екуттариканайо
екакава̄раван̣н̣ана̄
321. а̄паттикара̄ дхамма̄ джа̄нитабба̄тиа̄димхи екуттариканайе а̄паттикара̄ дхамма̄ на̄ма чха а̄паттисамут̣т̣ха̄на̄ни. етесан̃хи васена пуггало а̄паттим̣ а̄паджджати, тасма̄ ‘‘а̄паттикара̄’’ти вутта̄. ана̄паттикара̄ на̄ма сатта саматха̄. а̄патти джа̄нитабба̄ти тасмим̣ тасмим̣ сиккха̄паде ча вибхан̇ге ча вутта̄ а̄патти джа̄нитабба̄. ана̄паттӣти ‘‘ана̄патти бхиккху аса̄дийантасса̄’’тиа̄дина̄ найена ана̄патти джа̄нитабба̄. лахука̄ти лахукена винайакаммена висуджджханато пан̃чавидха̄ а̄патти. гарука̄ти гарукена винайакаммена висуджджханато сан̇гха̄дисеса̄ а̄патти. кеначи а̄ка̄рена ана̄паттибха̄вам̣ упанетум̣ асаккун̣еййато па̄ра̄джика̄патти ча. са̄васеса̄ти т̣хапетва̄ па̄ра̄джикам̣ сеса̄. анавасеса̄ти па̄ра̄джика̄патти. две а̄паттиккхандха̄ дут̣т̣хулла̄; авасеса̄ адут̣т̣хулла̄. саппат̣икаммадукам̣ са̄васесадукасадисам̣. десана̄га̄минидукам̣ лахукадукасан̇гахитам̣.
антара̄йика̄ти саттапи а̄паттийо сан̃чичча вӣтикканта̄ саггантара̄йан̃чева моккхантара̄йан̃ча каронтӣти антара̄йика̄. аджа̄нантена вӣтикканта̄ пана пан̣н̣аттиваджджа̄патти нева саггантара̄йам̣ на моккхантара̄йам̣ каротӣти анантара̄йика̄. антара̄йикам̣ а̄паннасса̄пи десана̄га̄миним̣ десетва̄ вут̣т̣ха̄нага̄минито вут̣т̣ха̄йа суддхипаттасса са̄ман̣ерабхӯмийам̣ т̣хитасса ча ава̄рито саггамоккхамагготи. са̄ваджджапан̃н̃аттӣти локаваджджа̄. анаваджджапан̃н̃аттӣти пан̣н̣аттиваджджа̄. кирийато самут̣т̣хита̄ на̄ма йам̣ каронто а̄паджджати па̄ра̄джика̄патти вийа. акирийатоти йам̣ акаронто а̄паджджати, чӣвараанадхит̣т̣ха̄на̄патти вийа. кирийа̄кирийатоти йам̣ каронто ча акаронто ча а̄паджджати, кут̣ика̄ра̄патти вийа.
пубба̄паттӣти пат̣хамам̣ а̄панна̄патти. апара̄паттӣти па̄рива̄сика̄дӣхи паччха̄ а̄панна̄патти. пубба̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма мӯлависуддхийа̄ антара̄патти. апара̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма аггхависуддхийа̄ антара̄патти. курундийам̣ пана ‘‘пубба̄патти на̄ма пат̣хамам̣ а̄панна̄. апара̄патти на̄ма ма̄натта̄рахака̄ле а̄панна̄. пубба̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма парива̄се а̄панна̄. апара̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма ма̄наттача̄ре а̄панна̄’’ти вуттам̣. идампи екена парийа̄йена йуджджати.
десита̄ ган̣анӯпага̄ на̄ма йа̄ дхураниккхепам̣ катва̄ пуна на а̄паджджисса̄мӣти десита̄ хоти. аган̣анӯпага̄ на̄ма йа̄ дхураниккхепам̣ акатва̄ саусса̄хенева читтена апарисуддхена десита̄ хоти. айан̃хи десита̄пи деситаган̣анам̣ на упети. ат̣т̣хаме ваттхусмим̣ бхиккхунийа̄ па̄ра̄джикамева хоти. пан̃н̃атти джа̄нитабба̄тиа̄дӣсу навасу падесу пат̣хамапа̄ра̄джикапуччха̄йа вуттанайенева виниччхайо ведитаббо.
тхуллаваджджа̄ти тхулладосе пан̃н̃атта̄ гарука̄патти. атхуллаваджджа̄ти лахука̄патти. гихипат̣исам̣йутта̄ти судхамматтхерасса а̄патти, йа̄ ча дхаммикасса пат̣иссавасса асачча̄пане а̄патти, авасеса̄ на гихипат̣исам̣йутта̄. пан̃ча̄нантарийакамма̄патти нийата̄, сеса̄ анийата̄. а̄дикароти судиннаттхера̄ди а̄дикаммико. ана̄дикароти маккат̣исаман̣а̄ди анупан̃н̃аттика̄рако. адхичча̄паттико на̄ма йо када̄чи карахачи а̄паттим̣ а̄паджджати. абхин̣ха̄паттико на̄ма йо ниччам̣ а̄паджджати.
чодако на̄ма йо ваттхуна̄ ва̄ а̄паттийа̄ ва̄ парам̣ чодети. йо пана евам̣ чодито айам̣ чудитако на̄ма. пан̃чадасасу дхаммесу аппатит̣т̣хахитва̄ абхӯтена ваттхуна̄ чоденто адхаммачодако на̄ма, тена татха̄ чодито адхаммачудитако на̄ма. випарийа̄йена дхаммачодакачудитака̄ ведитабба̄. миччхаттанийатехи ва̄ самматтанийатехи ва̄ дхаммехи саманна̄гато нийато, випарӣто анийато.
са̄вака̄ бхабба̄паттика̄ на̄ма, буддха̄ ча паччекабуддха̄ ча абхабба̄паттика̄ на̄ма. уккхепанӣйакаммакато уккхиттако на̄ма, авасесачатуббидхатаджджанӣйа̄дикаммакато ануккхиттако на̄ма. айан̃хи упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ дхаммапарибхогам̣ ва̄ а̄мисапарибхогам̣ ва̄ на копети. ‘‘меттийам̣ бхиккхуним̣ на̄сетха, дӯсако на̄сетаббо, кан̣т̣ако саман̣уддесо на̄сетаббо’’ти евам̣ лин̇гадан̣д̣акамма-сам̣ва̄сана̄сана̄хи на̄ситаббо на̄ситако на̄ма. сеса̄ саббе ана̄ситака̄. йена саддхим̣ упосатха̄дико сам̣ва̄со аттхи, айам̣ сама̄насам̣ва̄сако, итаро на̄на̄сам̣ва̄сако. со каммана̄на̄сам̣ва̄сако ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакоти дувидхо хоти. т̣хапанам̣ джа̄нитаббанти ‘‘екам̣ бхиккхаве адхаммикам̣ па̄тимоккхат̣т̣хапана’’нтиа̄дина̄ найена вуттам̣ па̄тимоккхат̣т̣хапанам̣ джа̄нитаббанти аттхо.
екакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дукава̄раван̣н̣ана̄
322. дукесу сачиттака̄ а̄патти сан̃н̃а̄вимоккха̄, ачиттака̄ носан̃н̃а̄вимоккха̄. ладдхасама̄паттикасса а̄патти на̄ма бхӯта̄рочана̄патти, аладдхасама̄паттикасса а̄патти на̄ма абхӯта̄рочана̄патти. саддхаммапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма падасодхамма̄дика̄, асаддхаммапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма дут̣т̣хуллава̄ча̄патти. сапариккха̄рапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма ниссаггийаваттхуно аниссаджджитва̄ парибхоге, паттачӣвара̄нам̣ нидахане, килит̣т̣хачӣвара̄нам̣ адховане, малаггахитапаттасса апачанети евам̣ айуттапарибхоге а̄патти. парапариккха̄рапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма сан̇гхикаман̃чапӣт̣ха̄дӣнам̣ аджджхока̄се сантхаран̣аана̄пуччха̄гамана̄дӣсу а̄паджджитабба̄ а̄патти. сапуггалапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма ‘‘мудупит̣т̣хикасса ламбисса ӯруна̄ ан̇гаджа̄там̣ пӣл̣ентасса̄’’тиа̄дина̄ найена вутта̄патти. парапуггалапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма метхунадхаммака̄йасам̣саггапаха̄рада̄на̄дӣсу вутта̄патти, ‘‘сикхаран̣ӣсӣ’’ти саччам̣ бхан̣анто гарукам̣ а̄паджджати, ‘‘сампаджа̄намуса̄ва̄де па̄читтийа’’нти муса̄ бхан̣анто лахукам̣. абхӯта̄рочане муса̄ бхан̣анто гарукам̣. бхӯта̄рочане саччам̣ бхан̣анто лахукам̣.
‘‘сан̇гхакаммам̣ ваггам̣ карисса̄мӣ’’ти антосӣма̄йа екаманте нисӣданто бхӯмигато а̄паджджати на̄ма. саче пана ан̇гулиматтампи а̄ка̄се тит̣т̣хеййа, на а̄паджджеййа, тена вуттам̣ ‘‘но веха̄сагато’’ти. веха̄сакут̣ийа̄ а̄хаччапа̄дакам̣ ман̃чам̣ ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ абхинисӣданто веха̄сагато а̄паджджати на̄ма. саче пана там̣ бхӯмийам̣ пан̃н̃а̄петва̄ нипаджджеййа на а̄паджджеййа, тена вуттам̣ – ‘‘но бхӯмигато’’ти. гамийо гамийаваттам̣ апӯретва̄ гаччханто никкхаманто а̄паджджати на̄ма, но пависанто. а̄гантуко а̄гантукаваттам̣ апӯретва̄ сачхаттупа̄хано пависанто пависанто а̄паджджати на̄ма, но никкхаманто.
а̄дийанто а̄паджджати на̄ма бхиккхунӣ атигамбхӣрам̣ удакасуддхикам̣ а̄дийама̄на̄; дуббан̣н̣акаран̣ам̣ ана̄дийитва̄ чӣварам̣ парибхун̃джанто пана ана̄дийанто а̄паджджати на̄ма. мӯгаббата̄дӣни титтхийаватта̄ни сама̄дийанто сама̄дийанто а̄паджджати на̄ма. па̄рива̄сика̄дайо пана таджджанӣйа̄дикаммаката̄ ва̄ аттано ваттам̣ асама̄дийанта̄ а̄паджджанти, те сандха̄йа вуттам̣ ‘‘аттха̄патти на сама̄дийанто а̄паджджатӣ’’ти. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ сиббанто веджджакаммабхан̣д̣а̄га̄рикакаммачиттакамма̄дӣни ва̄ каронто каронто а̄паджджати на̄ма. упаджджха̄йаватта̄дӣни акаронто акаронто а̄паджджати на̄ма. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ дадама̄но денто а̄паджджати на̄ма. саддхивиха̄рикаантева̄сика̄нам̣ чӣвара̄дӣни аденто аденто а̄паджджати на̄ма. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ ган̣ханто пат̣игган̣ханто а̄паджджати на̄ма. ‘‘на бхиккхаве ова̄до на гахетаббо’’ти вачанато ова̄дам̣ аган̣ханто на пат̣игган̣ханто а̄паджджати на̄ма.
ниссаггийаваттхум̣ аниссаджджитва̄ парибхун̃джанто парибхогена а̄паджджати на̄ма. пан̃ча̄хикам̣ сан̇гха̄т̣ича̄рам̣ атикка̄майама̄на̄ апарибхогена а̄паджджати на̄ма. сахага̄расеййам̣ раттим̣ а̄паджджати на̄ма, но дива̄, два̄рам̣ асам̣варитва̄ пат̣исаллӣйанто дива̄ а̄паджджати, но раттим̣. екараттачха̄раттасатта̄хадаса̄хама̄са̄тиккамесу вуттаа̄паттим̣ а̄паджджанто арун̣угге а̄паджджати на̄ма, пава̄ретва̄ бхун̃джанто на арун̣угге а̄паджджати на̄ма.
