1. па̄ра̄джикакан̣д̣ам̣ (бхиккхунӣвибхан̇гаван̣н̣ана̄)
йо бхиккхӯнам̣ вибхан̇гасса, сан̇гахито анантарам̣;
бхиккхунӣнам̣ вибхан̇гасса, тасса сам̣ван̣н̣ана̄ккамо.
патто йато тато тасса, апуббападаван̣н̣анам̣;
ка̄тум̣ па̄ра̄джике та̄ва, хоти сам̣ван̣н̣ана̄ айам̣.
1. пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
656. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… са̄л̣хо мига̄ранатта̄ти еттха са̄л̣хоти тасса на̄мам̣; мига̄рама̄туйа̄ пана натта̄ хоти, тена вуттам̣ – ‘‘мига̄ранатта̄’’ти. навакаммиканти навакамма̄дхит̣т̣ха̄йикам̣. пан̣д̣ита̄ти пан̣д̣иччена саманна̄гата̄. бйатта̄ти веййаттикена саманна̄гата̄. медха̄винӣти па̄л̣иггахан̣е сатипуббан̇гама̄йа пан̃н̃а̄йа аттхаггахан̣е пан̃н̃а̄пуббан̇гама̄йа сатийа̄ саманна̄гата̄. даккха̄ти чхека̄; авираджджхитва̄ сӣгхам̣ каттаббака̄ринӣти аттхо. аналаса̄ти а̄ласийавирахита̄. татрупа̄йа̄йа̄ти тесу тесу каммесу упа̄йабхӯта̄йа. вӣмам̣са̄йа̄ти каттаббакаммупапариккха̄йа. саманна̄гата̄ти сампайутта̄. алам̣ ка̄тунти саматтха̄ там̣ там̣ каммам̣ ка̄тум̣. алам̣ сам̣видха̄тунти еван̃ча еван̃ча идам̣ хотӯти евам̣ сам̣видахитумпи саматтха̄. ката̄катам̣ джа̄нитунти катан̃ча акатан̃ча джа̄нитум̣. тети те убхо; са̄ ча сундарӣнанда̄ со ча са̄л̣хоти аттхо. бхаттаггети паривесанат̣т̣ха̄не. никӯт̣ети кон̣асадисам̣ катва̄ дассите гамбхӣре. виссаро ме бхависсатӣти вирӯпо ме саро бхависсати; виппака̄расаддо бхависсатӣти аттхо. патима̄нентӣти апеккхама̄на̄. кйа̄ханти ким̣ ахам̣. джара̄дуббала̄ти джара̄йа дуббала̄. чаран̣агила̄на̄ти па̄дарогена саманна̄гата̄.
657-8. авассута̄ти ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄; тинта̄ килинна̄ти аттхо. падабха̄джане панасса тамева ра̄гам̣ гахетва̄ ‘‘са̄ратта̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха са̄ратта̄ти ваттхам̣ вийа ран̇гаджа̄тена ка̄йасам̣саггара̄гена сут̣т̣ху ратта̄. апеккхаватӣти тассева ра̄гасса васена тасмим̣ пурисе паватта̄йа апеккха̄йа саманна̄гата̄. пат̣ибаддхачитта̄ти тена ра̄гена тасмим̣ пурисе бандхитва̄ т̣хапитачитта̄ вийа. еса найо дутийападавибхан̇гепи. пурисапуггаласса̄ти пурисасан̇кха̄тасса пуггаласса. адхаккхаканти аккхака̄нам̣ адхо. уббхаджа̄н̣уман̣д̣аланти джа̄н̣уман̣д̣ала̄нам̣ упари. падабха̄джане пана падапат̣ипа̄т̣ийа̄ ева ‘‘хет̣т̣хаккхакам̣ упариджа̄н̣уман̣д̣ала’’нти вуттам̣. еттха ча уббхакаппарампи уббхаджа̄н̣уман̣д̣аленева сан̇гахитам̣. сесам̣ маха̄вибхан̇ге вуттанайенева ведитаббам̣. пурима̄йо упа̄да̄йа̄ти са̄дха̄ран̣апа̄ра̄джикехи па̄ра̄джика̄йо чатассо упа̄да̄йа̄ти аттхо. уббхаджа̄н̣уман̣д̣алика̄ти идам̣ пана имисса̄ па̄ра̄джика̄йа на̄маматтам̣, тасма̄ падабха̄джане на вича̄ритам̣.
