17. чатта̄лӣсанипа̄то
521. тесакун̣аджа̄такам̣ (1)
1. ‘‘вессантарам̣ там̣ пуччха̄ми, сакун̣а бхаддаматтху те;
раджджам̣ ка̄ретука̄мена, ким̣ су киччам̣ катам̣ варам̣’’.
2. ‘‘чирассам̣ вата мам̣ та̄то, кам̣со ба̄ра̄н̣асиггахо;
паматто аппаматтам̣ мам̣, пита̄ путтам̣ ачодайи.
3. ‘‘пат̣хаменева витатхам̣, кодхам̣ ха̄сам̣ нива̄райе;
тато кичча̄ни ка̄реййа, там̣ ватам̣ а̄ху кхаттийа.
4. ‘‘йам̣ твам̣ та̄та тапокаммам̣ [тапе каммам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)], пуббе катамасам̣сайам̣;
ратто дут̣т̣хо ча йам̣ кайира̄, на там̣ кайира̄ тато пуна [пунам̣ (пӣ.)].
5. ‘‘кхаттийасса паматтасса, рат̣т̣хасмим̣ рат̣т̣хавад̣д̣хана;
саббе бхога̄ винассанти, ран̃н̃о там̣ вуччате агхам̣.
6. ‘‘сирӣ та̄та алаккхӣ ча [сирӣ ча та̄та лаккхӣ ча (сйа̄. пӣ.)], пуччхита̄ етадабравум̣;
ут̣т̣ха̄на [ут̣т̣ха̄не (сйа̄.)] вӣрийе посе, рама̄хам̣ анусӯйаке.
7. ‘‘усӯйаке духадайе, пурисе каммадуссаке;
ка̄лакан̣н̣ӣ маха̄ра̄джа, рамати [рама̄ти (ка.)] чаккабхан̃джанӣ.
8. ‘‘со твам̣ саббесу сухадайо [со твам̣ саббесам̣ сухадайо (сйа̄. пӣ.), со твам̣ саббе сухадайо (ка.)], саббесам̣ раккхито бхава;
алаккхим̣ нуда маха̄ра̄джа, лаккхйа̄ бхава нивесанам̣.
9. ‘‘са лаккхӣдхитисампанно, пурисо хи махаггато;
амитта̄нам̣ ка̄сипати, мӯлам̣ агган̃ча чхиндати.
10. ‘‘саккопи хи бхӯтапати, ут̣т̣ха̄не наппамаджджати;
са калйа̄н̣е дхитим̣ катва̄, ут̣т̣ха̄не куруте мано.
11. ‘‘гандхабба̄ питаро дева̄, са̄джӣва̄ [сан̃джӣва̄ (пӣ.)] хонти та̄дино;
ут̣т̣ха̄хато [ут̣т̣хахато (сйа̄. пӣ.)] аппамаджджато [маппамаджджато (ка.)], анутит̣т̣ханти девата̄.
12. ‘‘со аппаматто аккуддхо [аккут̣т̣хо (пӣ.)], та̄та кичча̄ни ка̄райа;
ва̄йамассу ча киччесу, на̄ласо виндате сукхам̣.
13. ‘‘таттхева те ваттапада̄, еса̄ва [еса̄ ча (пӣ.)] ануса̄санӣ;
алам̣ митте сукха̄петум̣, амитта̄нам̣ дукха̄йа [дуккха̄йа (пӣ.)] ча’’.
14. ‘‘саккхиси твам̣ [саккхӣ тувам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] кун̣д̣алини, ман̃н̃аси кхаттабандхуни [кхаттийабандхунӣ (пӣ.)];
раджджам̣ ка̄ретука̄мена, ким̣ су киччам̣ катам̣ варам̣’’.
15. ‘‘двева та̄та падака̄ни, йаттха [йесу (пӣ.)] саббам̣ патит̣т̣хитам̣;
аладдхасса ча йо ла̄бхо, ладдхасса ча̄нураккхан̣а̄.
16. ‘‘амачче та̄та джа̄на̄хи, дхӣре аттхасса ковиде;
анаккха̄ китаве та̄та, асон̣д̣е авина̄саке.
17. ‘‘йо ча там̣ та̄та раккхеййа, дханам̣ йан̃чева те сийа̄;
сӯтова ратхам̣ сан̇ган̣хе, со те кичча̄ни ка̄райе.
18. ‘‘сусан̇гахитантаджано, сайам̣ виттам̣ авеккхийа;
нидхин̃ча ин̣ада̄нан̃ча, на каре парапаттийа̄.
19. ‘‘сайам̣ а̄йам̣ вайам̣ [а̄йавайам̣ (пӣ.)] джан̃н̃а̄, сайам̣ джан̃н̃а̄ ката̄катам̣;
нигган̣хе ниггаха̄рахам̣, пагган̣хе паггаха̄рахам̣.
