3. патхавӣвагго

1. патхавӣан̇гапан̃хо

1. ‘‘бханте на̄гасена, ‘патхавийа̄ пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, патхавӣ ит̣т̣ха̄нит̣т̣ха̄ни каппӯра̄гарутагарачанданакун̇кума̄дӣни а̄кирантепи питтасемхапуббарухираседамедакхел̣асин̇гха̄н̣икаласика- муттакарӣса̄дӣни а̄кирантепи та̄диса̄ йева, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ит̣т̣ха̄нит̣т̣хе ла̄бха̄ла̄бхе йаса̄йасе нинда̄пасам̣са̄йа сукхадуккхе саббаттха та̄дина̄ йева бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, патхавийа̄ пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, патхавӣ ман̣д̣анавибхӯсана̄пагата̄ сакагандхапарибха̄вита̄, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена вибхӯсана̄пагатена сакасӣлагандхапарибха̄витена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, патхавийа̄ дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, патхавӣ нирантара̄ акхан̣д̣аччхидда̄ асусира̄ бахала̄ гхана̄ виттхин̣н̣а̄, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена нирантарамакхан̣д̣аччхиддамасусирабахалагханавиттхин̣н̣асӣлена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, патхавийа̄ татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, патхавӣ га̄манигаманагараджанападаруккхапаббатанадӣтал̣а̄капоккхаран̣ӣмигапаккхимануджанарана̄риган̣ам̣ дха̄рентӣпи акила̄су хоти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена овадантенапи ануса̄сантенапи вин̃н̃а̄пентенапи сандассентенапи сама̄дапентенапи самуттеджентенапи сампахам̣сентенапи дхаммадесана̄су акила̄суна̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, патхавийа̄ чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, патхавӣ анунайаппат̣игхавиппамутта̄, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена анунайаппат̣игхавиппамуттена патхависамена четаса̄ вихаритаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, патхавийа̄ пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, упа̄сика̄йа чӯл̣асубхадда̄йа сакасаман̣е парикиттайама̄на̄йа –

‘‘‘екан̃че ба̄хам̣ ва̄сийа̄, таччхе купитама̄наса̄ [купитама̄насо (ка.)];

екан̃чеба̄хам̣ гандхена, а̄лимпеййа памодита̄ [памодито (ка.)].

‘‘‘амусмим̣ пат̣игхо наттхи, ра̄го асмим̣ на виджджати;

патхавӣсамачитта̄ те, та̄диса̄ саман̣а̄ мама̄’’’ти.

патхавӣан̇гапан̃хо пат̣хамо.

2. а̄пан̇гапан̃хо

2. ‘‘бханте на̄гасена, ‘а̄пасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, а̄по сусан̣т̣хитамакампитамалул̣итасабха̄вапарисуддхо, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена куханалапананемиттаканиппесикатам̣ апанетва̄ сусан̣т̣хитамакампитамалул̣итасабха̄вапарисуддха̄ча̄рена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄пасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄по сӣталасабха̄васан̣т̣хито, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббасаттесу кхантиметта̄нуддайасампаннена хитесина̄ анукампакена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄пасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄по асучим̣ сучим̣ кароти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена га̄ме ва̄ аран̃н̃е ва̄ упаджджха̄йе упаджджха̄йаматтесу а̄чарийе а̄чарийаматтесу саббаттха анадхикаран̣ена бхавитаббам̣ анавасесака̄рина̄. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄пасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄по бахуджанапаттхито, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена аппиччхасантут̣т̣хапавивиттапат̣исалла̄нена сататам̣ саббалокамабхипаттхитена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄пасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄по на кассачи ахитамупадахати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена парабхан̣д̣анакалахавиггахавива̄дариттаджджха̄нааратиджананам̣ ка̄йавачӣчиттехи па̄пакам̣ на каран̣ӣйам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄пасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣ маха̄ра̄джа, бхагавата̄, дева̄тидевена кан̣хаджа̄таке –

‘‘‘варан̃че ме адо сакка, саббабхӯта̄намиссара;

на мано ва̄ сарӣрам̣ ва̄, мам̣-кате сакка кассачи;

када̄чи упахан̃н̃етха, етам̣ сакка варам̣ варе’’’ти.

