намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса
винайапит̣аке
парива̄ра-ат̣т̣хакатха̄
сол̣асамаха̄ва̄ро
пан̃н̃аттива̄раван̣н̣ана̄
висуддхапарива̄расса, парива̄роти са̄сане;
дхаммаккхандхасарӣрасса, кхандхака̄нам̣ анантара̄.
сан̇гахам̣ йо сама̄рул̣хо, тасса пубба̄гатам̣ найам̣;
хитва̄ да̄ни карисса̄ми, анутта̄наттхаван̣н̣анам̣.
1. таттха йам̣ тена бхагавата̄…пе… пан̃н̃аттанти а̄динайаппаватта̄йа та̄ва пуччха̄йа айам̣ сан̇кхепаттхо – йо со бхагава̄ са̄санасса чират̣т̣хитикаттхам̣ дхаммасена̄патина̄ саддхаммага̄равабахума̄навегасамусситам̣ ан̃джалим̣ сирасмим̣ патит̣т̣ха̄петва̄ йа̄чито даса аттхавасе пат̣ичча винайапан̃н̃аттим̣ пан̃н̃апеси, тена бхагавата̄ тасса тасса сиккха̄падасса пан̃н̃аттика̄лам̣ джа̄ната̄, тасса̄ тасса̄ сиккха̄падапан̃н̃аттийа̄ даса аттхавасе пассата̄; апича пуббенива̄са̄дӣхи джа̄ната̄, диббена чаккхуна̄ пассата̄, тӣхи виджджа̄хи чхахи ва̄ пана абхин̃н̃а̄хи джа̄ната̄, саббаттха аппат̣ихатена самантачаккхуна̄ пассата̄, саббадхаммаджа̄нанасаматтха̄йа пан̃н̃а̄йа джа̄ната̄, саббасатта̄нам̣ чаккхувисайа̄тӣта̄ни тирокут̣т̣а̄дигата̄ни ча̄пи рӯпа̄ни ативисуддхена мам̣сачаккхуна̄ ча пассата̄, аттахитаса̄дхика̄йа сама̄дхипадат̣т̣ха̄на̄йа пат̣иведхапан̃н̃а̄йа джа̄ната̄, парахитаса̄дхика̄йа карун̣а̄падат̣т̣ха̄на̄йа десана̄пан̃н̃а̄йа пассата̄, арахата̄ самма̄самбуддхена ‘‘йам̣ пат̣хамам̣ па̄ра̄джикам̣ пан̃н̃аттам̣, там̣ каттха пан̃н̃аттам̣, кам̣ а̄раббха пан̃н̃аттам̣, кисмим̣ ваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аттхи таттха пан̃н̃атти…пе… кена̄бхата’’нти.
2. пуччха̄виссаджджане пана ‘‘йам̣ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена пат̣хамам̣ па̄ра̄джика’’нти идам̣ кевалам̣ пуччха̄йа а̄гатасса а̄дипадасса паччуддхаран̣аматтамева, ‘‘каттха пан̃н̃аттанти веса̄лийа̄ пан̃н̃аттам̣; кам̣ а̄раббха̄ти судиннам̣ каландапуттам̣ а̄раббха̄’’ти евама̄дина̄ пана найена пунапи еттха екекам̣ падам̣ пуччхитва̄ва виссаджджитам̣. ека̄ пан̃н̃аттӣти ‘‘йо пана бхиккху метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййа па̄ра̄джико хоти асам̣ва̄со’’ти айам̣ ека̄ пан̃н̃атти. две анупан̃н̃аттийоти ‘‘антамасо тираччха̄нагата̄йапӣ’’ти ча, ‘‘сиккхам̣ апаччаккха̄йа̄’’ти ча маккат̣иваджджипуттакаваттхӯнам̣ васена вутта̄ – има̄ две анупан̃н̃аттийо. етта̄вата̄ ‘‘аттхи таттха пан̃н̃атти анупан̃н̃атти ануппаннапан̃н̃аттӣ’’ти имисса̄ пуччха̄йа две кот̣т̣ха̄са̄ виссаджджита̄ хонти. татийам̣ виссаджджетум̣ пана ‘‘ануппаннапан̃н̃атти тасмим̣ наттхӣ’’ти вуттам̣. айан̃хи ануппаннапан̃н̃атти на̄ма ануппанне досе пан̃н̃атта̄; са̄ ат̣т̣хагарудхаммавасена бхиккхунӣнам̣йева а̄гата̄, ан̃н̃атра наттхи. тасма̄ вуттам̣ ‘‘ануппаннапан̃н̃атти тасмим̣ наттхӣ’’ти. саббаттхапан̃н̃аттӣти маджджхимадесе чева паччантимаджанападесу ча саббаттхапан̃н̃атти. винайадхарапан̃чамена ган̣ена ‘‘упасампада̄, гун̣ан̇гун̣ӯпа̄хана̄, дхуванаха̄нам̣, чамматтхаран̣а’’нти има̄ни хи чатта̄ри сиккха̄пада̄ни маджджхимадесейева пан̃н̃атти. еттхева етехи а̄патти хоти, на паччантимаджанападесу. сеса̄ни сабба̄нева саббаттхапан̃н̃атти на̄ма.
са̄дха̄ран̣апан̃н̃аттӣти бхиккхӯнан̃чева бхиккхунӣнан̃ча са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти; суддхабхиккхӯнамева хи суддхабхиккхунӣнам̣ ва̄ пан̃н̃аттам̣ сиккха̄падам̣ аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти на̄ма хоти. идам̣ пана бхиккхум̣ а̄раббха уппанне ваттхусмим̣ ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ чхандасо метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййа, антамасо тираччха̄нагатенапи па̄ра̄джика̄ хоти асам̣ва̄са̄’’ти бхиккхунӣнампи пан̃н̃аттам̣, винӣтакатха̄маттамева хи та̄сам̣ наттхи, сиккха̄падам̣ пана аттхи, тена вуттам̣ ‘‘са̄дха̄ран̣апан̃н̃аттӣ’’ти. убхатопан̃н̃аттийампи есева найо. бйан̃джанаматтамева хи еттха на̄нам̣, бхиккхӯнам̣ бхиккхунӣнампи са̄дха̄ран̣атта̄ са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, убхиннампи пан̃н̃аттатта̄ убхатопан̃н̃аттӣти. аттхе пана бхедо наттхи.
нида̄ногадханти ‘‘йасса сийа̄ а̄патти со а̄викареййа̄’’ти еттха сабба̄паттӣнам̣ анупавит̣т̣хатта̄ нида̄ногадхам̣; нида̄не анупавит̣т̣ханти аттхо. дутийена уддесена̄ти нида̄ногадхам̣ нида̄напарийа̄паннампи сама̄нам̣ ‘‘татриме чатта̄ро па̄ра̄джика̄ дхамма̄’’тиа̄дина̄ дутийенева уддесена уддесам̣ а̄гаччхати. чатуннам̣ випаттӣнанти сӣлавипаттиа̄дӣнам̣. пат̣хама̄ хи две а̄паттиккхандха̄ сӣлавипатти на̄ма, авасеса̄ пан̃ча а̄ча̄равипатти на̄ма. миччха̄дит̣т̣хи ча антагга̄хикадит̣т̣хи ча дит̣т̣хивипатти на̄ма, а̄джӣвахету пан̃н̃атта̄ни чха сиккха̄пада̄ни а̄джӣвавипатти на̄ма. ити има̄сам̣ чатуннам̣ випаттӣнам̣ идам̣ па̄ра̄джикам̣ сӣлавипатти на̄ма хоти.
екена самут̣т̣ха̄нена̄ти дван̇гикена екена самут̣т̣ха̄нена. еттха хи читтам̣ ан̇гам̣ хоти, ка̄йена пана а̄паттим̣ а̄паджджати. тена вуттам̣ ‘‘ка̄йато ча читтато ча самут̣т̣ха̄тӣ’’ти. двӣхи саматхехи самматӣти ‘‘а̄панносӣ’’ти саммукха̄ пуччхийама̄но ‘‘а̄ма а̄панномхӣ’’ти пат̣иджа̄на̄ти, та̄вадева бхан̣д̣анакалахавиггаха̄ вӯпасанта̄ хонти, сакка̄ ча хоти там̣ пуггалам̣ апанетва̄ упосатхо ва̄ пава̄ран̣а̄ ва̄ ка̄тум̣. ити саммукха̄винайена ча пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ена ча̄ти двӣхи саматхехи саммати, на ча таппаччайа̄ кочи упаддаво хоти. йам̣ пана упари пан̃н̃аттивагге ‘‘на катамена саматхена самматӣ’’ти вуттам̣, там̣ саматхам̣ ота̄ретва̄ ана̄патти ка̄тум̣ на сакка̄ти имаматтхам̣ сандха̄йа вуттам̣.
пан̃н̃атти винайоти ‘‘йо пана бхиккхӯ’’тиа̄дина̄ найена вуттама̄тика̄ пан̃н̃атти винайоти аттхо. вибхаттӣти падабха̄джанам̣ вуччати; вибхаттӣти хи вибхан̇гассеветам̣ на̄мам̣. асам̣вароти вӣтиккамо. сам̣вароти авӣтиккамо. йесам̣ ваттатӣти йесам̣ винайапит̣акан̃ча ат̣т̣хакатха̄ ча сабба̄ пагун̣а̄ти аттхо. те дха̄рентӣти те етам̣ пат̣хамапа̄ра̄джикам̣ па̄л̣ито ча аттхато ча дха̄ренти; на хи сакка̄ саббам̣ винайапит̣акам̣ аджа̄нантена етасса аттхо джа̄нитунти. кена̄бхатанти идам̣ пат̣хамапа̄ра̄джикам̣ па̄л̣ивасена ча аттхавасена ча йа̄ва аджджатанака̄лам̣ кена а̄нӣтанти. парампара̄бхатанти парампара̄йа а̄нӣтам̣.
3. ида̄ни йа̄йа парампара̄йа а̄нӣтам̣, там̣ дассетум̣ ‘‘упа̄ли да̄сако чева̄’’тиа̄дина̄ найена пора̄н̣акехи маха̄тхерехи га̄тха̄йо т̣хапита̄. таттха йам̣ ваттаббам̣, там̣ нида̄наван̣н̣ана̄йамева вуттам̣. имина̄ найена дутийапа̄ра̄джика̄дипуччха̄виссаджджанесупи виниччхайо ведитабботи.
маха̄вибхан̇ге пан̃н̃аттива̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ката̄паттива̄ра̄диван̣н̣ана̄
157. ито парам̣ ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеванто кати а̄паттийо а̄паджджатӣ’’ти а̄диппабхедо ката̄паттива̄ро, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантасса а̄паттийо чатуннам̣ випаттӣнам̣ кати випаттийо бхаджантӣ’’ти а̄диппабхедо випаттива̄ро, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантасса а̄паттийо саттаннам̣ а̄паттиккхандха̄нам̣ катихи а̄паттиккхандхехи сан̇гахита̄’’ти а̄диппабхедо сан̇гахава̄ро, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантасса а̄паттийо чханнам̣ а̄паттисамут̣т̣ха̄на̄нам̣ катихи самут̣т̣ха̄нехи самут̣т̣хахантӣ’’ти а̄диппабхедо самут̣т̣ха̄нава̄ро, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантасса а̄паттийо чатуннам̣ адхикаран̣а̄нам̣ катамам̣ адхикаран̣а’’нти а̄диппабхедо адхикаран̣ава̄ро, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантасса а̄паттийо саттаннам̣ саматха̄нам̣ катихи саматхехи саммантӣ’’ти а̄диппабхедо саматхава̄ро, таданантаро самуччайава̄ро ча̄ти име сатта ва̄ра̄ утта̄наттха̄ ева.
188. тато парам̣ ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеванапаччайа̄ па̄ра̄джикам̣ каттха пан̃н̃атта’’нтиа̄дина̄ найена пуна паччайавасена еко пан̃н̃аттива̄ро, тасса васена пуримасадиса̄ ева ката̄паттива̄ра̄дайо сатта ва̄ра̄ти евам̣ апарепи ат̣т̣ха ва̄ра̄ вутта̄, тепи утта̄наттха̄ ева. ити име ат̣т̣ха, пурима̄ ат̣т̣ха̄ти маха̄вибхан̇ге сол̣аса ва̄ра̄ дассита̄. тато парам̣ тенева найена бхиккхунивибхан̇гепи сол̣аса ва̄ра̄ а̄гата̄ти евамиме убхатовибхан̇ге дваттим̣са ва̄ра̄ па̄л̣инайенева ведитабба̄. на хеттха кин̃чи пуббе авиниччхитам̣ на̄ма аттхи.
маха̄вибхан̇ге ча бхиккхунивибхан̇ге ча
сол̣асамаха̄ва̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
самут̣т̣ха̄насӣсаван̣н̣ана̄
257. таданантара̄йа пана самут̣т̣ха̄накатха̄йа анатта̄ ити ниччхайа̄ти анатта̄ ити ниччхита̄. сабха̄гадхамма̄нанти аничча̄ка̄ра̄дӣхи сабха̄га̄нам̣ сан̇кхатадхамма̄нам̣. на̄маматтам̣ на на̄йатӣти на̄маматтампи на пан̃н̃а̄йати. дуккхаха̄нинти дуккхагха̄танам̣. кхандхака̄ йа̄ ча ма̄тика̄ти кхандхака̄ йа̄ ча ма̄тика̄ти аттхо. айамева ва̄ па̄т̣хо. самут̣т̣ха̄нам̣ нийато катанти самут̣т̣ха̄нам̣ нийатокатам̣ нийатакатам̣; нийатасамут̣т̣ха̄нанти аттхо. етена бхӯта̄рочаначоривут̣т̣ха̄панаананун̃н̃а̄тасиккха̄падаттайасса сан̇гахо паччетаббо. ета̄нева хи тӣн̣и сиккха̄пада̄ни нийатасамут̣т̣ха̄на̄ни, ан̃н̃ехи саддхим̣ асамбхиннасамут̣т̣ха̄на̄ни.
