5. упа̄ливагго
1. бха̄гинеййупа̄литтхераапада̄нам̣
1. ‘‘кхӣн̣а̄савасахассехи, паривуто [парето (ка. ат̣т̣ха)] локана̄йако;
вивекамануйутто со, гаччхате пат̣исаллитум̣.
2. ‘‘аджинена ниваттхохам̣, тидан̣д̣апаридха̄рако;
бхиккхусан̇гхапарибйӯл̣хам̣, аддасам̣ локана̄йакам̣.
3. ‘‘екам̣сам̣ аджинам̣ катва̄, сире катва̄на ан̃джалим̣;
самбуддхам̣ абхива̄детва̄, сантхавим̣ локана̄йакам̣.
4. ‘‘йатха̄н̣д̣аджа̄ ча сам̣седа̄, опапа̄тӣ джала̄буджа̄;
ка̄ка̄дипаккхино саббе, анталиккхачара̄ сада̄.
5. ‘‘йе кечи па̄н̣абхӯтаттхи, сан̃н̃ино ва̄ асан̃н̃ино;
саббе те тава н̃а̄н̣амхи, анто хонти самогадха̄.
6. ‘‘гандха̄ ча паббатеййа̄ йе, химавантанагуттаме;
саббе те тава сӣламхи, кала̄йапи на йуджджаре.
7. ‘‘мохандхака̄рапаккхандо, айам̣ локо садевако;
тава н̃а̄н̣амхи джотанте, андхака̄ра̄ видхам̣сита̄.
8. ‘‘йатха̄ аттхан̇гате сӯрийе, хонти сатта̄ тамогата̄;
евам̣ буддхе ануппанне, хоти локо тамогато.
9. ‘‘йатходайанто а̄диччо, винодети тамам̣ сада̄;
татхева твам̣ буддхасет̣т̣ха, виддхам̣сеси тамам̣ сада̄.
10. ‘‘падха̄напахитаттоси, буддхо локе садеваке;
тава камма̄бхираддхена, тосеси джанатам̣ бахум̣.
11. ‘‘там̣ саббам̣ анумодитва̄, падумуттаро маха̄муни;
набхам̣ аббхуггамӣ дхӣро, хам̣сара̄джа̄ва амбаре.
12. ‘‘аббхуггантва̄на самбуддхо, махеси падумуттаро;
анталиккхе т̣хито саттха̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.
13. ‘‘йенидам̣ тхавитам̣ н̃а̄н̣ам̣, опаммехи сама̄йутам̣;
тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.
14. ‘‘‘ат̣т̣ха̄расан̃ча кхаттум̣ со, девара̄джа̄ бхависсати;
патхабйа̄ раджджам̣ тисатам̣, васудхам̣ а̄васиссати.
15. ‘‘‘пан̃чавӣсатиккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати;
падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣.
16. ‘‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;
готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.
17. ‘‘‘тусита̄ хи чавитва̄на, суккамӯлена чодито;
хӣнова джа̄тийа̄ санто, упа̄ли на̄ма хессати.
18. ‘‘‘со паччха̄ паббаджитва̄на, вира̄джетва̄на па̄пакам̣;
сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, нибба̄йиссатина̄саво.
19. ‘‘‘тут̣т̣хо ча готамо буддхо, сакйапутто маха̄йасо;
винайа̄дхигатам̣ тасса, етадагге т̣хапессати’.
20. ‘‘саддха̄йа̄хам̣ паббаджито, катакиччо ана̄саво;
сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, вихара̄ми ана̄саво.
21. ‘‘бхагава̄ ча̄нукампӣ мам̣, винайехам̣ виса̄радо;
сакакамма̄бхираддхо ча, вихара̄ми ана̄саво.
22. ‘‘сам̣вуто па̄тимоккхамхи, индрийесу ча пан̃часу;
дха̄реми винайам̣ саббам̣, кевалам̣ ратана̄карам̣ [ратанаггхарам̣ (ка.)].
23. ‘‘маман̃ча гун̣аман̃н̃а̄йа, саттха̄ локе ануттаро;
бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, етадагге т̣хапеси мам̣.
24. ‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо, вимоккха̄пи ча ат̣т̣химе;
чхал̣абхин̃н̃а̄ саччхиката̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣’’.
иттхам̣ судам̣ а̄йасма̄ упа̄литхеро има̄ га̄тха̄йо абха̄ситтха̄ти.
бха̄гинеййупа̄литтхерасса̄пада̄нам̣ пат̣хамам̣.
2. сон̣акол̣ивисаттхераапада̄нам̣
25. ‘‘аномадассисса мунино, локаджет̣т̣хасса та̄дино;
судха̄йа лепанам̣ катва̄, чан̇камам̣ ка̄райим̣ ахам̣.
