18. пан̣н̣а̄санипа̄то

526. нил̣иника̄джа̄такам̣ (1)

1. ‘‘уддайхате [уд̣д̣айхате (сӣ. пӣ.)] джанападо, рат̣т̣хан̃ча̄пи винассати;

ехи нил̣инике [нил̣ике (сӣ. сйа̄. пӣ.), евамупарипи] гаччха, там̣ ме бра̄хман̣ама̄найа’’.

2. ‘‘на̄хам̣ дуккхаккхама̄ ра̄джа, на̄хам̣ аддха̄наковида̄;

катхам̣ ахам̣ гамисса̄ми, ванам̣ кун̃джарасевитам̣’’.

3. ‘‘пхӣтам̣ джанападам̣ гантва̄, хаттхина̄ ча ратхена ча;

да̄русан̇гха̄т̣айа̄нена, евам̣ гаччха нил̣инике.

4. ‘‘хаттхиассаратхе паттӣ, гаччхева̄да̄йа кхаттийе;

тавева ван̣н̣арӯпена, васам̣ тама̄найиссаси’’.

5. ‘‘кадалӣдхаджапан̃н̃а̄н̣о, а̄бхуджӣпарива̄рито;

есо падиссати раммо, исисин̇гасса ассамо.

6. ‘‘есо аггисса сан̇кха̄то, есо дхӯмо падиссати;

ман̃н̃е но аггим̣ ха̄пети, исисин̇го махиддхико’’.

7. ‘‘тан̃ча дисва̄на а̄йантим̣, а̄муттаман̣икун̣д̣алам̣;

исисин̇го па̄виси бхӣто, ассамам̣ пан̣н̣ачха̄данам̣.

8. ‘‘ассамасса ча са̄ два̄ре, ген̣д̣укенасса [бхен̣д̣укенасса (сӣ. пӣ.)] кӣл̣ати;

видам̣сайантӣ ан̇га̄ни, гуйхам̣ пака̄сита̄ни ча.

9. ‘‘тан̃ча дисва̄на кӣл̣антим̣, пан̣н̣аса̄лагато джат̣ӣ;

ассама̄ никкхамитва̄на, идам̣ вачанамабрави.

10. ‘‘амбхо ко на̄ма со руккхо, йасса тевам̣гатам̣ пхалам̣;

дӯрепи кхиттам̣ паччети, на там̣ оха̄йа гаччхати’’.

11. ‘‘ассамасса мама [мам̣ (сӣ.)] брахме, самӣпе гандхама̄дане;

бахаво [паббате (сӣ.)] та̄диса̄ руккха̄, йасса тевам̣гатам̣ пхалам̣;

дӯрепи кхиттам̣ паччети, на мам̣ оха̄йа гаччхати’’.

12. ‘‘етӯ [ету (сӣ. сйа̄. ка.)] бхавам̣ ассамимам̣ адету, паджджан̃ча бхаккхан̃ча пат̣иччха дамми;

идама̄санам̣ атра бхавам̣ нисӣдату, ито бхавам̣ мӯлапхала̄ни бхун̃джату’’ [кха̄дату (сӣ.)].

13. ‘‘ким̣ те идам̣ ӯрӯнамантарасмим̣, супиччхитам̣ кан̣хариваппака̄сати;

аккха̄хи ме пуччхито етаматтхам̣, косе ну те уттаман̇гам̣ павит̣т̣хам̣’’.

14. ‘‘ахам̣ ване мӯлапхалесанам̣ чарам̣, а̄са̄дайим̣ [асса̄дайим̣ (ка.)] аччхам̣ сугхорарӯпам̣;

со мам̣ патитва̄ сахаса̄джджхапатто, пануджджа мам̣ аббахи [аббухи (сйа̄. ка.)] уттаман̇гам̣.