а̄пан̇гапан̃хо дутийо.

3. теджан̇гапан̃хо

3. ‘‘бханте на̄гасена, ‘теджасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, теджо тин̣акат̣т̣хаса̄кха̄пала̄сам̣ д̣ахати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена йе те аббхантара̄ ва̄ ба̄хира̄ ва̄ килеса̄ ит̣т̣ха̄нит̣т̣ха̄рамман̣а̄нубхавана̄, саббе те н̃а̄н̣аггина̄ д̣ахитабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, теджасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, теджо ниддайо ака̄рун̣ико, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббакилесесу ка̄рун̃н̃а̄нуддайа̄ на ка̄табба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, теджасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, теджо сӣтам̣ пат̣иханати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена вӣрийасанта̄патеджам̣ абхиджанетва̄ килеса̄ пат̣ихантабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, теджасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, теджо анунайаппат̣игхавиппамутто ун̣хамабхиджанети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена анунайаппат̣игхавиппамуттена теджосамена четаса̄ вихаритаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, теджасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, теджо андхака̄рам̣ видхамитва̄ [видхамати (сӣ. пӣ. ка.)] а̄локам̣ дассайати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена авиджджандхака̄рам̣ видхамитва̄ н̃а̄н̣а̄локам̣ дассайитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, теджасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена сакам̣ путтам̣ ра̄хулам̣ овадантена –

‘теджосамам̣ [ма. ни. 2.119], ра̄хула, бха̄ванам̣ бха̄вехи, теджосамам̣ хи те, ра̄хула, бха̄ванам̣ бха̄вайато уппанна̄? мана̄па̄мана̄па̄ пхасса̄ читтам̣ на парийа̄да̄йа т̣хассантӣ’’’ти.

теджан̇гапан̃хо татийо.

4. ва̄йун̇гапан̃хо

4. ‘‘бханте на̄гасена, ‘ва̄йусса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, ва̄йу супуппхитаванасан̣д̣антарам̣ абхива̄йати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена вимуттиваракусумапуппхита̄рамман̣аванантаре рамитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йусса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йу дхаран̣ӣрухапа̄дапаган̣е матхайати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ванантарагатена сан̇кха̄ре вичинантена килеса̄ матхайитабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йусса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йу а̄ка̄се чарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена локуттарадхаммесу ма̄насам̣ сан̃ча̄райитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йусса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йу гандхам̣ анубхавати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена аттано сӣлаварасурабхигандхо [сӣласурабхигандо (сӣ. пӣ.)] анубхавитаббо. идам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йусса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йу нира̄лайо аникетава̄сӣ, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена нира̄лайаманикетамасантхавена саббаттха вимуттена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, ва̄йусса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена суттанипа̄те –

‘‘‘сантхава̄то бхайам̣ джа̄там̣, никета̄ джа̄йате раджо;

аникетамасантхавам̣, етам̣ ве мунидассана’’’нти.

ва̄йун̇гапан̃хо чатуттхо.

5. паббатан̇гапан̃хо

5. ‘‘бханте на̄гасена, ‘паббатасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, паббато ачало акампито [акампийо (сӣ. пӣ.)] асампаведхӣ, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена самма̄нане вима̄нане сакка̄ре асакка̄ре гарука̄ре агарука̄ре йасе айасе нинда̄йа пасам̣са̄йа сукхе дуккхе ит̣т̣ха̄нит̣т̣хесу саббаттха рӯпасаддагандхарасапхот̣т̣хаббадхаммесу раджанӣйесу на раджджитаббам̣, дуссанӣйесу на дусситаббам̣, муйханӣйесу на муйхитаббам̣, на кампитаббам̣ на чалитаббам̣, паббатена вийа ачалена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паббатасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена –

‘‘‘село йатха̄ екагхано [екаггхано (ка.) дха. па. 81 дхаммападе], ва̄тена на самӣрати;

