6. сативагго

1. ка̄йапийа̄йанапан̃хо

1. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, пийо паббаджита̄нам̣ ка̄йо’’ти? ‘‘на кхо, маха̄ра̄джа, пийо паббаджита̄нам̣ ка̄йо’’ти. ‘‘атха кисса ну кхо, бханте, кела̄йатха мама̄йатха̄’’ти? ‘‘ким̣ пана те, маха̄ра̄джа, када̄чи карахачи сан̇га̄магатасса кан̣д̣аппаха̄ро хотӣ’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, хотӣ’’ти. ‘‘ким̣ну кхо, маха̄ра̄джа, со ван̣о а̄лепена ча а̄лимпӣйати телена ча маккхӣйати сукхумена ча чол̣апат̣т̣ена паливет̣хӣйатӣ’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, а̄лепена ча а̄лимпӣйати телена ча маккхӣйати сукхумена ча чол̣апат̣т̣ена паливет̣хӣйатӣ’’ти. ‘‘ким̣ну кхо, маха̄ра̄джа, пийо те ван̣о, тена а̄лепена ча а̄лимпӣйати телена ча маккхӣйати сукхумена ча чол̣апат̣т̣ена паливет̣хӣйатӣ’’ти? ‘‘на ме, бханте, пийо ван̣о, апи ча мам̣сасса руханаттха̄йа а̄лепена ча а̄лимпӣйати телена ча маккхӣйати сукхумена ча чол̣апат̣т̣ена паливет̣хӣйатӣ’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, аппийо паббаджита̄нам̣ ка̄йо, атха ча паббаджита̄ анаджджхосита̄ ка̄йам̣ парихаранти брахмачарийа̄нуггаха̄йа. апи ча кхо, маха̄ра̄джа, ван̣ӯпамо ка̄йо вутто бхагавата̄, тена паббаджита̄ ван̣амива ка̄йам̣ парихаранти анаджджхосита̄. бха̄ситампетам̣ маха̄ра̄джа бхагавата̄ –

‘‘‘аллачаммапат̣иччханно, навадва̄ро маха̄ван̣о;

самантато паггхарати, асучипӯтигандхийо’’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

ка̄йапийа̄йанапан̃хо пат̣хамо.

2. саббан̃н̃ӯбха̄вапан̃хо

2. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, буддхо саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, бхагава̄ саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ’’ти. ‘‘атха кисса ну кхо, бханте на̄гасена, са̄вака̄нам̣ анупуббена сиккха̄падам̣ пан̃н̃апесӣ’’ти? ‘‘аттхи пана те маха̄ра̄джа, кочи веджджо, йо имиссам̣ патхавийам̣ саббабхесаджджа̄ни джа̄на̄тӣ’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, аттхӣ’’ти. ‘‘ким̣ну кхо, маха̄ра̄джа, со веджджо гила̄накам̣ сампатте ка̄ле бхесаджджам̣ па̄йети, уда̄ху асампатте ка̄ле’’ти? ‘‘сампатте ка̄ле, бханте, гила̄накам̣ бхесаджджам̣ па̄йети, но асампатте ка̄ле’’ти? ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ на асампатте ка̄ле са̄вака̄нам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃а̄пети, сампатте ка̄ле са̄вака̄нам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃а̄пети йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйа’’нти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

саббан̃н̃ӯбха̄вапан̃хо дутийо.

3. маха̄пурисалаккхан̣апан̃хо

3. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, буддхо дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гато асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джито суван̣н̣аван̣н̣о кан̃чанасаннибхаттачо бйа̄маппабхо’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, бхагава̄ дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гато асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джито суван̣н̣аван̣н̣о кан̃чанасаннибхаттачо бйа̄маппабхо’’ти.

‘‘ким̣ панасса, бханте, ма̄та̄питаропи дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гата̄ асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джита̄ суван̣н̣аван̣н̣а̄ кан̃чанасаннибхаттача̄ бйа̄маппабха̄’’ти? ‘‘но часса, маха̄ра̄джа, ма̄та̄питаро дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гата̄ асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джита̄ суван̣н̣аван̣н̣а̄ кан̃чанасаннибхаттача̄ бйа̄маппабха̄’’ти.

