичинитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӣхо асаннидхибхаккхо, саким̣ гочарам̣ бхаккхайитва̄ на пуна там̣ упагаччхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена асаннидхика̄рапарибхогина̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса чхат̣т̣хам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӣхо бходжанам̣ аладдха̄ на паритассати, ладдха̄пи бходжанам̣ агадхито [агатхито (сӣ.)] амуччхито анаджджхосанно парибхун̃джати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена бходжанам̣ аладдха̄ на паритасситаббам̣, ладдха̄пи бходжанам̣ агадхитена амуччхитена анаджджхосаннена а̄дӣнавадасса̄вина̄ ниссаран̣апан̃н̃ена парибхун̃джитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӣхасса саттамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена сам̣йуттаника̄йаваре тхерам̣ маха̄кассапам̣ парикиттайама̄нена –
‘сантут̣т̣хойам̣, бхиккхаве, кассапо итарӣтарена пин̣д̣апа̄тена, итарӣтарапин̣д̣апа̄тасантут̣т̣хийа̄ ча ван̣н̣ава̄дӣ, на ча пин̣д̣апа̄тахету анесанам̣ аппатирӯпам̣ а̄паджджати, аладдха̄ ча пин̣д̣апа̄там̣ на паритассати, ладдха̄ ча пин̣д̣апа̄там̣ агадхито амуччхито анаджджхосанно а̄дӣнавадасса̄вӣ ниссаран̣апан̃н̃о парибхун̃джатӣ’’’ти.
сӣхан̇гапан̃хо пат̣хамо.
2. чаккава̄кан̇гапан̃хо
2. ‘‘бханте на̄гасена, ‘чаккава̄касса тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣти’’? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, чаккава̄ко йа̄ва джӣвитапарийа̄да̄на̄ дутийикам̣ на виджахати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена йа̄ва джӣвитапарийа̄да̄на̄ йонисо манасика̄ро на виджахитаббо. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккава̄касса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чаккава̄ко сева̄лапан̣акабхаккхо, тена ча сантут̣т̣хим̣ а̄паджджати, та̄йа ча сантут̣т̣хийа̄ балена ча ван̣н̣ена ча на париха̄йати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена йатха̄ла̄бхасантосо каран̣ӣйо, йатха̄ла̄бхасантут̣т̣хо кхо, маха̄ра̄джа, йогӣ йога̄вачаро на париха̄йати сӣлена, на париха̄йати сама̄дхина̄, на париха̄йати пан̃н̃а̄йа, на париха̄йати вимуттийа̄, на париха̄йати вимуттин̃а̄н̣адассанена, на париха̄йати саббехи кусалехи дхаммехи. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккава̄касса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чаккава̄ко па̄н̣е на вихет̣хайати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена нихитадан̣д̣ена нихитасаттхена ладжджина̄ дайа̄паннена саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампина̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккава̄касса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄сатампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена чаккава̄каджа̄таке –
‘‘‘йо на ханти на гха̄тети, на джина̄ти на джа̄пайе;
меттам̣со [ахим̣са̄ (сӣ. пӣ.)] саббабхӯтесу, верам̣ тасса на кеначӣ’’’ти.
чаккава̄кан̇гапан̃хо дутийо.
3. пен̣а̄хикан̇гапан̃хо
3. ‘‘бханте на̄гасена, ‘пен̣а̄хика̄йа две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, пен̣а̄хика̄ сакапатимхи усӯйа̄йа чха̄паке на посайати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сакамане [сакамано (ка.)] килесе уппанне усӯйа̄йитаббам̣, сатипат̣т̣ха̄нена самма̄сам̣варасусире паккхипитва̄ манодва̄ре ка̄йагата̄сати бха̄ветабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, пен̣а̄хика̄йа пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, пен̣а̄хика̄ паване дивасам̣ гочарам̣ чаритва̄ са̄йам̣ паккхиган̣ам̣ упети аттано гуттийа̄, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена екакена павивекам̣ севитаббам̣ сам̣йоджанапаримуттийа̄, татра ратим̣ алабхама̄нена упава̄дабхайапарираккхан̣а̄йа сан̇гхам̣ осаритва̄ сан̇гхараккхитена васитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, пен̣а̄хика̄йа дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, брахмуна̄ сахампатина̄ бхагавато сантике –
‘‘‘севетха панта̄ни сена̄сана̄ни, чареййа сам̣йоджанавиппамоккха̄;
саче ратим̣ на̄дхигаччхеййа таттха, сан̇гхе васе раккхитатто сатӣма̄’’’ти.