евам̣ нинда̄пасам̣са̄су, на самин̃джанти пан̣д̣ита̄’ти.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паббато тхаддхо на кеначи сам̣сат̣т̣хо, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена тхаддхена асам̣сат̣т̣хена бхавитаббам̣, на кеначи сам̣сагго каран̣ӣйо. идам̣, маха̄ра̄джа, паббатасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена –

‘‘‘асам̣сат̣т̣хам̣ гахат̣т̣хехи, ана̄га̄рехи чӯбхайам̣;

анокаса̄римаппиччхам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣а’нти.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паббате бӣджам̣ на вирӯхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сакама̄насе килеса̄ на вирӯха̄петабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, паббатасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена субхӯтина̄ –

‘‘‘ра̄гӯпасам̣хитам̣ читтам̣, йада̄ уппаджджате мама;

сайам̣ва паччавеккха̄ми [паччавеккхитва̄ (саббаттха)], екагго [екако (саббаттха)] там̣ дамемахам̣.

‘‘‘раджджасе [раджджаси (сӣ.), ран̃джаси (пӣ.)] раджанӣйе ча, дуссанӣйе ча дуссасе;

муйхасе [муйхаси (сӣ.)] моханӣйе ча, никкхамассу вана̄ тувам̣.

‘‘‘висуддха̄нам̣ айам̣ ва̄со, ниммала̄нам̣ тапассинам̣;

ма̄ кхо висуддхам̣ дӯсеси, никкхамассу вана̄ тува’нти.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паббато аччуггато, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена н̃а̄н̣аччуггатена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, паббатасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена –

‘‘‘пама̄дам̣ аппама̄дена, йада̄ нудати пан̣д̣ито;

пан̃н̃а̄па̄са̄дама̄руйха, асоко сокиним̣ паджам̣;

паббатат̣т̣хова бхӯмат̣т̣хе [бхуммат̣т̣хе (сӣ. пӣ.)], дхӣро ба̄ле авеккхатӣ’ти.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, паббато ануннато анонато, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена унната̄ванати на каран̣ӣйа̄. идам̣, маха̄ра̄джа, паббатасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, упа̄сика̄йа чӯл̣асубхадда̄йа сакасаман̣е парикиттайама̄на̄йа –

‘‘‘ла̄бхена уннато локо, ала̄бхена ча онато;

ла̄бха̄ла̄бхена екаттха̄ [екат̣т̣ха̄ (сӣ. пӣ.)], та̄диса̄ саман̣а̄ мама̄’’’ти.

паббатан̇гапан̃хо пан̃чамо.

6. а̄ка̄сан̇гапан̃хо

6. ‘‘бханте на̄гасена, ‘а̄ка̄сасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, а̄ка̄со саббасо агайхо, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббасо килесехи агайхена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄сасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄со исита̄пасабхӯтадиджаган̣а̄нусан̃чарито, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ‘аниччам̣ дуккхам̣ анатта̄’ти сан̇кха̄ресу ма̄насам̣ сан̃ча̄райитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄сасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄со санта̄санӣйо, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббабхавапат̣исандхӣсу ма̄насам̣ уббеджайитаббам̣, асса̄до на ка̄таббо. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄сасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄со ананто аппама̄н̣о апаримеййо, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена анантасӣлена апаримитан̃а̄н̣ена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄сасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄со алагго асатто аппатит̣т̣хито апалибуддхо, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена куле ган̣е ла̄бхе а̄ва̄се палибодхе паччайе саббакилесесу ча саббаттха алаггена бхавитаббам̣, ана̄саттена аппатит̣т̣хитена апалибуддхена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, а̄ка̄сасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена сакам̣ путтам̣ ра̄хулам̣ овадантена – ‘сеййатха̄пи, ра̄хула [ма. ни. 2.119], а̄ка̄со на каттхачи патит̣т̣хито, евамева кхо твам̣, ра̄хула, а̄ка̄сасамам̣ бха̄ванам̣ бха̄вехи, а̄ка̄сасамам̣ хи те, ра̄хула, бха̄ванам̣ бха̄вайато уппанна̄ мана̄па̄мана̄па̄ пхасса̄ читтам̣ парийа̄да̄йа т̣хассантӣ’’’ти.