659. евам̣ уддит̣т̣хасиккха̄падам̣ пада̄нуккамена вибхаджитва̄ ида̄ни авассута̄дибхедена а̄паттибхедам̣ дассетум̣ ‘‘убхатоавассуте’’тиа̄дима̄ха. таттха убхатоавассутети убхатоавассаве; бхиккхунийа̄ чева пурисасса ча ка̄йасам̣саггара̄гена авассутабха̄ве сатӣти аттхо. ка̄йена ка̄йам̣ а̄масатӣти бхиккхунӣ йатха̄париччхиннена ка̄йена пурисасса йам̣кин̃чи ка̄йам̣ пурисо ва̄ йена кеначи ка̄йена бхиккхунийа̄ йатха̄париччхиннам̣ ка̄йам̣ а̄масати, убхайатха̄пи бхиккхунийа̄ па̄ра̄джикам̣. ка̄йена ка̄йапат̣ибаддханти вуттаппака̄ренева аттано ка̄йена пурисасса ка̄йапат̣ибаддхам̣. а̄масатӣти еттха сайам̣ ва̄ а̄масату, тасса ва̄ а̄масанам̣ са̄дийату, тхуллаччайамева. ка̄йапат̣ибаддхена ка̄йанти аттано вуттаппака̄рака̄йапат̣ибаддхена пурисасса ка̄йам̣. а̄масатӣти идха̄пи сайам̣ ва̄ а̄масату, тасса ва̄ а̄масанам̣ са̄дийату, тхуллаччайамева. авасесападесупи имина̄ва найена виниччхайо ведитаббо.
саче пана бхиккху чева бхиккхунӣ ча хоти, татра че бхиккхунӣ а̄масати, бхиккху ниччало хутва̄ читтена са̄дийати, бхиккху а̄паттийа̄ на ка̄ретаббо. саче бхиккху а̄масати, бхиккхунӣ ниччала̄ хутва̄ читтенева адхива̄сети, ка̄йан̇гам̣ ачопайама̄на̄пи па̄ра̄джикаккхетте па̄ра̄джикена, тхуллаччайаккхетте тхуллаччайена, дуккат̣аккхетте дуккат̣ена ка̄ретабба̄. касма̄? ‘‘ка̄йасам̣саггам̣ са̄дийеййа̄’’ти вуттатта̄. айам̣ ат̣т̣хакатха̄су виниччхайо. евам̣ пана сати кирийа̄самут̣т̣ха̄ната̄ на диссати, тасма̄ таббахуланайена са̄ вутта̄ти ведитабба̄.
660. уббхаккхаканти аккхака̄нам̣ упари. адходжа̄н̣уман̣д̣аланти джа̄н̣уман̣д̣ала̄нам̣ хет̣т̣ха̄. еттха ча адхокаппарампи адходжа̄н̣уман̣д̣аленева сан̇гахитам̣.
662. екатоавассутети еттха кин̃ча̄пи екатоти ависесена вуттам̣, татха̄пи бхиккхунийа̄ ева авассуте сати айам̣ а̄паттибхедо вуттоти ведитаббо.