самбхедам̣ нида̄нан̃чан̃н̃анти ан̃н̃ампи самбхедан̃ча нида̄нан̃ча. таттха самбхедавачанена самут̣т̣ха̄насамбхедасса гахан̣ам̣ паччетаббам̣, та̄ни хи тӣн̣и сиккха̄пада̄ни т̣хапетва̄ сеса̄ни самбхиннасамут̣т̣ха̄на̄ни. нида̄навачанена сиккха̄пада̄нам̣ пан̃н̃аттидесасан̇кха̄там̣ нида̄нам̣ паччетаббам̣. сутте диссанти упарӣти сиккха̄пада̄нам̣ самут̣т̣ха̄нанийамо самбхедо нида̄нанти има̄ни тӣн̣и суттамхи ева диссанти; пан̃н̃а̄йантӣти аттхо. таттха ‘‘екена самут̣т̣ха̄нена самут̣т̣ха̄ти, ка̄йато ча читтато ча̄’’тиа̄димхи та̄ва пуриманайе самут̣т̣ха̄нанийамо ча самбхедо ча диссанти. итарам̣ пана нида̄нам̣ на̄ма –
‘‘веса̄лийа̄ ра̄джагахе, са̄ваттхийа̄ ча а̄л̣авӣ;
косамбийа̄ ча саккесу, бхаггесу чева пан̃н̃атта̄’’ти.
евам̣ упари диссати, парато а̄гате сутте диссатӣти ведитаббам̣.
‘‘вибхан̇ге двӣсӯ’’ти га̄тха̄йа айаматтхо – йам̣ сиккха̄падам̣ двӣсу вибхан̇гесу пан̃н̃аттам̣ упосатхадивасе бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча уддисанти, тасса йатха̄н̃а̄йам̣ самут̣т̣ха̄нам̣ паваккха̄ми, там̣ ме сун̣а̄тха̄ти.
сан̃чаритта̄нубха̄санан̃ча̄ти сан̃чариттан̃ча саманубха̄санан̃ча. атирекан̃ча чӣваранти атирекачӣварам̣; катхинанти аттхо. лома̄ни падасодхаммоти ел̣акалома̄ни ча падасодхаммо ча. бхӯтам̣ сам̣видха̄нена ча̄ти бхӯта̄рочанан̃ча сам̣видахитва̄ аддха̄наппат̣ипаджджанан̃ча. тхеййадесана̄ чорим̣ ча̄ти тхеййасаттхо ча чхаттапа̄н̣исса агила̄насса дхаммадесана̄ ча чоривут̣т̣ха̄панан̃ча. ананун̃н̃а̄та̄йа тераса̄ти ма̄та̄питуса̄микехи ананун̃н̃а̄та̄йа саддхим̣ има̄ни тераса самут̣т̣ха̄на̄ни хонти. садиса̄ идха диссарети идха убхатовибхан̇ге етесу терасасу самут̣т̣ха̄насӣсесу екекасмим̣ ан̃н̃а̄нипи садиса̄ни самут̣т̣ха̄на̄ни диссанти.
пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
258. ида̄ни та̄ни дассетум̣ ‘‘метхунам̣ суккасам̣сагго’’тиа̄ди вуттам̣. таттха метхунанти идам̣ та̄ва пат̣хамапа̄ра̄джикам̣ на̄ма екам̣ самут̣т̣ха̄насӣсам̣, сеса̄ни тена садиса̄ни. таттха суккасам̣сагготи суккависсат̣т̣хи чева ка̄йасам̣сагго ча. анийата̄ пат̣хамика̄ти пат̣хамам̣ анийатасиккха̄падам̣. пуббӯпапарипа̄чита̄ти ‘‘джа̄нам̣ пуббӯпагатам̣ бхиккху’’нти сиккха̄падан̃ча бхиккхунипарипа̄читапин̣д̣апа̄тасиккха̄падан̃ча. рахо бхиккхунийа̄ саха̄ти бхиккхунийа̄ саддхим̣ рахо нисаджджасиккха̄падан̃ча.
сабходжане рахо две ча̄ти сабходжане куле анупакхаджджанисаджджасиккха̄падан̃ча две рахонисаджджасиккха̄пада̄ни ча. ан̇гули удаке хасанти ан̇гулипатодакан̃ча удаке хасадхаммасиккха̄падан̃ча. паха̄ре уггире чева̄ти паха̄рада̄насиккха̄падан̃ча таласаттикауггиран̣асиккха̄падан̃ча. тепан̃н̃а̄са̄ ча секхийа̄ти париман̣д̣аланива̄сана̄дӣни кхуддакаван̣н̣ана̄васа̄не вутта̄ни тепан̃н̃а̄са секхийасиккха̄пада̄ни ча.
адхаккхага̄ма̄вассута̄ти бхиккхунӣнам̣ адхаккхакасиккха̄падан̃ча га̄мантарагаманам̣ авассута̄ авассутасса хаттхато кха̄данӣйабходжанӣйаггахан̣асиккха̄падан̃ча. таламат̣т̣хан̃ча суддхика̄ти талагха̄такам̣ джатумат̣т̣хам̣ удакасуддхика̄дийанан̃ча. вассам̣вут̣т̣ха̄ ча ова̄данти вассам̣вут̣т̣ха̄ чхаппан̃чайоджана̄ни сиккха̄падан̃ча ова̄да̄йа агаманасиккха̄падан̃ча. на̄нубандхе паваттининти йа̄ пана бхиккхунӣ вут̣т̣ха̄питам̣ паваттиним̣ две васса̄ни на̄нубандхеййа̄ти вуттасиккха̄падам̣.
име сиккха̄ти има̄ сиккха̄йо; лин̇гавипарийа̄йо като. ка̄йама̄насика̄ ката̄ти ка̄йачиттасамут̣т̣ха̄на̄ ката̄.
дутийапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
259. адиннанти идам̣ та̄ва адинна̄да̄нанти ва̄ дутийапа̄ра̄джиканти ва̄ екам̣ самут̣т̣ха̄насӣсам̣, сеса̄ни тена садиса̄ни. таттха виггахуттарӣти мануссавиггахауттаримануссадхаммасиккха̄пада̄ни. дут̣т̣хулла̄ аттака̄минанти дут̣т̣хуллава̄ча̄аттака̄мапа̄ричарийасиккха̄пада̄ни. амӯла̄ ан̃н̃абха̄гийа̄ти две дут̣т̣хадосасиккха̄пада̄ни. анийата̄ дутийика̄ти дутийам̣ анийатасиккха̄падам̣.
аччхинде парин̣а̄манети са̄мам̣ чӣварам̣ датва̄ аччхинданан̃ча сан̇гхикала̄бхасса аттано парин̣а̄манан̃ча. муса̄ омасапесун̣а̄ти муса̄ва̄до ча омасава̄до ча бхиккхупесун̃н̃ан̃ча. дут̣т̣хулла̄ патхавӣкхан̣ети дут̣т̣хулла̄паттиа̄рочанан̃ча патхавӣкхан̣ан̃ча. бхӯтам̣ ан̃н̃а̄йа уджджха̄пети бхӯтага̄маан̃н̃ава̄дакауджджха̄панакасиккха̄пада̄ни.
никкад̣д̣ханам̣ син̃чанан̃ча̄ти виха̄рато никкад̣д̣ханан̃ча удакена тин̣а̄дисин̃чанан̃ча. а̄мисахету бхутта̄вӣти ‘‘а̄мисахету бхиккхунийо овадантӣ’’ти сиккха̄падан̃ча, бхутта̄вим̣ анатириттена кха̄данӣйа̄дина̄ пава̄ран̣а̄сиккха̄падан̃ча. ехи ана̄дари бхим̣са̄ти ‘‘еха̄вусо га̄мам̣ ва̄’’ти сиккха̄падан̃ча, ана̄дарийан̃ча бхиккхубхим̣са̄панакан̃ча. апанидхе ча джӣвитанти патта̄дӣнам̣ апанидха̄насиккха̄падан̃ча, сан̃чичча па̄н̣ам̣ джӣвита̄воропанан̃ча.
джа̄нам̣ саппа̄н̣акам̣ камманти джа̄нам̣ саппа̄н̣акаудакасиккха̄падан̃ча пунакамма̄йа уккот̣анан̃ча. ӯнасам̣ва̄сана̄сана̄ти ӯнавӣсативассасиккха̄падан̃ча уккхиттакена саддхим̣ сам̣ва̄сасиккха̄падан̃ча на̄ситакаса̄ман̣ерасамбхогасиккха̄падан̃ча. сахадхаммикам̣ вилекха̄ти сахадхаммикам̣ вуччама̄насиккха̄падан̃ча, вилекха̄йа сам̣ваттантӣти а̄гатасиккха̄падан̃ча. мохо амӯлакена ча̄ти моханаке па̄читтийасиккха̄падан̃ча, амӯлакена сан̇гха̄дисесена ануддхам̣санасиккха̄падан̃ча.
куккуччам̣ дхаммикам̣ чӣварам̣ датва̄ти куккуччаупадаханан̃ча, дхаммика̄нам̣ камма̄нам̣ чхандам̣ датва̄ кхӣйанан̃ча, чӣварам̣ датва̄ кхӣйанан̃ча. парин̣а̄меййа пуггалети сан̇гхикам̣ ла̄бхам̣ пуггаласса парин̣а̄манасиккха̄падам̣. ким̣ те ака̄лам̣ аччхиндети ‘‘ким̣ те аййе есо пурисапуггало кариссатӣ’’ти а̄гатасиккха̄падан̃ча, ‘‘ака̄лачӣварам̣ ка̄лачӣвара’’нти адхит̣т̣хахитва̄ бха̄джанасиккха̄падан̃ча, бхиккхунийа̄ саддхим̣ чӣварам̣ париваттетва̄ аччхинданасиккха̄падан̃ча. дуггахӣ нирайена ча̄ти дуггахитена дуппадха̄ритена парам̣ уджджха̄панасиккха̄падан̃ча, нирайена ва̄ брахмачарийена ва̄ абхисапанасиккха̄падан̃ча.
ган̣ам̣ вибхан̇га дуббаланти ‘‘ган̣асса чӣварала̄бхам̣ антара̄йам̣ кареййа̄’’ти ча ‘‘дхаммикам̣ чӣваравибхан̇гам̣ пат̣иба̄хеййа̄’’ти ча ‘‘дуббалачӣварапачча̄са̄йа чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄меййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пада̄ни. катхина̄ пха̄су пассайанти ‘‘дхаммикам̣ катхинуддха̄рам̣ пат̣иба̄хеййа, бхиккхунийа̄ сан̃чичча апха̄сум̣ кареййа, бхиккхунийа̄ упассайам̣ датва̄ купита̄ анаттамана̄ никкад̣д̣хеййа ва̄’’ти вуттасиккха̄пада̄ни. аккосачан̣д̣ӣ маччхарӣти ‘‘бхиккхум̣ аккосеййа ва̄ парибха̄сеййа ва̄, чан̣д̣иката̄ ган̣ам̣ парибха̄сеййа, куле маччхаринӣ асса̄’’ти вуттасиккха̄пада̄ни. габбхинин̃ча па̄йантийа̄ти ‘‘габбхиним̣ вут̣т̣ха̄пеййа, па̄йантим̣ вут̣т̣ха̄пеййа̄’’ти вуттасиккха̄пада̄ни.
двевассам̣ сиккха̄ сан̇гхена̄ти ‘‘две васса̄ни чхасу дхаммесу асиккхитасиккхам̣ сиккхама̄нам̣ вут̣т̣ха̄пеййа, сиккхитасиккхам̣ сиккхама̄нам̣ сан̇гхена асамматам̣ вут̣т̣ха̄пеййа̄’’ти вуттасиккха̄пада̄ни. тайо чева гихӣгата̄ти ӯнадва̄дасавассам̣ гихигатам̣, парипун̣н̣адва̄дасавассам̣ гихигатам̣ ‘‘две васса̄ни чхасу дхаммесу асиккхитасиккхам̣ две васса̄ни сиккхитасиккхам̣ сан̇гхена асаммата’’нти вуттасиккха̄пада̄ни. кума̄рибхӯта̄ тиссоти ‘‘ӯнавӣсативассам̣ кума̄рибхӯта’’нтиа̄дина̄ найена вутта̄ тиссо. ӯнадва̄дасасаммата̄ти ‘‘ӯнадва̄дасавасса̄ вут̣т̣ха̄пеййа, парипун̣н̣адва̄дасавасса̄ сан̇гхена асаммата̄ вут̣т̣ха̄пеййа̄’’ти вуттасиккха̄пададвайам̣.
алам̣ та̄ва сока̄ва̄санти ‘‘алам̣ та̄ва те аййе вут̣т̣ха̄питена̄’’ти ча, ‘‘чан̣д̣им̣ сока̄ва̄сам̣ сиккхама̄нам̣ вут̣т̣ха̄пеййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. чханда̄ анувасса̄ ча двети ‘‘па̄рива̄сикачхандада̄нена сиккхама̄нам̣ вут̣т̣ха̄пеййа, анувассам̣ вут̣т̣ха̄пеййа, екам̣ вассам̣ две вут̣т̣ха̄пеййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. самут̣т̣ха̄на̄ тика̄ ката̄ти тикасамут̣т̣ха̄на̄ ката̄.
сан̃чариттасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
260. сан̃чарӣ кут̣и виха̄роти сан̃чариттам̣ сан̃н̃а̄чика̄йа кут̣икаран̣ам̣ махаллакавиха̄ракаран̣ан̃ча. дхованан̃ча пат̣иггахоти ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ пура̄н̣ачӣварадхова̄панан̃ча чӣварапат̣иггахан̣ан̃ча. вин̃н̃аттуттари абхихат̣т̣хунти ан̃н̃а̄такам̣ гахапатим̣ чӣваравин̃н̃а̄панам̣ татуттариса̄дийанасиккха̄падан̃ча. убхиннам̣ дӯтакена ча̄ти ‘‘чӣварачета̄паннам̣ упаккхат̣ам̣ хотӣ’’ти а̄гатасиккха̄пададвайан̃ча дӯтена чӣварачета̄паннапахитасиккха̄падан̃ча.
косийа̄ суддхадвебха̄га̄, чхаббасса̄ни нисӣдананти ‘‘косийамиссакам̣ сантхата’’нтиа̄дӣни пан̃ча сиккха̄пада̄ни. рин̃чанти рӯпика̄ чева̄ти вибхан̇ге ‘‘рин̃чанти уддеса’’нти а̄гатам̣ ел̣акаломадхова̄панам̣ рӯпийаппат̣иггахан̣асиккха̄падан̃ча. убхо на̄наппака̄рака̄ти рӯпийасам̣воха̄ракайавиккайасиккха̄пададвайам̣.