бхӯтага̄ман̃чева ан̇гаджа̄тан̃ча чхинданто чхинданто а̄паджджати на̄ма, кесе ва̄ накхе ва̄ на чхинданто на чхинданто а̄паджджати на̄ма. а̄паттим̣ чха̄денто чха̄денто а̄паджджати на̄ма, ‘‘тин̣ена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ пат̣иччха̄детва̄ а̄гантаббам̣, натвева наггена а̄гантаббам̣, йо а̄гаччхеййа а̄патти дуккат̣асса̄’’ти имам̣ пана а̄паттим̣ на чха̄денто а̄паджджати на̄ма. кусачӣра̄дӣни дха̄ренто дха̄ренто а̄паджджати на̄ма, ‘‘айам̣ те бхиккху патто йа̄ва бхедана̄йа дха̄ретаббо’’ти имам̣ а̄паттим̣ на дха̄ренто а̄паджджати на̄ма.
‘‘аттана̄ ва̄ атта̄нам̣ на̄на̄сам̣ва̄сакам̣ каротӣ’’ти екасӣма̄йам̣ двӣсу сан̇гхесу нисиннесу екасмим̣ паккхе нисӣдитва̄ парапаккхасса ладдхим̣ ган̣ханто йасмим̣ паккхе нисинно тесам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ на̄на̄сам̣ва̄сакам̣ кароти на̄ма. йесам̣ сантике нисинно тесам̣ ган̣апӯрако хутва̄ каммам̣ копети, итаресам̣ хаттхапа̄сам̣ ана̄гататта̄. сама̄насам̣ва̄сакепи есева найо. йесан̃хи со ладдхим̣ рочети, тесам̣ сама̄насам̣ва̄сако хоти, итаресам̣ на̄на̄сам̣ва̄сако. сатта а̄паттийо сатта а̄паттиккхандха̄ти а̄паджджитаббато а̄паттийо, ра̄сат̣т̣хена кхандха̄ти евам̣ двейева на̄ма̄ни хонтӣти на̄мавасена дукам̣ дасситам̣. каммена ва̄ сала̄кагга̄хена ва̄ти еттха уддесо чева камман̃ча екам̣, воха̄ро чева анусса̄вана̄ ча сала̄кагга̄хо ча екам̣, воха̄ра̄нусса̄ванасала̄кагга̄ха̄ пуббабха̄га̄, камман̃чева уддесо ча пама̄н̣ам̣.
аддха̄нахӣно на̄ма ӯнавӣсативассо. ан̇гахӣно на̄ма хаттхаччхинна̄дибхедо. ваттхувипанно на̄ма пан̣д̣ако тираччха̄нагато убхатобйан̃джанако ча. авасеса̄ тхеййасам̣ва̄сака̄дайо ат̣т̣ха абхаббапуггала̄ каран̣адуккат̣ака̄ на̄ма. дуккат̣акирийа̄ дуккат̣акамма̄, имасмим̣йева аттабха̄ве катена аттано каммена абхаббат̣т̣ха̄нам̣ патта̄ти аттхо. апарипӯро на̄ма апарипун̣н̣апаттачӣваро. но ча йа̄чати на̄ма упасампадам̣ на йа̄чати. аладжджисса ча ба̄ласса ча̄ти аладжджӣ сачепи тепит̣ако хоти, ба̄ло ча сачепи сат̣т̣хивассо хоти, убхопи нисса̄йа на ваттхаббам̣. ба̄ласса ча ладжджисса ча̄ти еттха ба̄ласса ‘‘твам̣ ниссайам̣ ган̣ха̄’’ти а̄н̣а̄йапи ниссайо да̄таббо, ладжджисса пана йа̄чантассева. са̄тиса̄ранти садосам̣; йам̣ аджджха̄чаранто а̄паттим̣ а̄паджджати.
ка̄йена пат̣иккосана̄ на̄ма хаттхавика̄ра̄дӣхи пат̣иккосана̄. ка̄йена пат̣иджа̄на̄тӣти хаттхавика̄ра̄дӣхи пат̣иджа̄на̄ти. упагха̄тика̄ на̄ма упагха̄та̄. сиккхӯпагха̄тика̄ на̄ма сиккхӯпагха̄то. бхогӯпагха̄тика̄ на̄ма парибхогӯпагха̄то, таттха тиссо сиккха̄ асиккхато сиккхӯпагха̄тика̄ти ведитабба̄. сан̇гхикам̣ ва̄ пуггаликам̣ ва̄ дуппарибхогам̣ бхун̃джато бхогӯпагха̄тика̄ти ведитабба̄. две венайика̄ти две аттха̄ винайасиддха̄. пан̃н̃аттам̣ на̄ма сакале винайапит̣аке каппийа̄каппийавасена пан̃н̃аттам̣. пан̃н̃атта̄нуломам̣ на̄ма чатӯсу маха̄падесесу дат̣т̣хаббам̣. сетугха̄тоти паччайагха̄то; йена читтена акаппийам̣ кареййа, тасса читтасса̄пи ануппа̄дананти аттхо. маттака̄рита̄ти матта̄йа пама̄н̣ена каран̣ам̣; пама̄н̣е т̣ха̄нанти аттхо. ка̄йена а̄паджджатӣти ка̄йадва̄рикам̣ ка̄йена а̄паджджати; вачӣдва̄рикам̣ ва̄ча̄йа. ка̄йена вут̣т̣ха̄тӣти тин̣аваттха̄ракасаматхе вина̄пи десана̄йа ка̄йенева вут̣т̣ха̄ти; десетва̄ вут̣т̣хаханто пана ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. аббхантарапарибхого на̄ма аджджхохаран̣апарибхого. ба̄хирапарибхого на̄ма сӣсамаккхана̄ди.
ана̄гатам̣ бха̄рам̣ вахатӣти атхерова сама̄но тхерехи вахитаббам̣ бӣджанага̄хадхаммаджджхесана̄дибха̄рам̣ вахати; там̣ ниттхаритум̣ вӣрийам̣ а̄рабхати. а̄гатам̣ бха̄рам̣ на вахатӣти тхеро тхеракиччам̣ на кароти, ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве тхерена бхиккхуна̄ са̄мам̣ ва̄ дхаммам̣ бха̄ситум̣, парам̣ ва̄ аджджхеситум̣, ануджа̄на̄ми бхиккхаве тхера̄дхеййам̣ па̄тимоккха’’нти евама̄ди саббам̣ париха̄петӣти аттхо. на куккучча̄йитаббам̣ куккучча̄йатӣти на куккучча̄йитаббам̣ куккучча̄йитва̄ кароти. куккучча̄йитаббам̣ на куккучча̄йатӣти куккучча̄йитаббам̣ на куккучча̄йитва̄ кароти. етесам̣ двиннам̣ дива̄ ча ратто ча а̄сава̄ вад̣д̣хантӣти аттхо. анантарадукепи вуттапат̣ипаккхавасена аттхо ведитаббо. сесам̣ таттха таттха вуттанайатта̄ утта̄намева̄ти.
дукава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
тикава̄раван̣н̣ана̄
323. тикесу аттха̄патти тит̣т̣ханте бхагавати а̄паджджатӣти аттхи а̄патти, йам̣ тит̣т̣ханте бхагавати а̄паджджатӣти аттхо. есева найо саббаттха. таттха лохитуппа̄да̄паттим̣ тит̣т̣ханте а̄паджджати. ‘‘етарахи кхо пана̄нанда, бхиккхӯ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄вусова̄дена самуда̄чаранти, на во мамаччайена евам̣ самуда̄чаритаббам̣, навакена, а̄нанда, бхиккхуна̄ тхеро бхиккхӯ ‘бханте’ти ва̄ ‘а̄йасма̄’ти ва̄ самуда̄чаритаббо’’ти вачанато тхерам̣ а̄вусова̄дена самуда̄чаран̣апаччайа̄ а̄паттим̣ париниббуте бхагавати а̄паджджати, но тит̣т̣ханте. има̄ две а̄паттийо т̣хапетва̄ авасеса̄ дхарантепи бхагавати а̄паджджати, париниббутепи.
пава̄ретва̄ анатириттам̣ бхун̃джанто а̄паттим̣ ка̄ле а̄паджджати но вика̄ле. вика̄лабходжана̄паттим̣ пана вика̄ле а̄паджджати но ка̄ле. авасеса̄ ка̄ле чева а̄паджджати вика̄ле ча. сахага̄расеййам̣ раттим̣ а̄паджджати, два̄рам̣ асам̣варитва̄ пат̣исаллӣйанам̣ дива̄. сеса̄ раттин̃чева дива̄ ча. ‘‘дасавассомхи атирекадасавассомхӣ’’ти ба̄ло абйатто парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто дасавассо а̄паджджати но ӯнадасавассо. ‘‘ахам̣ пан̣д̣ито бйатто’’ти наво ва̄ маджджхимо ва̄ парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто ӯнадасавассо а̄паджджати но дасавассо. сеса̄ дасавассо чева а̄паджджати ӯнадасавассо ча. ‘‘пан̃чавассомхӣ’’ти ба̄ло абйатто анисса̄йа васанто пан̃чавассо а̄паджджати. ‘‘ахам̣ пан̣д̣ито бйатто’’ти навако анисса̄йа васанто ӯнапан̃чавассо а̄паджджати. сесам̣ пан̃чавассо чева а̄паджджати ӯнапан̃чавассо ча. анупасампаннам̣ падасодхаммам̣ ва̄ченто, ма̄туга̄масса дхаммам̣ десенто еварӯпам̣ а̄паттим̣ кусалачитто а̄паджджати, па̄ра̄джика-суккависсат̣т̣хи-ка̄йасам̣сагга-дут̣т̣хулла-аттака̄мапа̄ричарийа-дут̣т̣хадоса-сан̇гхабхедапаха̄рада̄на-таласаттика̄дибхедам̣ акусалачитто а̄паджджати, асан̃чичча сахага̄расеййа̄дим̣ абйа̄катачитто а̄паджджати, йам̣ араха̄ва а̄паджджати, саббам̣ абйа̄катачиттова а̄паджджати, метхунадхамма̄дибхедама̄паттим̣ сукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати, дут̣т̣хадоса̄дибхедам̣ дуккхаведана̄саман̇гӣ, йам̣ сукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати, там̣йева маджджхатто хутва̄ а̄паджджанто адуккхамасукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати.
тайо пат̣иккхепа̄ти буддхасса бхагавато тайо пат̣иккхепа̄. чатӯсу паччайесу махиччхата̄ асантут̣т̣хита̄ килесасаллекханапат̣ипаттийа̄ агопа̄йана̄, име хи тайо дхамма̄ буддхена бхагавата̄ пат̣иккхитта̄. аппиччхата̄дайо пана тайо буддхена бхагавата̄ анун̃н̃а̄та̄, тена вуттам̣ ‘‘тайо анун̃н̃а̄та̄’’ти.
‘‘дасавассомхӣ’’ти парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто ‘‘пан̃чавассомхӣ’’ти ниссайам̣ аган̣ханто ба̄ло а̄паджджати но пан̣д̣ито, ӯнадасавассо ‘‘бйаттомхӣ’’ти бахуссутатта̄ парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто ӯнапан̃чавассо ча ниссайам̣ аган̣ханто пан̣д̣ито а̄паджджати но ба̄ло; авасесам̣ пан̣д̣ито чева а̄паджджати ба̄ло ча. вассам̣ анупагаччханто ка̄л̣е а̄паджджати но джун̣хе; маха̄пава̄ран̣а̄йа аппава̄ренто джун̣хе а̄паджджати но ка̄л̣е; авасесам̣ ка̄л̣е чева а̄паджджати джун̣хе ча. вассӯпагаманам̣ ка̄л̣е каппати но джун̣хе; маха̄пава̄ран̣а̄йа пава̄ран̣а̄ джун̣хе каппати но ка̄л̣е; сесам̣ анун̃н̃а̄такам̣ ка̄л̣е чева каппати джун̣хе ча.