20. ‘‘сайам̣ джа̄нападам̣ аттхам̣, ануса̄са ратхесабха;
ма̄ те адхаммика̄ йутта̄, дханам̣ рат̣т̣хан̃ча на̄сайум̣.
21. ‘‘ма̄ ча вегена кичча̄ни, кароси [ка̄реси (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ка̄райеси ва̄;
вегаса̄ хи катам̣ каммам̣, мандо паччха̄нутаппати.
22. ‘‘ма̄ те адхисаре мун̃ча, суба̄л̣хамадхикодхитам̣ [копитам̣ (сӣ. сйа̄.)];
кодхаса̄ хи бахӯ пхӣта̄, кула̄ акулатам̣ гата̄.
23. ‘‘ма̄ та̄та иссаромхӣти, анаттха̄йа пата̄райи;
иттхӣнам̣ пуриса̄нан̃ча, ма̄ те а̄си дукхудрайо.
24. ‘‘апеталомахам̣сасса, ран̃н̃о ка̄ма̄нуса̄рино;
саббе бхога̄ винассанти, ран̃н̃о там̣ вуччате агхам̣.
25. ‘‘таттхева те ваттапада̄, еса̄ва ануса̄санӣ;
даккхассуда̄ни пун̃н̃акаро, асон̣д̣о авина̄сако;
сӣлава̄ссу [сӣлава̄сса (т̣ӣка̄)] маха̄ра̄джа, дуссӣло винипа̄тико’’ [винипа̄тако (пӣ.)].
26. ‘‘апуччхимха косийаготтам̣ [апуччхимха̄ косийаготтам̣ (сйа̄.), апуччхамха̄пи косикам̣ (пӣ.)], кун̣д̣алиним̣ татхева ча;
твам̣ да̄ни вадехи джамбука [джамбука твам̣ да̄ни вадехи (сйа̄. пӣ.)], бала̄нам̣ баламуттамам̣’’.
27. ‘‘балам̣ пан̃чавидхам̣ локе, пурисасмим̣ махаггате;
таттха ба̄хубалам̣ на̄ма, чаримам̣ вуччате балам̣.
28. ‘‘бхогабалан̃ча дӣгха̄ву, дутийам̣ вуччате балам̣;
амаччабалан̃ча дӣгха̄ву, татийам̣ вуччате балам̣.
29. ‘‘абхиджаччабалам̣ чева, там̣ чатуттхам̣ асам̣сайам̣;
йа̄ни чета̄ни сабба̄ни, адхиган̣ха̄ти пан̣д̣ито.
30. ‘‘там̣ бала̄нам̣ балам̣ сет̣т̣хам̣, аггам̣ пан̃н̃а̄бам̣ балам̣ [варам̣ (сӣ.)];
пан̃н̃а̄баленупаттхаддхо, аттхам̣ виндати пан̣д̣ито.
31. ‘‘апи че лабхати мандо, пхӣтам̣ дхаран̣имуттамам̣;
ака̄масса пасайхам̣ ва̄, ан̃н̃о там̣ пат̣ипаджджати.
32. ‘‘абхиджа̄топи че хоти, раджджам̣ ладдха̄на кхаттийо;
дуппан̃н̃о хи ка̄сипати, саббенапи на джӣвати.
33. ‘‘пан̃н̃а̄ва сутам̣ виниччхинӣ [пан̃н̃а̄ сутавиниччхинӣ (сйа̄. пӣ.)], пан̃н̃а̄ китти силокавад̣д̣ханӣ [ваддханӣ (пӣ.)];
пан̃н̃а̄сахито наро идха, апи дуккхе сукха̄ни виндати.
34. ‘‘пан̃н̃ан̃ча кхо асуссӯсам̣, на кочи адхигаччхати;
бахуссутам̣ ана̄гамма, дхаммат̣т̣хам̣ авиниббхуджам̣.
35. ‘‘йо ча дхаммавибхан̇ган̃н̃ӯ [йо дхамман̃ча вибха̄ган̃н̃ӯ (пӣ.)], ка̄лут̣т̣ха̄йӣ матандито;
анут̣т̣хахати ка̄лена, каммапхалам̣ тасса иджджхати [каммапхалам̣ тассиджджхати, пхалам̣ тасса самиджджхати (ка.)].
36. ‘‘ана̄йатана [на̄’на̄йатана (пӣ.)] сӣласса, ана̄йатана [на̄’на̄йатана (пӣ.)] севино;
на ниббиндийака̄рисса, саммадаттхо випаччати.
37. ‘‘аджджхаттан̃ча пайуттасса, татха̄йатанасевино;
аниббиндийака̄рисса, саммадаттхо випаччати.