ӯнабандханавассика̄ти ӯнапан̃чабандханапаттасиккха̄падан̃ча вассикаса̄т̣икасиккха̄падан̃ча. суттам̣ викаппанена ча̄ти суттам̣ вин̃н̃а̄петва̄ чӣварава̄йа̄панан̃ча тантава̄йе упасан̇камитва̄ чӣваре викаппа̄паджджанан̃ча. два̄рада̄насибба̄ни ча̄ти йа̄ва два̄ракоса̄ аггал̣ат̣т̣хапана̄йа, ‘‘ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ дадеййа, чӣварам̣ сиббеййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. пӯвапаччайаджоти ча̄ти пӯвехи ва̄ мантхехи ва̄ абхихат̣т̣хум̣ пава̄ран̣а̄сиккха̄падам̣ ча̄тума̄сапаччайаппава̄ран̣а̄джотисама̄даханасиккха̄пада̄ни ча.
ратанам̣ сӯчи ман̃чо ча, тӯлам̣ нисӣданакан̣д̣у ча, вассика̄ ча сугатена̄ти ратанасиккха̄падан̃чева сӯчигхарасиккха̄пада̄дӣни ча сатта сиккха̄пада̄ни. вин̃н̃атти ан̃н̃ам̣ чета̄пана̄, две сан̇гхика̄ маха̄джаника̄, две пуггалалахука̄ гарӯти ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄петва̄ ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄пеййа̄’’тиа̄дӣни нава сиккха̄пада̄ни. две вигха̄са̄ са̄т̣ика̄ ча̄ти ‘‘учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ сан̇ка̄рам̣ ва̄ вигха̄сам̣ ва̄ тирокут̣т̣е ва̄ тиропа̄ка̄ре ва̄ чхад̣д̣еййа ва̄ чхад̣д̣а̄пеййа ва̄, харите чхад̣д̣еййа ва̄ чхад̣д̣а̄пеййа ва̄’’ти евам̣ вутта̄ни две вигха̄сасиккха̄пада̄ни ча удакаса̄т̣ика̄сиккха̄падан̃ча. саман̣ачӣварена ча̄ти ‘‘саман̣ачӣварам̣ дадеййа̄’’ти идаметам̣ сандха̄йа вуттам̣.
саманубха̄сана̄самут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
261. бхеда̄нуваттадуббачадӯсадут̣т̣хулладит̣т̣хи ча̄ти сан̇гхабхеда̄нуваттакадуббачакуладӯсакадут̣т̣хуллаппат̣иччха̄данадит̣т̣хиаппат̣иниссаджджанасиккха̄пада̄ни. чхандам̣ уджджаггхика̄ две ча̄ти чхандам̣ адатва̄ гаманасиккха̄падам̣ уджджаггхика̄йа антарагхаре гамананисӣданасиккха̄пададвайан̃ча. две ча садда̄ти ‘‘аппасаддо антарагхаре гамисса̄ми, нисӣдисса̄мӣ’’ти сиккха̄пададвайан̃ча. на бйа̄харети ‘‘на сакабал̣ена мукхена бйа̄харисса̄мӣ’’ти сиккха̄падам̣.
чхама̄ нӣча̄сане т̣ха̄нам̣, паччхато уппатхена ча̄ти чхама̄йам̣ нисӣдитва̄, нӣче а̄сане нисӣдитва̄; т̣хитена нисиннасса, паччхато гаччхантена пурато гаччхантасса, уппатхена гаччхантена патхена гаччхантасса дхаммадесана̄сиккха̄пада̄ни. ваджджа̄нуваттигахан̣а̄ти ваджджаппат̣иччха̄дана, уккхитта̄нуваттака, хаттхаггахан̣а̄дисан̇кха̄та̄ни тӣн̣и па̄ра̄джика̄ни. оса̄ре пачча̄чиккхана̄ти ‘‘анапалокетва̄ ка̄ракасан̇гхам̣ анан̃н̃а̄йа ган̣асса чхандам̣ оса̄реййа̄’’ти ча ‘‘буддхам̣ паччаккха̄мӣ’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣.
кисмим̣ сам̣сат̣т̣ха̄ две вадхӣти ‘‘кисмин̃чидева адхикаран̣е пачча̄ката̄’’ти ча ‘‘бхиккхунийо панева сам̣сат̣т̣ха̄ вихарантӣ’’ти ча ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ евам̣ вадеййа сам̣сат̣т̣ха̄ва аййе тумхе вихаратха̄’’ти ча ‘‘атта̄нам̣ вадхитва̄ вадхитва̄ родеййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пада̄ни. висиббе дуккхита̄йа ча̄ти ‘‘бхиккхунийа̄ чӣварам̣ висиббетва̄ ва̄ висибба̄петва̄ ва̄’’ти ча ‘‘дуккхитам̣ сахаджӣвини’’нти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. пуна сам̣сат̣т̣ха̄ на вӯпасамети ‘‘сам̣сат̣т̣ха̄ вихареййа гахапатина̄ ва̄ гахапатипуттена ва̄’’ти евам̣ пуна вуттасам̣сат̣т̣хасиккха̄падан̃ча ‘‘ехаййе, имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамехӣ’’ти вуччама̄на̄, ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ ‘‘са̄ паччха̄ анантара̄йикинӣ нева вӯпасаммеййа̄’’ти вуттасиккха̄падан̃ча. а̄ра̄ман̃ча пава̄ран̣а̄ти ‘‘джа̄нам̣ сабхиккхукам̣ а̄ра̄мам̣ ана̄пуччха̄ пависеййа̄’’ти ча ‘‘убхатосан̇гхе тӣхи т̣ха̄нехи на пава̄реййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣.
анваддхам̣ сахаджӣвиним̣ двети ‘‘анваддхама̄сам̣ бхиккхунийа̄ бхиккхусан̇гхато две дхамма̄ пачча̄сӣситабба̄’’ти вуттасиккха̄падан̃ча, ‘‘сахаджӣвиним̣ вут̣т̣ха̄петва̄ две васса̄ни нева анугган̣хеййа, сахаджӣвиним̣ вут̣т̣ха̄петва̄ нева вӯпака̄сеййа̄’’ти вуттасиккха̄пададвайан̃ча. чӣварам̣ анубандхана̄ти ‘‘саче ме твам̣, аййе, чӣварам̣ дассаси, ева̄хам̣ там̣ вут̣т̣ха̄песса̄мӣ’’ти ча ‘‘саче мам̣ твам̣, аййе, две васса̄ни анубандхиссаси, ева̄хам̣ там̣ вут̣т̣ха̄песса̄мӣ’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣.
катхинасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
262. уббхатам̣ катхинам̣ тӣн̣ӣти ‘‘нит̣т̣хитачӣварасмим̣ бхиккхуна̄ уббхатасмим̣ катхине’’ти вутта̄ни а̄дитова тӣн̣и сиккха̄пада̄ни. пат̣хамам̣ паттабхесаджджанти ‘‘даса̄хапарамам̣ атирекапатто’’ти вуттам̣ пат̣хамапаттасиккха̄падан̃ча ‘‘пат̣иса̄йанӣйа̄ни бхесаджджа̄нӣ’’ти вуттасиккха̄падан̃ча. аччекан̃ча̄пи са̄сан̇канти аччекачӣварасиккха̄падан̃ча таданантарамева са̄сан̇касиккха̄падан̃ча. паккамантена ва̄ дувети ‘‘там̣ паккаманто нева уддхареййа̄’’ти бхӯтага̄мавагге вуттасиккха̄пададвайам̣.
упассайам̣ парампара̄ти ‘‘бхиккхунупассайам̣ гантва̄ бхиккхунийо овадеййа̄’’ти ча ‘‘парампарабходжане па̄читтийа’’нти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. анатириттам̣ нимантана̄ти ‘‘анатириттам̣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄’’ти ча ‘‘нимантито сабхатто сама̄но’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. викаппам̣ ран̃н̃о вика̄лети ‘‘са̄мам̣ чӣварам̣ викаппетва̄’’ти ча ‘‘ран̃н̃о кхаттийасса̄’’ти ча ‘‘вика̄ле га̄мам̣ пависеййа̄’’ти ча вуттасиккха̄падаттайам̣. воса̄са̄ран̃н̃акена ча̄ти ‘‘воса̄сама̄нарӯпа̄ т̣хита̄’’ти ча ‘‘татха̄рӯпесу а̄ран̃н̃акесу сена̄санесу пуббе аппат̣исам̣видита’’нти ча вуттасиккха̄пададвайам̣.
уссайа̄ санничайан̃ча̄ти ‘‘уссайава̄дика̄’’ти ча ‘‘паттасанничайам̣ кареййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. пуре паччха̄ вика̄ле ча̄ти ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ пуребхаттам̣ кула̄ни упасан̇камитва̄’’ти ча, ‘‘паччха̄бхаттам̣ кула̄ни упасан̇камитва̄’’ти ча, ‘‘вика̄ле кула̄ни упасан̇камитва̄’’ти ча вуттасиккха̄падаттайам̣. пан̃ча̄хика̄ сан̇каманӣти ‘‘пан̃ча̄хика̄ сан̇гха̄т̣ича̄рам̣ атиккамеййа̄’’ти ча ‘‘чӣварасан̇каманӣйам̣ дха̄реййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. двепи а̄васатхена ча̄ти ‘‘а̄васатхачӣварам̣ аниссаджджитва̄ парибхун̃джеййа, а̄васатхам̣ аниссаджджитва̄ ча̄рикам̣ паккамеййа̄’’ти ча евам̣ а̄васатхена саддхим̣ вуттасиккха̄пада̄ни ча две.
паса̄кхе а̄сане чева̄ти ‘‘паса̄кхе джа̄там̣ ган̣д̣ам̣ ва̄’’ти ча ‘‘бхиккхусса пурато ана̄пуччха̄ а̄сане нисӣдеййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣.
ел̣акаломасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
263. ел̣акалома̄ две сеййа̄ти ел̣акаломасиккха̄падан̃чева две ча сахасеййасиккха̄пада̄ни. а̄хачча пин̣д̣абходжананти а̄хаччапа̄дакасиккха̄падан̃ча а̄васатхапин̣д̣абходжанасиккха̄падан̃ча. ган̣авика̄ласаннидхӣти ган̣абходжанавика̄лабходжанасаннидхика̄ракасиккха̄падаттайам̣. дантапонена челака̄ти дантапонасиккха̄падан̃ча ачелакасиккха̄падан̃ча. уййуттам̣ сенам̣ уййодхӣти ‘‘уййуттам̣ сенам̣ дассана̄йа гаччхеййа, сена̄йа васеййа, уййодхикам̣ ва̄…пе… анӣкадассанам̣ ва̄ гаччхеййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. сура̄ орена нха̄йана̄ти сура̄па̄насиккха̄падан̃ча оренаддхама̄санаха̄насиккха̄падан̃ча. дуббан̣н̣е две десаника̄ти ‘‘тин̣н̣ам̣ дуббан̣н̣акаран̣а̄на’’нти вуттасиккха̄падан̃ча вутта̄васесапа̄т̣идесанӣйадвайан̃ча. ласун̣упатит̣т̣хе наччана̄ти ласун̣асиккха̄падам̣, ‘‘бхиккхусса бхун̃джантасса па̄нӣйена ва̄ видхӯпанена ва̄ упатит̣т̣хеййа̄’’ти вуттасиккха̄падам̣, ‘‘наччам̣ ва̄ гӣтам̣ ва̄ ва̄дитам̣ ва̄ дассана̄йа гаччхеййа̄’’ти вуттасиккха̄падан̃ча. ито парам̣ па̄л̣им̣ вираджджхитва̄ ликханти. йатха̄ пана аттхам̣ ван̣н̣айисса̄ма; еваметтха ануккамо ведитаббо.
нха̄наматтхаран̣ам̣ сеййа̄ти ‘‘нагга̄ наха̄йеййа, екаттхаран̣апа̄вуран̣а̄ туват̣т̣еййум̣, екаман̃че туват̣т̣еййу’’нти вуттасиккха̄падаттайам̣. анторат̣т̣хе татха̄ бахӣти ‘‘анторат̣т̣хе са̄сан̇касаммате, тирорат̣т̣хе са̄сан̇касаммате’’ти вуттасиккха̄пададвайам̣. антовассам̣ читта̄га̄ранти ‘‘антовассам̣ ча̄рикам̣ паккамеййа, ра̄джа̄га̄рам̣ ва̄ читта̄га̄рам̣ ва̄…пе… поккхаран̣им̣ ва̄ дассана̄йа гаччхеййа̄’’ти ча вуттасиккха̄пададвайам̣. а̄сандим̣ суттакантана̄ти ‘‘а̄сандим̣ ва̄ паллан̇кам̣ ва̄ парибхун̃джеййа, суттам̣ кантеййа̄’’ти вуттасиккха̄пададвайам̣.
веййа̄ваччам̣ сахаттха̄ ча̄ти ‘‘гихивеййа̄ваччам̣ кареййа, ага̄рикасса ва̄ парибба̄джакасса ва̄ парибба̄джика̄йа ва̄ сахаттха̄ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ дадеййа̄’’ти вуттасиккха̄пададвайам̣. абхиккхука̄ва̄сена ча̄ти ‘‘абхиккхуке а̄ва̄се вассам̣ васеййа̄’’ти идаметам̣ сандха̄йа вуттам̣. чхаттам̣ йа̄нан̃ча сан̇гха̄н̣инти ‘‘чхаттупа̄ханам̣ дха̄реййа, йа̄нена йа̄йеййа, сан̇гха̄н̣им̣ дха̄реййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. алан̇ка̄рагандхава̄ситанти ‘‘иттха̄лан̇ка̄рам̣ дха̄реййа, гандхачун̣н̣акена наха̄йеййа, ва̄ситакена пин̃н̃а̄кена наха̄йеййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. бхиккхунӣтиа̄дина̄ ‘‘бхиккхунийа̄ уммадда̄пеййа̄’’тиа̄дӣни чатта̄ри сиккха̄пада̄ни вутта̄ни. асан̇каччика̄ а̄паттӣти ‘‘асан̇каччика̄ га̄мам̣ пависеййа па̄читтийа’’нти евам̣ вуттаа̄патти ча. чатта̄рӣса̄ чатуттарӣти ета̄ни сабба̄нипи чатучатта̄лӣса сиккха̄пада̄ни вутта̄ни.
