1. пат̣хамавагго

1. мӯласуттам̣

50. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, акусаламӯла̄ни. катама̄ни тӣн̣и? лобхо акусаламӯлам̣, досо акусаламӯлам̣, мохо акусаламӯлам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и акусаламӯла̄нӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘лобхо досо ча мохо ча, пурисам̣ па̄пачетасам̣;

хим̣санти аттасамбхӯта̄, тачаса̄рам̣ва сампхала’’нти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пат̣хамам̣.

2. дха̄тусуттам̣

51. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, дха̄туйо. катама̄ тиссо? рӯпадха̄ту, арӯпадха̄ту, ниродхадха̄ту – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо дха̄туйо’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘рӯпадха̄тум̣ [рӯпадха̄ту (саббаттха)] парин̃н̃а̄йа, арӯпесу асан̣т̣хита̄;

ниродхе йе вимуччанти, те джана̄ маччуха̄йино.

‘‘ка̄йена аматам̣ дха̄тум̣, пхусайитва̄ [пхуссайитва̄ (сйа̄.), пхассайитва̄ (пӣ.)] нирӯпадхим̣;

упадхиппат̣иниссаггам̣, саччхикатва̄ ана̄саво;

десети самма̄самбуддхо, асокам̣ вираджам̣ пада’’нти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дутийам̣.

3. пат̣хамаведана̄суттам̣

52. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, ведана̄. катама̄ тиссо? сукха̄ ведана̄, дуккха̄ ведана̄, адуккхамасукха̄ ведана̄ –

има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо ведана̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘сама̄хито сампаджа̄но, сато буддхасса са̄вако;

ведана̄ ча паджа̄на̄ти, ведана̄нан̃ча самбхавам̣.

‘‘йаттха чета̄ нируджджханти, магган̃ча кхайага̄минам̣;

ведана̄нам̣ кхайа̄ бхиккху, ниччха̄то париниббуто’’ти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. татийам̣.

4. дутийаведана̄суттам̣

53. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, ведана̄. катама̄ тиссо? сукха̄ ведана̄, дуккха̄ ведана̄, адуккхамасукха̄ ведана̄. сукха̄, бхиккхаве, ведана̄ дуккхато дат̣т̣хабба̄; дуккха̄ ведана̄ саллато дат̣т̣хабба̄; адуккхамасукха̄ ведана̄ аниччато дат̣т̣хабба̄. йато кхо, бхиккхаве, бхиккхуно сукха̄ ведана̄ дуккхато дит̣т̣ха̄ хоти, дуккха̄ ведана̄ саллато дит̣т̣ха̄ хоти, адуккхамасукха̄ ведана̄ аниччато дит̣т̣ха̄ хоти; айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху арийо саммаддасо аччхеччхи [аччхеджджи (сӣ. пӣ.), аччхиджджи (ка.)], тан̣хам̣, виваттайи [ва̄ваттайи (сӣ. ат̣т̣ха.)] сам̣йоджанам̣, самма̄ ма̄на̄бхисамайа̄ антамака̄си дуккхасса̄’’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘йо сукхам̣ дуккхато адда [даккхи (сӣ. пӣ. ка.), адаккхи (сйа̄.)], дуккхамаддаккхи саллато;

адуккхамасукхам̣ сантам̣, адаккхи нам̣ аниччато.

‘‘са ве саммаддасо бхиккху, йато таттха вимуччати;

абхин̃н̃а̄восито санто, са ве йога̄тиго мунӣ’’ти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чатуттхам̣.

5. пат̣хамаесана̄суттам̣

54. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, есана̄. катама̄ тиссо? ка̄месана̄, бхавесана̄, брахмачарийесана̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо есана̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘сама̄хито сампаджа̄но, сато буддхасса са̄вако;

есана̄ ча паджа̄на̄ти, есана̄нан̃ча самбхавам̣.

‘‘йаттха чета̄ нируджджханти, магган̃ча кхайага̄минам̣;

есана̄нам̣ кхайа̄ бхиккху, ниччха̄то париниббуто’’ти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пан̃чамам̣.