каттикапун̣н̣ама̄сийа̄ паччхиме па̄т̣ипададивасе викаппетва̄ т̣хапитам̣ вассикаса̄т̣икам̣ нива̄сенто хеманте а̄паджджати. курундийам̣ пана ‘‘каттикапун̣н̣амадивасе апаччуддхаритва̄ хеманте а̄паджджатӣ’’ти вуттам̣, тампи сувуттам̣. ‘‘ча̄тума̄сам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ тато парам̣ викаппету’’нти хи вуттам̣. атирекама̄се сесе гимха̄не парийесанто атирекад̣д̣хама̄се сесе катва̄ нива̄сенто ча гимхе а̄паджджати на̄ма. сатийа̄ вассикаса̄т̣ика̄йа нагго ка̄йам̣ овасса̄пенто вассе а̄паджджати на̄ма. па̄рисуддхиупосатхам̣ ва̄ адхит̣т̣ха̄нупосатхам̣ ва̄ каронто сан̇гхо а̄паджджати. суттуддесан̃ча адхит̣т̣ха̄нупосатхан̃ча каронто ган̣о а̄паджджати. екако суттуддесам̣ па̄рисуддхиупосатхан̃ча каронто пуггало а̄паджджати. пава̄ран̣а̄йапи есева найо.
сан̇гхупосатхо ча сан̇гхапава̄ран̣а̄ ча сан̇гхассева каппати. ган̣упосатхо ча ган̣апава̄ран̣а̄ ча ган̣ассева каппати. адхит̣т̣ха̄нупосатхо ча адхит̣т̣ха̄напава̄ран̣а̄ ча пуггалассева каппати. ‘‘па̄ра̄джикам̣ а̄панномхӣ’’тиа̄дӣни бхан̣анто ваттхум̣ чха̄дети на а̄паттим̣, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеви’’нтиа̄дӣни бхан̣анто а̄паттим̣ чха̄дети но ваттхум̣, йо нева ваттхум̣ на а̄паттим̣ а̄рочети, айам̣ ваттхун̃чева чха̄дети а̄паттин̃ча.
пат̣иччха̄детӣти пат̣иччха̄ди. джанта̄гхарамева пат̣иччха̄ди джанта̄гхарапат̣иччха̄ди. итара̄супи есева найо. два̄рам̣ пидахитва̄ антоджанта̄гхаре т̣хитена парикаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. удаке отин̣н̣ена̄пи етадева ват̣т̣ати. убхайаттха кха̄дитум̣ бхун̃джитум̣ ва̄ на ват̣т̣ати. ваттхапат̣иччха̄ди саббакаппийата̄йа пат̣иччханнена саббам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. вахантӣти йанти ниййанти; ниндам̣ ва̄ пат̣иккосам̣ ва̄ на лабханти. чандаман̣д̣алам̣ аббха̄махика̄дхӯмараджара̄хувимуттам̣ виват̣ам̣йева вирочати, на тесу ан̃н̃атарена пат̣иччханнам̣. татха̄ сӯрийаман̣д̣алам̣, дхаммавинайопи виваритва̄ вибхаджитва̄ десийама̄нова вирочати но пат̣иччханно.
ан̃н̃ена бхесаджджена каран̣ӣйена ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄пенто гила̄но а̄паджджати, на бхесаджджена каран̣ӣйена бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄пенто агила̄но а̄паджджати, авасесам̣ а̄паттим̣ гила̄но чева а̄паджджати агила̄но ча.
анто а̄паджджати но бахӣти анупакхаджджа сеййам̣ каппенто анто а̄паджджати но бахи, бахи а̄паджджати но антоти сан̇гхикам̣ ман̃ча̄дим̣ аджджхока̄се сантхаритва̄ паккаманто бахи а̄паджджати но анто, авасесам̣ пана анто чева а̄паджджати бахи ча. антосӣма̄йа̄ти а̄гантуко а̄гантукаваттам̣ адассетва̄ сачхаттупа̄хано виха̄рам̣ пависанто упача̄расӣмам̣ оккантаматтова а̄паджджати. бахисӣма̄йа̄ти гамико да̄рубхан̣д̣апат̣иса̄мана̄дигамикаваттам̣ апӯретва̄ паккаманто упача̄расӣмам̣ атиккантаматтова а̄паджджати. авасесам̣ антосӣма̄йа чева а̄паджджати бахисӣма̄йа ча. сати вуд̣д̣хатаре анаджджхит̣т̣хо дхаммам̣ бха̄санто сан̇гхамаджджхе а̄паджджати на̄ма. ган̣амаджджхепи пуггаласантикепи есева найо. ка̄йена вут̣т̣ха̄тӣти тин̣аваттха̄ракасаматхена вут̣т̣ха̄ти. ка̄йам̣ ача̄летва̄ ва̄ча̄йа десентасса ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. вачӣсампайуттам̣ ка̄йакирийам̣ катва̄ десентасса ка̄йена ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти на̄ма. сан̇гхамаджджхе десана̄га̄минӣпи вут̣т̣ха̄нага̄минӣпи вут̣т̣ха̄ти. ган̣апуггаламаджджхе пана десана̄га̄минӣйева вут̣т̣ха̄ти.
а̄га̄л̣ха̄йа четеййа̄ти а̄га̄л̣ха̄йа дал̣хабха̄ва̄йа четеййа; таджджанӣйакамма̄дикатасса ваттам̣ на пӯрайато иччхама̄но сан̇гхо уккхепанӣйакаммам̣ кареййа̄ти аттхо. аладжджӣ ча хоти ба̄ло ча апакататто ча̄ти еттха ба̄ло ‘‘айам̣ дхамма̄дхаммам̣ на джа̄на̄ти’’ апакататто ва̄ ‘‘а̄патта̄на̄паттим̣ на джа̄на̄тӣ’’ти на етта̄вата̄ каммам̣ ка̄таббам̣; ба̄лабха̄вамӯлакам̣ пана апакататтабха̄вамӯлакан̃ча а̄паттим̣ а̄паннасса каммам̣ ка̄таббанти аттхо. адхисӣле сӣлавипанно на̄ма две а̄паттиккхандхе а̄панно; а̄ча̄равипанно на̄ма пан̃ча а̄паттиккхандхе а̄панно; дит̣т̣хивипанно на̄ма антагга̄хика̄йа дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато. тесам̣ а̄паттим̣ апассанта̄нам̣ аппат̣икаронта̄нам̣ дит̣т̣хин̃ча аниссаджджанта̄нам̣йева каммам̣ ка̄таббам̣.
ка̄йико даво на̄ма па̄сака̄дӣхи джӯтакӣл̣ана̄дибхедо ана̄ча̄ро; ва̄часико даво на̄ма мукха̄ламбаракаран̣а̄дибхедо ана̄ча̄ро; ка̄йикава̄часико на̄ма наччанага̄йана̄дибхедо двӣхипи два̄рехи ана̄ча̄ро. ка̄йико ана̄ча̄ро на̄ма ка̄йадва̄ре пан̃н̃аттасиккха̄падавӣтиккамо; ва̄часико ана̄ча̄ро на̄ма вачӣдва̄ре пан̃н̃аттасиккха̄падавӣтиккамо; ка̄йикава̄часико на̄ма два̄радвайепи пан̃н̃аттасиккха̄падавӣтиккамо. ка̄йикена упагха̄тикена̄ти ка̄йадва̄ре пан̃н̃аттасса сиккха̄падасса асиккханена, йо хи там̣ на сиккхати, со нам̣ упагха̄тети, тасма̄ тасса там̣ асиккханам̣ ‘‘ка̄йикам̣ упагха̄тика’’нти вуччати. сесапададвайепи есева найо. ка̄йикена миччха̄джӣвена̄ти джан̇гхапесаника̄дина̄ ва̄ ган̣д̣апха̄лана̄дина̄ ва̄ веджджакаммена; ва̄часикена̄ти са̄санауггахан̣аа̄рочана̄дина̄; татийападам̣ убхайасампайогавасена вуттам̣.
алам̣ бхиккху ма̄ бхан̣д̣ананти алам̣ бхиккху ма̄ бхан̣д̣анам̣ кари, ма̄ калахам̣, ма̄ вива̄дам̣ карӣти аттхо. на вохаритаббанти на кин̃чи ваттаббам̣; вадатопи хи та̄дисасса вачанам̣ на сотаббам̣ ман̃н̃анти. на кисмин̃чи паччекат̣т̣ха̄нети кисмин̃чи бӣджанагга̄ха̄дике екасмимпи джет̣т̣хакат̣т̣ха̄не на т̣хапетабботи аттхо. ока̄сакаммам̣ ка̄рентасса̄ти ‘‘кароту а̄йасма̄ ока̄сам̣, ахам̣ там̣ ваттука̄мо’’ти евам̣ ока̄сам̣ ка̄рентасса. на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тунти ‘‘ким̣ твам̣ кариссасӣ’’ти ока̄со на ка̄таббо. савачанӣйам̣ на̄да̄таббанти вачанам̣ на а̄да̄таббам̣, вачанампи на сотаббам̣; йаттха гахетва̄ гантука̄мо хоти, на таттха гантаббанти аттхо.
тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно винайоти йам̣ со джа̄на̄ти, со тасса винайо на̄ма хоти; со на пуччхитабботи аттхо. ануйого на да̄табботи ‘‘идам̣ каппатӣ’’ти пуччхантасса пуччха̄йа ока̄со на да̄таббо, ‘‘ан̃н̃ам̣ пуччха̄’’ти ваттаббо. ити со нева пуччхитаббо на̄сса пуччха̄ сотабба̄ти аттхо. винайо на са̄каччха̄табботи винайапан̃хо на са̄каччхитаббо, каппийа̄каппийакатха̄ на сам̣сандетабба̄.
идамаппаха̄йа̄ти етам̣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃а̄та̄дикам̣ ладдхим̣ авиджахитва̄. суддхам̣ брахмача̄ринти кхӣн̣а̄савам̣ бхиккхум̣. ‘‘па̄табйатам̣ а̄паджджатӣ’’ти па̄табйабха̄вам̣ пат̣исеванам̣ а̄паджджати. ‘‘идамаппаха̄йа̄’’ти вачанато пана там̣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃а̄там̣ паха̄йа кхӣн̣а̄савам̣ ‘‘муса̄ майа̄ бхан̣итам̣, кхаматха ме’’ти кхама̄петва̄ ‘‘наттхи ка̄месу досо’’ти ладдхим̣ виджахитва̄ гативисодханам̣ кареййа. акусаламӯла̄нӣти акусала̄ни чева мӯла̄ни ча, акусала̄нам̣ ва̄ мӯла̄ни акусаламӯла̄ни. кусаламӯлесупи есева найо. дут̣т̣ху чарита̄ни вирӯпа̄ни ва̄ чарита̄ни дуччарита̄ни. сут̣т̣ху чарита̄ни сундара̄ни ва̄ чарита̄ни сучарита̄ни. ка̄йена каран̣абхӯтена катам̣ дуччаритам̣ ка̄йадуччаритам̣. еса найо саббаттха. сесам̣ таттха таттха вуттанайатта̄ утта̄намева̄ти.
тикава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чатуккава̄раван̣н̣ана̄
324. чатуккесу сакава̄ча̄йа а̄паджджати парава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти вачӣдва̄рикам̣ падасодхамма̄дибхедам̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ тин̣аваттха̄ракасаматхат̣т̣ха̄нам̣ гато парасса каммава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. парава̄ча̄йа а̄паджджати сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге парасса каммава̄ча̄йа а̄паджджати, пуггаласса сантике десенто сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. сакава̄ча̄йа а̄паджджати сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти вачӣдва̄рикам̣ падасодхамма̄дибхедам̣ а̄паттим̣ сакава̄ча̄йа а̄паджджати, десетва̄ вут̣т̣хахантопи сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. парава̄ча̄йа а̄паджджати парава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти йа̄вататийакам̣ сан̇гха̄дисесам̣ парасса каммава̄ча̄йа а̄паджджати, вут̣т̣хахантопи парасса парива̄сакаммава̄ча̄дӣхи вут̣т̣ха̄ти. тато паресу ка̄йадва̄рикам̣ ка̄йена а̄паджджати, десенто ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. вачӣдва̄рикам̣ ва̄ча̄йа а̄паджджати, тин̣аваттха̄раке ка̄йена вут̣т̣ха̄ти. ка̄йадва̄рикам̣ ка̄йенаа̄паджджати, тамева тин̣аваттха̄раке ка̄йена вут̣т̣ха̄ти. вачӣдва̄рикам̣ ва̄ча̄йа а̄паджджати, тамева десенто ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. сан̇гхикаман̃часса аттано паччаттхаран̣ена анаттхарато ка̄йасампхусане ломаган̣ана̄йа а̄паджджитабба̄паттим̣ сахага̄расеййа̄паттин̃ча пасутто а̄паджджати, пабуджджхитва̄ пана а̄паннабха̄вам̣ н̃атва̄ десенто пат̣ибуддхо вут̣т̣ха̄ти. джагганто а̄паджджитва̄ пана тин̣аваттха̄ракасаматхат̣т̣ха̄не сайанто пат̣ибуддхо а̄паджджати пасутто вут̣т̣ха̄ти на̄ма. паччхимапададвайампи вутта̄нуса̄ренева ведитаббам̣.
