1. ласун̣авагго

1. пат̣хамаласун̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄

тим̣сака̄нантарам̣ дхамма̄, чхасат̣т̣хисатасан̇гаха̄;

сан̇гӣта̄ йе айам̣ да̄ни, хоти тесампи ван̣н̣ана̄.

793. таттха ласун̣аваггасса та̄ва пат̣хамасиккха̄паде – две тайо бхан̣д̣икети две ва̄ тайо ва̄ пот̣т̣алике; сампун̣н̣амин̃джа̄наметам̣ адхивачанам̣. на маттам̣ джа̄нитва̄ти пама̄н̣ам̣ аджа̄нитва̄ кхеттапа̄ласса ва̄рентасса бахум̣ ласун̣ам̣ хара̄песи.

ан̃н̃атарам̣ хам̣сайонинти суван̣н̣ахам̣сайоним̣. со та̄сам̣ екеканти со хам̣со джа̄тиссаро ахоси, атха пуббасинехена а̄гантва̄ та̄сам̣ екекам̣ паттам̣ дети, там̣ та̄паната̄ланаччхеданаккхамам̣ суван̣н̣амева хоти.

795. ма̄гадхаканти магадхесу джа̄там̣. магадхарат̣т̣хе джа̄таласун̣амева хи идха ласун̣анти адхиппетам̣, тампи бхан̣д̣икаласун̣амева, на екадвитимин̃джакам̣. курундийам̣ пана джа̄тадесам̣ аватва̄ ‘‘ма̄гадхакам̣ на̄ма бхан̣д̣икаласун̣а’’нти вуттам̣. аджджхоха̄ре аджджхоха̄рети еттха саче две тайо бхан̣д̣ике екатойева сан̇кха̄дитва̄ аджджхохарати, екам̣ па̄читтийам̣. бхиндитва̄ екекам̣ мин̃джам̣ кха̄дантийа̄ пана пайогаган̣ана̄йа па̄читтийа̄нӣти.

797. палан̣д̣ука̄дӣнам̣ ван̣н̣ена ва̄ мин̃джа̄йа ва̄ на̄наттам̣ ведитаббам̣ – ван̣н̣ена та̄ва палан̣д̣уко пан̣д̣уван̣н̣о хоти. бхан̃джанако лохитаван̣н̣о. харитако харитапан̣н̣аван̣н̣о. мин̃джа̄йа пана палан̣д̣укасса ека̄ мин̃джа̄ хоти, бхан̃джанакасса две, харитакасса тиссо. ча̄паласун̣о амин̃джако, ан̇кураматтамева хи тасса хоти. маха̄паччарийа̄дӣсу пана ‘‘палан̣д̣укасса тӣн̣и мин̃джа̄ни, бхан̃джанакасса две, харитакасса ека’’нти вуттам̣. ете палан̣д̣ука̄дайо сабха̄венева ват̣т̣анти. сӯпасампа̄ка̄дӣсу пана ма̄гадхакампи ват̣т̣ати. тан̃хи паччама̄несу муггасӯпа̄дӣсу ва̄ маччхамам̣савикатийа̄ ва̄ тела̄дӣсу ва̄ бадараса̄л̣ава̄дӣсу ва̄ амбиласа̄ка̄дӣсу ва̄ уттарибхан̇гесу ва̄ йаттха каттхачи антамасо йа̄губхаттепи паккхипитум̣ ват̣т̣ати. сесаметтха утта̄намева.

ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

ласун̣асиккха̄падам̣ пат̣хамам̣.

2. дутийасиккха̄падаван̣н̣ана̄

799. дутийе – самба̄дхети пат̣иччханнока̄се. тасса вибха̄гадассанаттхам̣ пана ‘‘убхо упакаччхака̄ муттакаран̣а’’нти вуттам̣. екампи ломанти каттарийа̄ ва̄ сан̣д̣а̄сакена ва̄ кхурена ва̄ йена кеначи екапайогена ва̄ на̄на̄пайогена ва̄ екам̣ ва̄ бахӯни ва̄ сам̣хара̄пентийа̄ пайогаган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни, на ломаган̣ана̄йа.

