5. акаммаджа̄дипан̃хо

5. ‘‘бханте на̄гасена, диссанти локе камманиббатта̄, диссанти хетуниббатта̄, диссанти утуниббатта̄, йам̣ локе акаммаджам̣ ахетуджам̣ анутуджам̣, там̣ ме катхехӣ’’ти. ‘‘двеме, маха̄ра̄джа, локасмим̣ акаммаджа̄ ахетуджа̄ анутуджа̄. катаме две? а̄ка̄со, маха̄ра̄джа, акаммаджо ахетуджо анутуджо; нибба̄нам̣, маха̄ра̄джа, акаммаджам̣ ахетуджам̣ анутуджам̣. име кхо, маха̄ра̄джа, две акаммаджа̄ ахетуджа̄ анутуджа̄’’ти.

‘‘ма̄, бханте на̄гасена, джинавачанам̣ маккхехи, ма̄ аджа̄нитва̄ пан̃хам̣ бйа̄карохӣ’’ти. ‘‘ким̣ кхо, маха̄ра̄джа, ахам̣ вада̄ми, йам̣ мам̣ твам̣ евам̣ вадеси ‘ма̄, бханте на̄гасена, джинавачанам̣ маккхехи, ма̄ аджа̄нитва̄ пан̃хам̣ бйа̄карохӣ’’’ти? ‘‘бханте на̄гасена, йуттамидам̣ та̄ва ваттум̣ ‘а̄ка̄со акаммаджо ахетуджо анутуджо’ти. анекасатехи пана, бханте на̄гасена, ка̄ран̣ехи бхагавата̄ са̄вака̄нам̣ нибба̄насса саччхикирийа̄йа магго аккха̄то, атха ча пана твам̣ евам̣ вадеси ‘ахетуджам̣ нибба̄на’’’нти. ‘‘саччам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ анекасатехи ка̄ран̣ехи са̄вака̄нам̣ нибба̄насса саччхикирийа̄йа магго аккха̄то, на ча пана нибба̄насса уппа̄да̄йа хету аккха̄то’’ти.

‘‘еттха майам̣, бханте на̄гасена, андхака̄рато андхака̄ратарам̣ пависа̄ма, ванато ванатарам̣ пависа̄ма, гаханато гаханатарам̣ [гаханантарато гаханантарам̣ (ка.)] пависа̄ма, йатра хи на̄ма нибба̄насса саччхикирийа̄йа хету аттхи, тасса пана дхаммасса уппа̄да̄йа хету наттхи. йади, бханте на̄гасена, нибба̄насса саччхикирийа̄йа хету аттхи, тена хи нибба̄насса уппа̄да̄йапи хету иччхитаббо.

‘‘йатха̄ пана, бханте на̄гасена, путтасса пита̄ аттхи, тена ка̄ран̣ена питунопи пита̄ иччхитаббо. йатха̄ антева̄сикасса а̄чарийо аттхи, тена ка̄ран̣ена а̄чарийассапи а̄чарийо иччхитаббо. йатха̄ ан̇курасса бӣджам̣ аттхи, тена ка̄ран̣ена бӣджассапи бӣджам̣ иччхитаббам̣. евамева кхо, бханте на̄гасена, йади нибба̄насса саччхикирийа̄йа хету аттхи, тена ка̄ран̣ена нибба̄насса уппа̄да̄йапи хету иччхитаббо.

‘‘йатха̄ руккхасса ва̄ лата̄йа ва̄ агге сати тена ка̄ран̣ена маджджхампи аттхи, мӯлампи аттхи. евамева кхо, бханте на̄гасена, йади нибба̄насса саччхикирийа̄йа хету аттхи, тена ка̄ран̣ена нибба̄насса уппа̄да̄йапи хету иччхитаббо’’’ти.

‘‘ануппа̄данӣйам̣, маха̄ра̄джа, нибба̄нам̣, тасма̄ на нибба̄насса уппа̄да̄йа хету аккха̄то’’ти. ‘‘ин̇гха, бханте на̄гасена, ка̄ран̣ам̣ дассетва̄ ка̄ран̣ена мам̣ сан̃н̃а̄пехи, йатха̄хам̣ джа̄неййам̣ нибба̄насса саччхикирийа̄йа хету аттхи, нибба̄насса уппа̄да̄йа хету наттхӣ’’ти.

‘‘тена хи, маха̄ра̄джа, саккаччам̣ сотам̣ одаха, са̄дхукам̣ сун̣охи, ваккха̄ми таттха ка̄ран̣ам̣, саккун̣еййа, маха̄ра̄джа, пурисо па̄катикена балена ито химавантам̣ паббатара̄джам̣ упаганту’’нти? ‘‘а̄ма, бханте’’ти. ‘‘саккун̣еййа пана со, маха̄ра̄джа, пурисо па̄катикена балена химавантам̣ паббатара̄джам̣ идха а̄хариту’’нти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, сакка̄ нибба̄насса саччхикирийа̄йа магго аккха̄тум̣, на сакка̄ нибба̄насса уппа̄да̄йа хету дассетум̣.