а̄ка̄сан̇гапан̃хо чхат̣т̣хо.

7. чандан̇гапан̃хо

7. ‘‘бханте на̄гасена, ‘чандасса пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни пан̃ча ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, чандо суккапаккхе удайанто уттаруттарим̣ вад̣д̣хати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄ча̄расӣлагун̣аваттаппат̣ипаттийа̄ а̄гама̄дхигаме пат̣исалла̄не сатипат̣т̣ха̄не индрийесу гуттадва̄рата̄йа бходжане маттан̃н̃ута̄йа джа̄гарийа̄нуйоге уттаруттарим̣ вад̣д̣хитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, чандасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чандо ул̣а̄ра̄дхипати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ул̣а̄рена чханда̄дхипатина̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, чандасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чандо ниса̄йа чарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена павивиттена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, чандасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чандо вима̄накету, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сӣлакетуна̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, чандасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чандо а̄йа̄читапаттхито удети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄йа̄читапаттхитена кула̄ни упасан̇камитабба̄ни. идам̣, маха̄ра̄джа, чандасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена сам̣йуттаника̄йаваре ‘чандӯпама̄, бхиккхаве, кула̄ни упасан̇каматха, апакассева ка̄йам̣ апакасса читтам̣ ниччанавака̄ кулесу аппагаббха̄’’’ти [аппагабба̄ти (ка.) сам̣. ни. 2.146].

чандан̇гапан̃хо саттамо.

8. сӯрийан̇гапан̃хо

8. ‘‘бханте на̄гасена, ‘сӯрийасса [сурийасса (сӣ. сйа̄. пӣ.)] сатта ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни сатта ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, сӯрийо саббам̣ удакам̣ парисосети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббакилеса̄ анавасесам̣ парисосетабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийо тамандхака̄рам̣ видхамати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена саббам̣ ра̄гатамам̣ досатамам̣ мохатамам̣ ма̄натамам̣ дит̣т̣хитамам̣ килесатамам̣ саббам̣ дуччаритатамам̣ видхамайитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийо абхиккхан̣ам̣ чарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена абхиккхан̣ам̣ йонисо манасика̄ро ка̄таббо. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийо рам̣сима̄лӣ, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄рамман̣ама̄лина̄ бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийо маха̄джанака̄йам̣ санта̄пенто чарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена а̄ча̄расӣлагун̣аваттаппат̣ипаттийа̄ джха̄навимоккхасама̄дхисама̄паттииндрийабалабоджджхан̇гасатипат̣т̣ха̄насаммаппадха̄наиддхипа̄дехи садевако локо санта̄пайитаббо. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса пан̃чамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийо ра̄хубхайа̄ бхӣто чарати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена дуччаритадуггативисамаканта̄равипа̄кавинипа̄такилесаджа̄ладжат̣ите дит̣т̣хисан̇гха̄т̣апат̣имукке купатхапаккханде куммаггапат̣ипанне [кумаггапат̣ипанне (сйа̄. ка.)] сатте дисва̄ махата̄ сам̣вегабхайена ма̄насам̣ сам̣веджетаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса чхат̣т̣хам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийо калйа̄н̣апа̄паке дассети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена индрийабалабоджджхан̇гасатипат̣т̣ха̄насаммаппадха̄наиддхипа̄далокийалокуттарадхамма̄ дассетабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, сӯрийасса саттамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена ван̇гӣсена –

‘‘‘йатха̄пи сӯрийо удайанто, рӯпам̣ дассети па̄н̣инам̣;

сучин̃ча асучин̃ча̄пи, калйа̄н̣ан̃ча̄пи па̄пакам̣.

‘‘‘татха̄ бхиккху дхаммадхаро, авиджджа̄пихитам̣ джанам̣;

патхам̣ дассети вивидхам̣, а̄диччовудайам̣ йатха̄’’’ти.