15. ‘‘сва̄йам̣ ван̣о кхаджджати кан̣д̣ува̄йати, саббан̃ча ка̄лам̣ на лабха̄ми са̄там̣;

пахо бхавам̣ кан̣д̣умимам̣ винетум̣, курутам̣ бхавам̣ йа̄чито бра̄хман̣аттхам̣’’.

16. ‘‘гамбхӣрарӯпо те ван̣о салохито, апӯтико ван̣агандхо [паккагандхо (сӣ.), паннагандхо (сйа̄. пӣ.)] маха̄ ча;

кароми те кин̃чи каса̄йайогам̣, йатха̄ бхавам̣ парамасукхӣ бхавеййа’’.

17. ‘‘на мантайога̄ на каса̄йайога̄, на осадха̄ брахмача̄ри [брахмача̄рӣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] каманти;

гхат̣т̣е мудукена [йам̣ те муду тена (сӣ.), йам̣ те мудӯ тена (пӣ.)] винехи кан̣д̣ум̣ [кан̣д̣укам̣ (пӣ.)], йатха̄ ахам̣ парамасукхӣ бхавеййам̣’’.

18. ‘‘ито ну бхото катамена ассамо, каччи бхавам̣ абхирамаси [абхирамасӣ (пӣ.)] аран̃н̃е;

каччи ну те [каччи те (пӣ.)] мӯлапхалам̣ пахӯтам̣, каччи бхавантам̣ на вихим̣санти ва̄л̣а̄’’.

19. ‘‘ито уджум̣ уттара̄йам̣ диса̄йам̣, кхема̄надӣ химавата̄ пабха̄вӣ [пабха̄ти (сӣ. пӣ.)];

тасса̄ тӣре ассамо майха раммо, ахо бхавам̣ ассамам̣ майхам̣ пассе.

20. ‘‘амба̄ ча са̄ла̄ тилака̄ ча джамбуйо, удда̄лака̄ па̄т̣алийо ча пхулла̄;

самантато кимпуриса̄бхигӣтам̣, ахо бхавам̣ ассамам̣ майхам̣ пассе.

21. ‘‘та̄ла̄ ча мӯла̄ ча пхала̄ ча меттха, ван̣н̣ена гандхена упетарӯпам̣;

там̣ бхӯмибха̄гехи упетарӯпам̣, ахо бхавам̣ ассамам̣ майхам̣ пассе.

21. ‘‘пхала̄ ча мӯла̄ ча пахӯтаметтха, ван̣н̣ена гандхена расенупета̄;

а̄йанти ча луддака̄ там̣ падесам̣, ма̄ ме тато мӯлапхалам̣ аха̄сум̣’’.

23. ‘‘пита̄ мамам̣ мӯлапхалесанам̣ гато, ида̄ни а̄гаччхати са̄йака̄ле;

убхова гаччха̄масе ассамам̣ там̣, йа̄ва пита̄ мӯлапхалато ету’’.

24. ‘‘ан̃н̃е бахӯ исайо са̄дхурӯпа̄, ра̄джӣсайо анумагге васанти;

те йева пуччхеси мамассамам̣ там̣, те там̣ найиссанти мамам̣ сака̄се’’.

25. ‘‘на те кат̣т̣ха̄ни бхинна̄ни, на те удакама̄бхатам̣;

аггӣпи те на ха̄пито [ха̄сито (сӣ. сйа̄.)], ким̣ ну мандова джха̄йаси.

26. ‘‘бхинна̄ни кат̣т̣ха̄ни хуто ча агги, тапанӣпи те самита̄ брахмача̄рӣ [брахмача̄ри (?)];

пӣт̣хан̃ча майхам̣ удакан̃ча хоти, рамаси тувам̣ [твам̣ (сӣ.)] брахмабхӯто пураттха̄.

27. ‘‘абхиннакат̣т̣хоси ана̄бхатодако, аха̄питаггӣси [аха̄питаггӣпи (ка.)] асиддхабходжано [асит̣т̣хабходжано (ка.)];

на ме тувам̣ а̄лапасӣ мамаджджа, нат̣т̣хам̣ ну ким̣ четасикан̃ча дуккхам̣’’.