ачиттака̄паттим̣ ачиттако а̄паджджати на̄ма. паччха̄ десенто сачиттако вут̣т̣ха̄ти. сачиттака̄паттим̣ сачиттако а̄паджджати на̄ма. тин̣аваттха̄ракат̣т̣ха̄не сайанто ачиттако вут̣т̣ха̄ти. сесапададвайампи вутта̄нуса̄ренева ведитаббам̣. йо сабха̄гам̣ а̄паттим̣ десети, айам̣ десана̄паччайа̄ дуккат̣ам̣ а̄паджджанто па̄читтийа̄дӣсу ан̃н̃атарам̣ десети, тан̃ча десенто дуккат̣ам̣ а̄паджджати. там̣ пана дуккат̣ам̣ а̄паджджанто па̄читтийа̄дито вут̣т̣ха̄ти. па̄читтийа̄дито ча вут̣т̣хаханто там̣ а̄паджджати. ити екасса пуггаласса екамева пайогам̣ сандха̄йа ‘‘а̄паттим̣ а̄паджджанто десетӣ’’ти идам̣ чатуккам̣ вуттанти ведитаббам̣.
каммачатукке па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагга̄паттим̣ каммена а̄паджджати, десенто акаммена вут̣т̣ха̄ти. виссат̣т̣хиа̄дикам̣ акаммена а̄паджджати, парива̄са̄дина̄ каммена вут̣т̣ха̄ти. саманубха̄санам̣ камменева а̄паджджати, каммена вут̣т̣ха̄ти. сесам̣ акаммена а̄паджджати,акамменавут̣т̣ха̄ти.
париккха̄рачатукке пат̣хамо сакапариккха̄ро, дутийо сан̇гхикова татийо четийасантако, чатуттхо гихипариккха̄ро. саче пана со паттачӣваранавакаммабхесаджджа̄нам̣ аттха̄йа а̄хат̣о хоти, ава̄пуран̣ам̣ да̄тум̣ анто т̣хапа̄петун̃ча ват̣т̣ати.
саммукха̄чатукке па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагга̄паттим̣ сан̇гхасса саммукха̄ а̄паджджати, вут̣т̣ха̄нака̄ле пана сан̇гхена киччам̣ наттхӣти параммукха̄ вут̣т̣ха̄ти. виссат̣т̣хиа̄дикам̣ параммукха̄ а̄паджджати, сан̇гхасса саммукха̄ вут̣т̣ха̄ти. саманубха̄санам̣ сан̇гхасса саммукха̄ ева а̄паджджати, саммукха̄ вут̣т̣ха̄ти. сесам̣ сампаджа̄намуса̄ва̄да̄дибхедам̣ параммукха̄ва а̄паджджати, параммукха̄ва вут̣т̣ха̄ти. аджа̄нантачатуккам̣ ачиттакачатуккасадисам̣.
лин̇гапа̄тубха̄вена̄ти сайитассева бхиккхусса ва̄ бхиккхунийа̄ ва̄ лин̇гапариватте джа̄те сахага̄расеййа̄патти хоти идамева там̣ пат̣ичча вуттам̣. убхиннампи пана аса̄дха̄ран̣а̄патти лин̇гапа̄тубха̄вена вут̣т̣ха̄ти. сахапат̣ила̄бхачатукке йасса бхиккхуно лин̇гам̣ париваттати, со саха лин̇гапат̣ила̄бхена пат̣хамам̣ уппаннавасена сет̣т̣хабха̄вена ча пуримам̣ пурисалин̇гам̣ джахати, паччхиме иттхилин̇ге патит̣т̣ха̄ти, пурисакуттапуриса̄ка̄ра̄дивасена паватта̄ ка̄йавачӣвин̃н̃аттийо пат̣иппассамбханти, бхиккхӯти ва̄ пурисоти ва̄ евам̣ паватта̄ пан̣н̣аттийо нируджджханти, йа̄ни бхиккхунӣхи аса̄дха̄ран̣а̄ни чхачатта̄лӣса сиккха̄пада̄ни техи ана̄паттийева хоти. дутийачатукке пана йасса̄ бхиккхунийа̄ лин̇гам̣ париваттати, са̄ паччха̄самуппаттийа̄ ва̄ хӣнабха̄вена ва̄ паччхиманти сан̇кхйам̣ гатам̣ иттхилин̇гам̣ джахати, вуттаппака̄рена пуриманти сан̇кхйам̣ гате пурисалин̇ге патит̣т̣ха̄ти. вуттавипарӣта̄ вин̃н̃аттийо пат̣иппассамбханти, бхиккхунӣти ва̄ иттхӣти ва̄ евам̣ паватта̄ пан̣н̣аттийопи нируджджханти, йа̄ни бхиккхӯхи аса̄дха̄ран̣а̄ни сатам̣ тим̣сан̃ча сиккха̄пада̄ни, техи ана̄паттийева хоти.
чатта̄ро са̄муккам̣са̄ти чатта̄ро маха̄падеса̄, те хи бхагавата̄ ануппанне ваттхумхи сайам̣ уккам̣ситва̄ уккхипитва̄ т̣хапитатта̄ ‘‘са̄муккам̣са̄’’ти вуччанти. парибхога̄ти аджджхохаран̣ӣйапарибхога̄, удакам̣ пана ака̄ликатта̄ аппат̣иггахитакам̣ ват̣т̣ати. йа̄вака̄лика̄дӣни аппат̣иггахитака̄ни аджджхохаритум̣ на ват̣т̣анти. чатта̄ри маха̄викат̣а̄ни ка̄лодиссатта̄ йатха̄вутте ка̄ле ват̣т̣анти. упа̄сако сӣлава̄ти пан̃ча ва̄ даса ва̄ сӣла̄ни гопайама̄но.
а̄гантука̄дичатукке сачхаттупа̄хано сасӣсам̣ па̄руто виха̄рам̣ пависанто таттха вичаранто ча а̄гантукова а̄паджджати, но а̄ва̄сико. а̄ва̄сикаваттам̣ акаронто пана а̄ва̄сико а̄паджджати, но а̄гантуко. сесам̣ ка̄йавачӣдва̄рикам̣ а̄паттим̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ а̄паттим̣ нева а̄гантуко а̄паджджати, но а̄ва̄сико. гамийачатуккепи гамийаваттам̣ апӯретва̄ гаччханто гамико а̄паджджати, но а̄ва̄сико. а̄ва̄сикаваттам̣ акаронто пана а̄ва̄сико а̄паджджати, но гамико. сесам̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ убхопи на̄паджджанти. ваттхуна̄наттата̄дичатукке чатуннам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ваттхуна̄наттата̄ва хоти,наа̄паттина̄наттата̄. сабба̄пи хи са̄ па̄ра̄джика̄паттийева. сан̇гха̄дисеса̄дӣсупи есева найо. бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄йасам̣сагге бхиккхусса сан̇гха̄дисесо бхиккхунийа̄ па̄ра̄джиканти евам̣ а̄паттина̄наттата̄ва хоти, на ваттхуна̄наттата̄, убхиннампи хи ка̄йасам̣саггова ваттху. татха̄ ‘‘ласун̣аккха̄дане бхиккхунийа̄ па̄читтийам̣, бхиккхусса дуккат̣а’’нти евама̄дина̄петтха найена йоджана̄ ведитабба̄. чатуннам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ терасахи сан̇гха̄дисесехи саддхим̣ ваттхуна̄наттата̄ чева а̄паттина̄наттата̄ ча. евам̣ сан̇гха̄дисеса̄дӣнам̣ анийата̄дӣхи. а̄дито пат̣т̣ха̄йа чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни екато а̄паджджанта̄нам̣ бхиккхубхиккхунӣнам̣ нева ваттхуна̄наттата̄ но а̄паттина̄наттата̄. висум̣ а̄паджджантесупи сеса̄ са̄дха̄ран̣а̄паттийо а̄паджджантесупи есева найо.
ваттхусабха̄га̄дичатукке бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча ка̄йасам̣сагге ваттхусабха̄гата̄, но а̄паттисабха̄гата̄, чатӯсу па̄ра̄джикесу а̄паттисабха̄гата̄, но ваттхусабха̄гата̄. еса найо сан̇гха̄дисеса̄дӣсу. бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча чатӯсу па̄ра̄джикесу ваттхусабха̄гата̄ чева а̄паттисабха̄гата̄ ча. еса найо сабба̄су са̄дха̄ран̣а̄паттӣсу. аса̄дха̄ран̣а̄паттийам̣ нева ваттхусабха̄гата̄ но а̄паттисабха̄гата̄. йо хи пуримачатукке пат̣хамо пан̃хо, со идха дутийо; йо ча таттха дутийо, со идха пат̣хамо. татийачатуттхесу на̄на̄каран̣ам̣ наттхи.
упаджджха̄йачатукке саддхивиха̄рикасса упаджджха̄йена каттаббаваттасса акаран̣е а̄паттим̣ упаджджха̄йо а̄паджджати, но саддхивиха̄рико упаджджха̄йасса каттаббаваттам̣ акаронто саддхивиха̄рико а̄паджджати, но упаджджха̄йо; сесам̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ убхопи на̄паджджанти. а̄чарийачатуккепи есева найо.
а̄дийантачатукке па̄дам̣ ва̄ атирекапа̄дам̣ ва̄ сахаттха̄ а̄дийанто гарукам̣ а̄паджджати, ӯнакапа̄дам̣ ган̣ха̄хӣти а̄н̣аттийа̄ ан̃н̃ам̣ пайодженто лахукам̣ а̄паджджати. етена найена сесападаттайам̣ ведитаббам̣.
абхива̄дана̄рахачатукке бхиккхунӣнам̣ та̄ва бхаттагге навамабхиккхунито пат̣т̣ха̄йа упаджджха̄йа̄пи абхива̄дана̄раха̄ но паччут̣т̣ха̄на̄раха̄. ависесена ча виппакатабходжанасса бхиккхусса йо кочи вуд̣д̣хатаро. сат̣т̣хивассасса̄пи па̄рива̄сикасса самӣпагато тадахупасампаннопи паччут̣т̣ха̄на̄рахо но абхива̄дана̄рахо. аппат̣иккхиттесу т̣ха̄несу вуд̣д̣хо навакасса абхива̄дана̄рахо чева паччут̣т̣ха̄на̄рахо ча. навако пана вуд̣д̣хасса нева абхива̄дана̄рахо на паччут̣т̣ха̄на̄рахо. а̄сана̄рахачатуккасса пат̣хамападам̣ пуримачатукке дутийападена, дутийападан̃ча пат̣хамападена аттхато садисам̣.
ка̄лачатукке пава̄ретва̄ бхун̃джанто ка̄ле а̄паджджати но вика̄ле, вика̄лабходжана̄паттим̣ вика̄ле а̄паджджати но ка̄ле, сесам̣ ка̄ле чева а̄паджджати вика̄ле ча, аса̄дха̄ран̣ам̣ нева ка̄ле но вика̄ле. пат̣иггахитачатукке пуребхаттам̣ пат̣иггахита̄мисам̣ ка̄ле каппати но вика̄ле. па̄накам̣ вика̄ле каппати, пунадивасамхи но ка̄ле. сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикам̣ ка̄ле чева каппати вика̄ле ча. аттано аттано ка̄ла̄тӣтам̣ йа̄вака̄лика̄диттайам̣ акаппийамам̣сам̣ уггахитакамаппат̣иггахитакан̃ча нева ка̄ле каппати но вика̄ле.