‘‘евам̣ санте кхо, бханте на̄гасена, на уппаджджати буддхо дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гато асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джито суван̣н̣аван̣н̣о кан̃чанасаннибхаттачо бйа̄маппабхоти, апи ча ма̄тусадисо ва̄ путто хоти ма̄тупаккхо ва̄, питусадисо ва̄ путто хоти питупаккхо ва̄’’ти. тхеро а̄ха ‘‘аттхи пана, маха̄ра̄джа, кин̃чи падумам̣ сатапатта’’нти? ‘‘а̄ма, бханте, аттхӣ’’ти. ‘‘тасса пана кухим̣ самбхаво’’ти? ‘‘каддаме джа̄йати удаке а̄сӣйатӣ’’ти. ‘‘ким̣ну кхо, маха̄ра̄джа, падумам̣ каддамена садисам̣ ван̣н̣ена ва̄ гандхена ва̄ расена ва̄’’ти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘атха удакена ва̄ гандхена ва̄ расена ва̄’’ти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гато асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джито суван̣н̣аван̣н̣о кан̃чанасаннибхаттачо бйа̄маппабхо, но часса ма̄та̄питаро дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи саманна̄гата̄ асӣтийа̄ ча анубйан̃джанехи париран̃джита̄ суван̣н̣аван̣н̣а̄ кан̃чанасаннибхаттача̄ бйа̄маппабха̄’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

маха̄пурисалаккхан̣апан̃хо татийо.

4. бхагавато брахмача̄рипан̃хо

4. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, буддхо брахмача̄рӣ’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, бхагава̄ брахмача̄рӣ’’ти. ‘‘тена хи, бханте на̄гасена, буддхо брахмуно сиссо’’ти? ‘‘аттхи пана те, маха̄ра̄джа, хаттхипа̄моккхо’’ти? ‘‘аттхи, бханте’’ти. ‘‘ким̣ну кхо, маха̄ра̄джа, со хаттхӣ када̄чи карахачи кон̃чана̄дам̣ надатӣти? ‘‘а̄ма, бханте, надатӣ’’ти ‘‘тена хи, маха̄ра̄джа, со хаттхӣ кон̃часакун̣асса сиссо’’ти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘ким̣ пана, маха̄ра̄джа, брахма̄ сабуддхико абуддхико’’ти? ‘‘сабуддхико, бханте’’ти. ‘‘тена хи, маха̄ра̄джа, брахма̄ бхагавато сиссо’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

бхагавато брахмача̄рипан̃хо чатуттхо.

5. бхагавато упасампада̄пан̃хо

5. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, упасампада̄ сундара̄’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, упасампада̄ сундара̄’’ти. ‘‘аттхи пана, бханте, буддхасса упасампада̄, уда̄ху наттхӣ’’ти? ‘‘упасампанно кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ бодхируккхамӯле саха саббан̃н̃утан̃а̄н̣ена, наттхи бхагавато упасампада̄ ан̃н̃ехи динна̄, йатха̄ са̄вака̄нам̣, маха̄ра̄джа, бхагава̄ сиккха̄падам̣ пан̃н̃апети йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйа’’нти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

бхагавато упасампада̄пан̃хо пан̃чамо.

6. ассубхесаджджа̄бхесаджджапан̃хо

6. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, йо ча ма̄тари мата̄йа родати, йо ча дхаммапемена родати, убхиннам̣ тесам̣ роданта̄нам̣ касса ассу бхесаджджам̣, касса на бхесаджджа’’нти? ‘‘екасса кхо, маха̄ра̄джа, ассу ра̄гадосамохехи самалам̣ ун̣хам̣, екасса пӣтисоманассена вималам̣ сӣталам̣. йам̣ кхо, маха̄ра̄джа, сӣталам̣, там̣ бхесаджджам̣, йам̣ ун̣хам̣, там̣ на бхесаджджа’’нти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

ассубхесаджджа̄бхесаджджапан̃хо чхат̣т̣хо.

7. сара̄гавӣтара̄гана̄на̄каран̣апан̃хо

7. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, ким̣ на̄на̄каран̣ам̣ сара̄гасса ча вӣтара̄гасса ча̄’’ти? ‘‘еко кхо, маха̄ра̄джа, аджджхосито, еко анаджджхосито’’ти. ‘‘ким̣ етам̣, бханте, аджджхосито анаджджхосито на̄ма̄’’ти? ‘‘еко кхо, маха̄ра̄джа, аттхико, еко анаттхико’’ти. ‘‘пасса̄махам̣, бханте, еварӯпам̣ йо ча сара̄го, йо ча вӣтара̄го, саббопесо собханам̣ йева иччхати кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄, на кочи па̄пакам̣ иччхатӣ’’ти. ‘‘авӣтара̄го кхо, маха̄ра̄джа, расапат̣исам̣ведӣ ча расара̄гапат̣исам̣ведӣ ча бходжанам̣ бхун̃джати, вӣтара̄го пана расапат̣исам̣ведӣ бходжанам̣ бхун̃джати, но ча кхо расара̄гапат̣исам̣ведӣ’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

сара̄гавӣтара̄гана̄на̄каран̣апан̃хо саттамо.