ка̄йена на ва̄ча̄читтена, ка̄йачиттена на ва̄чатоти ка̄йена чева ка̄йачиттена ча самут̣т̣хаханти; на ва̄ча̄читтена на ва̄чатоти аттхо. двисамут̣т̣ха̄ника̄ саббе, сама̄ ел̣акаломика̄ти идам̣ утта̄наттхамева.
падасодхаммасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
264. падан̃н̃атра асаммата̄ти ‘‘падасо дхаммам̣, ма̄туга̄масса уттаричхаппан̃чава̄ча̄хи дхаммам̣ десеййа, ан̃н̃атра вин̃н̃уна̄ пурисавиггахена, асаммато бхиккхунийо овадеййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. татха̄ аттхан̇гатена ча̄ти ‘‘аттхан̇гате сӯрийе овадеййа̄’’ти идаметам̣ сандха̄йа вуттам̣. тираччха̄навиджджа̄ двети ‘‘тираччха̄навиджджам̣ парийа̄пун̣еййа, ва̄чеййа̄’’ти евам̣ вуттасиккха̄пададвайам̣. анока̄со ча пуччхана̄ти ‘‘анока̄сакатам̣ бхиккхум̣ пан̃хам̣ пуччхеййа̄’’ти идаметам̣ сандха̄йа вуттам̣.
аддха̄насамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
265. аддха̄нана̄вам̣ пан̣ӣтанти ‘‘бхиккхунийа̄ саддхим̣ сам̣видха̄йа екаддха̄намаггам̣ пат̣ипаджджеййа, екам̣ на̄вам̣ абхирухеййа, пан̣ӣтабходжана̄ни агила̄но аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джеййа̄’’ти вуттасиккха̄падаттайам̣. ма̄туга̄мена сам̣харети ма̄туга̄мена саддхим̣ сам̣видха̄йа гаманан̃ча ‘‘самба̄дхе ломам̣ сам̣хара̄пеййа̄’’ти вуттасиккха̄падан̃ча. дхан̃н̃ам̣ нимантита̄ чева̄ти ‘‘дхан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄петва̄ ва̄’’ти ча ‘‘нимантита̄ ва̄ пава̄рита̄ ва̄ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ кха̄деййа ва̄ бхун̃джеййа ва̄’’ти вуттасиккха̄падан̃ча. ат̣т̣ха ча̄ти бхиккхунӣнам̣ вутта̄ ат̣т̣ха па̄т̣идесанӣйа̄ ва̄.
тхеййасаттхасамут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
266. тхеййасаттхам̣ упассутӣти тхеййасаттхена саддхим̣ сам̣видха̄йа екаддха̄намаггагаманан̃ча упассутитит̣т̣ханан̃ча. сӯпавин̃н̃а̄панена ча̄ти идам̣ сӯподанавин̃н̃аттим̣ сандха̄йа вуттам̣. раттичханнан̃ча ока̄санти ‘‘раттандхака̄ре аппадӣпе, пат̣иччханне ока̄се, аджджхока̄се пурисена саддхи’’нти евам̣ вуттасиккха̄падаттайам̣. бйӯхена саттама̄ти идам̣ таданантарамева ‘‘ратхика̄йа ва̄ бйӯхе ва̄ син̇гха̄т̣аке ва̄ пурисена саддхи’’нти а̄гатасиккха̄падам̣ сандха̄йа вуттам̣.
дхаммадесана̄самут̣т̣ха̄наван̣н̣ана̄
267. дхаммадесана̄самут̣т̣ха̄на̄ни ека̄даса утта̄на̄нева. евам̣ та̄ва самбхиннасамут̣т̣ха̄нам̣ ведитаббам̣. нийатасамут̣т̣ха̄нам̣ пана тивидхам̣, там̣ екекассева сиккха̄падасса хоти, там̣ висум̣йева дассетум̣ ‘‘бхӯтам̣ ка̄йена джа̄йатӣ’’тиа̄ди вуттам̣, там̣ утта̄намева. неттидхамма̄нуломиканти винайапа̄л̣идхаммасса ануломанти.
самут̣т̣ха̄насӣсаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
антарапеййа̄лам̣
катипуччха̄ва̄раван̣н̣ана̄
271. ида̄ни а̄паттиа̄дикот̣т̣ха̄сесу косалладжананаттхам̣ ‘‘кати а̄паттийо’’тиа̄дина̄ найена ма̄тикам̣ т̣хапетва̄ ниддесаппат̣иниддесавасена вибхан̇го вутто.
таттха кати а̄паттийоти ма̄тика̄йа ча вибхан̇ге ча а̄гата̄паттипуччха̄. еса найо дутийападепи. кевалан̃хеттха а̄паттийо ева ра̄сивасена кхандха̄ти вутта̄. винӣтаваттхӯнӣти та̄сам̣ а̄паттӣнам̣ винайапуччха̄; ‘‘винӣтам̣ винайо вӯпасамо’’ти идан̃хи аттхато екам̣, винӣта̄нийева винӣтаваттхӯнӣти айаметтха падаттхо. ида̄ни йесу сати а̄паттийо хонти, асати на хонти, те дассетум̣ ‘‘кати ага̄рава̄’’ти пуччха̄двайам̣. винӣтаваттхӯнӣти айам̣ пана тесам̣ ага̄рава̄нам̣ винайапуччха̄. йасма̄ пана та̄ а̄паттийо випаттим̣ а̄патта̄ на̄ма наттхи, тасма̄ ‘‘кати випаттийо’’ти айам̣ а̄паттӣнам̣ випаттибха̄вапуччха̄. кати а̄паттисамут̣т̣ха̄на̄нӣти та̄сам̣йева а̄паттӣнам̣ самут̣т̣ха̄напуччха̄. вива̄дамӯла̄ни анува̄дамӯла̄нӣти има̄ ‘‘вива̄да̄дхикаран̣ам̣ анува̄да̄дхикаран̣а’’нти а̄гата̄нам̣ вива̄да̄нува̄да̄нам̣ мӯлапуччха̄. са̄ран̣ӣйа̄ дхамма̄ти вива̄да̄нува̄дамӯла̄нам̣ абха̄вакарадхаммапуччха̄. бхедакараваттхӯнӣти айам̣ ‘‘бхеданасам̣ваттаникам̣ ва̄ адхикаран̣а’’нтиа̄дӣсу вуттабхедакаран̣апуччха̄. адхикаран̣а̄нӣти бхедакараваттхӯсу сати уппаджджанадхаммапуччха̄. саматха̄ти тесам̣йева вӯпасаманадхаммапуччха̄. пан̃ча а̄паттийоти ма̄тика̄йа а̄гатавасена вутта̄. сатта̄ти вибхан̇ге а̄гатавасена.
а̄рака̄ етехи раматӣти а̄рати; бхуса̄ ва̄ рати а̄рати. вина̄ етехи раматӣти вирати. паччекам̣ паччекам̣ вираматӣти пат̣ивирати. верам̣ ман̣ати вина̄сетӣти вераман̣ӣ. на ета̄йа ете а̄паттиккхандха̄ карӣйантӣти акирийа̄. йам̣ ета̄йа асати а̄паттиккхандхакаран̣ам̣ уппаджджеййа, тасса пат̣ипаккхато акаран̣ам̣. а̄паттиккхандхааджджха̄паттийа̄ пат̣ипаккхато анаджджха̄патти. веланато вела̄; чалайанато вина̄санатоти аттхо. ниййа̄нам̣ синоти бандхати нива̄ретӣти сету. а̄паттиккхандха̄наметам̣ адхивачанам̣. со сету ета̄йа пан̃н̃аттийа̄ хан̃н̃атӣти сетугха̄то. сесавинӣтаваттхуниддесесупи есева найо.
буддхе ага̄рава̄дӣсу йо буддхе дхарама̄не упат̣т̣ха̄нам̣ на гаччхати, париниббуте четийат̣т̣ха̄нам̣ бодхит̣т̣ха̄нам̣ на гаччхати, четийам̣ ва̄ бодхим̣ ва̄ на вандати, четийан̇ган̣е сачхатто саупа̄хано чарати, наттхетасса буддхе га̄равоти ведитаббо. йо пана сакконтойева дхаммассаванам̣ на гаччхати, сарабхан̃н̃ам̣ на бхан̣ати, дхаммакатхам̣ на катхети, дхаммассаванаггам̣ бхиндитва̄ гаччхати, виккхитто ва̄ ана̄даро ва̄ нисӣдати, наттхетасса дхамме га̄раво. йо тхеранавамаджджхимесу читтӣка̄рам̣ на паччупат̣т̣ха̄пети, упосатха̄га̄равитаккама̄л̣ака̄дӣсу ка̄йаппа̄габбхийам̣ дассети, йатха̄вуд̣д̣хам̣ на вандати, наттхетасса сан̇гхе га̄раво. тиссо сиккха̄ сама̄да̄йа асиккхама̄нойева пана сиккха̄йа ага̄равоти ведитаббо. пама̄де ча сативиппава̄се тит̣т̣хама̄нойева аппама̄далаккхан̣ам̣ абрӯхайама̄но аппама̄де ага̄равоти ведитаббо. татха̄ а̄мисаппат̣исантха̄рам̣ дхаммаппат̣исантха̄ранти имам̣ дувидхам̣ пат̣исантха̄рам̣ акаронтойева пат̣исантха̄ре ага̄равоти ведитаббо. га̄раваниддесе вуттавипарийа̄йена аттхо ведитаббо.
272. вива̄дамӯланиддесе ‘‘саттхарипи ага̄раво’’тиа̄дӣнам̣ буддхе ага̄рава̄дӣсу вуттанайенева аттхо ведитаббо. аппатиссоти анӣчавутти; на саттха̄рам̣ джет̣т̣хакам̣ катва̄ вихарати. аджджхаттам̣ ва̄ти аттано санта̄не ва̄ аттано паккхе ва̄; сака̄йа париса̄йа̄ти аттхо. бахиддха̄ ва̄ти парасанта̄не ва̄ парапаккхе ва̄. татра тумхети тасмим̣ аджджхаттабахиддха̄бхеде сапарасанта̄не ва̄ сапарапариса̄йа ва̄. паха̄на̄йа ва̄йамеййа̄тха̄ти метта̄бха̄вана̄дӣхи найехи паха̄наттхам̣ ва̄йамеййа̄тха; метта̄бха̄вана̄динайена хи там̣ аджджхаттампи бахиддха̄пи пахӣйати. анавассава̄йа̄ти аппаваттибха̄ва̄йа.
сандит̣т̣хипара̄ма̄сӣти сакамева дит̣т̣хим̣ пара̄масати; йам̣ аттана̄ дит̣т̣хигатам̣ гахитам̣, идамева саччанти ган̣ха̄ти. а̄дха̄нагга̄хӣти дал̣хагга̄хӣ.
273. анува̄дамӯланиддесо кин̃ча̄пи вива̄дамӯланиддесенева сама̄но, атха кхо ат̣т̣ха̄раса бхедакараваттхӯни нисса̄йа виваданта̄нам̣ кодхӯпана̄ха̄дайо вива̄дамӯла̄ни. татха̄ виваданта̄ пана сӣлавипаттиа̄дӣсу ан̃н̃атаравипаттим̣ а̄паджджитва̄ ‘‘асуко бхиккху асукам̣ на̄ма випаттим̣ а̄панно’’ти ва̄, ‘‘па̄ра̄джикам̣ а̄панноси, сан̇гха̄дисесам̣ а̄панносӣ’’ти ва̄ ануваданти. евам̣ ануваданта̄нам̣ кодхӯпана̄ха̄дайо анува̄дамӯла̄нӣти айаметтха висесо.
274. са̄ран̣ӣйадхамманиддесе меттачиттена катам̣ ка̄йакаммам̣ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. а̄ви чева рахо ча̄ти саммукха̄ ча параммукха̄ ча. таттха навака̄нам̣ чӣваракамма̄дӣсу саха̄йабха̄вагаманам̣ саммукха̄ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. тхера̄нам̣ пана па̄дадхованабӣджанава̄тада̄на̄дибхедампи саббам̣ са̄мӣчикаммам̣ саммукха̄ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. убхайехипи дунниккхитта̄нам̣ да̄рубхан̣д̣а̄дӣнам̣ тесу аваман̃н̃ам̣ акатва̄ аттана̄ дунниккхитта̄нам̣ вийа пат̣иса̄манам̣ параммукха̄ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. айампи дхаммо са̄ран̣ӣйоти айам̣ метта̄ка̄йакаммасан̇кха̄то дхаммо саритаббо сатиджанако; йо нам̣ кароти, там̣ пуггалам̣; йесам̣ като хоти, те пасанначитта̄ ‘‘ахо саппурисо’’ти ануссарантӣти адхиппа̄йо. пийакаран̣оти там̣ пуггалам̣ сабрахмача̄рӣнам̣ пийам̣ кароти. гарукаран̣оти там̣ пуггалам̣ сабрахмача̄рӣнам̣ гарум̣ кароти. сан̇гаха̄йа̄тиа̄дӣсу сабрахмача̄рӣхи сан̇гахетаббабха̄ва̄йа. техи саддхим̣ авива̄да̄йа самаггабха̄ва̄йа екӣбха̄ва̄йа ча сам̣ваттати.
меттам̣ вачӣкаммантиа̄дӣсу деваттхеро тиссаттхероти евам̣ паггайха вачанам̣ саммукха̄ меттам̣ вачӣкаммам̣ на̄ма. виха̄ре асанте пана там̣ пат̣ипуччхантасса ‘‘кухим̣ амха̄кам̣ деваттхеро, кухим̣ амха̄кам̣ тиссаттхеро, када̄ ну кхо а̄гамиссатӣ’’ти евам̣ мама̄йанавачанам̣ параммукха̄ меттам̣ вачӣкаммам̣ на̄ма. метта̄синехасиниддха̄ни пана найана̄ни уммӣлетва̄ пасаннена мукхена олоканам̣ саммукха̄ меттам̣ манокаммам̣ на̄ма. ‘‘деваттхеро тиссаттхеро арого хоту, аппа̄ба̄дхо’’ти саманна̄харан̣ам̣ параммукха̄ меттам̣ манокаммам̣ на̄ма.