6. дутийаесана̄суттам̣

55. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, есана̄. катама̄ тиссо? ка̄месана̄, бхавесана̄, брахмачарийесана̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо есана̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘ка̄месана̄ бхавесана̄, брахмачарийесана̄ саха;

ити саччапара̄ма̄со, дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ самуссайа̄.

‘‘саббара̄гавираттасса, тан̣хаккхайавимуттино;

есана̄ пат̣иниссат̣т̣ха̄, дит̣т̣хит̣т̣ха̄на̄ самӯхата̄;

есана̄нам̣ кхайа̄ бхиккху, нира̄со акатхам̣катхӣ’’ти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чхат̣т̣хам̣.

7. пат̣хамаа̄савасуттам̣

56. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тайоме, бхиккхаве, а̄сава̄. катаме тайо? ка̄ма̄саво, бхава̄саво, авиджджа̄саво – име кхо, бхиккхаве, тайо а̄сава̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘сама̄хито сампаджа̄но, сато буддхасса са̄вако;

а̄саве ча паджа̄на̄ти, а̄сава̄нан̃ча самбхавам̣.

‘‘йаттха чета̄ нируджджханти, магган̃ча кхайага̄минам̣;

а̄сава̄нам̣ кхайа̄ бхиккху, ниччха̄то париниббуто’’ти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. саттамам̣.

8. дутийаа̄савасуттам̣

57. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тайоме, бхиккхаве, а̄сава̄. катаме тайо? ка̄ма̄саво, бхава̄саво, авиджджа̄саво – име кхо, бхиккхаве, тайо а̄сава̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘йасса ка̄ма̄саво кхӣн̣о, авиджджа̄ ча вира̄джита̄;

бхава̄саво париккхӣн̣о, виппамутто нирӯпадхи;

дха̄рети антимам̣ дехам̣, джетва̄ ма̄рам̣ сава̄хини’’нти [сава̄хананти (бахӯсу)].

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. ат̣т̣хамам̣.

9. тан̣ха̄суттам̣

58. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, тан̣ха̄. катама̄ тиссо? ка̄матан̣ха̄, бхаватан̣ха̄, вибхаватан̣ха̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо тан̣ха̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘тан̣ха̄йогена сам̣йутта̄, раттачитта̄ бхава̄бхаве;

те йогайутта̄ ма̄расса, айогаккхемино джана̄;

сатта̄ гаччханти сам̣са̄рам̣, джа̄тӣмаран̣ага̄мино.

‘‘йе ча тан̣хам̣ пахантва̄на, вӣтатан̣ха̄ [никкан̣ха̄ ча (сӣ. ка.)] бхава̄бхаве;

те ве [те ча (сӣ. пӣ. ка.)] па̄ран̇гата̄ [па̄рагата̄ (ка. сӣ. сйа̄.)] локе, йе патта̄ а̄саваккхайа’’нти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. навамам̣.

10. ма̄радхеййасуттам̣

59. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –

‘‘тӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху атиккамма ма̄радхеййам̣ а̄диччова вирочати. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, бхиккху асекхена сӣлаккхандхена саманна̄гато хоти, асекхена сама̄дхиккхандхена саманна̄гато хоти, асекхена пан̃н̃а̄ккхандхена саманна̄гато хоти – имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху атиккамма ма̄радхеййам̣ а̄диччова вирочатӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –

‘‘сӣлам̣ сама̄дхи пан̃н̃а̄ ча, йасса ете субха̄вита̄;

атиккамма ма̄радхеййам̣, а̄диччова вирочатӣ’’ти.

айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дасамам̣.

пат̣хамо вагго нит̣т̣хито.

тассудда̄нам̣ –

мӯладха̄ту атха ведана̄ дуве, есана̄ ча дуве а̄сава̄ дуве;

тан̣ха̄то ча атха [тан̣ха̄то атха (сйа̄.)] ма̄радхеййато, ваггама̄ху пат̣хаманти муттаманти.