28. ‘‘идха̄гама̄ джат̣ило брахмача̄рӣ, судассанеййо сутанӯ винети;

нева̄тидӣгхо на пана̄тирассо, сукан̣хакан̣хаччхаданехи бхото.

29. ‘‘амассуджа̄то апура̄н̣аван̣н̣ӣ, а̄дха̄рарӯпан̃ча панасса кан̣т̣хе;

две йама̄ [две пасса (сӣ.), два̄сса (пӣ.)] ган̣д̣а̄ уресу джа̄та̄, суван̣н̣атиндуканибха̄ [суван̣н̣апиндӯпанибха̄ (сӣ.), суван̣н̣атин̣д̣усаннибха̄ (сйа̄.), сованнапин̣д̣ӯпанибха̄ (пӣ.)] пабхассара̄.

30. ‘‘мукхан̃ча тасса бхусадассанеййам̣, кан̣н̣есу ламбанти ча кун̃читагга̄;

те джотаре чарато ма̄н̣авасса, суттан̃ча йам̣ сам̣йаманам̣ джат̣а̄нам̣.

31. ‘‘ан̃н̃а̄ ча тасса сам̣йама̄ни [сам̣йаманӣ (сӣ. пӣ.)] чатассо, нӣла̄ пӣта̄ [нӣла̄пи та̄ (пӣ.)] лохитика̄ [лохитака̄ (сйа̄. пӣ. ка.)] ча сета̄;

та̄ пим̣саре [сам̣саре (сӣ. сйа̄.)] чарато ма̄н̣авасса, тирит̣и [чирӣт̣и (сӣ. пӣ.)] сан̇гха̄рива па̄вусамхи.

32. ‘‘на микхалам̣ мун̃джамайам̣ дха̄рети, на сантхаре [сантаче (сӣ.), сантачам̣ (пӣ.), сантаре (ка.)] но пана паббаджасса;

та̄ джотаре джагханантаре [джагханаваре (сӣ. пӣ.)] вилагга̄, сатерата̄ виджджуриванталиккхе.

33. ‘‘акхӣлака̄ни ча аван̣т̣ака̄ни, хет̣т̣ха̄ набхйа̄ кат̣исамохита̄ни;

агхат̣т̣ита̄ ниччакӣл̣ам̣ каронти, хам̣ та̄та ким̣руккхапхала̄ни та̄ни.

34. ‘‘джат̣а̄ ча тасса бхусадассанеййа̄, паросатам̣ веллитагга̄ сугандха̄;

дведха̄ сиро са̄дху вибхаттарӯпо, ахо ну кхо майха татха̄ джат̣а̄ссу.

35. ‘‘йада̄ ча со пакирати та̄ джат̣а̄йо, ван̣н̣ена гандхена упетарӯпа̄;

нӣлуппалам̣ ва̄тасамеритам̣ва, татхева сам̣ва̄ти панассамо айам̣.

36. ‘‘пан̇ко ча тасса бхусадассанеййо, нета̄дисо йа̄дисо майхам̣ ка̄йе [ка̄йо (сӣ. сйа̄. пӣ.)];

со ва̄йатӣ ерито ма̄лутена, ванам̣ йатха̄ аггагимхе супхуллам̣.

37. ‘‘ниханти со руккхапхалам̣ патхабйа̄, сучиттарӯпам̣ ручирам̣ дассанеййам̣;

кхиттан̃ча тасса пунарети хаттхам̣, хам̣ та̄та ким̣руккхапхалам̣ ну кхо там̣.

38. ‘‘данта̄ ча тасса бхусадассанеййа̄, суддха̄ сама̄ сан̇кхаварӯпапанна̄;

мано паса̄денти виварийама̄на̄, на хи [на ха (сӣ. пӣ.)] нӯна со са̄камакха̄ди техи.