аппат̣ивибхаттабхогӣти нева а̄мисам̣ пат̣ивибхаджитва̄ бхун̃джати, на пуггалам̣. йо хи ‘‘еттакам̣ паресам̣ дасса̄ми, еттакам̣ аттана̄ бхун̃джисса̄ми, еттакам̣ ва̄ асукасса ча асукасса ча дасса̄ми, еттакам̣ аттана̄ бхун̃джисса̄мӣ’’ти вибхаджитва̄ бхун̃джати, айам̣ пат̣ивибхаттабхогӣ на̄ма. айам̣ пана евам̣ акатва̄ а̄бхатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа датва̄ гахита̄васесам̣ бхун̃джати. ‘‘сӣлавантехӣ’’ти вачанато дуссӣласса ада̄тумпи ват̣т̣ати, са̄ран̣ӣйадхаммапӯракена пана саббесам̣ да̄таббамева̄ти вуттам̣. гила̄на-гила̄нупат̣т̣ха̄ка-а̄гантука-гамикачӣваракамма̄дипасута̄нам̣ вичеййа да̄тумпи ват̣т̣ати. на хи ете вичинитва̄ дентена пуггалавибха̄го като хоти, ӣдиса̄нан̃хи киччхала̄бхатта̄ висесо ка̄таббойева̄ти айам̣ кароти.
акхан̣д̣а̄нӣтиа̄дӣсу йасса саттасу а̄паттиккхандхесу а̄димхи ва̄ анте ва̄ сиккха̄падам̣ бхиннам̣ хоти, тасса сӣлам̣ парийанте чхиннаса̄т̣ако вийа кхан̣д̣ам̣ на̄ма. йасса пана вемаджджхе бхиннам̣, тасса маджджхе чхиддаса̄т̣ако вийа чхиддам̣ на̄ма хоти. йасса пат̣ипа̄т̣ийа̄ две тӣн̣и бхинна̄ни, тасса пит̣т̣хийам̣ ва̄ куччхийам̣ ва̄ ут̣т̣хитена висабха̄гаван̣н̣ена ка̄л̣аратта̄дӣнам̣ ан̃н̃атарасарӣраван̣н̣а̄ га̄вӣ вийа сабалам̣ на̄ма хоти. йасса антарантара̄ бхинна̄ни, тасса антарантара̄ висабха̄гаван̣н̣абиндувичитра̄ га̄вӣ вийа камма̄сам̣ на̄ма хоти. йасса пана саббена саббам̣ абхинна̄ни сӣла̄ни, тасса та̄ни сӣла̄ни акхан̣д̣а̄ни аччхидда̄ни асабала̄ни акамма̄са̄ни на̄ма хонти. та̄ни панета̄ни бхуджиссабха̄вакаран̣ато бхуджисса̄ни. вин̃н̃ӯхи пасаттхатта̄ вин̃н̃уппасаттха̄ни. тан̣ха̄дит̣т̣хӣхи апара̄мат̣т̣хатта̄ апара̄мат̣т̣ха̄ни. упача̄расама̄дхим̣ аппана̄сама̄дхим̣ ва̄ сам̣ваттайантӣти сама̄дхисам̣ваттаника̄нӣти вуччанти. сӣласа̄ман̃н̃агато вихаратӣти тесу тесу диса̄бха̄гесу вихарантехи калйа̄н̣асӣлехи бхиккхӯхи саддхим̣ сама̄набха̄вӯпагатасӣло вихарати.
йа̄йам̣ дит̣т̣хӣти маггасампайутта̄ самма̄дит̣т̣хи. арийа̄ти ниддоса̄. ниййа̄тӣти ниййа̄ника̄. таккарасса̄ти йо татха̄ка̄рӣ хоти, тасса. дуккхаккхайа̄йа̄ти саббадуккхасса кхайаттхам̣. сесам̣ йа̄ва саматхабхедапарийоса̄на̄ утта̄наттхамева.
катипуччха̄ва̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
кхандхакапуччха̄ва̄ро
пуччха̄виссаджджана̄ван̣н̣ана̄
320. упасампадам̣ пуччхиссанти упасампадаккхандхакам̣ пуччхиссам̣. санида̄нам̣ саниддесанти нида̄нена ча ниддесена ча саддхим̣ пуччхисса̄ми. самуккат̣т̣хапада̄нам̣ кати а̄паттийоти йа̄ни таттха самуккат̣т̣ха̄ни уттама̄ни пада̄ни вутта̄ни, тесам̣ самуккат̣т̣хапада̄нам̣ уттамапада̄нам̣ сан̇кхепато кати а̄паттийо хонтӣти. йена йена хи падена йа̄ йа̄ а̄патти пан̃н̃атта̄, са̄ са̄ тасса тасса падасса а̄паттӣти вуччати. тена вуттам̣ ‘‘самуккат̣т̣хапада̄нам̣ кати а̄паттийо’’ти. две а̄паттийоти ӯнавӣсативассам̣ упасампа̄дентасса па̄читтийам̣, сесесу саббападесу дуккат̣ам̣.
тиссоти ‘‘нассантете винассантете, ко техи аттхо’’ти бхедапуреккха̄ра̄нам̣ упосатхакаран̣е тхуллаччайам̣, уккхиттакена саддхим̣ упосатхакаран̣е па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти евам̣ упосатхаккхандхаке тиссо а̄паттийо. ека̄ти вассӯпана̄йикаккхандхаке ека̄ дуккат̣а̄паттийева.
тиссоти бхедапуреккха̄расса пава̄райато тхуллаччайам̣, уккхиттакена саддхим̣ па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти евам̣ пава̄ран̣а̄ккхандхакепи тиссо а̄паттийо.
тиссоти ваччхатарим̣ уггахетва̄ ма̄рента̄нам̣ па̄читтийам̣, раттена читтена ан̇гаджа̄тачхупане тхуллаччайам̣, сесесу дуккат̣анти евам̣ чаммасам̣йуттепи тиссо а̄паттийо. бхесаджджаккхандхакепи саманта̄ дван̇гуле тхуллаччайам̣, бходжджайа̄гуйа̄ па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти евам̣ тиссо а̄паттийо.
катхинам̣ кевалам̣ пан̃н̃аттимева, наттхи таттха а̄патти. чӣварасам̣йутте кусачӣрава̄качӣресу тхуллаччайам̣, атирекачӣваре ниссаггийам̣, сесесу дуккат̣анти има̄ тиссо а̄паттийо.
чампеййаке ека̄ дуккат̣а̄паттийева. косамбака-каммаккхандхака-па̄рива̄сикасамуччайаккхандхакесупи ека̄ дуккат̣а̄паттийева.
саматхаккхандхаке чхандада̄йако кхиййати, кхиййанакам̣ па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти има̄ две а̄паттийо. кхуддакаваттхуке аттано ан̇гаджа̄там̣ чхиндати, тхуллаччайам̣, ромат̣т̣хе па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти има̄ тиссо а̄паттийо. сена̄санаккхандхаке гарубхан̣д̣ависсаджджане тхуллаччайам̣, сан̇гхика̄ виха̄ра̄ никкад̣д̣хане па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти има̄ тиссо а̄паттийо.
сан̇гхабхедебхедака̄нуваттака̄нам̣ тхуллаччайам̣, ган̣абходжане па̄читтийанти има̄ две а̄паттийо. сама̄ча̄рам̣ пуччхиссанти вутте ваттаккхандхаке ека̄ дуккат̣а̄паттийева. са̄ саббаваттесу ана̄дарийена хоти. татха̄ па̄тимоккхат̣т̣хапане. бхиккхуниккхандхаке аппава̄ран̣а̄йа па̄читтийам̣, сесесу дуккат̣анти две а̄паттийо. пан̃часатикасаттасатикесу кевалам̣ дхаммо сан̇гахам̣ а̄ропито, наттхи таттха а̄паттӣти.
кхандхакапуччха̄ва̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
екуттариканайо
екакава̄раван̣н̣ана̄
321. а̄паттикара̄ дхамма̄ джа̄нитабба̄тиа̄димхи екуттариканайе а̄паттикара̄ дхамма̄ на̄ма чха а̄паттисамут̣т̣ха̄на̄ни. етесан̃хи васена пуггало а̄паттим̣ а̄паджджати, тасма̄ ‘‘а̄паттикара̄’’ти вутта̄. ана̄паттикара̄ на̄ма сатта саматха̄. а̄патти джа̄нитабба̄ти тасмим̣ тасмим̣ сиккха̄паде ча вибхан̇ге ча вутта̄ а̄патти джа̄нитабба̄. ана̄паттӣти ‘‘ана̄патти бхиккху аса̄дийантасса̄’’тиа̄дина̄ найена ана̄патти джа̄нитабба̄. лахука̄ти лахукена винайакаммена висуджджханато пан̃чавидха̄ а̄патти. гарука̄ти гарукена винайакаммена висуджджханато сан̇гха̄дисеса̄ а̄патти. кеначи а̄ка̄рена ана̄паттибха̄вам̣ упанетум̣ асаккун̣еййато па̄ра̄джика̄патти ча. са̄васеса̄ти т̣хапетва̄ па̄ра̄джикам̣ сеса̄. анавасеса̄ти па̄ра̄джика̄патти. две а̄паттиккхандха̄ дут̣т̣хулла̄; авасеса̄ адут̣т̣хулла̄. саппат̣икаммадукам̣ са̄васесадукасадисам̣. десана̄га̄минидукам̣ лахукадукасан̇гахитам̣.
антара̄йика̄ти саттапи а̄паттийо сан̃чичча вӣтикканта̄ саггантара̄йан̃чева моккхантара̄йан̃ча каронтӣти антара̄йика̄. аджа̄нантена вӣтикканта̄ пана пан̣н̣аттиваджджа̄патти нева саггантара̄йам̣ на моккхантара̄йам̣ каротӣти анантара̄йика̄. антара̄йикам̣ а̄паннасса̄пи десана̄га̄миним̣ десетва̄ вут̣т̣ха̄нага̄минито вут̣т̣ха̄йа суддхипаттасса са̄ман̣ерабхӯмийам̣ т̣хитасса ча ава̄рито саггамоккхамагготи. са̄ваджджапан̃н̃аттӣти локаваджджа̄. анаваджджапан̃н̃аттӣти пан̣н̣аттиваджджа̄. кирийато самут̣т̣хита̄ на̄ма йам̣ каронто а̄паджджати па̄ра̄джика̄патти вийа. акирийатоти йам̣ акаронто а̄паджджати, чӣвараанадхит̣т̣ха̄на̄патти вийа. кирийа̄кирийатоти йам̣ каронто ча акаронто ча а̄паджджати, кут̣ика̄ра̄патти вийа.
пубба̄паттӣти пат̣хамам̣ а̄панна̄патти. апара̄паттӣти па̄рива̄сика̄дӣхи паччха̄ а̄панна̄патти. пубба̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма мӯлависуддхийа̄ антара̄патти. апара̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма аггхависуддхийа̄ антара̄патти. курундийам̣ пана ‘‘пубба̄патти на̄ма пат̣хамам̣ а̄панна̄. апара̄патти на̄ма ма̄натта̄рахака̄ле а̄панна̄. пубба̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма парива̄се а̄панна̄. апара̄паттӣнам̣ антара̄патти на̄ма ма̄наттача̄ре а̄панна̄’’ти вуттам̣. идампи екена парийа̄йена йуджджати.
десита̄ ган̣анӯпага̄ на̄ма йа̄ дхураниккхепам̣ катва̄ пуна на а̄паджджисса̄мӣти десита̄ хоти. аган̣анӯпага̄ на̄ма йа̄ дхураниккхепам̣ акатва̄ саусса̄хенева читтена апарисуддхена десита̄ хоти. айан̃хи десита̄пи деситаган̣анам̣ на упети. ат̣т̣хаме ваттхусмим̣ бхиккхунийа̄ па̄ра̄джикамева хоти. пан̃н̃атти джа̄нитабба̄тиа̄дӣсу навасу падесу пат̣хамапа̄ра̄джикапуччха̄йа вуттанайенева виниччхайо ведитаббо.
тхуллаваджджа̄ти тхулладосе пан̃н̃атта̄ гарука̄патти. атхуллаваджджа̄ти лахука̄патти. гихипат̣исам̣йутта̄ти судхамматтхерасса а̄патти, йа̄ ча дхаммикасса пат̣иссавасса асачча̄пане а̄патти, авасеса̄ на гихипат̣исам̣йутта̄. пан̃ча̄нантарийакамма̄патти нийата̄, сеса̄ анийата̄. а̄дикароти судиннаттхера̄ди а̄дикаммико. ана̄дикароти маккат̣исаман̣а̄ди анупан̃н̃аттика̄рако. адхичча̄паттико на̄ма йо када̄чи карахачи а̄паттим̣ а̄паджджати. абхин̣ха̄паттико на̄ма йо ниччам̣ а̄паджджати.
чодако на̄ма йо ваттхуна̄ ва̄ а̄паттийа̄ ва̄ парам̣ чодети. йо пана евам̣ чодито айам̣ чудитако на̄ма. пан̃чадасасу дхаммесу аппатит̣т̣хахитва̄ абхӯтена ваттхуна̄ чоденто адхаммачодако на̄ма, тена татха̄ чодито адхаммачудитако на̄ма. випарийа̄йена дхаммачодакачудитака̄ ведитабба̄. миччхаттанийатехи ва̄ самматтанийатехи ва̄ дхаммехи саманна̄гато нийато, випарӣто анийато.
