17. чатта̄лӣсанипа̄то

521. тесакун̣аджа̄такам̣ (1)

1. ‘‘вессантарам̣ там̣ пуччха̄ми, сакун̣а бхаддаматтху те;

раджджам̣ ка̄ретука̄мена, ким̣ су киччам̣ катам̣ варам̣’’.

2. ‘‘чирассам̣ вата мам̣ та̄то, кам̣со ба̄ра̄н̣асиггахо;

паматто аппаматтам̣ мам̣, пита̄ путтам̣ ачодайи.

3. ‘‘пат̣хаменева витатхам̣, кодхам̣ ха̄сам̣ нива̄райе;

тато кичча̄ни ка̄реййа, там̣ ватам̣ а̄ху кхаттийа.

4. ‘‘йам̣ твам̣ та̄та тапокаммам̣ [тапе каммам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)], пуббе катамасам̣сайам̣;

ратто дут̣т̣хо ча йам̣ кайира̄, на там̣ кайира̄ тато пуна [пунам̣ (пӣ.)].

5. ‘‘кхаттийасса паматтасса, рат̣т̣хасмим̣ рат̣т̣хавад̣д̣хана;

саббе бхога̄ винассанти, ран̃н̃о там̣ вуччате агхам̣.

6. ‘‘сирӣ та̄та алаккхӣ ча [сирӣ ча та̄та лаккхӣ ча (сйа̄. пӣ.)], пуччхита̄ етадабравум̣;

ут̣т̣ха̄на [ут̣т̣ха̄не (сйа̄.)] вӣрийе посе, рама̄хам̣ анусӯйаке.

7. ‘‘усӯйаке духадайе, пурисе каммадуссаке;

ка̄лакан̣н̣ӣ маха̄ра̄джа, рамати [рама̄ти (ка.)] чаккабхан̃джанӣ.

8. ‘‘со твам̣ саббесу сухадайо [со твам̣ саббесам̣ сухадайо (сйа̄. пӣ.), со твам̣ саббе сухадайо (ка.)], саббесам̣ раккхито бхава;

алаккхим̣ нуда маха̄ра̄джа, лаккхйа̄ бхава нивесанам̣.

9. ‘‘са лаккхӣдхитисампанно, пурисо хи махаггато;

амитта̄нам̣ ка̄сипати, мӯлам̣ агган̃ча чхиндати.

10. ‘‘саккопи хи бхӯтапати, ут̣т̣ха̄не наппамаджджати;

са калйа̄н̣е дхитим̣ катва̄, ут̣т̣ха̄не куруте мано.

11. ‘‘гандхабба̄ питаро дева̄, са̄джӣва̄ [сан̃джӣва̄ (пӣ.)] хонти та̄дино;

ут̣т̣ха̄хато [ут̣т̣хахато (сйа̄. пӣ.)] аппамаджджато [маппамаджджато (ка.)], анутит̣т̣ханти девата̄.

12. ‘‘со аппаматто аккуддхо [аккут̣т̣хо (пӣ.)], та̄та кичча̄ни ка̄райа;

ва̄йамассу ча киччесу, на̄ласо виндате сукхам̣.

13. ‘‘таттхева те ваттапада̄, еса̄ва [еса̄ ча (пӣ.)] ануса̄санӣ;

алам̣ митте сукха̄петум̣, амитта̄нам̣ дукха̄йа [дуккха̄йа (пӣ.)] ча’’.

14. ‘‘саккхиси твам̣ [саккхӣ тувам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] кун̣д̣алини, ман̃н̃аси кхаттабандхуни [кхаттийабандхунӣ (пӣ.)];

раджджам̣ ка̄ретука̄мена, ким̣ су киччам̣ катам̣ варам̣’’.

15. ‘‘двева та̄та падака̄ни, йаттха [йесу (пӣ.)] саббам̣ патит̣т̣хитам̣;

аладдхасса ча йо ла̄бхо, ладдхасса ча̄нураккхан̣а̄.