801. а̄ба̄дхапаччайа̄ти кан̣д̣укаччхуа̄диа̄ба̄дхапаччайа̄ сам̣хара̄пентийа̄ ана̄патти. сесам̣ утта̄намева. чатусамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йато ка̄йава̄чато ка̄йачиттато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

дутийасиккха̄падам̣.

3. татийасиккха̄падаван̣н̣ана̄

803-4. татийе – талагха̄такети муттакаран̣аталагха̄тане. антамасо уппалапаттена̄пӣти еттха паттам̣ та̄ва махантам̣, кесарена̄пи паха̄рам̣ дентийа̄ а̄паттийева.

805. а̄ба̄дхапаччайа̄ти ган̣д̣ам̣ ва̄ ван̣ам̣ ва̄ пахаритум̣ ват̣т̣ати. сесам̣ утта̄намева. пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.

татийасиккха̄падам̣.

4. чатуттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄

806. чатуттхе – пура̄н̣ара̄джородха̄ти пура̄н̣е гихибха̄ве ран̃н̃о ородха̄. чира̄чирам̣ гаччхатӣти чирена чирена гаччхати. дха̄ретха̄ти саккотха. кассидам̣ камманти вутте ана̄рочитепи ета̄ майи а̄сан̇кам̣ кариссантӣти ман̃н̃ама̄на̄ евама̄ха – ‘‘майхидам̣ камма’’нти.

807. джатумат̣т̣хакети джатуна̄ кате мат̣т̣хадан̣д̣аке. ваттхувасеневетам̣ вуттам̣, йам̣кин̃чи пана дан̣д̣акам̣ павесентийа̄ а̄паттийева. тена̄ха – ‘‘антамасо уппалапаттампи муттакаран̣ам̣ павесетӣ’’ти. етампи ча атимахантам̣, кесараматтампи пана павесентийа̄ а̄патти ева. сесам̣ утта̄намева. самут̣т̣ха̄на̄дӣни талагха̄таке вуттасадиса̄нева̄ти.

чатуттхасиккха̄падам̣.

5. пан̃чамасиккха̄падаван̣н̣ана̄

810. пан̃чаме – атигамбхӣрам̣ удакасуддхикам̣ а̄дийантӣти атианто павесетва̄ удакена дхованам̣ курума̄на̄.

812. кесаггаматтампи атикка̄метӣти виттха̄рато татийам̣ ва̄ чатуттхам̣ ва̄ ан̇гулам̣ гамбхӣрато двиннам̣ пабба̄нам̣ упари кесаггаматтампи павесентийа̄ па̄читтийанти аттхо. вуттан̃хетам̣ маха̄паччарийам̣ – ‘‘екисса̄ ан̇гулийа̄ тӣн̣и пабба̄ни а̄да̄тум̣ на лабхати, тин̣н̣ам̣ ва̄ чатуннам̣ ва̄ екекампи паббам̣ а̄да̄тум̣ на лабхатӣ’’ти. сесам̣ утта̄намева. самут̣т̣ха̄на̄дӣнипи талагха̄таке вуттасадиса̄нева̄ти.

пан̃чамасиккха̄падам̣.

6. чхат̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄

815. чхат̣т̣хе – бхаттависсагганти бхаттакиччам̣. па̄нӣйена ча видхӯпанена ча упатит̣т̣хитва̄ти екена хаттхена па̄нӣйатха̄лакам̣ екена бӣджаним̣ гахетва̄ бӣджама̄на̄ самӣпе т̣хатва̄ти аттхо. ачча̄вадатӣти пуббепи тумхе евам̣ бхун̃джатха, ахам̣ евам̣ упат̣т̣ха̄нам̣ каромӣ’’ти паббаджитача̄риттам̣ атиккамитва̄ гехасситакатхам̣ катхетӣти аттхо.