татра̄йам̣ а̄дито пат̣т̣ха̄йа виниччхайо – бхиккхунӣ ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄, пурисопи татхева. адхаккхаке уббхаджа̄н̣уман̣д̣але ка̄йаппадесе ка̄йасам̣саггаса̄дийане сати бхиккхунийа̄ па̄ра̄джикам̣. бхиккхунийа̄ ка̄йасам̣саггара̄го, пурисасса метхунара̄го ва̄ гехасситапемам̣ ва̄ суддхачиттам̣ ва̄ хоту, тхуллаччайамева. бхиккхунийа̄ метхунара̄го, пурисасса ка̄йасам̣саггара̄го ва̄ метхунара̄го ва̄ гахесситапемам̣ ва̄ суддхачиттам̣ ва̄ хоту, дуккат̣ам̣. бхиккхунийа̄ гехасситапемам̣, пурисасса вуттесу чатӯсу йам̣ ва̄ там̣ ва̄ хоту, дуккат̣амева. бхиккхунийа̄ суддхачиттам̣, пурисасса вуттесу чатӯсу йам̣ ва̄ там̣ ва̄ хоту, ана̄патти.
саче пана бхиккху чева хоти бхиккхунӣ ча убхиннам̣ ка̄йасам̣саггара̄го, бхиккхусса сан̇гха̄дисесо, бхиккхунийа̄ па̄ра̄джикам̣. бхиккхунийа̄ ка̄йасам̣саггара̄го, бхиккхусса метхунара̄го ва̄ гехасситапемам̣ ва̄, бхиккхунийа̄ тхуллаччайам̣, бхиккхусса дуккат̣ам̣. убхиннам̣ метхунара̄го ва̄ гехасситапемам̣ ва̄, убхиннампи дуккат̣амева. йасса йаттха суддхачиттам̣, тасса таттха ана̄патти. убхиннампи суддхачиттам̣, убхиннампи ана̄патти.
663. ана̄патти асан̃чичча̄тиа̄дӣсу вираджджхитва̄ ва̄ а̄масантийа̄ ан̃н̃авихита̄йа ва̄ ‘‘айам̣ пурисо ва̄ иттхӣ ва̄’’ти аджа̄нантийа̄ ва̄ тена пхут̣т̣ха̄йапи там̣ пхассам̣ аса̄дийантийа̄ ва̄ а̄масанепи сати ана̄патти. сесам̣ саббаттха утта̄намева.
пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, двиведананти.
пат̣хамапа̄ра̄джикам̣.
2. дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
664. дутийе па̄ра̄джике – каччи но са̄ти каччи ну са̄. аван̣н̣оти агун̣о. акиттӣти нинда̄. айасоти парива̄равипатти; параммукхагараха̄ ва̄.
665. ваджджапат̣иччха̄дика̄ти идампи имисса̄ па̄ра̄джика̄йа на̄маматтамева, тасма̄ падабха̄джане на вича̄ритам̣. сесаметтха утта̄намева.
666. са̄ ва̄ а̄рочетӣти йа̄ па̄ра̄джикам̣ а̄панна̄, са̄ сайам̣ а̄рочети. ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ ан̃н̃атаранти бхиккхӯхи са̄дха̄ран̣а̄нам̣ чатуннам̣ аса̄дха̄ран̣а̄нан̃ча чатуннамева ан̃н̃атарам̣. идан̃ча па̄ра̄джикам̣ паччха̄ пан̃н̃аттам̣, тасма̄ ‘‘ат̣т̣ханна’’нти вибхан̇ге вуттам̣. пуримена пана саддхим̣ йугал̣атта̄ имасмим̣ ока̄се т̣хапитанти ведитаббам̣. дхурам̣ никкхиттаматтети дхуре никкхиттаматте. виттха̄ракатха̄ панеттха саппа̄н̣акаваггамхи дут̣т̣хулласиккха̄паде вуттанайенева ведитабба̄. татра хи па̄читтийам̣, идха па̄ра̄джиканти айамева висесо. сесам̣ та̄дисамева. ваджджапат̣иччха̄дика̄ти идампиимисса̄ па̄ра̄джика̄йа на̄маматтха̄мева, тасма̄ падабха̄джане на вича̄ритам̣. сесаметтха утта̄намева.
дхураниккхепасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄ча̄читтато самут̣т̣ха̄ти, акирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
дутийапа̄ра̄джикам̣.
3. татийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
669. татийе – дхаммена̄ти бхӯтена ваттхуна̄. винайена̄ти чодетва̄ са̄ретва̄. падабха̄джанам̣ панасса ‘‘йена дхаммена йена винайена уккхитто сууккхитто хотӣ’’ти имам̣адхиппа̄йаматтам̣ дассетум̣ вуттам̣. саттхуса̄санена̄ти н̃аттисампада̄йа чева ануса̄ванасампада̄йа ча. падабха̄джане панасса ‘‘джинаса̄санена буддхаса̄санена̄’’ти вевачанаматтамева вуттам̣. сан̇гхам̣ ва̄ ган̣ам̣ ва̄тиа̄дӣсу йена сан̇гхена каммам̣ катам̣, там̣ сан̇гхам̣ ва̄ таттха самбахулапуггаласан̇кха̄там̣ ган̣ам̣ ва̄, екапуггалам̣ ва̄ там̣ каммам̣ ва̄ на а̄дийати, на ануваттати, на таттха а̄дарам̣ джанетӣти аттхо. сама̄насам̣ва̄сака̄ бхиккхӯ вуччанти саха̄йа̄, со техи саддхим̣ наттхӣти еттха ‘‘екакаммам̣ екуддесо самасиккхата̄’’ти айам̣ та̄ва сам̣ва̄со; сама̄но сам̣ва̄со етесанти сама̄насам̣ва̄сака̄.еварӯпа̄ бхиккхӯ бхиккхусса тасмим̣ сам̣ва̄се саха айанабха̄вена саха̄йа̄ти вуччанти. ида̄ни йена сам̣ва̄сена те сама̄насам̣ва̄сака̄ти вутта̄, со сам̣ва̄со тасса уккхиттакасса техи саддхим̣ наттхи. йехи ча саддхим̣ тасса со сам̣ва̄со наттхи, на тена те бхиккхӯ аттано саха̄йа̄ ката̄ хонти. тасма̄ вуттам̣ ‘‘сама̄насам̣ва̄сака̄ бхиккхӯ вуччанти саха̄йа̄, со техи саддхим̣ наттхи, тена вуччати акатасаха̄йо’’ти. сесам̣ сан̇гхабхедасиккха̄пада̄дӣсу вуттанайатта̄ утта̄наттхамева.
саманубха̄санасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄ча̄читтато самут̣т̣ха̄ти, акирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
татийапа̄ра̄джикам̣.
4. чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
675. чатуттхе – авассута̄ти локасса̄дамиттасантхававасена ка̄йасам̣саггара̄гена авассута̄. дутийападепи есева найо. пурисапуггаласса хаттхаггахан̣ам̣ ва̄тиа̄дӣсу пана йам̣ пурисапуггалена хаттхе гахан̣ам̣ катам̣, там̣ пурисапуггаласса хаттхаггахан̣анти вуттам̣. есева найо сан̇гха̄т̣икан̣н̣аггахан̣епи. хаттхаггахан̣анти еттха ча хаттхаггахан̣ан̃ча ан̃н̃ампи апа̄ра̄джикаккхетте гахан̣ан̃ча екаджджхам̣ катва̄ хаттхаггахан̣анти вуттанти ведитаббам̣. теневасса падабха̄джане ‘‘хаттхаггахан̣ам̣ ва̄ са̄дийеййа̄ти хаттхо на̄ма каппарам̣ упа̄да̄йа йа̄ва агганакха̄, етасса асаддхаммасса пат̣исеванаттха̄йа уббхаккхакам̣ адходжа̄н̣уман̣д̣алам̣ гахан̣ам̣ са̄дийати, а̄патти тхуллаччайасса̄’’ти вуттам̣. еттха ча асаддхаммоти ка̄йасам̣сагго ведитаббо, на метхунадхаммо. на хи метхунасса са̄манта̄ тхуллаччайам̣ хоти. ‘‘вин̃н̃ӯ пат̣ибало ка̄йасам̣саггам̣ сама̄паджджитунти вачанампи четтха са̄дхакам̣.