16. ‘‘амачче та̄та джа̄на̄хи, дхӣре аттхасса ковиде;

анаккха̄ китаве та̄та, асон̣д̣е авина̄саке.

17. ‘‘йо ча там̣ та̄та раккхеййа, дханам̣ йан̃чева те сийа̄;

сӯтова ратхам̣ сан̇ган̣хе, со те кичча̄ни ка̄райе.

18. ‘‘сусан̇гахитантаджано, сайам̣ виттам̣ авеккхийа;

нидхин̃ча ин̣ада̄нан̃ча, на каре парапаттийа̄.

19. ‘‘сайам̣ а̄йам̣ вайам̣ [а̄йавайам̣ (пӣ.)] джан̃н̃а̄, сайам̣ джан̃н̃а̄ ката̄катам̣;

нигган̣хе ниггаха̄рахам̣, пагган̣хе паггаха̄рахам̣.

20. ‘‘сайам̣ джа̄нападам̣ аттхам̣, ануса̄са ратхесабха;

ма̄ те адхаммика̄ йутта̄, дханам̣ рат̣т̣хан̃ча на̄сайум̣.

21. ‘‘ма̄ ча вегена кичча̄ни, кароси [ка̄реси (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ка̄райеси ва̄;

вегаса̄ хи катам̣ каммам̣, мандо паччха̄нутаппати.

22. ‘‘ма̄ те адхисаре мун̃ча, суба̄л̣хамадхикодхитам̣ [копитам̣ (сӣ. сйа̄.)];

кодхаса̄ хи бахӯ пхӣта̄, кула̄ акулатам̣ гата̄.

23. ‘‘ма̄ та̄та иссаромхӣти, анаттха̄йа пата̄райи;

иттхӣнам̣ пуриса̄нан̃ча, ма̄ те а̄си дукхудрайо.

24. ‘‘апеталомахам̣сасса, ран̃н̃о ка̄ма̄нуса̄рино;

саббе бхога̄ винассанти, ран̃н̃о там̣ вуччате агхам̣.

25. ‘‘таттхева те ваттапада̄, еса̄ва ануса̄санӣ;

даккхассуда̄ни пун̃н̃акаро, асон̣д̣о авина̄сако;

сӣлава̄ссу [сӣлава̄сса (т̣ӣка̄)] маха̄ра̄джа, дуссӣло винипа̄тико’’ [винипа̄тако (пӣ.)].

26. ‘‘апуччхимха косийаготтам̣ [апуччхимха̄ косийаготтам̣ (сйа̄.), апуччхамха̄пи косикам̣ (пӣ.)], кун̣д̣алиним̣ татхева ча;

твам̣ да̄ни вадехи джамбука [джамбука твам̣ да̄ни вадехи (сйа̄. пӣ.)], бала̄нам̣ баламуттамам̣’’.

27. ‘‘балам̣ пан̃чавидхам̣ локе, пурисасмим̣ махаггате;

таттха ба̄хубалам̣ на̄ма, чаримам̣ вуччате балам̣.

28. ‘‘бхогабалан̃ча дӣгха̄ву, дутийам̣ вуччате балам̣;

амаччабалан̃ча дӣгха̄ву, татийам̣ вуччате балам̣.

29. ‘‘абхиджаччабалам̣ чева, там̣ чатуттхам̣ асам̣сайам̣;

йа̄ни чета̄ни сабба̄ни, адхиган̣ха̄ти пан̣д̣ито.

30. ‘‘там̣ бала̄нам̣ балам̣ сет̣т̣хам̣, аггам̣ пан̃н̃а̄бам̣ балам̣ [варам̣ (сӣ.)];

пан̃н̃а̄баленупаттхаддхо, аттхам̣ виндати пан̣д̣ито.