са̄вака̄ бхабба̄паттика̄ на̄ма, буддха̄ ча паччекабуддха̄ ча абхабба̄паттика̄ на̄ма. уккхепанӣйакаммакато уккхиттако на̄ма, авасесачатуббидхатаджджанӣйа̄дикаммакато ануккхиттако на̄ма. айан̃хи упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ дхаммапарибхогам̣ ва̄ а̄мисапарибхогам̣ ва̄ на копети. ‘‘меттийам̣ бхиккхуним̣ на̄сетха, дӯсако на̄сетаббо, кан̣т̣ако саман̣уддесо на̄сетаббо’’ти евам̣ лин̇гадан̣д̣акамма-сам̣ва̄сана̄сана̄хи на̄ситаббо на̄ситако на̄ма. сеса̄ саббе ана̄ситака̄. йена саддхим̣ упосатха̄дико сам̣ва̄со аттхи, айам̣ сама̄насам̣ва̄сако, итаро на̄на̄сам̣ва̄сако. со каммана̄на̄сам̣ва̄сако ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакоти дувидхо хоти. т̣хапанам̣ джа̄нитаббанти ‘‘екам̣ бхиккхаве адхаммикам̣ па̄тимоккхат̣т̣хапана’’нтиа̄дина̄ найена вуттам̣ па̄тимоккхат̣т̣хапанам̣ джа̄нитаббанти аттхо.
екакава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дукава̄раван̣н̣ана̄
322. дукесу сачиттака̄ а̄патти сан̃н̃а̄вимоккха̄, ачиттака̄ носан̃н̃а̄вимоккха̄. ладдхасама̄паттикасса а̄патти на̄ма бхӯта̄рочана̄патти, аладдхасама̄паттикасса а̄патти на̄ма абхӯта̄рочана̄патти. саддхаммапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма падасодхамма̄дика̄, асаддхаммапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма дут̣т̣хуллава̄ча̄патти. сапариккха̄рапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма ниссаггийаваттхуно аниссаджджитва̄ парибхоге, паттачӣвара̄нам̣ нидахане, килит̣т̣хачӣвара̄нам̣ адховане, малаггахитапаттасса апачанети евам̣ айуттапарибхоге а̄патти. парапариккха̄рапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма сан̇гхикаман̃чапӣт̣ха̄дӣнам̣ аджджхока̄се сантхаран̣аана̄пуччха̄гамана̄дӣсу а̄паджджитабба̄ а̄патти. сапуггалапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма ‘‘мудупит̣т̣хикасса ламбисса ӯруна̄ ан̇гаджа̄там̣ пӣл̣ентасса̄’’тиа̄дина̄ найена вутта̄патти. парапуггалапат̣исан̃н̃утта̄ на̄ма метхунадхаммака̄йасам̣саггапаха̄рада̄на̄дӣсу вутта̄патти, ‘‘сикхаран̣ӣсӣ’’ти саччам̣ бхан̣анто гарукам̣ а̄паджджати, ‘‘сампаджа̄намуса̄ва̄де па̄читтийа’’нти муса̄ бхан̣анто лахукам̣. абхӯта̄рочане муса̄ бхан̣анто гарукам̣. бхӯта̄рочане саччам̣ бхан̣анто лахукам̣.
‘‘сан̇гхакаммам̣ ваггам̣ карисса̄мӣ’’ти антосӣма̄йа екаманте нисӣданто бхӯмигато а̄паджджати на̄ма. саче пана ан̇гулиматтампи а̄ка̄се тит̣т̣хеййа, на а̄паджджеййа, тена вуттам̣ ‘‘но веха̄сагато’’ти. веха̄сакут̣ийа̄ а̄хаччапа̄дакам̣ ман̃чам̣ ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ абхинисӣданто веха̄сагато а̄паджджати на̄ма. саче пана там̣ бхӯмийам̣ пан̃н̃а̄петва̄ нипаджджеййа на а̄паджджеййа, тена вуттам̣ – ‘‘но бхӯмигато’’ти. гамийо гамийаваттам̣ апӯретва̄ гаччханто никкхаманто а̄паджджати на̄ма, но пависанто. а̄гантуко а̄гантукаваттам̣ апӯретва̄ сачхаттупа̄хано пависанто пависанто а̄паджджати на̄ма, но никкхаманто.
а̄дийанто а̄паджджати на̄ма бхиккхунӣ атигамбхӣрам̣ удакасуддхикам̣ а̄дийама̄на̄; дуббан̣н̣акаран̣ам̣ ана̄дийитва̄ чӣварам̣ парибхун̃джанто пана ана̄дийанто а̄паджджати на̄ма. мӯгаббата̄дӣни титтхийаватта̄ни сама̄дийанто сама̄дийанто а̄паджджати на̄ма. па̄рива̄сика̄дайо пана таджджанӣйа̄дикаммаката̄ ва̄ аттано ваттам̣ асама̄дийанта̄ а̄паджджанти, те сандха̄йа вуттам̣ ‘‘аттха̄патти на сама̄дийанто а̄паджджатӣ’’ти. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ сиббанто веджджакаммабхан̣д̣а̄га̄рикакаммачиттакамма̄дӣни ва̄ каронто каронто а̄паджджати на̄ма. упаджджха̄йаватта̄дӣни акаронто акаронто а̄паджджати на̄ма. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ дадама̄но денто а̄паджджати на̄ма. саддхивиха̄рикаантева̄сика̄нам̣ чӣвара̄дӣни аденто аденто а̄паджджати на̄ма. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ чӣварам̣ ган̣ханто пат̣игган̣ханто а̄паджджати на̄ма. ‘‘на бхиккхаве ова̄до на гахетаббо’’ти вачанато ова̄дам̣ аган̣ханто на пат̣игган̣ханто а̄паджджати на̄ма.
ниссаггийаваттхум̣ аниссаджджитва̄ парибхун̃джанто парибхогена а̄паджджати на̄ма. пан̃ча̄хикам̣ сан̇гха̄т̣ича̄рам̣ атикка̄майама̄на̄ апарибхогена а̄паджджати на̄ма. сахага̄расеййам̣ раттим̣ а̄паджджати на̄ма, но дива̄, два̄рам̣ асам̣варитва̄ пат̣исаллӣйанто дива̄ а̄паджджати, но раттим̣. екараттачха̄раттасатта̄хадаса̄хама̄са̄тиккамесу вуттаа̄паттим̣ а̄паджджанто арун̣угге а̄паджджати на̄ма, пава̄ретва̄ бхун̃джанто на арун̣угге а̄паджджати на̄ма.
бхӯтага̄ман̃чева ан̇гаджа̄тан̃ча чхинданто чхинданто а̄паджджати на̄ма, кесе ва̄ накхе ва̄ на чхинданто на чхинданто а̄паджджати на̄ма. а̄паттим̣ чха̄денто чха̄денто а̄паджджати на̄ма, ‘‘тин̣ена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ пат̣иччха̄детва̄ а̄гантаббам̣, натвева наггена а̄гантаббам̣, йо а̄гаччхеййа а̄патти дуккат̣асса̄’’ти имам̣ пана а̄паттим̣ на чха̄денто а̄паджджати на̄ма. кусачӣра̄дӣни дха̄ренто дха̄ренто а̄паджджати на̄ма, ‘‘айам̣ те бхиккху патто йа̄ва бхедана̄йа дха̄ретаббо’’ти имам̣ а̄паттим̣ на дха̄ренто а̄паджджати на̄ма.
‘‘аттана̄ ва̄ атта̄нам̣ на̄на̄сам̣ва̄сакам̣ каротӣ’’ти екасӣма̄йам̣ двӣсу сан̇гхесу нисиннесу екасмим̣ паккхе нисӣдитва̄ парапаккхасса ладдхим̣ ган̣ханто йасмим̣ паккхе нисинно тесам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ на̄на̄сам̣ва̄сакам̣ кароти на̄ма. йесам̣ сантике нисинно тесам̣ ган̣апӯрако хутва̄ каммам̣ копети, итаресам̣ хаттхапа̄сам̣ ана̄гататта̄. сама̄насам̣ва̄сакепи есева найо. йесан̃хи со ладдхим̣ рочети, тесам̣ сама̄насам̣ва̄сако хоти, итаресам̣ на̄на̄сам̣ва̄сако. сатта а̄паттийо сатта а̄паттиккхандха̄ти а̄паджджитаббато а̄паттийо, ра̄сат̣т̣хена кхандха̄ти евам̣ двейева на̄ма̄ни хонтӣти на̄мавасена дукам̣ дасситам̣. каммена ва̄ сала̄кагга̄хена ва̄ти еттха уддесо чева камман̃ча екам̣, воха̄ро чева анусса̄вана̄ ча сала̄кагга̄хо ча екам̣, воха̄ра̄нусса̄ванасала̄кагга̄ха̄ пуббабха̄га̄, камман̃чева уддесо ча пама̄н̣ам̣.
аддха̄нахӣно на̄ма ӯнавӣсативассо. ан̇гахӣно на̄ма хаттхаччхинна̄дибхедо. ваттхувипанно на̄ма пан̣д̣ако тираччха̄нагато убхатобйан̃джанако ча. авасеса̄ тхеййасам̣ва̄сака̄дайо ат̣т̣ха абхаббапуггала̄ каран̣адуккат̣ака̄ на̄ма. дуккат̣акирийа̄ дуккат̣акамма̄, имасмим̣йева аттабха̄ве катена аттано каммена абхаббат̣т̣ха̄нам̣ патта̄ти аттхо. апарипӯро на̄ма апарипун̣н̣апаттачӣваро. но ча йа̄чати на̄ма упасампадам̣ на йа̄чати. аладжджисса ча ба̄ласса ча̄ти аладжджӣ сачепи тепит̣ако хоти, ба̄ло ча сачепи сат̣т̣хивассо хоти, убхопи нисса̄йа на ваттхаббам̣. ба̄ласса ча ладжджисса ча̄ти еттха ба̄ласса ‘‘твам̣ ниссайам̣ ган̣ха̄’’ти а̄н̣а̄йапи ниссайо да̄таббо, ладжджисса пана йа̄чантассева. са̄тиса̄ранти садосам̣; йам̣ аджджха̄чаранто а̄паттим̣ а̄паджджати.
ка̄йена пат̣иккосана̄ на̄ма хаттхавика̄ра̄дӣхи пат̣иккосана̄. ка̄йена пат̣иджа̄на̄тӣти хаттхавика̄ра̄дӣхи пат̣иджа̄на̄ти. упагха̄тика̄ на̄ма упагха̄та̄. сиккхӯпагха̄тика̄ на̄ма сиккхӯпагха̄то. бхогӯпагха̄тика̄ на̄ма парибхогӯпагха̄то, таттха тиссо сиккха̄ асиккхато сиккхӯпагха̄тика̄ти ведитабба̄. сан̇гхикам̣ ва̄ пуггаликам̣ ва̄ дуппарибхогам̣ бхун̃джато бхогӯпагха̄тика̄ти ведитабба̄. две венайика̄ти две аттха̄ винайасиддха̄. пан̃н̃аттам̣ на̄ма сакале винайапит̣аке каппийа̄каппийавасена пан̃н̃аттам̣. пан̃н̃атта̄нуломам̣ на̄ма чатӯсу маха̄падесесу дат̣т̣хаббам̣. сетугха̄тоти паччайагха̄то; йена читтена акаппийам̣ кареййа, тасса читтасса̄пи ануппа̄дананти аттхо. маттака̄рита̄ти матта̄йа пама̄н̣ена каран̣ам̣; пама̄н̣е т̣ха̄нанти аттхо. ка̄йена а̄паджджатӣти ка̄йадва̄рикам̣ ка̄йена а̄паджджати; вачӣдва̄рикам̣ ва̄ча̄йа. ка̄йена вут̣т̣ха̄тӣти тин̣аваттха̄ракасаматхе вина̄пи десана̄йа ка̄йенева вут̣т̣ха̄ти; десетва̄ вут̣т̣хаханто пана ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. аббхантарапарибхого на̄ма аджджхохаран̣апарибхого. ба̄хирапарибхого на̄ма сӣсамаккхана̄ди.
ана̄гатам̣ бха̄рам̣ вахатӣти атхерова сама̄но тхерехи вахитаббам̣ бӣджанага̄хадхаммаджджхесана̄дибха̄рам̣ вахати; там̣ ниттхаритум̣ вӣрийам̣ а̄рабхати. а̄гатам̣ бха̄рам̣ на вахатӣти тхеро тхеракиччам̣ на кароти, ‘‘ануджа̄на̄ми бхиккхаве тхерена бхиккхуна̄ са̄мам̣ ва̄ дхаммам̣ бха̄ситум̣, парам̣ ва̄ аджджхеситум̣, ануджа̄на̄ми бхиккхаве тхера̄дхеййам̣ па̄тимоккха’’нти евама̄ди саббам̣ париха̄петӣти аттхо. на куккучча̄йитаббам̣ куккучча̄йатӣти на куккучча̄йитаббам̣ куккучча̄йитва̄ кароти. куккучча̄йитаббам̣ на куккучча̄йатӣти куккучча̄йитаббам̣ на куккучча̄йитва̄ кароти. етесам̣ двиннам̣ дива̄ ча ратто ча а̄сава̄ вад̣д̣хантӣти аттхо. анантарадукепи вуттапат̣ипаккхавасена аттхо ведитаббо. сесам̣ таттха таттха вуттанайатта̄ утта̄намева̄ти.
дукава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
тикава̄раван̣н̣ана̄
323. тикесу аттха̄патти тит̣т̣ханте бхагавати а̄паджджатӣти аттхи а̄патти, йам̣ тит̣т̣ханте бхагавати а̄паджджатӣти аттхо. есева найо саббаттха. таттха лохитуппа̄да̄паттим̣ тит̣т̣ханте а̄паджджати. ‘‘етарахи кхо пана̄нанда, бхиккхӯ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄вусова̄дена самуда̄чаранти, на во мамаччайена евам̣ самуда̄чаритаббам̣, навакена, а̄нанда, бхиккхуна̄ тхеро бхиккхӯ ‘бханте’ти ва̄ ‘а̄йасма̄’ти ва̄ самуда̄чаритаббо’’ти вачанато тхерам̣ а̄вусова̄дена самуда̄чаран̣апаччайа̄ а̄паттим̣ париниббуте бхагавати а̄паджджати, но тит̣т̣ханте. има̄ две а̄паттийо т̣хапетва̄ авасеса̄ дхарантепи бхагавати а̄паджджати, париниббутепи.