26. ‘‘на̄на̄ван̣ехи пуппхехи, чан̇камам̣ сантхарим̣ ахам̣;
а̄ка̄се вита̄нам̣ катва̄, бходжайим̣ буддхамуттамам̣.
27. ‘‘ан̃джалим̣ паггахетва̄на, абхива̄детва̄на суббатам̣ [пуппхакам̣ (ка.)];
дӣгхаса̄лам̣ бхагавато, ниййа̄десимахам̣ тада̄.
28. ‘‘мама сан̇каппаман̃н̃а̄йа, саттха̄ локе ануттаро;
пат̣иггахеси бхагава̄, анукампа̄йа чаккхума̄.
29. ‘‘пат̣иггахетва̄на самбуддхо, даккхин̣еййо садеваке;
бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.
30. ‘‘‘йо со хат̣т̣хена читтена, дӣгхаса̄лам̣ ада̄си [ака̄си (сӣ.)] ме;
тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.
31. ‘‘‘имасса маччука̄ламхи, пун̃н̃акаммасаман̇гино;
сахассайуттассаратхо, упат̣т̣хиссати та̄ваде.
32. ‘‘‘тена йа̄ненайам̣ посо, девалокам̣ гамиссати;
анумодиссаре дева̄, сампатте кусалаббхаве [кусале бхаве (сӣ. сйа̄.)].
33. ‘‘‘маха̄рахам̣ бйамхам̣ сет̣т̣хам̣, ратанаматтикалепанам̣;
кӯт̣а̄га̄раварӯпетам̣, бйамхам̣ аджджха̄васиссати.
34. ‘‘‘тим̣сакаппасахасса̄ни, девалоке рамиссати;
пан̃чавӣсати каппа̄ни, девара̄джа̄ бхависсати.
35. ‘‘‘саттасаттатиккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати;
йасодхарасана̄ма̄ [йаседхара̄ сама̄на̄ (сӣ.)] те, саббепи екана̄мака̄.
36. ‘‘‘две сампаттӣ анубхотва̄, вад̣д̣хетва̄ [чинитва̄ (сйа̄.)] пун̃н̃асан̃чайам̣;
ат̣т̣хавӣсатикаппамхи, чаккаваттӣ бхависсати.
37. ‘‘‘татра̄пи бйамхам̣ паварам̣, виссакаммена ма̄питам̣;
дасасадда̄вивиттам̣ там̣, пурамаджджха̄васиссати.
38. ‘‘‘апаримеййе ито каппе, бхӯмипа̄ло махиддхико;
окка̄ко на̄ма на̄мена, ра̄джа̄ рат̣т̣хе бхависсати.
39. ‘‘‘сол̣аситтхисахасса̄нам̣, сабба̄сам̣ павара̄ ча са̄ [павара̄ва йа̄ (сйа̄.), павара̄ пийа̄ (?)];
абхиджа̄та̄ кхаттийа̄нӣ, нава путте джанессати.
40. ‘‘‘нава путте джанетва̄на, кхаттийа̄нӣ мариссати;
тарун̣ӣ ча пийа̄ кан̃н̃а̄, махеситтам̣ кариссати.
41. ‘‘‘окка̄кам̣ тосайитва̄на, варам̣ кан̃н̃а̄ лабхиссати;
варам̣ ладдха̄на са̄ кан̃н̃а̄, путте пабба̄джайиссати.
42. ‘‘‘пабба̄джита̄ ча те саббе, гамиссанти нагуттамам̣;
джа̄тибхедабхайа̄ саббе, бхагинӣхи васиссаре [сам̣васиссаре (сӣ.)].
43. ‘‘‘ека̄ ча кан̃н̃а̄ бйа̄дхӣхи, бхависсати париккхата̄ [пураккхата̄ (сйа̄. ка.)];
ма̄ но джа̄ти пабхиджджӣти, никхан̣иссанти кхаттийа̄.
44. ‘‘‘кхаттийо нӣхаритва̄на, та̄йа саддхим̣ васиссати;
бхависсати тада̄ бхедо, окка̄какуласамбхаво.
45. ‘‘‘тесам̣ паджа̄ бхависсанти, кол̣ийа̄ на̄ма джа̄тийа̄;
таттха ма̄нусакам̣ бхогам̣, анубхоссатинаппакам̣.
46. ‘‘‘тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄на, девалокам̣ гамиссати;
татра̄пи паварам̣ бйамхам̣, лабхиссати манорамам̣.
47. ‘‘‘девалока̄ чавитва̄на, суккамӯлена чодито;
а̄гантва̄на мануссаттам̣, сон̣о на̄ма бхависсати.
48. ‘‘‘а̄раддхавӣрийо пахитатто, падахам̣ саттху са̄сане;
сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, нибба̄йиссатина̄саво.
49. ‘‘‘анантадассӣ бхагава̄, готамо сакйапун̇гаво;
висесан̃н̃ӯ маха̄вӣро, аггат̣т̣ха̄не т̣хапессати’.