38. ‘‘йогаппайогасан̇кха̄там̣, самбхатасса̄нураккхан̣ам̣;
та̄ни твам̣ та̄та севассу, ма̄ акамма̄йа рандхайи;
акаммуна̄ хи думмедхо, нал̣а̄га̄рам̣ва сӣдати’’.
39. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, ма̄та̄питӯсу кхаттийа;
идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.
40. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, путтада̄ресу кхаттийа;
идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.
41. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, митта̄маччесу кхаттийа;
идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.
42. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, ва̄ханесу балесу ча;
идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.
43. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, га̄месу нигамесу ча…пе….
44. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, рат̣т̣хесу [рат̣т̣хе (пӣ.)] джанападесу ча…пе….
45. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, саман̣а [саман̣е (сйа̄. ка.)] бра̄хман̣есу ча…пе….
46. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, мигапаккхӣсу кхаттийа;
идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.
47. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, дхаммо чин̣н̣о сукха̄вахо [дхаммо сучин̣н̣о сукхама̄вахати (ка.)];
идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.
48. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, саинда̄ [индо (пӣ.), синда̄ (ка.)] дева̄ сабрахмака̄;
сучин̣н̣ена дивам̣ патта̄, ма̄ дхаммам̣ ра̄джа па̄мадо [пама̄до (пӣ. ка.)].
49. ‘‘таттхева те [вете (пӣ.)] ваттапада̄, еса̄ва [еса̄ ча (пӣ.)] ануса̄санӣ;
саппан̃н̃асевӣ калйа̄н̣ӣ, саматтам̣ са̄ма [са̄мам̣ (ка.)] там̣ видӯ’’ти.
тесакун̣аджа̄такам̣ пат̣хамам̣.
522. сарабхан̇гаджа̄такам̣ (2)
50. ‘‘алан̇ката̄ кун̣д̣алино суваттха̄, вел̣урийамутта̄тхарукхаггабандха̄ [баддха̄ (пӣ.)];
ратхесабха̄ тит̣т̣хатха ке ну тумхе, катхам̣ во джа̄нанти мануссалоке’’.
51. ‘‘ахамат̣т̣хако бхӣмаратхо пана̄йам̣, ка̄лин̇гара̄джа̄ пана уггатойам̣ [уггато айам̣ (пӣ.), уггата̄йам̣ (ка.)];
сусан̃н̃ата̄нам̣ исӣнам̣ [сусан̃н̃ата̄нисинам̣ (пӣ.)] дассана̄йа, идха̄гата̄ пуччхита̄йемха пан̃хе’’.
52. ‘‘веха̄йасам̣ тит̣т̣хаси [тит̣т̣хати (пӣ.)] анталиккхе, патхаддхуно паннарасева чандо;
пуччха̄ми там̣ йаккха маха̄нубха̄ва, катхам̣ там̣ джа̄нанти мануссалоке’’.
53. ‘‘йама̄ху девесу суджампатӣти, магхава̄ти там̣ а̄ху мануссалоке;
са девара̄джа̄ идамаджджа патто, сусан̃н̃ата̄нам̣ исӣнам̣ дассана̄йа’’.
54. ‘‘дӯре сута̄ но исайо сама̄гата̄, махиддхика̄ иддхигун̣ӯпапанна̄;
ванда̄ми те айире пасанначитто, йе джӣвалокеттха мануссасет̣т̣ха̄’’.
55. гандхо исӣнам̣ чирадиккхита̄нам̣ [даккхита̄нам̣ (сйа̄. пӣ.)], ка̄йа̄ чуто гаччхати ма̄лутена;
ито пат̣иккамма сахассанетта, гандхо исӣнам̣ асучи девара̄джа’’.
56. ‘‘гандхо исӣнам̣ чирадиккхита̄нам̣, ка̄йа̄ чуто гаччхату ма̄лутена;
вичитрапуппхам̣ сурабхим̣ва ма̄лам̣, гандхан̃ча етам̣ па̄т̣икан̇кха̄ма бханте;
на хеттха дева̄ пат̣иккӯласан̃н̃ино’’.
57. ‘‘пуриндадо бхӯтапатӣ йасассӣ, дева̄наминдо сакко [идам̣ падам̣ наттхи (сӣ. сйа̄. пӣ. поттхакесу)] магхава̄ суджампати;
са девара̄джа̄ асураган̣аппамаддано, ока̄сама̄кан̇кхати пан̃ха пуччхитум̣.
58. ‘‘ко невимесам̣ идха пан̣д̣ита̄нам̣, пан̃хе пут̣т̣хо нипун̣е бйа̄кариссати;
тин̣н̣ан̃ча ран̃н̃ам̣ мануджа̄дхипа̄нам̣, дева̄наминдасса ча ва̄савасса’’.