пава̄ретва̄ анатириттам̣ бхун̃джанто а̄паттим̣ ка̄ле а̄паджджати но вика̄ле. вика̄лабходжана̄паттим̣ пана вика̄ле а̄паджджати но ка̄ле. авасеса̄ ка̄ле чева а̄паджджати вика̄ле ча. сахага̄расеййам̣ раттим̣ а̄паджджати, два̄рам̣ асам̣варитва̄ пат̣исаллӣйанам̣ дива̄. сеса̄ раттин̃чева дива̄ ча. ‘‘дасавассомхи атирекадасавассомхӣ’’ти ба̄ло абйатто парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто дасавассо а̄паджджати но ӯнадасавассо. ‘‘ахам̣ пан̣д̣ито бйатто’’ти наво ва̄ маджджхимо ва̄ парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто ӯнадасавассо а̄паджджати но дасавассо. сеса̄ дасавассо чева а̄паджджати ӯнадасавассо ча. ‘‘пан̃чавассомхӣ’’ти ба̄ло абйатто анисса̄йа васанто пан̃чавассо а̄паджджати. ‘‘ахам̣ пан̣д̣ито бйатто’’ти навако анисса̄йа васанто ӯнапан̃чавассо а̄паджджати. сесам̣ пан̃чавассо чева а̄паджджати ӯнапан̃чавассо ча. анупасампаннам̣ падасодхаммам̣ ва̄ченто, ма̄туга̄масса дхаммам̣ десенто еварӯпам̣ а̄паттим̣ кусалачитто а̄паджджати, па̄ра̄джика-суккависсат̣т̣хи-ка̄йасам̣сагга-дут̣т̣хулла-аттака̄мапа̄ричарийа-дут̣т̣хадоса-сан̇гхабхедапаха̄рада̄на-таласаттика̄дибхедам̣ акусалачитто а̄паджджати, асан̃чичча сахага̄расеййа̄дим̣ абйа̄катачитто а̄паджджати, йам̣ араха̄ва а̄паджджати, саббам̣ абйа̄катачиттова а̄паджджати, метхунадхамма̄дибхедама̄паттим̣ сукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати, дут̣т̣хадоса̄дибхедам̣ дуккхаведана̄саман̇гӣ, йам̣ сукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати, там̣йева маджджхатто хутва̄ а̄паджджанто адуккхамасукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати.
тайо пат̣иккхепа̄ти буддхасса бхагавато тайо пат̣иккхепа̄. чатӯсу паччайесу махиччхата̄ асантут̣т̣хита̄ килесасаллекханапат̣ипаттийа̄ агопа̄йана̄, име хи тайо дхамма̄ буддхена бхагавата̄ пат̣иккхитта̄. аппиччхата̄дайо пана тайо буддхена бхагавата̄ анун̃н̃а̄та̄, тена вуттам̣ ‘‘тайо анун̃н̃а̄та̄’’ти.
‘‘дасавассомхӣ’’ти парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто ‘‘пан̃чавассомхӣ’’ти ниссайам̣ аган̣ханто ба̄ло а̄паджджати но пан̣д̣ито, ӯнадасавассо ‘‘бйаттомхӣ’’ти бахуссутатта̄ парисам̣ упат̣т̣ха̄пенто ӯнапан̃чавассо ча ниссайам̣ аган̣ханто пан̣д̣ито а̄паджджати но ба̄ло; авасесам̣ пан̣д̣ито чева а̄паджджати ба̄ло ча. вассам̣ анупагаччханто ка̄л̣е а̄паджджати но джун̣хе; маха̄пава̄ран̣а̄йа аппава̄ренто джун̣хе а̄паджджати но ка̄л̣е; авасесам̣ ка̄л̣е чева а̄паджджати джун̣хе ча. вассӯпагаманам̣ ка̄л̣е каппати но джун̣хе; маха̄пава̄ран̣а̄йа пава̄ран̣а̄ джун̣хе каппати но ка̄л̣е; сесам̣ анун̃н̃а̄такам̣ ка̄л̣е чева каппати джун̣хе ча.
каттикапун̣н̣ама̄сийа̄ паччхиме па̄т̣ипададивасе викаппетва̄ т̣хапитам̣ вассикаса̄т̣икам̣ нива̄сенто хеманте а̄паджджати. курундийам̣ пана ‘‘каттикапун̣н̣амадивасе апаччуддхаритва̄ хеманте а̄паджджатӣ’’ти вуттам̣, тампи сувуттам̣. ‘‘ча̄тума̄сам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ тато парам̣ викаппету’’нти хи вуттам̣. атирекама̄се сесе гимха̄не парийесанто атирекад̣д̣хама̄се сесе катва̄ нива̄сенто ча гимхе а̄паджджати на̄ма. сатийа̄ вассикаса̄т̣ика̄йа нагго ка̄йам̣ овасса̄пенто вассе а̄паджджати на̄ма. па̄рисуддхиупосатхам̣ ва̄ адхит̣т̣ха̄нупосатхам̣ ва̄ каронто сан̇гхо а̄паджджати. суттуддесан̃ча адхит̣т̣ха̄нупосатхан̃ча каронто ган̣о а̄паджджати. екако суттуддесам̣ па̄рисуддхиупосатхан̃ча каронто пуггало а̄паджджати. пава̄ран̣а̄йапи есева найо.
сан̇гхупосатхо ча сан̇гхапава̄ран̣а̄ ча сан̇гхассева каппати. ган̣упосатхо ча ган̣апава̄ран̣а̄ ча ган̣ассева каппати. адхит̣т̣ха̄нупосатхо ча адхит̣т̣ха̄напава̄ран̣а̄ ча пуггалассева каппати. ‘‘па̄ра̄джикам̣ а̄панномхӣ’’тиа̄дӣни бхан̣анто ваттхум̣ чха̄дети на а̄паттим̣, ‘‘метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исеви’’нтиа̄дӣни бхан̣анто а̄паттим̣ чха̄дети но ваттхум̣, йо нева ваттхум̣ на а̄паттим̣ а̄рочети, айам̣ ваттхун̃чева чха̄дети а̄паттин̃ча.
пат̣иччха̄детӣти пат̣иччха̄ди. джанта̄гхарамева пат̣иччха̄ди джанта̄гхарапат̣иччха̄ди. итара̄супи есева найо. два̄рам̣ пидахитва̄ антоджанта̄гхаре т̣хитена парикаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. удаке отин̣н̣ена̄пи етадева ват̣т̣ати. убхайаттха кха̄дитум̣ бхун̃джитум̣ ва̄ на ват̣т̣ати. ваттхапат̣иччха̄ди саббакаппийата̄йа пат̣иччханнена саббам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. вахантӣти йанти ниййанти; ниндам̣ ва̄ пат̣иккосам̣ ва̄ на лабханти. чандаман̣д̣алам̣ аббха̄махика̄дхӯмараджара̄хувимуттам̣ виват̣ам̣йева вирочати, на тесу ан̃н̃атарена пат̣иччханнам̣. татха̄ сӯрийаман̣д̣алам̣, дхаммавинайопи виваритва̄ вибхаджитва̄ десийама̄нова вирочати но пат̣иччханно.
ан̃н̃ена бхесаджджена каран̣ӣйена ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄пенто гила̄но а̄паджджати, на бхесаджджена каран̣ӣйена бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄пенто агила̄но а̄паджджати, авасесам̣ а̄паттим̣ гила̄но чева а̄паджджати агила̄но ча.
анто а̄паджджати но бахӣти анупакхаджджа сеййам̣ каппенто анто а̄паджджати но бахи, бахи а̄паджджати но антоти сан̇гхикам̣ ман̃ча̄дим̣ аджджхока̄се сантхаритва̄ паккаманто бахи а̄паджджати но анто, авасесам̣ пана анто чева а̄паджджати бахи ча. антосӣма̄йа̄ти а̄гантуко а̄гантукаваттам̣ адассетва̄ сачхаттупа̄хано виха̄рам̣ пависанто упача̄расӣмам̣ оккантаматтова а̄паджджати. бахисӣма̄йа̄ти гамико да̄рубхан̣д̣апат̣иса̄мана̄дигамикаваттам̣ апӯретва̄ паккаманто упача̄расӣмам̣ атиккантаматтова а̄паджджати. авасесам̣ антосӣма̄йа чева а̄паджджати бахисӣма̄йа ча. сати вуд̣д̣хатаре анаджджхит̣т̣хо дхаммам̣ бха̄санто сан̇гхамаджджхе а̄паджджати на̄ма. ган̣амаджджхепи пуггаласантикепи есева найо. ка̄йена вут̣т̣ха̄тӣти тин̣аваттха̄ракасаматхена вут̣т̣ха̄ти. ка̄йам̣ ача̄летва̄ ва̄ча̄йа десентасса ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. вачӣсампайуттам̣ ка̄йакирийам̣ катва̄ десентасса ка̄йена ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти на̄ма. сан̇гхамаджджхе десана̄га̄минӣпи вут̣т̣ха̄нага̄минӣпи вут̣т̣ха̄ти. ган̣апуггаламаджджхе пана десана̄га̄минӣйева вут̣т̣ха̄ти.
а̄га̄л̣ха̄йа четеййа̄ти а̄га̄л̣ха̄йа дал̣хабха̄ва̄йа четеййа; таджджанӣйакамма̄дикатасса ваттам̣ на пӯрайато иччхама̄но сан̇гхо уккхепанӣйакаммам̣ кареййа̄ти аттхо. аладжджӣ ча хоти ба̄ло ча апакататто ча̄ти еттха ба̄ло ‘‘айам̣ дхамма̄дхаммам̣ на джа̄на̄ти’’ апакататто ва̄ ‘‘а̄патта̄на̄паттим̣ на джа̄на̄тӣ’’ти на етта̄вата̄ каммам̣ ка̄таббам̣; ба̄лабха̄вамӯлакам̣ пана апакататтабха̄вамӯлакан̃ча а̄паттим̣ а̄паннасса каммам̣ ка̄таббанти аттхо. адхисӣле сӣлавипанно на̄ма две а̄паттиккхандхе а̄панно; а̄ча̄равипанно на̄ма пан̃ча а̄паттиккхандхе а̄панно; дит̣т̣хивипанно на̄ма антагга̄хика̄йа дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато. тесам̣ а̄паттим̣ апассанта̄нам̣ аппат̣икаронта̄нам̣ дит̣т̣хин̃ча аниссаджджанта̄нам̣йева каммам̣ ка̄таббам̣.
ка̄йико даво на̄ма па̄сака̄дӣхи джӯтакӣл̣ана̄дибхедо ана̄ча̄ро; ва̄часико даво на̄ма мукха̄ламбаракаран̣а̄дибхедо ана̄ча̄ро; ка̄йикава̄часико на̄ма наччанага̄йана̄дибхедо двӣхипи два̄рехи ана̄ча̄ро. ка̄йико ана̄ча̄ро на̄ма ка̄йадва̄ре пан̃н̃аттасиккха̄падавӣтиккамо; ва̄часико ана̄ча̄ро на̄ма вачӣдва̄ре пан̃н̃аттасиккха̄падавӣтиккамо; ка̄йикава̄часико на̄ма два̄радвайепи пан̃н̃аттасиккха̄падавӣтиккамо. ка̄йикена упагха̄тикена̄ти ка̄йадва̄ре пан̃н̃аттасса сиккха̄падасса асиккханена, йо хи там̣ на сиккхати, со нам̣ упагха̄тети, тасма̄ тасса там̣ асиккханам̣ ‘‘ка̄йикам̣ упагха̄тика’’нти вуччати. сесапададвайепи есева найо. ка̄йикена миччха̄джӣвена̄ти джан̇гхапесаника̄дина̄ ва̄ ган̣д̣апха̄лана̄дина̄ ва̄ веджджакаммена; ва̄часикена̄ти са̄санауггахан̣аа̄рочана̄дина̄; татийападам̣ убхайасампайогавасена вуттам̣.
алам̣ бхиккху ма̄ бхан̣д̣ананти алам̣ бхиккху ма̄ бхан̣д̣анам̣ кари, ма̄ калахам̣, ма̄ вива̄дам̣ карӣти аттхо. на вохаритаббанти на кин̃чи ваттаббам̣; вадатопи хи та̄дисасса вачанам̣ на сотаббам̣ ман̃н̃анти. на кисмин̃чи паччекат̣т̣ха̄нети кисмин̃чи бӣджанагга̄ха̄дике екасмимпи джет̣т̣хакат̣т̣ха̄не на т̣хапетабботи аттхо. ока̄сакаммам̣ ка̄рентасса̄ти ‘‘кароту а̄йасма̄ ока̄сам̣, ахам̣ там̣ ваттука̄мо’’ти евам̣ ока̄сам̣ ка̄рентасса. на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тунти ‘‘ким̣ твам̣ кариссасӣ’’ти ока̄со на ка̄таббо. савачанӣйам̣ на̄да̄таббанти вачанам̣ на а̄да̄таббам̣, вачанампи на сотаббам̣; йаттха гахетва̄ гантука̄мо хоти, на таттха гантаббанти аттхо.
тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно винайоти йам̣ со джа̄на̄ти, со тасса винайо на̄ма хоти; со на пуччхитабботи аттхо. ануйого на да̄табботи ‘‘идам̣ каппатӣ’’ти пуччхантасса пуччха̄йа ока̄со на да̄таббо, ‘‘ан̃н̃ам̣ пуччха̄’’ти ваттаббо. ити со нева пуччхитаббо на̄сса пуччха̄ сотабба̄ти аттхо. винайо на са̄каччха̄табботи винайапан̃хо на са̄каччхитаббо, каппийа̄каппийакатха̄ на сам̣сандетабба̄.
идамаппаха̄йа̄ти етам̣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃а̄та̄дикам̣ ладдхим̣ авиджахитва̄. суддхам̣ брахмача̄ринти кхӣн̣а̄савам̣ бхиккхум̣. ‘‘па̄табйатам̣ а̄паджджатӣ’’ти па̄табйабха̄вам̣ пат̣исеванам̣ а̄паджджати. ‘‘идамаппаха̄йа̄’’ти вачанато пана там̣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃а̄там̣ паха̄йа кхӣн̣а̄савам̣ ‘‘муса̄ майа̄ бхан̣итам̣, кхаматха ме’’ти кхама̄петва̄ ‘‘наттхи ка̄месу досо’’ти ладдхим̣ виджахитва̄ гативисодханам̣ кареййа. акусаламӯла̄нӣти акусала̄ни чева мӯла̄ни ча, акусала̄нам̣ ва̄ мӯла̄ни акусаламӯла̄ни. кусаламӯлесупи есева найо. дут̣т̣ху чарита̄ни вирӯпа̄ни ва̄ чарита̄ни дуччарита̄ни. сут̣т̣ху чарита̄ни сундара̄ни ва̄ чарита̄ни сучарита̄ни. ка̄йена каран̣абхӯтена катам̣ дуччаритам̣ ка̄йадуччаритам̣. еса найо саббаттха. сесам̣ таттха таттха вуттанайатта̄ утта̄намева̄ти.