39. ‘‘акаккасам̣ аггал̣итам̣ мухум̣ мудум̣, уджум̣ ануддхатам̣ ачапаламасса бха̄ситам̣;

рудам̣ манун̃н̃ам̣ каравӣкасуссарам̣, хадайан̇гамам̣ ран̃джайатева ме мано.

40. ‘‘биндуссаро на̄тивисат̣т̣хава̄кйо [на̄тивиссат̣т̣хава̄кйо (сӣ. сйа̄. пӣ.)], на нӯна саджджха̄йаматиппайутто;

иччха̄ми бхо [кхо (сӣ. сйа̄. пӣ.)] там̣ пунадева дат̣т̣хум̣, митто хи [миттам̣ хи (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ме ма̄н̣авоху [ма̄н̣ава̄ху (сӣ. сйа̄.), ма̄н̣ава̄хӯ (пӣ.)] пураттха̄.

41. ‘‘сусандхи саббаттха вимат̣т̣химам̣ ван̣ам̣, путхӯ [путхум̣ (пӣ.), путху (ка.)] суджа̄там̣ кхарапаттасаннибхам̣;

тенева мам̣ уттарийа̄на ма̄н̣аво, виваритам̣ ӯрум̣ джагханена пӣл̣айи.

42. ‘‘тапанти а̄бханти вирочаре ча, сатерата̄ виджджуриванталиккхе;

ба̄ха̄ мудӯ ан̃джаналомаса̄диса̄, вичитрават̣т̣ан̇гулика̄сса собхаре.

43. ‘‘акаккасан̇го на ча дӣгхаломо, накха̄сса дӣгха̄ апи лохитагга̄;

мудӯхи ба̄ха̄хи палиссаджанто, калйа̄н̣арӯпо рамайам̣ [рамайхам̣ (ка.)] упат̣т̣хахи.

44. ‘‘думасса тӯлӯпанибха̄ пабхассара̄, суван̣н̣акамбуталават̣т̣асуччхавӣ;

хаттха̄ мудӯ техи мам̣ сам̣пхуситва̄, ито гато тена мам̣ даханти та̄та.

45. ‘‘на нӯна [на ха нӯна (сӣ. пӣ.)] со кха̄ривидхам̣ аха̄си, на нӯна со кат̣т̣ха̄ни сайам̣ абхан̃джи;

на нӯна со ханти думе кут̣ха̄рийа̄ [кудха̄рийа̄ (ка.)], на хисса [на писса (сӣ. сйа̄. пӣ.)] хаттхесу кхила̄ни аттхи.

46. ‘‘аччхо ча кхо тасса ван̣ам̣ ака̄си, со мам̣брави сукхитам̣ мам̣ карохи;

та̄хам̣ карим̣ тена мама̄си сокхйам̣, со чабрави сукхитосмӣти брахме.

47. ‘‘айан̃ча те ма̄лувапан̣н̣асантхата̄, викин̣н̣арӯпа̄ва майа̄ ча тена ча;

килантарӯпа̄ удаке рамитва̄, пунаппунам̣ пан̣н̣акут̣им̣ ваджа̄ма.

48. ‘‘на маджджа манта̄ пат̣ибханти та̄та, на аггихуттам̣ напи йан̃н̃атантам̣ [йан̃н̃атантрам̣ (сӣ.), йан̃н̃ам̣ татра (пӣ. ка.), йан̃н̃ататра (сйа̄.)];

на ча̄пи те мӯлапхала̄ни бхун̃дже, йа̄ва на пасса̄ми там̣ брахмача̄рим̣.

49. ‘‘аддха̄ паджа̄на̄си тувампи та̄та, йассам̣ дисам̣ [диса̄йам̣ (сйа̄. пӣ. ка.)] васате брахмача̄рӣ;

там̣ мам̣ дисам̣ па̄пайа та̄та кхиппам̣, ма̄ те ахам̣ амаримассамамхи.