31. ‘‘апи че лабхати мандо, пхӣтам̣ дхаран̣имуттамам̣;

ака̄масса пасайхам̣ ва̄, ан̃н̃о там̣ пат̣ипаджджати.

32. ‘‘абхиджа̄топи че хоти, раджджам̣ ладдха̄на кхаттийо;

дуппан̃н̃о хи ка̄сипати, саббенапи на джӣвати.

33. ‘‘пан̃н̃а̄ва сутам̣ виниччхинӣ [пан̃н̃а̄ сутавиниччхинӣ (сйа̄. пӣ.)], пан̃н̃а̄ китти силокавад̣д̣ханӣ [ваддханӣ (пӣ.)];

пан̃н̃а̄сахито наро идха, апи дуккхе сукха̄ни виндати.

34. ‘‘пан̃н̃ан̃ча кхо асуссӯсам̣, на кочи адхигаччхати;

бахуссутам̣ ана̄гамма, дхаммат̣т̣хам̣ авиниббхуджам̣.

35. ‘‘йо ча дхаммавибхан̇ган̃н̃ӯ [йо дхамман̃ча вибха̄ган̃н̃ӯ (пӣ.)], ка̄лут̣т̣ха̄йӣ матандито;

анут̣т̣хахати ка̄лена, каммапхалам̣ тасса иджджхати [каммапхалам̣ тассиджджхати, пхалам̣ тасса самиджджхати (ка.)].

36. ‘‘ана̄йатана [на̄’на̄йатана (пӣ.)] сӣласса, ана̄йатана [на̄’на̄йатана (пӣ.)] севино;

на ниббиндийака̄рисса, саммадаттхо випаччати.

37. ‘‘аджджхаттан̃ча пайуттасса, татха̄йатанасевино;

аниббиндийака̄рисса, саммадаттхо випаччати.

38. ‘‘йогаппайогасан̇кха̄там̣, самбхатасса̄нураккхан̣ам̣;

та̄ни твам̣ та̄та севассу, ма̄ акамма̄йа рандхайи;

акаммуна̄ хи думмедхо, нал̣а̄га̄рам̣ва сӣдати’’.

39. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, ма̄та̄питӯсу кхаттийа;

идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.

40. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, путтада̄ресу кхаттийа;

идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.

41. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, митта̄маччесу кхаттийа;

идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.

42. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, ва̄ханесу балесу ча;

идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.

43. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, га̄месу нигамесу ча…пе….

44. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, рат̣т̣хесу [рат̣т̣хе (пӣ.)] джанападесу ча…пе….

45. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, саман̣а [саман̣е (сйа̄. ка.)] бра̄хман̣есу ча…пе….

46. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, мигапаккхӣсу кхаттийа;

идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.

47. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, дхаммо чин̣н̣о сукха̄вахо [дхаммо сучин̣н̣о сукхама̄вахати (ка.)];

идха дхаммам̣ чаритва̄на, ра̄джа саггам̣ гамиссаси.

48. ‘‘дхаммам̣ чара маха̄ра̄джа, саинда̄ [индо (пӣ.), синда̄ (ка.)] дева̄ сабрахмака̄;

сучин̣н̣ена дивам̣ патта̄, ма̄ дхаммам̣ ра̄джа па̄мадо [пама̄до (пӣ. ка.)].

49. ‘‘таттхева те [вете (пӣ.)] ваттапада̄, еса̄ва [еса̄ ча (пӣ.)] ануса̄санӣ;

саппан̃н̃асевӣ калйа̄н̣ӣ, саматтам̣ са̄ма [са̄мам̣ (ка.)] там̣ видӯ’’ти.

тесакун̣аджа̄такам̣ пат̣хамам̣.

522. сарабхан̇гаджа̄такам̣ (2)

50. ‘‘алан̇ката̄ кун̣д̣алино суваттха̄, вел̣урийамутта̄тхарукхаггабандха̄ [баддха̄ (пӣ.)];

ратхесабха̄ тит̣т̣хатха ке ну тумхе, катхам̣ во джа̄нанти мануссалоке’’.