50. ‘‘вут̣т̣хамхи деве чатуран̇гуламхи, тин̣е анилеритаан̇ган̣амхи;
т̣хатва̄на йогасса пайуттата̄дино, татоттарим̣ па̄рамата̄ на виджджати.
51. ‘‘уттаме даматхе данто, читтам̣ ме супан̣ӣхитам̣;
бха̄ро ме охито саббо, ниббутомхи ана̄саво.
52. ‘‘ан̇гӣрасо маха̄на̄го, абхиджа̄това кесарӣ;
бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, етадагге т̣хапеси мам̣.
53. ‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо…пе… катам̣ буддхасса са̄санам̣’’.
иттхам̣ судам̣ а̄йасма̄ сон̣о кол̣ивисо [кол̣ийавессо (сӣ. сйа̄.), кот̣икан̣н̣о (ка.)] тхеро има̄ га̄тха̄йо абха̄ситтха̄ти.
сон̣акол̣ивисаттхерасса̄пада̄нам̣ дутийам̣.
3. ка̄л̣игодха̄путтабхаддийаттхераапада̄нам̣
54. ‘‘падумуттарасамбуддхам̣, меттачиттам̣ маха̄муним̣;
упети джаната̄ сабба̄, саббалокаггана̄йакам̣.
55. ‘‘саттукан̃ча баддхакан̃ча [ваттхам̣ сена̄санан̃чева (сӣ.), саттукан̃ча падакан̃ча (сӣ. ат̣т̣ха.), саттукан̃ча пава̄кан̃ча (сйа̄.)], а̄мисам̣ па̄набходжанам̣;
даданти саттхуно саббе, пун̃н̃аккхетте ануттаре.
56. ‘‘ахампи да̄нам̣ дасса̄ми, девадевасса та̄дино;
буддхасет̣т̣хам̣ нимантетва̄, сан̇гхампи ча ануттарам̣.
57. ‘‘уййоджита̄ майа̄ чете, нимантесум̣ татха̄гатам̣;
кевалам̣ бхиккхусан̇гхан̃ча, пун̃н̃аккхеттам̣ ануттарам̣.
58. ‘‘сатасахассапаллан̇кам̣, сован̣н̣ам̣ гонакаттхатам̣;
тӯлика̄пат̣алика̄йа, кхомакаппа̄сикехи ча;
маха̄рахам̣ пан̃н̃а̄пайим̣, а̄санам̣ буддхайуттакам̣.
59. ‘‘падумуттаро локавидӯ, девадево нара̄сабхо;
бхиккхусан̇гхапарибйӯл̣хо, мама два̄рамупа̄гами.
60. ‘‘паччуггантва̄на самбуддхам̣, локана̄тхам̣ йасассинам̣;
пасанначитто сумано, абхина̄майим̣ сан̇гхарам̣ [сакам̣ гхарам̣ (сӣ.)].
61. ‘‘бхиккхӯнам̣ сатасахассам̣, буддхан̃ча локана̄йакам̣;
пасанначитто сумано, параманнена таппайим̣.
62. ‘‘падумуттаро локавидӯ, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;
бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.
63. ‘‘‘йенидам̣ а̄санам̣ диннам̣, сован̣н̣ам̣ гонакаттхатам̣;
тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.
64. ‘‘‘чатусаттатиккхаттум̣ со, девараджджам̣ кариссати;
анубхоссати сампаттим̣, аччхара̄хи пураккхато.
65. ‘‘‘падесараджджам̣ сахассам̣, васудхам̣ а̄васиссати;
екапан̃н̃а̄саккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати.
66. ‘‘‘сабба̄су бхавайонӣсу, учча̄кулӣ [учча̄куле (ка.)] бхависсати;
со ча паччха̄ паббаджитва̄, суккамӯлена чодито;
бхаддийо на̄ма на̄мена, хессати саттху са̄вако.
67. ‘‘‘вивекамануйуттомхи, пантасенанива̄сахам̣;
пхалан̃ча̄дхигатам̣ саббам̣, чаттаклесомхи аджджахам̣.
68. ‘‘‘мама саббам̣ [каммам̣ (?)] абхин̃н̃а̄йа, саббан̃н̃ӯ локана̄йако;
бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, етадагге т̣хапеси мам̣’.
69. ‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо…пе… катам̣ буддхасса са̄санам̣’’.
иттхам̣ судам̣ а̄йасма̄ бхаддийо ка̄л̣игодха̄йа путто тхеро има̄ га̄тха̄йо абха̄ситтха̄ти.
бхаддийасса ка̄л̣игодха̄йа путтаттхерасса̄пада̄нам̣ татийам̣.
4. саннит̣т̣ха̄пакаттхераапада̄нам̣
70. ‘‘аран̃н̃е кут̣икам̣ катва̄, васа̄ми паббатантаре;