50. ‘‘вичитрапхуллам̣ [вичитрапуппхам̣ (сӣ. пӣ.)] хи ванам̣ сутам̣ майа̄, диджа̄бхигхут̣т̣хам̣ диджасан̇гхасевитам̣;

там̣ мам̣ ванам̣ па̄пайа та̄та кхиппам̣, пура̄ те па̄н̣ам̣ виджаха̄ми ассаме’’.

51. ‘‘имасма̄хам̣ джотирасе ванамхи, гандхаббадеваччхарасан̇гхасевите;

исӣнама̄ва̄се санантанамхи, нета̄дисам̣ аратим̣ па̄пун̣етха.

52. ‘‘бхаванти митта̄ни атхо на хонти, н̃а̄тӣсу миттесу каронти пемам̣;

айан̃ча джаммо кисса ва̄ нивит̣т̣хо, йо нева джа̄на̄ти кутомхи а̄гато.

53. ‘‘сам̣ва̄сена хи митта̄ни, сандхийанти [сандхӣйанти (сӣ. пӣ.)] пунаппунам̣;

свева митто [са̄ ча метти (пӣ.)] асам̣ганту, асам̣ва̄сена джӣрати.

54. ‘‘саче тувам̣ даккхаси брахмача̄рим̣, саче тувам̣ саллапе [саллапи (сӣ.)] брахмача̄рина̄;

сампаннасассам̣ва маходакена, тапогун̣ам̣ кхиппамимам̣ пахиссаси [пахассаси (сӣ. сйа̄. пӣ.)].

55. ‘‘пунапи [пунаппи (пӣ.)] че даккхаси брахмача̄рим̣, пунапи [пунаппи (пӣ.)] че саллапе брахмача̄рина̄;

сампаннасассам̣ва маходакена, усма̄гатам̣ кхиппамимам̣ пахиссаси.

56. ‘‘бхӯта̄ни хета̄ни [ета̄ни (пӣ.)] чаранти та̄та, вирӯпарӯпена мануссалоке;

на та̄ни севетха наро сапан̃н̃о, а̄саджджа нам̣ нассати брахмача̄рӣ’’ти.

нил̣иника̄джа̄такам̣ [нал̣инӣджа̄такам̣ (сӣ.), нал̣иниджа̄такам̣ (пӣ.)] пат̣хамам̣.

527. умма̄дантӣджа̄такам̣ (2)

57. ‘‘нивесанам̣ касса нудам̣ сунанда, па̄ка̄рена пан̣д̣умайена гуттам̣;

ка̄ диссати аггисикха̄ва дӯре, веха̄йасам̣ [веха̄сайам̣ (сӣ. пӣ.)] паббатаггева аччи.

58. ‘‘дхӣта̄ нвайам̣ [найам̣ (сӣ. пӣ.), нва̄йам̣ (сйа̄.)] касса сунанда хоти, сун̣иса̄ нвайам̣ [найам̣ (сӣ. пӣ.), нва̄йам̣ (сйа̄.)] касса атхопи бхарийа̄;

аккха̄хи ме кхиппамидхева пут̣т̣хо, ава̄ват̣а̄ йади ва̄ аттхи бхатта̄’’.

59. ‘‘ахан̃хи джа̄на̄ми джанинда етам̣, матйа̄ ча петйа̄ ча атхопи асса̄;

тавева со пурисо бхӯмипа̄ла, раттиндивам̣ аппаматто таваттхе.

60. ‘‘иддхо ча пхӣто ча сувад̣д̣хито [суба̄л̣хико (пӣ.)] ча, амаччо ча те ан̃н̃атаро джанинда;

тассеса̄ бхарийа̄бхипа̄ракасса [ахипа̄ракасса (сӣ. пӣ.), абхипа̄дакасса (ка.)], умма̄дантӣ [умма̄дантӣти (ка.)] на̄мадхеййена ра̄джа’’.