пен̣а̄хикан̇гапан̃хо татийо.
4. гхаракапотан̇гапан̃хо
4. ‘‘бханте на̄гасена, ‘гхаракапотасса екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, гхаракапото парагехе васама̄но на тесам̣ кин̃чи бхан̣д̣асса нимиттам̣ ган̣ха̄ти, маджджхатто васати сан̃н̃а̄бахуло, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена паракулам̣ упагатена тасмим̣ куле иттхӣнам̣ ва̄ пуриса̄нам̣ ва̄ ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄ ваттхе ва̄ алан̇ка̄ре ва̄ упабхоге ва̄ парибхоге ва̄ бходжанавикатӣсу ва̄ на нимиттам̣ гахетаббам̣, маджджхаттена бхавитаббам̣, саман̣асан̃н̃а̄ паччупат̣т̣хапетабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, гхаракапотасса екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена чӯл̣ана̄рададжа̄таке –
‘‘‘пависитва̄ паракулам̣, па̄наттхам̣ бходжана̄йа ва̄ [па̄несу бходжанесу ва̄ (сӣ. пӣ.)];
митам̣ кха̄де митам̣ бхун̃дже, на ча рӯпе манам̣ каре’’’ти.
гхаракапотан̇гапан̃хо чатуттхо.
5. улӯкан̇гапан̃хо
5. ‘‘бханте на̄гасена, ‘улӯкасса две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, улӯко ка̄кехи пат̣ивируддхо, раттим̣ ка̄касан̇гхам̣ гантва̄ бахӯпи ка̄ке ханати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ан̃н̃а̄н̣ена пат̣ивируддхо ка̄таббо, екена рахо нисӣдитва̄ ан̃н̃а̄н̣ам̣ сампамаддитаббам̣, мӯлато чхиндитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, улӯкасса пат̣хамам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, улӯко суппат̣исаллӣно хоти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена пат̣исалла̄на̄ра̄мена бхавитаббам̣ пат̣исалла̄наратена. идам̣, маха̄ра̄джа, улӯкасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена сам̣йуттаника̄йаваре –
‘‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху пат̣исалла̄на̄ра̄мо пат̣исалла̄нарато ‘‘идам̣ дуккха’’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккхасамудайо’’ти йатха̄ бхӯтхам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккханиродхо’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄тӣ’’’ти.
улӯкан̇гапан̃хо пан̃чамо.
6. сатапаттан̇гапан̃хо
6. ‘‘бханте на̄гасена, ‘сатапаттасса екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, сатапатто равитва̄ паресам̣ кхемам̣ ва̄ бхайам̣ ва̄ а̄чиккхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена паресам̣ дхаммам̣ десайама̄нена винипа̄там̣ бхайато дассайитаббам̣, нибба̄нам̣ кхемато дассайитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сатапаттасса екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена пин̣д̣олабха̄радва̄джена –
‘‘‘нирайе бхайасанта̄сам̣, нибба̄не випулам̣ сукхам̣;
убхайа̄нета̄наттха̄ни дассетабба̄ни йогина̄’’’ти.
сатапаттан̇гапан̃хо чхат̣т̣хо.
7. ваггулин̇гапан̃хо
7. ‘‘бханте на̄гасена, ‘ваггулисса две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни две ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, ваггули гехам̣ пависитва̄ вичаритва̄ никкхамати, на таттха палибуддхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа пависитва̄ сапада̄нам̣ вичаритва̄ пат̣иладдхала̄бхена кхиппамева никкхамитаббам̣, на таттха палибуддхена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ваггулисса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ваггули парагехе васама̄но на тесам̣ париха̄ним̣ кароти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена кула̄ни упасан̇камитва̄ атийа̄чана̄йа ва̄ вин̃н̃аттибахулата̄йа ва̄ ка̄йадосабахулата̄йа ва̄ атибха̄н̣ита̄йа ва̄ сама̄насукхадуккхата̄йа ва̄ на тесам̣ кочи виппат̣иса̄ро каран̣ӣйо, напи тесам̣ мӯлакаммам̣ париха̄петаббам̣, саббатха̄ вад̣д̣хи йева иччхитабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, ваггулисса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена дӣгханика̄йаваре лаккхан̣асуттанте –
‘‘‘саддха̄йа сӣлена сутена буддхийа̄, ча̄гена дхаммена бахӯхи са̄дхухи;
дханена дхан̃н̃ена ча кхеттаваттхуна̄, путтехи да̄рехи чатуппадехи ча.