паччантимачатукке самудде сӣмам̣ бандханто паччантимесу джанападесу а̄паджджати, но маджджхимесу; пан̃чаваггена ган̣ена упасампа̄денто гун̣ан̇гун̣ӯпа̄ханам̣ дхуванаха̄нам̣ чамматтхаран̣а̄ни ча маджджхимесу джанападесу а̄паджджати но паччантимесу. има̄ни чатта̄ри ‘‘идха на каппантӣ’’ти вадантопи паччантимесу а̄паджджати, ‘‘идха каппантӣ’’ти ваданто пана маджджхимесу а̄паджджати. сеса̄паттим̣ убхайаттха а̄паджджати, аса̄дха̄ран̣ам̣ на каттхачи а̄паджджати. дутийачатукке пан̃чаваггена ган̣ена упасампада̄ди чатуббидхампи ваттху паччантимесу джанападесу каппати. ‘‘идам̣ каппатӣ’’ти дӣпетумпи таттхева каппати но маджджхимесу. ‘‘идам̣ на каппатӣ’’ти дӣпетум̣ пана маджджхимесу джанападесу каппати но паччантимесу. сесам̣ ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве пан̃ча лон̣а̄нӣ’’тиа̄ди анун̃н̃а̄такам̣ убхайаттха каппати. йам̣ пана акаппийанти пат̣иккхиттам̣, там̣ убхайаттха̄пи на каппати.
антоа̄дичатукке анупакхаджджа сеййа̄дим̣ анто а̄паджджати но бахи, аджджхока̄се сан̇гхикаман̃ча̄дӣни никкхипитва̄ паккаманто бахи а̄паджджати но анто, сесам̣ анто чева бахи ча, аса̄дха̄ран̣ам̣ нева анто на бахи. антосӣма̄дичатукке а̄гантуко ваттам̣ апӯренто антосӣма̄йа а̄паджджати, гамийо бахисӣма̄йа муса̄ва̄да̄дим̣ антосӣма̄йа ча бахисӣма̄йа ча а̄паджджати,аса̄дха̄ран̣ам̣ на каттхачи. га̄мачатукке антарагхарапат̣исам̣йуттам̣ секхийапан̃н̃аттим̣ га̄ме а̄паджджати но аран̃н̃е. бхиккхунӣ арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄пайама̄на̄ аран̃н̃е а̄паджджати но га̄ме. муса̄ва̄да̄дим̣ га̄ме чева а̄паджджати аран̃н̃е ча, аса̄дха̄ран̣ам̣ на каттхачи.
чатта̄ро пуббакичча̄ти ‘‘саммаджджанӣ падӣпо ча удакам̣ а̄санена ча̄’’ти идам̣ чатуббидхам̣ пуббакаран̣анти вуччатӣти вуттам̣. ‘‘чхандапа̄рисуддхиутуккха̄нам̣ бхиккхуган̣ана̄ ча ова̄до’’ти име пана ‘‘чатта̄ро пуббакичча̄’’ти ведитабба̄. чатта̄ро паттакалла̄ти упосатхо йа̄ватика̄ ча бхиккхӯ каммаппатта̄ те а̄гата̄ хонти, сабха̄га̄паттийо на виджджанти, ваджджанӣйа̄ ча пуггала̄ тасмим̣ на хонти, паттакалланти вуччатӣти. чатта̄ри анан̃н̃апа̄читтийа̄нӣти ‘‘етадева паччайам̣ каритва̄ анан̃н̃ам̣ па̄читтийа’’нти евам̣ вутта̄ни анупакхаджджасеййа̄каппанасиккха̄падам̣ ‘‘еха̄вусо га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄’’ти сиккха̄падам̣, сан̃чичча куккуччаупадаханам̣, упассутитит̣т̣хананти има̄ни чатта̄ри. чатассо бхиккхусаммутийоти ‘‘екараттампи че бхиккху тичӣварена виппавасеййа ан̃н̃атра бхиккхусаммутийа̄, ан̃н̃ам̣ навам̣ сантхатам̣ ка̄ра̄пеййа ан̃н̃атра бхиккхусаммутийа̄, тато че уттари виппавасеййа ан̃н̃атра бхиккхусаммутийа̄, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ анупасампаннасса а̄рочеййа ан̃н̃атра бхиккхусаммутийа̄’’ти евам̣ а̄гата̄ терасахи саммутӣхи мутта̄ саммутийо. гила̄начатукке ан̃н̃абхесаджджена каран̣ӣйена лолата̄йа ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄пенто гила̄но а̄паджджати, абхесаджджакаран̣ӣйена бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄пенто агила̄но а̄паджджати, муса̄ва̄да̄дим̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ убхопи на̄паджджанти. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
чатуккава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
пан̃чакава̄раван̣н̣ана̄
325. пан̃чакесу пан̃ча пуггала̄ нийата̄ти а̄нантарийа̄намеветам̣ гахан̣ам̣. пан̃ча чхеданака̄ а̄паттийо на̄ма пама̄н̣а̄тикканте ман̃чапӣт̣хе нисӣданакан̣д̣уппат̣иччха̄дивассикаса̄т̣ика̄су сугатачӣваре ча ведитабба̄. пан̃чаха̄ка̄рехӣти аладжджита̄, ан̃н̃а̄н̣ата̄, куккуччаппакатата̄, акаппийе каппийасан̃н̃ита̄, каппийе акаппийасан̃н̃ита̄ти имехи пан̃чахи. пан̃ча а̄паттийо муса̄ва̄дапаччайа̄ти па̄ра̄джикатхуллаччайадуккат̣асан̇гха̄дисесапа̄читтийа̄. ана̄мантача̄роти ‘‘сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пуребхаттам̣ паччха̄бхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа̄’’ти имасса а̄пуччхитва̄ ча̄расса абха̄во. анадхит̣т̣ха̄нанти ‘‘ган̣абходжане ан̃н̃атра самайа̄’’ти вуттам̣ самайам̣ адхит̣т̣хахитва̄ бходжанам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ на̄ма; татха̄ акаран̣ам̣ анадхит̣т̣ха̄нам̣. авикаппана̄ на̄ма йа̄ парампарабходжане викаппана̄ вутта̄, тасса̄ акаран̣ам̣. има̄ни хи пан̃ча пин̣д̣апа̄тикасса дхутан̇генева пат̣иккхитта̄ни. уссан̇китапарисан̇китоти йе пассанти, йе сун̣анти, техи уссан̇кито чева парисан̇кито ча. апи акуппадхаммо кхӣн̣а̄савопи сама̄но, тасма̄ агочара̄ парихаритабба̄. на хи етесу сандиссама̄но айасато ва̄ гарахато ва̄ муччати. соса̄никанти суса̄не патитакам̣. па̄пан̣иканти а̄пан̣адва̄ре патитакам̣. тхӯпачӣваранти ваммикам̣ париккхипитва̄ баликаммакатам̣. а̄бхисекиканти наха̄нат̣т̣ха̄не ва̄ ран̃н̃о абхисекат̣т̣ха̄не ва̄ чхад̣д̣итачӣварам̣. бхатапат̣ийа̄бхатанти суса̄нам̣ нетва̄ пуна а̄нӣтакам̣. пан̃ча маха̄чора̄ уттаримануссадхамме вутта̄.
пан̃ча̄паттийо ка̄йато самут̣т̣хантӣти пат̣хамена а̄паттисамут̣т̣ха̄нена пан̃ча а̄паттийо а̄паджджати, ‘‘бхиккху каппийасан̃н̃ӣ сан̃н̃а̄чика̄йа кут̣им̣ каротӣ’’ти евам̣ антарапеййа̄ле вутта̄паттийо. пан̃ча а̄паттийо ка̄йато ча ва̄чато ча̄ти татийена а̄паттисамут̣т̣ха̄нена пан̃ча а̄паттийо а̄паджджати, ‘‘бхиккху каппийасан̃н̃ӣ сам̣видахитва̄ кут̣им̣ каротӣ’’ти евам̣ таттхева вутта̄ а̄паттийо. десана̄га̄минийоти т̣хапетва̄ па̄ра̄джикан̃ча сан̇гха̄дисесан̃ча авасеса̄.
пан̃ча камма̄нӣти таджджанӣйанийассапабба̄джанӣйапат̣иса̄ран̣ӣйа̄ни чатта̄ри уккхепанӣйан̃ча тивидхампи еканти пан̃ча. йа̄вататийаке пан̃ча̄ти уккхитта̄нуваттика̄йа бхиккхунийа̄ йа̄вататийам̣ саманубха̄сана̄йа аппат̣иниссаджджантийа̄ па̄ра̄джикам̣ тхуллаччайам̣ дуккат̣анти тиссо, бхедака̄нуваттака̄дисаманубха̄сана̄су сан̇гха̄дисесо, па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге па̄читтийам̣. адиннанти ан̃н̃ена адиннам̣. авидитанти пат̣игган̣ха̄мӣти четана̄йа абха̄вена авидитам̣. акаппийанти пан̃чахи саман̣акаппехи акаппийакатам̣; йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи акаппийамам̣сам̣ акаппийабходжанам̣. аката̄тириттанти пава̄ретва̄ атириттам̣ акатам̣. самаджджада̄нанти нат̣асамаджджа̄дида̄нам̣. усабхада̄нанти гоган̣асса антаре усабхависсаджджанам̣. читтакаммада̄нанти а̄ва̄сам̣ ка̄ретва̄ таттха читтакаммам̣ ка̄ретум̣ ват̣т̣ати. идам̣ пана пат̣ибха̄начиттакаммада̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. има̄ни хи пан̃ча кин̃ча̄пи локасса пун̃н̃асаммата̄ни, атха кхо апун̃н̃а̄ни акусала̄нийева. уппаннам̣ пат̣ибха̄нанти еттха пат̣ибха̄нанти катхетукамйата̄ вуччати. име пан̃ча дуппат̣ивинодайа̄ти на супат̣ивинодайа̄; упа̄йена пана ка̄ран̣ена анурӯпа̄хи паччавеккхана̄ануса̄сана̄дӣхи сакка̄ пат̣ивинодетунти аттхо.
сакачиттам̣ пасӣдатӣти еттха има̄ни ваттхӯни – кат̣аандхака̄рава̄сӣ пхуссадеваттхеро кира четийан̇ган̣ам̣ саммаджджитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ синдува̄ракусумасантхатамива самавиппакин̣н̣ава̄ликам̣ четийан̇ган̣ам̣ олокенто буддха̄рамман̣ам̣ пӣтипа̄моджджам̣ уппа̄детва̄ ат̣т̣ха̄си. тасмим̣ кхан̣е ма̄ро паббатапа̄де ниббаттака̄л̣амаккат̣о вийа хутва̄ четийан̇ган̣е гомайам̣ виппакиранто гато. тхеро на̄саккхи арахаттам̣ па̄пун̣итум̣, саммаджджитва̄ агама̄си. дутийадивасепи джараггаво хутва̄ та̄дисамева виппака̄рам̣ ака̄си. татийадивасе ван̇капа̄дам̣ мануссаттабха̄вам̣ нимминитва̄ па̄дена парикасанто агама̄си. тхеро ‘‘еварӯпо бӣбхаччхапурисо саманта̄ йоджанаппама̄н̣есу гочарага̄месу наттхи, сийа̄ ну кхо ма̄ро’’ти чинтетва̄ ‘‘ма̄роси тва’’нти а̄ха. ‘‘а̄ма, бханте, ма̄ромхи, на да̄ни те ван̃четум̣ асаккхи’’нти. ‘‘дит̣т̣хапуббо тайа̄ татха̄гато’’ти? ‘‘а̄ма, дит̣т̣хапуббо’’ти. ‘‘ма̄ро на̄ма маха̄нубха̄во хоти, ин̇гха та̄ва буддхасса бхагавато аттабха̄васадисам̣ аттабха̄вам̣ ниммина̄хӣ’’ти? ‘‘на сакка̄, бханте, та̄дисам̣ рӯпам̣ нимминитум̣; апича кхо пана там̣сариккхакам̣ патирӯпакам̣ нимминисса̄мӣ’’ти сакабха̄вам̣ виджахитва̄ буддхарӯпасадисена аттабха̄вена ат̣т̣ха̄си. тхеро ма̄рам̣ олокетва̄ ‘‘айам̣ та̄ва сара̄гадосамохо евам̣ собхати, катхам̣ ну кхо бхагава̄ на собхати саббасо вӣтара̄гадосамохо’’ти буддха̄рамман̣ам̣ пӣтим̣ пат̣илабхитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. ма̄ро ‘‘ван̃читомхи тайа̄, бханте’’ти а̄ха. тхеропи ‘‘ким̣ аттхи джарама̄ра, та̄дисам̣ ван̃чету’’нти а̄ха. локантаравиха̄репи датто на̄ма дахарабхиккху четийан̇ган̣ам̣ саммаджджитва̄ олокенто ода̄такасин̣ам̣ пат̣илабхи. ат̣т̣ха сама̄паттийо ниббаттеси. тато випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ пхалаттайам̣ саччха̄ка̄си.