51. ‘‘ахамат̣т̣хако бхӣмаратхо пана̄йам̣, ка̄лин̇гара̄джа̄ пана уггатойам̣ [уггато айам̣ (пӣ.), уггата̄йам̣ (ка.)];

сусан̃н̃ата̄нам̣ исӣнам̣ [сусан̃н̃ата̄нисинам̣ (пӣ.)] дассана̄йа, идха̄гата̄ пуччхита̄йемха пан̃хе’’.

52. ‘‘веха̄йасам̣ тит̣т̣хаси [тит̣т̣хати (пӣ.)] анталиккхе, патхаддхуно паннарасева чандо;

пуччха̄ми там̣ йаккха маха̄нубха̄ва, катхам̣ там̣ джа̄нанти мануссалоке’’.

53. ‘‘йама̄ху девесу суджампатӣти, магхава̄ти там̣ а̄ху мануссалоке;

са девара̄джа̄ идамаджджа патто, сусан̃н̃ата̄нам̣ исӣнам̣ дассана̄йа’’.

54. ‘‘дӯре сута̄ но исайо сама̄гата̄, махиддхика̄ иддхигун̣ӯпапанна̄;

ванда̄ми те айире пасанначитто, йе джӣвалокеттха мануссасет̣т̣ха̄’’.

55. гандхо исӣнам̣ чирадиккхита̄нам̣ [даккхита̄нам̣ (сйа̄. пӣ.)], ка̄йа̄ чуто гаччхати ма̄лутена;

ито пат̣иккамма сахассанетта, гандхо исӣнам̣ асучи девара̄джа’’.

56. ‘‘гандхо исӣнам̣ чирадиккхита̄нам̣, ка̄йа̄ чуто гаччхату ма̄лутена;

вичитрапуппхам̣ сурабхим̣ва ма̄лам̣, гандхан̃ча етам̣ па̄т̣икан̇кха̄ма бханте;

на хеттха дева̄ пат̣иккӯласан̃н̃ино’’.

57. ‘‘пуриндадо бхӯтапатӣ йасассӣ, дева̄наминдо сакко [идам̣ падам̣ наттхи (сӣ. сйа̄. пӣ. поттхакесу)] магхава̄ суджампати;

са девара̄джа̄ асураган̣аппамаддано, ока̄сама̄кан̇кхати пан̃ха пуччхитум̣.

58. ‘‘ко невимесам̣ идха пан̣д̣ита̄нам̣, пан̃хе пут̣т̣хо нипун̣е бйа̄кариссати;

тин̣н̣ан̃ча ран̃н̃ам̣ мануджа̄дхипа̄нам̣, дева̄наминдасса ча ва̄савасса’’.

59. ‘‘айам̣ иси [исӣ (сӣ. пӣ.)] сарабхан̇го тапассӣ [йасассӣ (сӣ.)], йато джа̄то вирато метхунасма̄;

а̄черапутто [а̄чарийапутто (пӣ. ка.)] сувинӣтарӯпо, со несам̣ пан̃ха̄ни вийа̄кариссати’’.

60. ‘‘кон̣д̣ан̃н̃а пан̃ха̄ни вийа̄карохи, йа̄чанти там̣ исайо са̄дхурӯпа̄;

кон̣д̣ан̃н̃а есо мануджесу дхаммо, йам̣ вуддха [ваддха (пӣ.), буддха (ка.)] ма̄гаччхати еса бха̄ро’’.

61. ‘‘ката̄вака̄са̄ пуччханту бхонто, йам̣ кин̃чи пан̃хам̣ манаса̄бхипаттхитам̣;

ахан̃хи там̣ там̣ во вийа̄кариссам̣, н̃атва̄ сайам̣ локамимам̣ паран̃ча’’.