‘‘саккун̣еййа, маха̄ра̄джа, пурисо па̄катикена балена маха̄самуддам̣ на̄ва̄йа уттаритва̄ па̄риматӣрам̣ ганту’’нти? ‘‘а̄ма, бханте’’ти? ‘‘саккун̣еййа пана со, маха̄ра̄джа, пурисо па̄катикена балена маха̄самуддасса па̄риматӣрам̣ идха а̄хариту’’нти? ‘‘на хи бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, сакка̄ нибба̄насса саччхикирийа̄йа магго аккха̄тум̣, на сакка̄ нибба̄насса уппа̄да̄йа хету дассетум̣. ким̣ ка̄ран̣а̄? асан̇кхататта̄ дхаммасса̄’’ти.

‘‘асан̇кхатам̣, бханте на̄гасена, нибба̄на’’нти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, асан̇кхатам̣ нибба̄нам̣ на кехичи катам̣, нибба̄нам̣, маха̄ра̄джа, на ваттаббам̣ уппаннанти ва̄ ануппаннанти ва̄ уппа̄данӣйанти ва̄ атӣтанти ва̄ ана̄гатанти ва̄ паччуппаннанти ва̄ чаккхувин̃н̃еййанти ва̄ сотавин̃н̃еййанти ва̄ гха̄навин̃н̃еййанти ва̄ дживха̄вин̃н̃еййанти ва̄ ка̄йавин̃н̃еййанти ва̄’’ти. ‘‘йади, бханте на̄гасена, нибба̄нам̣ на уппаннам̣ на ануппаннам̣ на уппа̄данӣйам̣ на атӣтам̣ на ана̄гатам̣ на паччуппаннам̣ на чаккхувин̃н̃еййам̣ на сотавин̃н̃еййам̣ на гха̄навин̃н̃еййам̣ на дживха̄вин̃н̃еййам̣ на ка̄йавин̃н̃еййам̣, тена хи, бханте на̄гасена, тумхе наттхидхаммам̣ нибба̄нам̣ ападисатха ‘наттхи нибба̄на’нти. ‘‘аттхи, маха̄ра̄джа, нибба̄нам̣, мановин̃н̃еййам̣ нибба̄нам̣, висуддхена ма̄насена пан̣ӣтена уджукена ана̄варан̣ена нира̄мисена самма̄пат̣ипанно арийаса̄вако нибба̄нам̣ пассатӣ’’ти.

‘‘кӣдисам̣ пана там̣, бханте, нибба̄нам̣, йам̣ там̣ опаммехи а̄дӣпанӣйам̣ ка̄ран̣ехи мам̣ сан̃н̃а̄пехи, йатха̄ аттхидхаммам̣ опаммехи а̄дӣпанӣйа’’нти. ‘‘аттхи, маха̄ра̄джа, ва̄то на̄ма̄’’ти? ‘‘а̄ма, бханте’’ти. ‘‘ин̇гха, маха̄ра̄джа, ва̄там̣ дассехи ван̣н̣ато ва̄ сан̣т̣ха̄нато ва̄ ан̣ум̣ ва̄ тхӯлам̣ ва̄ дӣгхам̣ ва̄ рассам̣ ва̄’’ти. ‘‘на сакка̄, бханте на̄гасена, ва̄то упадассайитум̣, на со ва̄то хаттхаггахан̣ам̣ ва̄ ниммадданам̣ ва̄ упети, апи ча аттхи со ва̄то’’ти. ‘‘йади, маха̄ра̄джа, на сакка̄ ва̄то упадассайитум̣, тена хи наттхи ва̄то’’ти? ‘‘джа̄на̄махам̣, бханте на̄гасена, ва̄то аттхӣти ме хадайе анупавит̣т̣хам̣, на ча̄хам̣ саккоми ва̄там̣ упадассайиту’’нти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, аттхи нибба̄нам̣, на ча сакка̄ нибба̄нам̣ упадассайитум̣ ван̣н̣ена ва̄ сан̣т̣ха̄нена ва̄’’ти. ‘‘са̄дху, бханте на̄гасена, сӯпадасситам̣ опаммам̣, суниддит̣т̣хам̣ ка̄ран̣ам̣, еваметам̣ татха̄ сампат̣иччха̄ми ‘аттхи нибба̄на’’’нти.

акаммаджа̄дипан̃хо пан̃чамо.