817. йам̣кин̃чи па̄нӣйанти суддхаудакам̣ ва̄ хоту, таккададхиматтхурасакхӣра̄дӣнам̣ ва̄ ан̃н̃атарам̣. йа̄ ка̄чи бӣджанӣти антамасо чӣваракан̣н̣опи. хаттхапа̄се тит̣т̣хати а̄патти па̄читтийасса̄ти идха т̣ха̄напаччайа̄ва па̄читтийам̣ вуттам̣. паха̄рапаччайа̄ пана кхандхаке дуккат̣ам̣ пан̃н̃аттам̣.

819. дети да̄петӣти па̄нӣйам̣ ва̄ сӯпа̄дим̣ ва̄ имам̣ пиватха, имина̄ бхун̃джатха̄ти дети; та̄лаван̣т̣ам̣ имина̄ бӣджанта̄ бхун̃джатха̄ти дети; ан̃н̃ена ва̄ убхайампи да̄пети, ана̄патти. анупасампаннам̣ а̄н̣а̄петӣти упатит̣т̣ханаттхам̣ са̄ман̣ерим̣ а̄н̣а̄пети, ана̄патти. сесам̣ утта̄намева.

ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

чхат̣т̣хасиккха̄падам̣.

7. саттамасиккха̄падаван̣н̣ана̄

822. саттаме – бхун̃джисса̄мӣти пат̣игган̣ха̄ти а̄патти дуккат̣асса̄ти идам̣ пайогадуккат̣ам̣ на̄ма, тасма̄ на кевалам̣ пат̣иггахан̣ейева хоти, пат̣игган̣хитва̄ пана аран̃н̃ато а̄харан̣епи суккха̄панепи ваддалидивасе бхаджджанаттха̄йа уддханасаджджанепи капалласаджджанепи даббисаджджанепи да̄рӯни а̄да̄йа аггикаран̣епи капалламхи дхан̃н̃апаккхипанепи даббийа̄ сан̇гхат̣т̣анесупи кот̣т̣анаттхам̣ удуккхаламусала̄дисаджджанесупи кот̣т̣анапаппхот̣анадхована̄дӣсупи йа̄ва мукхе т̣хапетва̄ аджджхохаран̣аттхам̣ дантехи сан̇кха̄дати, та̄ва саббапайогесу дуккат̣а̄ни, аджджхохаран̣ака̄ле пана аджджхохаран̣аган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни. еттха ча вин̃н̃атти чева бходжанан̃ча пама̄н̣ам̣. тасма̄ сайам̣ вин̃н̃а̄петва̄ ан̃н̃а̄йа бхаджджанакот̣т̣анапачана̄ни ка̄ра̄петва̄ бхун̃джантийа̄пи а̄патти. ан̃н̃а̄йа вин̃н̃а̄петва̄ сайам̣ бхаджджана̄дӣни катва̄ бхун̃джантийа̄пи а̄патти. маха̄паччарийам̣ пана вуттам̣ – ‘‘идам̣ а̄макадхан̃н̃ам̣ на̄ма ма̄тарампи вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джантийа̄ па̄читтийамева, авин̃н̃аттийа̄ ладдхам̣ сайам̣ бхаджджана̄дӣни катва̄ ва̄ ка̄ра̄петва̄ ва̄ бхун̃джантийа̄ дуккат̣ам̣. ан̃н̃а̄йа вин̃н̃аттийа̄ ладдхам̣ сайам̣ ва̄ бхаджджана̄дӣни катва̄ та̄йа ва̄ ка̄ра̄петва̄ ан̃н̃а̄йа ва̄ ка̄ра̄петва̄ бхун̃джантийа̄пи дуккат̣амева̄’’ти. пунапи вуттам̣ ‘‘ан̃н̃а̄йа вин̃н̃аттийа̄ ладдхам̣, сайам̣ бхаджджана̄дӣни катва̄ бхун̃джантийа̄ па̄читтийамева. бхаджджана̄дӣни ка̄ра̄петва̄ бхун̃джантийа̄ пана дуккат̣а’’нти. там̣ пубба̄паравируддхам̣ хоти, на хи бхаджджана̄дӣнам̣ каран̣е ва̄ ка̄ра̄пане ва̄ висесо аттхи. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘ан̃н̃а̄йа вин̃н̃аттам̣ бхун̃джантийа̄ дуккат̣а’’нти ависесена вуттам̣.