‘‘‘н̃а̄тӣхи миттехи ча бандхавехи, балена ван̣н̣ена сукхена чӯбхайам̣;
катхам̣ на ха̄йеййум̣ парети иччхати, аттхасамиддхин̃ча пана̄бхикан̇кхатӣ’’’ти.
ваггулин̇гапан̃хо саттамо.
8. джалӯкан̇гапан̃хо
8. ‘‘бханте на̄гасена, ‘джалӯка̄йа екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, джалӯка̄ йаттха аллӣйати, таттхева дал̣хам̣ аллӣйитва̄ рухирам̣ пивати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена йасмим̣ а̄рамман̣е читтам̣ аллӣйати, там̣ а̄рамман̣ам̣ ван̣н̣ато ча сан̣т̣ха̄нато ча дисато ча ока̄сато ча париччхедато ча лин̇гато ча нимиттато ча дал̣хам̣ патит̣т̣ха̄петва̄ тенева̄рамман̣ена вимуттирасамасечанакам̣ па̄таббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, джалӯка̄йа екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена ануруддхена –
‘‘‘парисуддхена читтена, а̄рамман̣е патит̣т̣ха̄йа;
тена читтена па̄таббам̣, вимуттирасамасечана’’’нти.
джалӯкан̇гапан̃хо ат̣т̣хамо.
9. саппан̇гапан̃хо
9. ‘‘бханте на̄гасена, ‘саппасса тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, саппо урена гаччхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена пан̃н̃а̄йа чаритаббам̣, пан̃н̃а̄йа чарама̄насса кхо, маха̄ра̄джа, йогино читтам̣ н̃а̄йе чарати, вилаккхан̣ам̣ виваджджети, салаккхан̣ам̣ бха̄вети. идам̣, маха̄ра̄джа, саппасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, саппо чарама̄но осадхам̣ паривадждженто чарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена дуччаритам̣ париваджджентена чаритаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, саппасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, саппо мануссе дисва̄ таппати [мануссам̣ дисва̄ кампати (ка.)] сочати чинтайати, евамева кхо маха̄ра̄джа йогина̄ йога̄вачарена кувитакке, витаккетва̄ аратим̣ уппа̄дайитва̄ таппитаббам̣ сочитаббам̣ чинтайитаббам̣ ‘пама̄дена ме дивасо вӣтина̄мито, на со пуна сакка̄ ладдху’нти. идам̣, маха̄ра̄джа, саппасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ бхалла̄т̣ийаджа̄таке двиннам̣ киннара̄нам̣ –
‘‘‘майекараттам̣ [йамекараттим̣ (сӣ. пӣ.)] виппавасимха лудда, ака̄мака̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ саранта̄;
тамекараттам̣ [тамекараттим̣ (сӣ. пӣ.)] анутаппама̄на̄, соча̄ма ‘са̄ ратти пуна нахессатӣ’’’ти.
саппан̇гапан̃хо навамо.
10. аджагаран̇гапан̃хо
10. ‘‘бханте на̄гасена, ‘аджагарасса екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ екам̣ ан̇гам̣ гахетабба’’нти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, аджагаро махатимаха̄ка̄йо бахӯпи дивасе ӯнӯдаро дӣнатаро куччхипӯрам̣ а̄ха̄рам̣ на лабхати, апарипун̣н̣о йева йа̄вадева сарӣрайа̄панаматтакена йа̄пети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогино йога̄вачарасса бхиккха̄чарийаппасутасса парапин̣д̣амупагатасса парадиннаппа̄т̣икан̇кхисса сайам̣га̄хаппат̣ивиратасса дуллабхам̣ ударапарипӯрам̣ а̄ха̄рам̣, апи ча аттхавасикена кулапуттена чатта̄ро пан̃ча а̄лопе абхун̃джитва̄ авасесам̣ удакена парипӯретаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, аджагарасса екам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена са̄рипуттена дхаммасена̄патина̄ –
‘‘‘аллам̣ суккхам̣ ва̄ бхун̃джанто, на ба̄л̣хам̣ сухито сийа̄;
ӯнӯдаро мита̄ха̄ро, сато бхиккху париббадже.
‘‘‘чатта̄ро пан̃ча а̄лопе, абхутва̄ удакам̣ пиве;
алам̣ пха̄су виха̄ра̄йа, пахитаттасса бхиккхуно’’’ти.
аджагаран̇гапан̃хо дасамо.
сӣхавагго пан̃чамо.
тассудда̄нам̣ –
кесарӣ чаккава̄ко ча, пен̣а̄хи гхаракапотако;
улӯко сатапатто ча, ваггули ча джалӯпика̄;
саппо аджагаро чева, вагго тена павуччатӣти.