59. ‘‘айам̣ иси [исӣ (сӣ. пӣ.)] сарабхан̇го тапассӣ [йасассӣ (сӣ.)], йато джа̄то вирато метхунасма̄;
а̄черапутто [а̄чарийапутто (пӣ. ка.)] сувинӣтарӯпо, со несам̣ пан̃ха̄ни вийа̄кариссати’’.
60. ‘‘кон̣д̣ан̃н̃а пан̃ха̄ни вийа̄карохи, йа̄чанти там̣ исайо са̄дхурӯпа̄;
кон̣д̣ан̃н̃а есо мануджесу дхаммо, йам̣ вуддха [ваддха (пӣ.), буддха (ка.)] ма̄гаччхати еса бха̄ро’’.
61. ‘‘ката̄вака̄са̄ пуччханту бхонто, йам̣ кин̃чи пан̃хам̣ манаса̄бхипаттхитам̣;
ахан̃хи там̣ там̣ во вийа̄кариссам̣, н̃атва̄ сайам̣ локамимам̣ паран̃ча’’.
62. ‘‘тато ча магхава̄ сакко, аттхадассӣ пуриндадо;
апуччхи пат̣хамам̣ пан̃хам̣, йан̃ча̄си абхипаттхитам̣’’.
63. ‘‘ким̣ сӯ вадхитва̄ на када̄чи сочати, киссаппаха̄нам̣ исайо ван̣н̣айанти;
кассӣдха вуттам̣ пхарусам̣ кхаметха, аккха̄хи ме кон̣д̣ан̃н̃а етаматтхам̣’’.
64. ‘‘кодхам̣ вадхитва̄ на када̄чи сочати, маккхаппаха̄нам̣ исайо ван̣н̣айанти;
саббесам̣ вуттам̣ пхарусам̣ кхаметха, етам̣ кхантим̣ уттамама̄ху санто’’.
65. ‘‘сакка̄ убхиннам̣ [хи двиннам̣ (пӣ.)] вачанам̣ титиккхитум̣, садисасса ва̄ сет̣т̣хатарасса [сет̣т̣ханарасса (пӣ.)] ва̄пи;
катхам̣ ну хӣнасса вачо кхаметха, аккха̄хи ме кон̣д̣ан̃н̃а етаматтхам̣’’.
66. ‘‘бхайа̄ хи сет̣т̣хасса вачо кхаметха, са̄рамбхахетӯ пана са̄дисасса;
йо чӣдха хӣнасса вачо кхаметха, етам̣ кхантим̣ уттамама̄ху санто’’.
67. ‘‘катхам̣ виджан̃н̃а̄ чатупаттхарӯпам̣ [чатумат̣т̣харӯпам̣ (сйа̄. пӣ.)], сет̣т̣хам̣ сариккхам̣ атхава̄пи хӣнам̣;
вирӯпарӯпена чаранти санто, тасма̄ хи саббесам̣ вачо кхаметха’’.
68. ‘‘на хетаматтхам̣ махатӣпи сена̄, сара̄джика̄ йуджджхама̄на̄ лабхетха;
йам̣ кхантима̄ саппурисо лабхетха, кхантӣ балассӯпасаманти вера̄’’.
69. ‘‘субха̄ситам̣ те анумодийа̄на, ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ми тадин̇гха брӯхи;
йатха̄ ахум̣ [ахӯ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дан̣д̣акӣ на̄л̣икеро [на̄л̣икӣро (сӣ. сйа̄. пӣ.)], атхаджджуно кала̄бу ча̄пи ра̄джа̄;
тесам̣ гатим̣ брӯхи супа̄пакамминам̣, каттхӯпапанна̄ исинам̣ вихет̣хака̄’’.
70. ‘‘кисан̃хи [кисам̣пи (пӣ.)] ваччхам̣ авакирийа дан̣д̣акӣ, уччхиннамӯло саджано сарат̣т̣хо;
куккул̣ана̄ме нирайамхи паччати, тасса пхулин̇га̄ни патанти ка̄йе.
71. ‘‘йо сан̃н̃ате паббаджите ахет̣хайи [аван̃часи (пӣ.)], дхаммам̣ бхан̣анте саман̣е адӯсаке;
там̣ на̄л̣икерам̣ сунакха̄ параттха, сан̇гамма кха̄данти випхандама̄нам̣.
72. ‘‘атхаджджуно нирайе саттисӯле, авам̣сиро патито уддхам̣па̄до [уддхапа̄до (сйа̄.), аддхапа̄до (пӣ.)];
ан̇гӣрасам̣ готамам̣ хет̣хайитва̄, кхантим̣ тапассим̣ чирабрахмача̄рим̣.
73. ‘‘йо кхан̣д̣асо паббаджитам̣ ачхедайи, кхантим̣ вадантам̣ саман̣ам̣ адӯсакам̣;