парачиттам̣ пасӣдатӣти еттха има̄ни ваттхӯни – тиссо на̄ма дахарабхиккху джамбуколачетийан̇ган̣ам̣ саммаджджитва̄ сан̇ка̄рачхад̣д̣аним̣ хаттхена гахетва̄ва ат̣т̣ха̄си. тасмим̣ кхан̣е тиссадаттаттхеро на̄ма на̄ва̄то оруйха четийан̇ган̣ам̣ олокенто бха̄витачиттена саммат̣т̣хат̣т̣ха̄нанти н̃атва̄ пан̃ха̄сахассам̣ пуччхи, итаро саббам̣ виссаджджеси. ан̃н̃атарасмимпи виха̄ре тхеро четийан̇ган̣ам̣ саммаджджитва̄ ваттам̣ париччхинди. йонакависайато четийавандака̄ чатта̄ро тхера̄ а̄гантва̄ четийан̇ган̣ам̣ дисва̄ анто аппависитва̄ два̄рейева т̣хатва̄ еко тхеро ат̣т̣ха каппе ануссари, еко сол̣аса, еко вӣсати, еко тим̣са каппе ануссари.
девата̄ аттамана̄ хонтӣти еттха идам̣ ваттху – екасмим̣ кира виха̄ре еко бхиккху четийан̇ган̣ан̃ча бодхийан̇ган̣ан̃ча саммаджджитва̄ наха̄йитум̣ гато. девата̄ ‘‘имасса виха̄расса катака̄лато пат̣т̣ха̄йа евам̣ ваттам̣ пӯретва̄ саммат̣т̣хапуббо бхиккху наттхӣ’’ти пасанначитта̄ пуппхахаттха̄ ат̣т̣хам̣су. тхеро а̄гантва̄ ‘‘катарага̄мава̄сика̄ттха̄’’ти а̄ха. ‘‘бханте, идхева васа̄ма, имасса виха̄расса катака̄лато пат̣т̣ха̄йа евам̣ ваттам̣ пӯретва̄ саммат̣т̣хапуббо бхиккху наттхӣти тумха̄кам̣, бханте, ватте пасӣдитва̄ пуппхахаттха̄ т̣хита̄мха̄’’ти девата̄ а̄хам̣су.
па̄са̄дикасам̣ваттаниканти еттха идам̣ ваттху – екам̣ кира амаччапуттам̣ абхайаттхеран̃ча а̄раббха айам̣ катха̄ удапа̄ди ‘‘ким̣ ну кхо амаччапутто па̄са̄дико, абхайаттхероти убхопи не екасмим̣ т̣ха̄не олокесса̄ма̄’’ти. н̃а̄така̄ амаччапуттам̣ алан̇каритва̄ маха̄четийам̣ ванда̄песса̄ма̄ти агамам̣су. тхерама̄та̄пи па̄са̄дикам̣ чӣварам̣ ка̄ретва̄ путтасса пахин̣и, ‘‘путто ме кесе чхинда̄петва̄ имам̣ чӣварам̣ па̄рупитва̄ бхиккхусан̇гхапаривуто маха̄четийам̣ вандатӯ’’ти. амаччапутто н̃а̄типаривуто па̄чӣнадва̄рена четийан̇ган̣ам̣ а̄рул̣хо, абхайаттхеро бхиккхусан̇гхапаривуто даккхин̣адва̄рена четийан̇ган̣ам̣ а̄рухитва̄ четийан̇ган̣е тена саддхим̣ сама̄гантва̄ а̄ха – ‘‘ким̣ твам̣, а̄вусо, махаллакаттхерасса саммат̣т̣хат̣т̣ха̄не качаварам̣ чхад̣д̣етва̄ майа̄ саддхим̣ йугагга̄хам̣ ган̣ха̄сӣ’’ти. атӣтаттабха̄ве кира абхайаттхеро махаллакаттхеро на̄ма хутва̄ гочарага̄ме четийан̇ган̣ам̣ саммаджджи, амаччапутто маха̄упа̄сако хутва̄ саммат̣т̣хат̣т̣ха̄не качаварам̣ гахетва̄ чхад̣д̣еси.
саттхуса̄санам̣ катам̣ хотӣти идам̣ саммаджджанаваттам̣ на̄ма буддхехи ван̣н̣итам̣, тасма̄ там̣ каронтена саттхуса̄санам̣ катам̣ хоти. татридам̣ ваттху – а̄йасма̄ кира са̄рипутто химавантам̣ гантва̄ екасмим̣ паббха̄ре асаммаджджитва̄ва ниродхам̣ сама̄паджджитва̄ нисӣди. бхагава̄ а̄ваджджанто тхерасса асаммаджджитва̄ нисиннабха̄вам̣ н̃атва̄ а̄ка̄сена гантва̄ тхерасса пурато асаммат̣т̣хат̣т̣ха̄не па̄да̄ни дассетва̄ пачча̄ган̃чхи. тхеро сама̄паттито вут̣т̣хито бхагавато па̄да̄ни дисва̄ балавахироттаппам̣ паччупат̣т̣ха̄петва̄ джан̣н̣укехи патит̣т̣ха̄йа ‘‘асаммаджджитва̄ нисиннабха̄вам̣ вата ме саттха̄ ан̃н̃а̄си, сан̇гхамаджджхе да̄ни чоданам̣ ка̄ресса̄мӣ’’ти дасабаласса сантикам̣ гантва̄ вандитва̄ нисӣди. бхагава̄ ‘‘кухим̣ гатоси, са̄рипутта̄’’ти ватва̄ ‘‘на патирӯпам̣ да̄ни те майхам̣ анантаре т̣ха̄не т̣хатва̄ вичарантасса асаммаджджитва̄ нисӣдиту’’нти а̄ха. тато пат̣т̣ха̄йа тхеро ган̣т̣хикапат̣имун̃чанат̣т̣ха̄непи тит̣т̣ханто па̄дена качаварам̣ вийӯхитва̄ва тит̣т̣хати.
аттано бха̄сапарийантам̣ на угган̣ха̄тӣти ‘‘имасмим̣ ваттхусмим̣ еттакам̣ суттам̣ упалаббхати, еттако виниччхайо, еттакам̣ суттан̃ча виниччхайан̃ча ваккха̄мӣ’’ти евам̣ аттано бха̄сапарийантам̣ на угган̣ха̄ти. ‘‘айам̣ чодакасса пуримакатха̄, айам̣ паччхимакатха̄, айам̣ чудитакасса пуримакатха̄, айам̣ паччхимакатха̄, еттакам̣ гайхӯпагам̣, еттакам̣ на гайхӯпага’’нти евам̣ анугган̣ханто пана парасса бха̄сапарийантам̣ на угган̣ха̄ти на̄ма. а̄паттим̣ на джа̄на̄тӣти па̄ра̄джикам̣ ва̄ сан̇гха̄дисесам̣ ва̄ти саттаннам̣ а̄паттиккхандха̄нам̣ на̄на̄каран̣ам̣ на джа̄на̄ти. мӯланти две а̄паттийа̄ мӯла̄ни ка̄йо ча ва̄ча̄ ча, та̄ни на джа̄на̄ти. самудайанти чха а̄паттисамут̣т̣ха̄на̄ни а̄паттисамудайо на̄ма, та̄ни на джа̄на̄ти. па̄ра̄джика̄дӣнам̣ ваттхум̣ на джа̄на̄тӣтипи вуттам̣ хоти. ниродханти айам̣ а̄патти десана̄йа нируджджхати, вӯпасаммати, айам̣ вут̣т̣ха̄нена̄ти евам̣ а̄паттиниродхам̣ на джа̄на̄ти. сатта саматхе аджа̄нанто пана а̄паттиниродхага̄минипат̣ипадам̣ на джа̄на̄ти.
адхикаран̣апан̃чаке адхикаран̣ам̣ на̄ма чатта̄ри адхикаран̣а̄ни. адхикаран̣асса мӯлам̣ на̄ма теттим̣са мӯла̄ни – вива̄да̄дхикаран̣асса два̄даса мӯла̄ни, анува̄да̄дхикаран̣асса чуддаса, а̄патта̄дхикаран̣асса чха, кичча̄дхикаран̣асса екам̣; та̄ни парато а̄ви бхависсанти. адхикаран̣асамудайо на̄ма адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣. вива̄да̄дхикаран̣ам̣ ат̣т̣ха̄раса бхедакараваттхӯни нисса̄йа уппаджджати; анува̄да̄дхикаран̣ам̣ чатассо випаттийо; а̄патта̄дхикаран̣ам̣ сатта̄паттиккхандхе; кичча̄дхикаран̣ам̣ чатта̄ри сан̇гхакичча̄нӣти имам̣ вибха̄гам̣ на джа̄на̄тӣти аттхо. адхикаран̣аниродхам̣ на джа̄на̄тӣти дхаммена винайена саттхуса̄санена мӯла̄мӯлам̣ гантва̄ виниччхайасаматхам̣ па̄петум̣ на саккоти; ‘‘идам̣ адхикаран̣ам̣ двӣхи, идам̣ чатӯхи, идам̣ тӣхи идам̣ екена саматхена самматӣ’’ти евам̣ сатта саматхе аджа̄нанто пана адхикаран̣аниродхага̄минипат̣ипадам̣ на джа̄на̄ти на̄ма. ваттхум̣ на джа̄на̄тӣти ‘‘идам̣ па̄ра̄джикасса ваттху, идам̣ сан̇гха̄дисесасса̄’’ти евам̣ саттаннам̣ а̄паттиккхандха̄нам̣ ваттхум̣ на джа̄на̄ти. нида̄нанти ‘‘саттаннам̣ нида̄на̄нам̣ идам̣ сиккха̄падам̣ еттха пан̃н̃аттам̣, идам̣ еттха̄’’ти на джа̄на̄ти. пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄тӣти тасмим̣ тасмим̣ сиккха̄паде пат̣хамапан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти. анупан̃н̃аттинти пунаппунам̣ пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти. анусандхивачанапатханти катха̄нусандхи-виниччхайа̄нусандхивасена ваттхум̣ на джа̄на̄ти. н̃аттим̣ на джа̄на̄тӣти саббена саббам̣ н̃аттим̣ на джа̄на̄ти. н̃аттийа̄ каран̣ам̣ на джа̄на̄тӣти н̃аттикиччам̣ на джа̄на̄ти, оса̄ран̣а̄дӣсу навасу т̣ха̄несу н̃аттикаммам̣ на̄ма хоти, н̃аттидутийан̃аттичатуттхакаммесу н̃аттийа̄ каммаппатто хутва̄ тит̣т̣хатӣти на джа̄на̄ти. на пуббакусало хоти на апаракусалоти пуббе катхетаббан̃ча паччха̄ катхетаббан̃ча на джа̄на̄ти, н̃атти на̄ма пуббе т̣хапетабба̄, паччха̄ на т̣хапетабба̄типи на джа̄на̄ти. ака̄лан̃н̃ӯ ча хотӣти ка̄лам̣ на джа̄на̄ти, анаджджхит̣т̣хо айа̄чито бха̄сати, н̃аттика̄лампи н̃аттикхеттампи н̃аттиока̄сампи на джа̄на̄ти.
мандатта̄ момӯхатта̄ти кевалам̣ ан̃н̃а̄н̣ена момӯхабха̄вена дхутан̇ге а̄нисам̣сам̣ аджа̄нитва̄. па̄пиччхоти тена аран̃н̃ава̄сена паччайала̄бхам̣ паттхайама̄но. павивеканти ка̄йачиттаупадхививекам̣. идаматтхитанти има̄йа калйа̄н̣а̄йа пат̣ипаттийа̄ аттхо етасса̄ти идаматтхи, идаматтхино бха̄во идаматтхита̄; там̣ идаматтхитам̣йева нисса̄йа на ан̃н̃ам̣ кин̃чи лока̄мисанти аттхо.