823. а̄ба̄дхапаччайа̄ти седакамма̄дӣнам̣ аттха̄йа дхан̃н̃авин̃н̃аттийа̄ ана̄патти. ‘‘авин̃н̃аттийа̄ лаббхама̄нам̣ пана навакамматтха̄йа сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. апаран̣н̣ам̣ вин̃н̃а̄петӣти т̣хапетва̄ сатта дхан̃н̃а̄ни муггама̄са̄дим̣ ва̄ ла̄букумбхан̣д̣а̄дим̣ ва̄ ан̃н̃ам̣ йам̣кин̃чи н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄не вин̃н̃а̄пентийа̄ ана̄патти. а̄макадхан̃н̃ам̣ пана н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄не на ват̣т̣ати. сесам̣ утта̄намева.

чатусамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йато ка̄йава̄чато ка̄йачиттато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

саттамасиккха̄падам̣.

8. ат̣т̣хамасиккха̄падаван̣н̣ана̄

824. ат̣т̣хаме – ниббит̣т̣хо ра̄джабхат̣о ран̃н̃о бхати кен̣и етена̄ти ниббит̣т̣хара̄джабхат̣о, екам̣ т̣ха̄нантарам̣ кен̣ийа̄ гахетва̄ тато ладдхаудайоти аттхо. тан̃н̃ева бхат̣апатхам̣ йа̄чисса̄мӣти ран̃н̃о кен̣им̣ датва̄ пуна там̣йева т̣ха̄нантарам̣ йа̄чисса̄мӣти чинтенто. парибха̄сӣти та̄ бхиккхунийо ‘‘ма̄ пуна евам̣ кариттха̄’’ти сантаджджеси.

826. сайам̣ чхад̣д̣етӣти чатта̄рипи ваттхӯни екапайогена чхад̣д̣ентийа̄ ека̄ва а̄патти, па̄т̣еккам̣ чхад̣д̣ентийа̄ ваттхуган̣ана̄йа а̄паттийо. а̄н̣аттийампи есева найо. дантакат̣т̣хачхад̣д̣анепи бхиккхунийа̄ па̄читтийамева. бхиккхусса саббаттха дуккат̣ам̣. сесам̣ утта̄намева.

чхасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийа̄кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

ат̣т̣хамасиккха̄падам̣.

9. навамасиккха̄падаван̣н̣ана̄

830-2. наваме – йам̣ манусса̄нам̣ упабхогапарибхогам̣ ропиманти кхеттам̣ ва̄ хоту на̄л̣икера̄диа̄ра̄мо ва̄, йаттха каттхачи ропимахаритат̣т̣ха̄не ета̄ни ваттхӯни чхад̣д̣ентийа̄ пуриманайенева а̄паттибхедо ведитаббо. кхетте ва̄ а̄ра̄ме ва̄ нисӣдитва̄ бхун̃джама̄на̄ уччхуа̄дӣни ва̄ кха̄дантӣ; гаччхама̄на̄ уччхит̣т̣ходакачалака̄дӣни харитат̣т̣ха̄не чхад̣д̣ети, антамасо удакам̣ пивитва̄ маттхакаччхиннана̄л̣икерампи чхад̣д̣ети, па̄читтийамева. бхиккхуно дуккат̣ам̣. каситат̣т̣ха̄не пана никкхиттабӣдже йа̄ва ан̇курам̣ на ут̣т̣хахати, та̄ва саббесам̣ дуккат̣ам̣. аниккхиттабӣджесу кхеттакон̣а̄дӣсу ва̄ асан̃джа̄таропимесу кхеттамарийа̄да̄дӣсу ва̄ чхад̣д̣етум̣ ват̣т̣ати. манусса̄нам̣ качаварачхад̣д̣анат̣т̣ха̄непи ват̣т̣ати. чхад̣д̣итакхеттети мануссесу сассам̣ уддхаритва̄ гатесу чхад̣д̣итакхеттам̣ на̄ма хоти, таттха ват̣т̣ати. йаттха пана ла̄йитампи пуббан̣н̣а̄ди пуна ут̣т̣хахиссатӣти раккханти, таттха йатха̄ваттхукамева. сесам̣ утта̄намева. чхасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийа̄кирийам̣…пе… тиведананти.