сӯрийан̇гапан̃хо ат̣т̣хамо.

9. саккан̇гапан̃хо

9. ‘‘бханте на̄гасена, ‘саккасса тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни тӣн̣и ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, сакко екантасукхасамаппито, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена екантапавивекасукха̄бхиратена бхавитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, саккасса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, сакко деве дисва̄ пагган̣ха̄ти, ха̄самабхиджанети, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена кусалесу дхаммесу алӣнаматандитам̣ сантам̣ ма̄насам̣ паггахетаббам̣, ха̄самабхиджанетаббам̣, ут̣т̣хахитаббам̣ гхат̣итаббам̣ ва̄йамитаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, саккасса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, саккасса анабхирати нуппаджджати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена сун̃н̃а̄га̄ре анабхирати на уппа̄детабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, саккасса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, тхерена субхӯтина̄ –

‘‘‘са̄сане те маха̄вӣра, йато паббаджито ахам̣;

на̄бхиджа̄на̄ми уппаннам̣, ма̄насам̣ ка̄масам̣хита’’’нти.

саккан̇гапан̃хо навамо.

10. чаккаваттин̇гапан̃хо

10. ‘‘бханте на̄гасена, ‘чаккаваттисса чатта̄ри ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’ти йам̣ вадеси, катама̄ни та̄ни чатта̄ри ан̇га̄ни гахетабба̄нӣ’’ти? ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, чаккаваттӣ чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи джанам̣ сан̇ган̣ха̄ти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена чатассаннам̣ париса̄нам̣ ма̄насам̣ сан̇гахетаббам̣ ануггахетаббам̣ сампахам̣сетаббам̣. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттисса пат̣хамам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттисса виджите чора̄ на ут̣т̣хаханти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ка̄мара̄габйа̄па̄давихим̣са̄витакка̄ на уппа̄детабба̄. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттисса дутийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена –

‘‘‘витаккӯпасаме ча йо рато, асубхам̣ бха̄вайате [бха̄вайатӣ (сйа̄.) дха. па. 350 дхаммападе] сада̄ сато;

еса кхо бйантика̄хити, еса чхеччхати ма̄рабандхана’нти.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттӣ дивасе дивасе самуддапарийантам̣ маха̄патхавим̣ ануйа̄йати калйа̄н̣апа̄пака̄ни вичинама̄но, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена ка̄йакаммам̣ вачӣкаммам̣ манокаммам̣ дивасе дивасе паччавеккхитаббам̣ ‘ким̣ ну кхо ме имехи тӣхи т̣ха̄нехи анупаваджджасса дивасо вӣтиваттатӣ’ти. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттисса татийам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена ан̇гуттараника̄йаваре –

‘катхамбхӯтасса ме раттиндива̄ вӣтиваттантӣти [вӣтипатантӣти (сӣ. пӣ.)] паббаджитена абхин̣хам̣ паччавеккхитабба’нти.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттисса аббхантараба̄хира̄раккха̄ сусам̣вихита̄ хоти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, йогина̄ йога̄вачарена аббхантара̄нам̣ ба̄хира̄нам̣ килеса̄нам̣ а̄раккха̄йа сатидова̄рико т̣хапетаббо. идам̣, маха̄ра̄джа, чаккаваттисса чатуттхам̣ ан̇гам̣ гахетаббам̣. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена –

‘сатидова̄рико, бхиккхаве, арийаса̄вако акусалам̣ паджахати кусалам̣ бха̄вети, са̄ваджджам̣ паджахати, анаваджджам̣ бха̄вети, суддхаматта̄нам̣ парихаратӣ’’’ти.

чаккаваттин̇гапан̃хо дасамо.

патхавӣвагго татийо.

тассудда̄нам̣ –

патхавӣ а̄по ча теджо ча, ва̄йо ча паббатена ча;

а̄ка̄со чандасӯрийо ча, сакко ча чаккаваттина̄ти.