упосатхам̣ на джа̄на̄тӣти нававидхам̣ упосатхам̣ на джа̄на̄ти. упосатхакамманти адхамменавагга̄дибхедам̣ чатуббидхам̣ упосатхакаммам̣ на джа̄на̄ти. па̄тимоккханти две ма̄тика̄ на джа̄на̄ти. па̄тимоккхуддесанти саббампи нававидхам̣ па̄тимоккхуддесам̣ на джа̄на̄ти. пава̄ран̣анти нававидхам̣ пава̄ран̣ам̣ на джа̄на̄ти. пава̄ран̣а̄каммам̣ упосатхакаммасадисамева.
апа̄са̄дикапан̃чаке – апа̄са̄диканти ка̄йадуччарита̄ди акусалакаммам̣ вуччати. па̄са̄диканти ка̄йасучарита̄ди кусалакаммам̣ вуччати. ативеланти велам̣ атиккамма бахутарам̣ ка̄лам̣ кулесу аппам̣ виха̄рети аттхо. ота̄роти килеса̄нам̣ анто отаран̣ам̣. сам̣килит̣т̣ханти дут̣т̣хулла̄паттика̄йасам̣сагга̄дибхедам̣. висуддхипан̃чакепава̄ран̣а̄ггахан̣ена нававидха̄пи пава̄ран̣а̄ ведитабба̄. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
пан̃чакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чхаккава̄раван̣н̣ана̄
326. чхаккесу – чха са̄мӣчийоти ‘‘со ча бхиккху анаббхито, те ча бхиккхӯ га̄райха̄, айам̣ таттха са̄мӣчи’’, ‘‘йун̃джанта̄йасманто сакам̣, ма̄ во сакам̣ винасса̄ти айам̣ таттха са̄мӣчи’’, ‘‘айам̣ те бхиккху патто йа̄ва бхедана̄йа дха̄ретабботи айам̣ таттха са̄мӣчи’’, ‘‘тато нӣхаритва̄ бхиккхӯхи саддхим̣ сам̣вибхаджитаббам̣, айам̣ таттха са̄мӣчи’’, ‘‘ан̃н̃а̄таббам̣ парипуччхитаббам̣ парипан̃хитаббам̣, айам̣ таттха са̄мӣчи’’, ‘‘йасса бхависсати со хариссатӣти айам̣ таттха са̄мӣчӣ’’ти има̄ бхиккхупа̄тимоккхейева чха са̄мӣчийо. чха чхеданака̄ти пан̃чаке вутта̄ пан̃ча бхиккхунӣнам̣ удакаса̄т̣ика̄йа саддхим̣ чха. чхаха̄ка̄рехӣти аладжджита̄ ан̃н̃а̄н̣ата̄ куккуччапакатата̄ акаппийе каппийасан̃н̃ита̄ каппийе акаппийасан̃н̃ита̄ сатисаммоса̄ти. таттха екараттачха̄раттасатта̄ха̄тиккама̄дӣсу а̄паттим̣ сатисаммосена а̄паджджати. сесам̣ вуттанайамева. чха а̄нисам̣са̄ винайадхарети пан̃чаке вутта̄ пан̃ча тасса̄дхеййо упосатхоти имина̄ саддхим̣ чха.
чха парама̄нӣти ‘‘даса̄хапарамам̣ атирекачӣварам̣ дха̄ретаббам̣, ма̄сапарамам̣ тена бхиккхуна̄ там̣ чӣварам̣ никкхипитаббам̣, сантаруттарапарамам̣ тена бхиккхуна̄ тато чӣварам̣ са̄дитаббам̣, чхаккхаттупарамам̣ тун̣хӣбхӯтена уддисса т̣ха̄таббам̣, навам̣ пана бхиккхуна̄ сантхатам̣ ка̄ра̄петва̄ чхаббасса̄ни дха̄ретаббам̣ чхаббассапарамата̄ дха̄ретаббам̣, тийоджанапарамам̣ сахаттха̄ дха̄ретабба̄ни, даса̄хапарамам̣ атирекапатто дха̄ретаббо, сатта̄хапарамам̣ саннидхика̄ракам̣ парибхун̃джитабба̄ни, чха̄раттапарамам̣ тена бхиккхуна̄ тена чӣварена виппаваситаббам̣, чатуккам̣сапарамам̣, ад̣д̣хатеййакам̣сапарамам̣, дван̇гулапаббапарамам̣ а̄да̄таббам̣, ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ ман̃чапат̣ипа̄дакам̣, ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ дантакат̣т̣ха’’нти има̄ни чуддаса парама̄ни. таттха пат̣хама̄ни чха екам̣ чхаккам̣, тато екам̣ апанетва̄ сесесу екекам̣ паккхипитва̄тиа̄дина̄ найена ан̃н̃а̄нипи чхакка̄ни ка̄табба̄ни.
чха а̄паттийоти тӣн̣и чхакка̄ни антарапеййа̄ле вутта̄ни. чха камма̄нӣти таджджанӣйа-нийасса-пабба̄джанӣйа-пат̣иса̄ран̣ӣйа̄ни чатта̄ри, а̄паттийа̄ адассане ча аппат̣икамме ча вуттадвайампи екам̣, па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге еканти чха. наха̄нети оренад̣д̣хама̄сам̣ наха̄не; виппакатачӣвара̄дичхаккадвайам̣ катхинаккхандхаке ниддит̣т̣хам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
чхаккава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
саттакава̄раван̣н̣ана̄
327. саттакесу – сатта са̄мӣчийоти пуббе вуттесу чхасу ‘‘са̄ ча бхиккхунӣ анаббхита̄, та̄ ча бхиккхунийо га̄райха̄, айам̣ таттха са̄мӣчӣ’’ти имам̣ паккхипитва̄ сатта ведитабба̄. сатта адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄ти ‘‘бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но ‘сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄панномхӣ’ти пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо сан̇гха̄дисесена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а’’нти евам̣ саматхаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄. дхаммика̄пи таттхева ниддит̣т̣ха̄. саттаннам̣ ана̄патти сатта̄хакаран̣ӣйена гантунти вассӯпана̄йикаккхандхаке вуттам̣. сатта̄нисам̣са̄ винайадхарети ‘‘тасса̄дхеййо упосатхо пава̄ран̣а̄’’ти имехи саддхим̣ пан̃чаке вутта̄ пан̃ча сатта хонти. сатта парама̄нӣти чхакке вутта̄нийева саттакавасена йоджетабба̄ни. катачӣварантиа̄дӣни две саттака̄ни катхинаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄ни.
бхиккхусса на хоти а̄патти дат̣т̣хабба̄, бхиккхусса хоти а̄патти дат̣т̣хабба̄, бхиккхусса хоти а̄патти пат̣ика̄табба̄ти има̄ни тӣн̣и саттака̄ни, две адхаммика̄ни, екам̣ дхаммикам̣; та̄ни тӣн̣ипи чампеййаке ниддит̣т̣ха̄ни. асаддхамма̄ти асатам̣ дхамма̄, асанто ва̄ дхамма̄; асобхана̄ хӣна̄ ла̄мака̄ти аттхо. саддхамма̄ти сатам̣ буддха̄дӣнам̣ дхамма̄; санто ва̄ дхамма̄ сундара̄ уттама̄ти аттхо. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
саттакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ат̣т̣хакава̄раван̣н̣ана̄
328. ат̣т̣хакесу – ат̣т̣ха̄нисам̣сети ‘‘на майам̣ имина̄ бхиккхуна̄ саддхим̣ упосатхам̣ карисса̄ма, вина̄ имина̄ бхиккхуна̄ упосатхам̣ карисса̄ма, на майам̣ имина̄ бхиккхуна̄ саддхим̣ пава̄ресса̄ма, сан̇гхакаммам̣ карисса̄ма, а̄сане нисӣдисса̄ма, йа̄гупа̄не нисӣдисса̄ма, бхаттагге нисӣдисса̄ма, екаччханне васисса̄ма, йатха̄вуд̣д̣хам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣ карисса̄ма, вина̄ имина̄ бхиккхуна̄ карисса̄ма̄’’ти евам̣ косамбакаккхандхаке вутте а̄нисам̣се. дутийаат̣т̣хакепи есева найо, тампи хи евамева косамбакаккхандхаке вуттам̣.
ат̣т̣ха йа̄вататийака̄ти бхиккхӯнам̣ терасаке чатта̄ро, бхиккхунӣнам̣ саттарасаке бхиккхӯхи аса̄дха̄ран̣а̄ чатта̄роти ат̣т̣ха. ат̣т̣хаха̄ка̄рехи кула̄ни дӯсетӣти кула̄ни дӯсети пуппхена ва̄ пхалена ва̄ чун̣н̣ена ва̄ маттика̄йа ва̄ дантакат̣т̣хена ва̄ вел̣уйа̄ ва̄ веджджика̄йа ва̄ джан̇гхапесаникена ва̄ти имехи ат̣т̣хахи. ат̣т̣ха ма̄тика̄ чӣвараккхандхаке, апара̄ ат̣т̣ха катхинаккхандхаке вутта̄. ат̣т̣хахи асаддхаммехӣти ла̄бхена ала̄бхена йасена айасена сакка̄рена асакка̄рена па̄пиччхата̄йа па̄памиттата̄йа. ат̣т̣ха локадхамма̄ на̄ма ла̄бхе са̄ра̄го, ала̄бхе пат̣ивиродхо; евам̣ йасе айасе, пасам̣са̄йа нинда̄йа, сукхе са̄ра̄го, дуккхе пат̣ивиродхоти. ат̣т̣хан̇гико муса̄ва̄доти ‘‘винидха̄йа сан̃н̃а’’нти имина̄ саддхим̣ па̄л̣ийам̣ а̄гатехи саттахӣти ат̣т̣хахи ан̇гехи ат̣т̣хан̇гико.
ат̣т̣ха упосатхан̇га̄нӣти –
‘‘па̄н̣ам̣ на хане на ча̄диннама̄дийе,
муса̄ на бха̄се на ча маджджапо сийа̄;
абрахмачарийа̄ вирамеййа метхуна̄,
раттим̣ на бхун̃джеййа вика̄лабходжанам̣.
‘‘ма̄лам̣ на дха̄ре на ча гандхама̄чаре,
ман̃че чхама̄йам̣ва сайетха сантхате;
етан̃хи ат̣т̣хан̇гикама̄хупосатхам̣,
буддхена дуккхантагуна̄ пака̄сита’’нти. (а. ни. 3.71);
евам̣ вутта̄ни ат̣т̣ха. ат̣т̣ха дӯтеййан̇га̄нӣти ‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху сота̄ ча хоти са̄вета̄ ча̄’’тиа̄дина̄ найена сан̇гхабхедаке вутта̄ни. титтхийаватта̄ни маха̄кхандхаке ниддит̣т̣ха̄ни. анатиритта̄ ча атиритта̄ ча пава̄ран̣а̄сиккха̄паде ниддит̣т̣ха̄. ат̣т̣ханнам̣ паччут̣т̣ха̄таббанти бхаттагге вуд̣д̣хабхиккхунӣнам̣, а̄санампи та̄сам̣йева да̄таббам̣. упа̄сика̄ти виса̄кха̄. ат̣т̣ха̄нисам̣са̄ винайадхарети пан̃чаке вуттесу пан̃часу ‘‘тасса̄дхеййо упосатхо, пава̄ран̣а̄, сан̇гхакамма’’нти име тайо паккхипитва̄ ат̣т̣ха ведитабба̄. ат̣т̣ха парама̄нӣти пуббе вуттапарама̄нева ат̣т̣хакавасена йоджетва̄ ведитабба̄ни. ат̣т̣хасу дхаммесу самма̄ ваттитаббанти ‘‘на пакататтасса бхиккхуно упосатхо т̣хапетаббо, на пава̄ран̣а̄ т̣хапетабба̄’’тиа̄дина̄ найена саматхаккхандхаке ниддит̣т̣хесу ат̣т̣хасу. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
ат̣т̣хакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
навакава̄раван̣н̣ана̄
329. навакесу – нава а̄гха̄таваттхӯнӣти ‘‘анаттхам̣ ме ачарӣ’’тиа̄дӣни нава. нава а̄гха̄тапат̣ивинайа̄ти ‘‘анаттхам̣ ме ачари, там̣ кутеттха лаббха̄ти а̄гха̄там̣ пат̣ивинетӣ’’тиа̄дӣни нава. нава винӣтаваттхӯнӣти навахи а̄гха̄таваттхӯхи а̄рати вирати пат̣ивирати сетугха̄то. навахи сан̇гхо бхиджджатӣти ‘‘наваннам̣ ва̄, упа̄ли, атиреканаваннам̣ ва̄ сан̇гхара̄джи чева хоти сан̇гхабхедо ча̄’’ти. нава парама̄нӣти пуббе вуттапарама̄нева навакавасена йоджетва̄ ведитабба̄ни. нава тан̣ха̄мӯлака̄ на̄ма тан̣хам̣ пат̣ичча парийесана̄, парийесанам̣ пат̣ичча ла̄бхо, ла̄бхам̣ пат̣ичча виниччхайо, виниччхайам̣ пат̣ичча чхандара̄го, чхандара̄гам̣ пат̣ичча аджджхоса̄нам̣, аджджхоса̄нам̣ пат̣ичча париггахо, париггахам̣ пат̣ичча маччхарийам̣, маччхарийам̣ пат̣ичча а̄раккха̄, а̄раккха̄дхикаран̣ам̣ дан̣д̣а̄да̄насаттха̄да̄накалахавиггахавива̄датувам̣тувам̣песун̃н̃амуса̄ва̄да̄. нава видхама̄на̄ти ‘‘сеййасса сеййохамасмӣ’’тима̄на̄дайо. нава чӣвара̄нӣти тичӣваранти ва̄ вассикаса̄т̣ика̄ти ва̄тиа̄дина̄ найена вутта̄ни. на викаппетабба̄нӣти адхит̣т̣хитака̄лато пат̣т̣ха̄йа на викаппетабба̄ни. нава адхаммика̄ни да̄на̄нӣти сан̇гхасса парин̣атам̣ ан̃н̃асан̇гхасса ва̄ четийасса ва̄ пуггаласса ва̄ парин̣а̄мети, четийасса парин̣атам̣ ан̃н̃ачетийасса ва̄ сан̇гхасса ва̄ пуггаласса ва̄ парин̣а̄мети, пуггаласса парин̣атам̣ ан̃н̃апуггаласса ва̄ сан̇гхасса ва̄ четийасса ва̄ парин̣а̄метӣти евам̣ вутта̄ни.