62. ‘‘тато ча магхава̄ сакко, аттхадассӣ пуриндадо;

апуччхи пат̣хамам̣ пан̃хам̣, йан̃ча̄си абхипаттхитам̣’’.

63. ‘‘ким̣ сӯ вадхитва̄ на када̄чи сочати, киссаппаха̄нам̣ исайо ван̣н̣айанти;

кассӣдха вуттам̣ пхарусам̣ кхаметха, аккха̄хи ме кон̣д̣ан̃н̃а етаматтхам̣’’.

64. ‘‘кодхам̣ вадхитва̄ на када̄чи сочати, маккхаппаха̄нам̣ исайо ван̣н̣айанти;

саббесам̣ вуттам̣ пхарусам̣ кхаметха, етам̣ кхантим̣ уттамама̄ху санто’’.

65. ‘‘сакка̄ убхиннам̣ [хи двиннам̣ (пӣ.)] вачанам̣ титиккхитум̣, садисасса ва̄ сет̣т̣хатарасса [сет̣т̣ханарасса (пӣ.)] ва̄пи;

катхам̣ ну хӣнасса вачо кхаметха, аккха̄хи ме кон̣д̣ан̃н̃а етаматтхам̣’’.

66. ‘‘бхайа̄ хи сет̣т̣хасса вачо кхаметха, са̄рамбхахетӯ пана са̄дисасса;

йо чӣдха хӣнасса вачо кхаметха, етам̣ кхантим̣ уттамама̄ху санто’’.

67. ‘‘катхам̣ виджан̃н̃а̄ чатупаттхарӯпам̣ [чатумат̣т̣харӯпам̣ (сйа̄. пӣ.)], сет̣т̣хам̣ сариккхам̣ атхава̄пи хӣнам̣;

вирӯпарӯпена чаранти санто, тасма̄ хи саббесам̣ вачо кхаметха’’.

68. ‘‘на хетаматтхам̣ махатӣпи сена̄, сара̄джика̄ йуджджхама̄на̄ лабхетха;

йам̣ кхантима̄ саппурисо лабхетха, кхантӣ балассӯпасаманти вера̄’’.

69. ‘‘субха̄ситам̣ те анумодийа̄на, ан̃н̃ам̣ там̣ пуччха̄ми тадин̇гха брӯхи;

йатха̄ ахум̣ [ахӯ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дан̣д̣акӣ на̄л̣икеро [на̄л̣икӣро (сӣ. сйа̄. пӣ.)], атхаджджуно кала̄бу ча̄пи ра̄джа̄;

тесам̣ гатим̣ брӯхи супа̄пакамминам̣, каттхӯпапанна̄ исинам̣ вихет̣хака̄’’.

70. ‘‘кисан̃хи [кисам̣пи (пӣ.)] ваччхам̣ авакирийа дан̣д̣акӣ, уччхиннамӯло саджано сарат̣т̣хо;

куккул̣ана̄ме нирайамхи паччати, тасса пхулин̇га̄ни патанти ка̄йе.

71. ‘‘йо сан̃н̃ате паббаджите ахет̣хайи [аван̃часи (пӣ.)], дхаммам̣ бхан̣анте саман̣е адӯсаке;

там̣ на̄л̣икерам̣ сунакха̄ параттха, сан̇гамма кха̄данти випхандама̄нам̣.

72. ‘‘атхаджджуно нирайе саттисӯле, авам̣сиро патито уддхам̣па̄до [уддхапа̄до (сйа̄.), аддхапа̄до (пӣ.)];

ан̇гӣрасам̣ готамам̣ хет̣хайитва̄, кхантим̣ тапассим̣ чирабрахмача̄рим̣.

73. ‘‘йо кхан̣д̣асо паббаджитам̣ ачхедайи, кхантим̣ вадантам̣ саман̣ам̣ адӯсакам̣;