тикава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чатуккава̄раван̣н̣ана̄
324. чатуккесу сакава̄ча̄йа а̄паджджати парава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти вачӣдва̄рикам̣ падасодхамма̄дибхедам̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ тин̣аваттха̄ракасаматхат̣т̣ха̄нам̣ гато парасса каммава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. парава̄ча̄йа а̄паджджати сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге парасса каммава̄ча̄йа а̄паджджати, пуггаласса сантике десенто сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. сакава̄ча̄йа а̄паджджати сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти вачӣдва̄рикам̣ падасодхамма̄дибхедам̣ а̄паттим̣ сакава̄ча̄йа а̄паджджати, десетва̄ вут̣т̣хахантопи сакава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. парава̄ча̄йа а̄паджджати парава̄ча̄йа вут̣т̣ха̄тӣти йа̄вататийакам̣ сан̇гха̄дисесам̣ парасса каммава̄ча̄йа а̄паджджати, вут̣т̣хахантопи парасса парива̄сакаммава̄ча̄дӣхи вут̣т̣ха̄ти. тато паресу ка̄йадва̄рикам̣ ка̄йена а̄паджджати, десенто ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. вачӣдва̄рикам̣ ва̄ча̄йа а̄паджджати, тин̣аваттха̄раке ка̄йена вут̣т̣ха̄ти. ка̄йадва̄рикам̣ ка̄йенаа̄паджджати, тамева тин̣аваттха̄раке ка̄йена вут̣т̣ха̄ти. вачӣдва̄рикам̣ ва̄ча̄йа а̄паджджати, тамева десенто ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. сан̇гхикаман̃часса аттано паччаттхаран̣ена анаттхарато ка̄йасампхусане ломаган̣ана̄йа а̄паджджитабба̄паттим̣ сахага̄расеййа̄паттин̃ча пасутто а̄паджджати, пабуджджхитва̄ пана а̄паннабха̄вам̣ н̃атва̄ десенто пат̣ибуддхо вут̣т̣ха̄ти. джагганто а̄паджджитва̄ пана тин̣аваттха̄ракасаматхат̣т̣ха̄не сайанто пат̣ибуддхо а̄паджджати пасутто вут̣т̣ха̄ти на̄ма. паччхимапададвайампи вутта̄нуса̄ренева ведитаббам̣.
ачиттака̄паттим̣ ачиттако а̄паджджати на̄ма. паччха̄ десенто сачиттако вут̣т̣ха̄ти. сачиттака̄паттим̣ сачиттако а̄паджджати на̄ма. тин̣аваттха̄ракат̣т̣ха̄не сайанто ачиттако вут̣т̣ха̄ти. сесапададвайампи вутта̄нуса̄ренева ведитаббам̣. йо сабха̄гам̣ а̄паттим̣ десети, айам̣ десана̄паччайа̄ дуккат̣ам̣ а̄паджджанто па̄читтийа̄дӣсу ан̃н̃атарам̣ десети, тан̃ча десенто дуккат̣ам̣ а̄паджджати. там̣ пана дуккат̣ам̣ а̄паджджанто па̄читтийа̄дито вут̣т̣ха̄ти. па̄читтийа̄дито ча вут̣т̣хаханто там̣ а̄паджджати. ити екасса пуггаласса екамева пайогам̣ сандха̄йа ‘‘а̄паттим̣ а̄паджджанто десетӣ’’ти идам̣ чатуккам̣ вуттанти ведитаббам̣.
каммачатукке па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагга̄паттим̣ каммена а̄паджджати, десенто акаммена вут̣т̣ха̄ти. виссат̣т̣хиа̄дикам̣ акаммена а̄паджджати, парива̄са̄дина̄ каммена вут̣т̣ха̄ти. саманубха̄санам̣ камменева а̄паджджати, каммена вут̣т̣ха̄ти. сесам̣ акаммена а̄паджджати,акамменавут̣т̣ха̄ти.
париккха̄рачатукке пат̣хамо сакапариккха̄ро, дутийо сан̇гхикова татийо четийасантако, чатуттхо гихипариккха̄ро. саче пана со паттачӣваранавакаммабхесаджджа̄нам̣ аттха̄йа а̄хат̣о хоти, ава̄пуран̣ам̣ да̄тум̣ анто т̣хапа̄петун̃ча ват̣т̣ати.
саммукха̄чатукке па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагга̄паттим̣ сан̇гхасса саммукха̄ а̄паджджати, вут̣т̣ха̄нака̄ле пана сан̇гхена киччам̣ наттхӣти параммукха̄ вут̣т̣ха̄ти. виссат̣т̣хиа̄дикам̣ параммукха̄ а̄паджджати, сан̇гхасса саммукха̄ вут̣т̣ха̄ти. саманубха̄санам̣ сан̇гхасса саммукха̄ ева а̄паджджати, саммукха̄ вут̣т̣ха̄ти. сесам̣ сампаджа̄намуса̄ва̄да̄дибхедам̣ параммукха̄ва а̄паджджати, параммукха̄ва вут̣т̣ха̄ти. аджа̄нантачатуккам̣ ачиттакачатуккасадисам̣.
лин̇гапа̄тубха̄вена̄ти сайитассева бхиккхусса ва̄ бхиккхунийа̄ ва̄ лин̇гапариватте джа̄те сахага̄расеййа̄патти хоти идамева там̣ пат̣ичча вуттам̣. убхиннампи пана аса̄дха̄ран̣а̄патти лин̇гапа̄тубха̄вена вут̣т̣ха̄ти. сахапат̣ила̄бхачатукке йасса бхиккхуно лин̇гам̣ париваттати, со саха лин̇гапат̣ила̄бхена пат̣хамам̣ уппаннавасена сет̣т̣хабха̄вена ча пуримам̣ пурисалин̇гам̣ джахати, паччхиме иттхилин̇ге патит̣т̣ха̄ти, пурисакуттапуриса̄ка̄ра̄дивасена паватта̄ ка̄йавачӣвин̃н̃аттийо пат̣иппассамбханти, бхиккхӯти ва̄ пурисоти ва̄ евам̣ паватта̄ пан̣н̣аттийо нируджджханти, йа̄ни бхиккхунӣхи аса̄дха̄ран̣а̄ни чхачатта̄лӣса сиккха̄пада̄ни техи ана̄паттийева хоти. дутийачатукке пана йасса̄ бхиккхунийа̄ лин̇гам̣ париваттати, са̄ паччха̄самуппаттийа̄ ва̄ хӣнабха̄вена ва̄ паччхиманти сан̇кхйам̣ гатам̣ иттхилин̇гам̣ джахати, вуттаппака̄рена пуриманти сан̇кхйам̣ гате пурисалин̇ге патит̣т̣ха̄ти. вуттавипарӣта̄ вин̃н̃аттийо пат̣иппассамбханти, бхиккхунӣти ва̄ иттхӣти ва̄ евам̣ паватта̄ пан̣н̣аттийопи нируджджханти, йа̄ни бхиккхӯхи аса̄дха̄ран̣а̄ни сатам̣ тим̣сан̃ча сиккха̄пада̄ни, техи ана̄паттийева хоти.
чатта̄ро са̄муккам̣са̄ти чатта̄ро маха̄падеса̄, те хи бхагавата̄ ануппанне ваттхумхи сайам̣ уккам̣ситва̄ уккхипитва̄ т̣хапитатта̄ ‘‘са̄муккам̣са̄’’ти вуччанти. парибхога̄ти аджджхохаран̣ӣйапарибхога̄, удакам̣ пана ака̄ликатта̄ аппат̣иггахитакам̣ ват̣т̣ати. йа̄вака̄лика̄дӣни аппат̣иггахитака̄ни аджджхохаритум̣ на ват̣т̣анти. чатта̄ри маха̄викат̣а̄ни ка̄лодиссатта̄ йатха̄вутте ка̄ле ват̣т̣анти. упа̄сако сӣлава̄ти пан̃ча ва̄ даса ва̄ сӣла̄ни гопайама̄но.
а̄гантука̄дичатукке сачхаттупа̄хано сасӣсам̣ па̄руто виха̄рам̣ пависанто таттха вичаранто ча а̄гантукова а̄паджджати, но а̄ва̄сико. а̄ва̄сикаваттам̣ акаронто пана а̄ва̄сико а̄паджджати, но а̄гантуко. сесам̣ ка̄йавачӣдва̄рикам̣ а̄паттим̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ а̄паттим̣ нева а̄гантуко а̄паджджати, но а̄ва̄сико. гамийачатуккепи гамийаваттам̣ апӯретва̄ гаччханто гамико а̄паджджати, но а̄ва̄сико. а̄ва̄сикаваттам̣ акаронто пана а̄ва̄сико а̄паджджати, но гамико. сесам̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ убхопи на̄паджджанти. ваттхуна̄наттата̄дичатукке чатуннам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ваттхуна̄наттата̄ва хоти,наа̄паттина̄наттата̄. сабба̄пи хи са̄ па̄ра̄джика̄паттийева. сан̇гха̄дисеса̄дӣсупи есева найо. бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄йасам̣сагге бхиккхусса сан̇гха̄дисесо бхиккхунийа̄ па̄ра̄джиканти евам̣ а̄паттина̄наттата̄ва хоти, на ваттхуна̄наттата̄, убхиннампи хи ка̄йасам̣саггова ваттху. татха̄ ‘‘ласун̣аккха̄дане бхиккхунийа̄ па̄читтийам̣, бхиккхусса дуккат̣а’’нти евама̄дина̄петтха найена йоджана̄ ведитабба̄. чатуннам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ терасахи сан̇гха̄дисесехи саддхим̣ ваттхуна̄наттата̄ чева а̄паттина̄наттата̄ ча. евам̣ сан̇гха̄дисеса̄дӣнам̣ анийата̄дӣхи. а̄дито пат̣т̣ха̄йа чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни екато а̄паджджанта̄нам̣ бхиккхубхиккхунӣнам̣ нева ваттхуна̄наттата̄ но а̄паттина̄наттата̄. висум̣ а̄паджджантесупи сеса̄ са̄дха̄ран̣а̄паттийо а̄паджджантесупи есева найо.
ваттхусабха̄га̄дичатукке бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча ка̄йасам̣сагге ваттхусабха̄гата̄, но а̄паттисабха̄гата̄, чатӯсу па̄ра̄джикесу а̄паттисабха̄гата̄, но ваттхусабха̄гата̄. еса найо сан̇гха̄дисеса̄дӣсу. бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча чатӯсу па̄ра̄джикесу ваттхусабха̄гата̄ чева а̄паттисабха̄гата̄ ча. еса найо сабба̄су са̄дха̄ран̣а̄паттӣсу. аса̄дха̄ран̣а̄паттийам̣ нева ваттхусабха̄гата̄ но а̄паттисабха̄гата̄. йо хи пуримачатукке пат̣хамо пан̃хо, со идха дутийо; йо ча таттха дутийо, со идха пат̣хамо. татийачатуттхесу на̄на̄каран̣ам̣ наттхи.
упаджджха̄йачатукке саддхивиха̄рикасса упаджджха̄йена каттаббаваттасса акаран̣е а̄паттим̣ упаджджха̄йо а̄паджджати, но саддхивиха̄рико упаджджха̄йасса каттаббаваттам̣ акаронто саддхивиха̄рико а̄паджджати, но упаджджха̄йо; сесам̣ убхопи а̄паджджанти, аса̄дха̄ран̣ам̣ убхопи на̄паджджанти. а̄чарийачатуккепи есева найо.
а̄дийантачатукке па̄дам̣ ва̄ атирекапа̄дам̣ ва̄ сахаттха̄ а̄дийанто гарукам̣ а̄паджджати, ӯнакапа̄дам̣ ган̣ха̄хӣти а̄н̣аттийа̄ ан̃н̃ам̣ пайодженто лахукам̣ а̄паджджати. етена найена сесападаттайам̣ ведитаббам̣.
абхива̄дана̄рахачатукке бхиккхунӣнам̣ та̄ва бхаттагге навамабхиккхунито пат̣т̣ха̄йа упаджджха̄йа̄пи абхива̄дана̄раха̄ но паччут̣т̣ха̄на̄раха̄. ависесена ча виппакатабходжанасса бхиккхусса йо кочи вуд̣д̣хатаро. сат̣т̣хивассасса̄пи па̄рива̄сикасса самӣпагато тадахупасампаннопи паччут̣т̣ха̄на̄рахо но абхива̄дана̄рахо. аппат̣иккхиттесу т̣ха̄несу вуд̣д̣хо навакасса абхива̄дана̄рахо чева паччут̣т̣ха̄на̄рахо ча. навако пана вуд̣д̣хасса нева абхива̄дана̄рахо на паччут̣т̣ха̄на̄рахо. а̄сана̄рахачатуккасса пат̣хамападам̣ пуримачатукке дутийападена, дутийападан̃ча пат̣хамападена аттхато садисам̣.
ка̄лачатукке пава̄ретва̄ бхун̃джанто ка̄ле а̄паджджати но вика̄ле, вика̄лабходжана̄паттим̣ вика̄ле а̄паджджати но ка̄ле, сесам̣ ка̄ле чева а̄паджджати вика̄ле ча, аса̄дха̄ран̣ам̣ нева ка̄ле но вика̄ле. пат̣иггахитачатукке пуребхаттам̣ пат̣иггахита̄мисам̣ ка̄ле каппати но вика̄ле. па̄накам̣ вика̄ле каппати, пунадивасамхи но ка̄ле. сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикам̣ ка̄ле чева каппати вика̄ле ча. аттано аттано ка̄ла̄тӣтам̣ йа̄вака̄лика̄диттайам̣ акаппийамам̣сам̣ уггахитакамаппат̣иггахитакан̃ча нева ка̄ле каппати но вика̄ле.