нава пат̣иггахапарибхога̄ти етесам̣йева да̄на̄нам̣ пат̣иггаха̄ ча парибхога̄ ча. тӣн̣и дхаммика̄ни да̄на̄нӣти сан̇гхасса ниннам̣ сан̇гхассева дети, четийасса ниннам̣ четийассева, пуггаласса ниннам̣ пуггалассева детӣти има̄ни тӣн̣и. пат̣иггахапат̣ибхога̄пи тесам̣йева пат̣иггаха̄ ча парибхога̄ ча. нава адхаммика̄ сан̃н̃аттийоти адхаммава̄дипуггало, адхаммава̄дисамбахула̄, адхаммава̄дисан̇гхоти евам̣ тӣн̣и тика̄ни саматхаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄ни. дхаммика̄ сан̃н̃аттийопи дхаммава̄дӣ пуггалотиа̄дина̄ найена таттхева ниддит̣т̣ха̄. адхаммакамме две навака̄ни ова̄даваггасса пат̣хамасиккха̄паданиддесе па̄читтийавасена вутта̄ни. дхаммакамме две навака̄ни таттхева дуккат̣авасена вутта̄ни. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
навакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дасакава̄раван̣н̣ана̄
330. дасакесу – даса а̄гха̄таваттхӯнӣти навакесу вутта̄ни нава ‘‘ат̣т̣ха̄не ва̄ пана а̄гха̄то джа̄йатӣ’’ти имина̄ саддхим̣ даса хонти. а̄гха̄тапат̣ивинайа̄пи таттха вутта̄ нава ‘‘ат̣т̣ха̄не ва̄ пана а̄гха̄то джа̄йати, там̣ кутеттха лаббха̄ти а̄гха̄там̣ пат̣ивинетӣ’’ти имина̄ саддхим̣ даса ведитабба̄. даса винӣтаваттхӯнӣти дасахи а̄гха̄таваттхӯхи виратисан̇кха̄та̄ни даса. дасаваттхука̄ миччха̄дит̣т̣хӣти ‘‘наттхи динна’’нтиа̄дивасена ведитабба̄, ‘‘аттхи динна’’нтиа̄дивасена самма̄дит̣т̣хи, ‘‘сассато локо’’тиа̄дина̄ васена пана антагга̄хика̄ дит̣т̣хи ведитабба̄. даса миччхатта̄ти миччха̄дит̣т̣хиа̄дайо миччха̄вимуттипарийоса̄на̄, випарӣта̄ самматта̄. сала̄кагга̄ха̄ саматхаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄.
дасахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитабботи ‘‘сӣлава̄ хотӣ’’тиа̄дина̄ найена саматхаккхандхаке вуттехи дасахи. даса а̄дӣнава̄ ра̄джантепураппавесане ра̄джасиккха̄паде ниддит̣т̣ха̄. даса да̄наваттхӯнӣти аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄ гандхам̣ вилепанам̣ сеййа̄васатхам̣ падӣпеййам̣. даса ратана̄нӣти мутта̄ман̣ивел̣урийа̄дӣни. даса пам̣сукӯла̄нӣти соса̄никам̣, па̄пан̣икам̣, ундӯраккха̄йитам̣, упачикаккха̄йитам̣, аггидад̣д̣хам̣, гокха̄йитам̣, аджикаккха̄йитам̣, тхӯпачӣварам̣, а̄бхисекийам̣, бхатапат̣ийа̄бхатанти етесу упасампаннена уссуккам̣ ка̄таббам̣. даса чӣварадха̄ран̣а̄ти ‘‘саббанӣлака̄ни чӣвара̄ни дха̄рентӣ’’ти вуттавасена даса̄ти курундийам̣ вуттам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘навасу каппийачӣваресу удакаса̄т̣икам̣ ва̄ сан̇каччикам̣ ва̄ паккхипитва̄ даса̄’’ти вуттам̣.
аванданӣйапуггала̄ сена̄санаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄. даса аккосаваттхӯни омасава̄де ниддит̣т̣ха̄ни. даса а̄ка̄ра̄ песун̃н̃асиккха̄паде ниддит̣т̣ха̄. даса сена̄сана̄нӣти ман̃чо, пӣт̣хам̣, бхиси, бимбоханам̣, чимилика̄, уттараттхаран̣ам̣, тат̣т̣ика̄, чаммакхан̣д̣о, нисӣданам̣, тин̣асантха̄ро, пан̣н̣асантха̄роти. даса вара̄ни йа̄чим̣сӯти виса̄кха̄ ат̣т̣ха, суддходанамаха̄ра̄джа̄ екам̣, джӣвако екам̣. йа̄гуа̄нисам̣са̄ ча акаппийамам̣са̄ни ча бхесаджджаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄ни. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
дасакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ека̄дасакава̄раван̣н̣ана̄
331. ека̄дасакесу – ека̄даса̄ти пан̣д̣ака̄дайо ека̄даса. ека̄даса па̄дука̄ти даса ратанамайа̄, ека̄ кат̣т̣хапа̄дука̄. тин̣апа̄дукамун̃джапа̄дукапаббаджапа̄дука̄дайо пана кат̣т̣хапа̄дукасан̇гахамева гаччханти. ека̄даса патта̄ти тамбалохамайена ва̄ да̄румайена ва̄ саддхим̣ даса ратанамайа̄. ека̄даса чӣвара̄нӣти саббанӣлака̄дӣни ека̄даса. йа̄вататийака̄ти уккхитта̄нуваттика̄ бхиккхунӣ, сан̇гха̄дисеса̄ ат̣т̣ха, арит̣т̣хо, чан̣д̣ака̄л̣ӣти. ека̄даса антара̄йика̄ на̄ма ‘‘наси анимитта̄’’ти а̄дайо. ека̄даса чӣвара̄ни адхит̣т̣ха̄табба̄нӣти тичӣварам̣, вассикаса̄т̣ика̄, нисӣданам̣, паччаттхаран̣ам̣, кан̣д̣уппат̣иччха̄ди, мукхапун̃чханачол̣ам̣, париккха̄рачол̣ам̣, удакаса̄т̣ика̄, сан̇каччика̄ти. на викаппетабба̄нӣти ета̄нева адхит̣т̣хитака̄лато пат̣т̣ха̄йа на викаппетабба̄ни. ган̣т̣хика̄ ча видха̄ ча суттамайена саддхим̣ ека̄даса хонти, те саббе кхуддакаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄. патхавийо патхависиккха̄паде ниддит̣т̣ха̄. ниссайапат̣ипассаддхийо упаджджха̄йамха̄ пан̃ча, а̄чарийамха̄ чха; евам̣ ека̄даса. авандийапуггала̄ наггена саддхим̣ ека̄даса, те саббе сена̄санаккхандхаке ниддит̣т̣ха̄. ека̄даса парама̄ни пуббе вуттесу чуддасасу ека̄дасакавасена йоджетва̄ ведитабба̄ни. ека̄даса вара̄нӣти маха̄паджа̄патийа̄ йа̄читаварена саддхим̣ пуббе вутта̄ни даса. ека̄даса сӣма̄доса̄ти ‘‘атикхуддакам̣ сӣмам̣ самманнантӣ’’тиа̄дина̄ найена каммавагге а̄гамиссанти.
аккосакапарибха̄саке пуггале ека̄даса̄дӣнава̄ на̄ма ‘‘йо со, бхиккхаве, бхиккху аккосако парибха̄сако арийӯпава̄дӣ, сабрахмача̄рӣнам̣ ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ со ека̄дасаннам̣ бйасана̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ бйасанам̣ на нигаччхеййа. катамесам̣ ека̄дасаннам̣? анадхигатам̣ на̄дхигаччхати, адхигата̄ париха̄йати, саддхаммасса на вода̄йанти, саддхаммесу ва̄ адхима̄нико хоти, анабхирато ва̄ брахмачарийам̣ чарати, ан̃н̃атарам̣ ва̄ сам̣килит̣т̣хам̣ а̄паттим̣ а̄паджджати, сиккхам̣ ва̄ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттати, га̄л̣хам̣ ва̄ рога̄тан̇кам̣ пхусати, умма̄дам̣ ва̄ па̄пун̣а̄ти читтаккхепам̣ ва̄, саммӯл̣хо ка̄лам̣ кароти, ка̄йасса бхеда̄ параммаран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти (а. ни. 11.6). еттха ча саддхаммоти буддхавачанам̣ адхиппетам̣.
а̄севита̄йа̄ти а̄дито пат̣т̣ха̄йа севита̄йа. бха̄вита̄йа̄ти ниппха̄дита̄йа вад̣д̣хита̄йа
ва̄. бахулӣката̄йа̄ти пунаппунам̣ ката̄йа. йа̄нӣката̄йа̄ти суйуттайа̄насадиса̄йа ката̄йа. ваттхуката̄йа̄ти йатха̄ патит̣т̣ха̄ хоти; евам̣ ката̄йа. анут̣т̣хита̄йа̄ти ану ану паваттита̄йа; ничча̄дхит̣т̣хита̄йа̄ти аттхо. паричита̄йа̄ти самантато чита̄йа; саббадиса̄су чита̄йа а̄чита̄йа бха̄вита̄йа абхивад̣д̣хита̄йа̄ти аттхо. сусама̄раддха̄йа̄ти сут̣т̣ху сама̄раддха̄йа; васӣбха̄вам̣ упанӣта̄йа̄ти аттхо. на па̄пакам̣ супинанти па̄пакамева на пассати, бхадракам̣ пана вуд̣д̣хика̄ран̣абхӯтам̣ пассати. девата̄ раккхантӣти а̄раккхадевата̄ дхаммикам̣ раккхам̣ паччупат̣т̣ха̄пенти. туват̣ам̣ читтам̣ сама̄дхийатӣти кхиппам̣ читтам̣ сама̄дхийати. уттари аппат̣ивиджджхантоти метта̄джха̄нато уттарим̣ арахаттам̣ асаччхикаронто секхо ва̄ путхуджджано ва̄ хутва̄ ка̄лам̣ каронто брахмалокӯпаго хоти. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
ека̄дасакава̄раван̣н̣ана̄ парийоса̄на̄
екуттарикаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.