8. пан̃н̃а̄патит̣т̣ха̄напан̃хо

8. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, пан̃н̃а̄ кухим̣ пат̣ивасатӣ’’ти? ‘‘на каттхачи маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘тена хи, бханте на̄гасена, наттхи пан̃н̃а̄’’ти. ‘‘ва̄то, маха̄ра̄джа, кухим̣ пат̣ивасатӣ’’ти? ‘‘на каттхачи бханте’’ти. ‘‘тена хи, маха̄ра̄джа, наттхи ва̄то’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

пан̃н̃а̄патит̣т̣ха̄напан̃хо ат̣т̣хамо.

9. сам̣са̄рапан̃хо

9. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, йам̣ панетам̣ брӯси ‘сам̣са̄ро’ти, катамо со сам̣са̄ро’’ти? ‘‘идха, маха̄ра̄джа, джа̄то идхева марати, идха мато ан̃н̃атра уппаджджати, тахим̣ джа̄то тахим̣ йева марати, тахим̣ мато ан̃н̃атра уппаджджати, евам̣ кхо, маха̄ра̄джа, сам̣са̄ро хотӣ’’ти. ‘‘опаммам̣ карохӣ’’ти. ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, кочидева пурисо паккам̣ амбам̣ кха̄дитва̄ ат̣т̣хим̣ ропеййа, тато маханто амбаруккхо ниббаттитва̄ пхала̄ни дадеййа, атха со пурисо татопи паккам̣ амбам̣ кха̄дитва̄ ат̣т̣хим̣ ропеййа, татопи маханто амбаруккхо ниббаттитва̄ пхала̄ни дадеййа, еваметесам̣ руккха̄нам̣ кот̣и на пан̃н̃а̄йати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, идха джа̄то идхева марати, идха мато ан̃н̃атра уппаджджати, тахим̣ джа̄то тахим̣ йева марати, тахим̣ мато ан̃н̃атра уппаджджати, евам̣ кхо, маха̄ра̄джа, сам̣са̄ро хотӣ’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

сам̣са̄рапан̃хо навамо.

10. чиракатасаран̣апан̃хо

10. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, кена атӣтам̣ чиракатам̣ саратӣ’’ти? ‘‘сатийа̄, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘нану, бханте на̄гасена, читтена сарати но сатийа̄’’ти? ‘‘абхиджа̄на̄си ну, твам̣ маха̄ра̄джа, кин̃чидева каран̣ӣйам̣ катва̄ памут̣т̣ха’’нти? ‘‘а̄ма бханте’’ти. ‘‘ким̣ ну кхо, твам̣ маха̄ра̄джа, тасмим̣ самайе ачиттако ахосӣ’’ти? ‘‘на хи, бханте, сати тасмим̣ самайе на̄хосӣ’’ти. ‘‘атха касма̄, твам̣ маха̄ра̄джа, евама̄ха ‘читтена сарати, но сатийа̄’’’ти?

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

чиракатасаран̣апан̃хо дасамо.

11. абхиджа̄нантасатипан̃хо

11. ра̄джа̄ а̄ха ‘‘бханте на̄гасена, сабба̄ сати абхиджа̄нантӣ уппаджджати, уда̄ху кат̣умика̄ва сатӣ’’ти? ‘‘абхиджа̄нантӣпи, маха̄ра̄джа, кат̣умика̄пи сатӣ’’ти. ‘‘еван̃хи кхо, бханте на̄гасена, сабба̄ сати абхиджа̄нантӣ, наттхи кат̣умика̄ сатӣ’’ти? ‘‘йади наттхи, маха̄ра̄джа, кат̣умика̄ сати, наттхи кин̃чи сиппика̄нам̣ камма̄йатанехи ва̄ сиппа̄йатанехи ва̄ виджджа̄т̣т̣ха̄нехи ва̄ каран̣ӣйам̣, нираттхака̄ а̄чарийа̄, йасма̄ ча кхо, маха̄ра̄джа, аттхи кат̣умика̄ сати, тасма̄ аттхи камма̄йатанехи ва̄ сиппа̄йатанехи ва̄ виджджа̄т̣т̣ха̄нехи ва̄ каран̣ӣйам̣, аттхо ча а̄чарийехӣ’’ти.

‘‘каллоси, бханте на̄гасена̄’’ти.

абхиджа̄нантасатипан̃хо ека̄дасамо.

сативагго чхат̣т̣хо.

имасмим̣ вагге ека̄даса пан̃ха̄.