61. ‘‘амбхо амбхо на̄мамидам̣ имисса̄, матйа̄ ча петйа̄ ча катам̣ суса̄дху;

тада̄ [татха̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] хи майхам̣ авалокайантӣ, умматтакам̣ уммадантӣ ака̄си’’.

62. ‘‘йа̄ пун̣н̣ама̄се [пун̣н̣ама̄йе (ка.)] мигамандалочана̄, упа̄виси пун̣д̣арӣкаттачан̇гӣ;

две пун̣н̣ама̄йо тадахӯ аман̃н̃ахам̣, дисва̄на па̄ра̄ватараттава̄синим̣.

63. ‘‘ал̣а̄рапамхехи субхехи ваггубхи, палобхайантӣ мам̣ йада̄ удиккхати;

виджамбхама̄на̄ харатева ме мано, джа̄та̄ ване кимпурисӣва паббате.

64. ‘‘тада̄ хи брахатӣ са̄ма̄, а̄муттаман̣икун̣д̣ала̄;

екаччавасана̄ на̄рӣ, мигӣ бханта̄вудиккхати.

65. ‘‘када̄ссу мам̣ тамбанакха̄ сулома̄, ба̄ха̄мудӯ чанданаса̄ралитта̄;

ват̣т̣ан̇гулӣ саннатадхӣракуттийа̄, на̄рӣ упан̃н̃иссати сӣсато субха̄.

66. ‘‘када̄ссу мам̣ кан̃чанаджа̄лураччхада̄, дхӣта̄ тирӣт̣исса вилаггамаджджха̄;

мудӯхи ба̄ха̄хи палиссаджиссати, браха̄ване джа̄тадумам̣ва ма̄лува̄.

67. ‘‘када̄ссу [када̄ссу мам̣ (сйа̄. ка.)] ла̄кха̄расараттасуччхавӣ, биндуттханӣ пун̣д̣арӣкаттачан̇гӣ;

мукхам̣ мукхена упана̄майиссати, сон̣д̣ова сон̣д̣асса сура̄йа тха̄лам̣.

68. ‘‘йада̄ддасам̣ [йатха̄ддасам̣ (пӣ.)] там̣ тит̣т̣хантим̣, саббабхаддам̣ [саббагаттам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] манорамам̣;

тато сакасса читтасса, на̄вабодха̄ми кан̃чинам̣ [кин̃чинам̣ (ка.), кин̃чанам̣ (пӣ.)].

69. ‘‘умма̄дантимахам̣ дат̣т̣ха̄ [дит̣т̣ха̄ (сӣ. сйа̄. пӣ. ка.)], а̄муттаман̣икун̣д̣алам̣;

на супа̄ми дива̄раттим̣, сахассам̣ва пара̄джито.

70. ‘‘сакко че [ча (сӣ. пӣ.)] ме варам̣ даджджа̄, со ча лаббхетха ме варо;

екараттам̣ двираттам̣ [дираттам̣ (пӣ.)] ва̄, бхавеййам̣ абхипа̄рако;

умма̄дантйа̄ рамитва̄на, сивира̄джа̄ тато сийам̣’’ [сийа̄ (сйа̄. пӣ.)].

71. ‘‘бхӯта̄ни ме бхӯтапатӣ намассато, а̄гамма йаккхо идаметадабрави;

ран̃н̃о мано уммадантйа̄ нивит̣т̣хо, дада̄ми те там̣ парича̄райассу’’.

72. ‘‘пун̃н̃а̄ видхам̣се амаро на чамхи, джано ча ме па̄памидан̃ча [па̄памиданти (сӣ. пӣ.)] джан̃н̃а̄;

бхусо ча тйасса манасо вигха̄то, датва̄ пийам̣ уммадантим̣ адат̣т̣ха̄’’.