навамасиккха̄падам̣.

10. дасамасиккха̄падаван̣н̣ана̄

835. дасаме – йам̣кин̃чи наччанти нат̣а̄дайо ва̄ наччанту сон̣д̣а̄ ва̄, антамасо морасувамаккат̣а̄дайопи, саббампетам̣ наччамева. йам̣кин̃чи гӣтанти йам̣кин̃чи нат̣а̄дӣнам̣ ва̄ гӣтам̣ хоту, арийа̄нам̣ паринибба̄нака̄ле ратанаттайагун̣ӯпасам̣хитам̣ са̄дхукӣл̣итагӣтам̣ ва̄ асам̣йатабхиккхӯнам̣ дхаммабха̄н̣акагӣтам̣ ва̄, саббампетам̣ гӣтамева. йам̣кин̃чи ва̄дитанти тантибаддха̄дива̄данӣйабхан̣д̣ава̄дитам̣ ва̄ хоту, кут̣абхерива̄дитам̣ ва̄, антамасо удакабхерива̄дитампи, саббампетам̣ ва̄дитамева.

836. дассана̄йа гаччхати а̄патти дуккат̣асса̄ти падава̄раган̣ана̄йа а̄патти дуккат̣асса. йаттха т̣хита̄ пассати ва̄ сун̣а̄ти ва̄ти екапайогена олокентӣ пассати, тесам̣йева гӣтава̄дитам̣ сун̣а̄ти, екамева па̄читтийам̣. саче пана екам̣ дисам̣ олокетва̄ наччам̣ пассати, пуна ан̃н̃ато олокетва̄ га̄йанте пассати ан̃н̃ато ва̄денте, па̄т̣екка̄ а̄паттийо. бхиккхунӣ сайампи наччитум̣ ва̄ га̄йитум̣ ва̄ ва̄дитум̣ ва̄ на лабхати, ан̃н̃е ‘‘начча, га̄йа, ва̄дехӣ’’ти ваттумпи на лабхати. ‘‘четийасса упаха̄рам̣ детха, упа̄сака̄’’ти ваттумпи ‘‘тумха̄кам̣ четийасса упат̣т̣ха̄нам̣ карома̄’’ти вутте ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхитумпи на лабхати. саббаттха па̄читтийанти саббаат̣т̣хакатха̄су вуттам̣. бхиккхуно дуккат̣ам̣. ‘‘тумха̄кам̣ четийасса упат̣т̣ха̄нам̣ карома̄’’ти вутте пана ‘‘упат̣т̣ха̄накаран̣ам̣ на̄ма сундара’’нти ваттум̣ ват̣т̣ати.

837. а̄ра̄ме т̣хита̄ти а̄ра̄ме т̣хатва̄ антара̄ра̄ме ва̄ бахиа̄ра̄ме ва̄ начча̄дӣни пассати ва̄ сун̣а̄ти ва̄, ана̄патти. сати каран̣ӣйети сала̄кабхатта̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа ан̃н̃ена ва̄ кеначи каран̣ӣйена гантва̄ гатат̣т̣ха̄не пассати ва̄ сун̣а̄ти ва̄, ана̄патти. а̄пада̄сӯти та̄дисена упаддавена упаддута̄ самаджджат̣т̣ха̄нам̣ пависати, евам̣ пависитва̄ пассантийа̄ ва̄ сун̣антийа̄ ва̄ ана̄патти. сесам̣ утта̄намева.

ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.

дасамасиккха̄падам̣.

ласун̣авагго пат̣хамо.