‘‘тисситтхийо метхунам̣ там̣ на севе,
тайо пурисе тайо ча анарийапан̣д̣аке;
на ча̄чаре метхунам̣ бйан̃джанасмим̣,
чхеджджа̄ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄;
пан̃ха̄ меса̄ кусалехи чинтита̄’’ти. (пари. 481);
има̄йа парива̄ре вутта̄йа седамочакага̄тха̄йа вируджджхатӣти че? на; метхунадхаммасса пуббабха̄гатта̄. парива̄рейева хи ‘‘метхунадхаммасса пуббабха̄го джа̄нитаббо’’ти ‘‘ван̣н̣а̄ван̣н̣о ка̄йасам̣сагго дут̣т̣хуллава̄ча̄ аттака̄мапа̄ричарийа̄гамануппа̄дана’’нти евам̣ суккависсат̣т̣хиа̄дӣни пан̃ча сиккха̄пада̄ни метхунадхаммасса пуббабха̄готи вутта̄ни. тасма̄ ка̄йасам̣сагго метхунадхаммасса пуббабха̄гатта̄ паччайо хоти. ити чхеджджа̄ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄ти еттха имина̄ парийа̄йена аттхо ведитаббо. етенупа̄йена саббападесу виниччхайо ведитаббо. апича ‘‘сан̇кетам̣ ва̄ гаччхеййа̄’’ти етасса падабха̄джане ‘‘иттханна̄мам̣ а̄гаччха̄’’ти. евам̣на̄макам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччха̄ти аттхо.
676. ат̣т̣хамам̣ ваттхум̣ парипӯрентӣ ассаман̣ӣ хотӣти ануломато ва̄ пат̣иломато ва̄ екантарика̄йа ва̄ йена тена найена ат̣т̣хамам̣ ваттхум̣ парипӯрентӣйева ассаман̣ӣ хоти. йа̄ пана екам̣ ва̄ ваттхум̣ сатта ва̄ ваттхӯни сатаккхаттумпи пӯрети, нева ассаман̣ӣ хоти. а̄панна̄ а̄паттийо десетва̄ муччати. апичеттха ган̣анӯпика̄ а̄патти ведитабба̄. вуттан̃хетам̣ ‘‘аттха̄патти десита̄ ган̣анӯпика̄, аттха̄патти десита̄ на ган̣анӯпика̄’’ти. татра̄йам̣ виниччхайо – ида̄ни на̄паджджисса̄мӣти дхураниккхепам̣ катва̄ десита̄ ган̣анӯпика̄ деситаган̣анам̣ упети па̄ра̄джикасса ан̇гам̣ на хоти. тасма̄ йа̄ екам̣ а̄панна̄ дхураниккхепам̣ катва̄ десетва̄ пуна килесавасена а̄паджджати, пуна десети, евам̣ ат̣т̣ха ваттхӯни пӯрентӣпи па̄ра̄джика̄ на хоти. йа̄ пана а̄паджджитва̄ пунапи ан̃н̃ам̣ ваттхум̣ а̄паджджисса̄мӣти саусса̄ха̄ва десети, тасса̄ са̄ а̄патти наган̣анӯпика̄, десита̄пи адесита̄ хоти, деситаган̣анам̣ на гаччхати, па̄ра̄джикассева ан̇гам̣ хоти. ат̣т̣хаме ваттхумхи парипун̣н̣аматте па̄ра̄джика̄ хоти. сесам̣ утта̄намева̄ти.
дхураниккхепасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄ча̄читтато самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, двиведананти.
чатуттхапа̄ра̄джикам̣.
уддит̣т̣ха̄ кхо аййа̄йо ат̣т̣ха па̄ра̄джика̄ дхамма̄ти бхиккхӯ а̄раббха пан̃н̃атта̄ са̄дха̄ран̣а̄ чатта̄ро име ча чатта̄роти евам̣ па̄тимоккхуддесамаггена уддит̣т̣ха̄ кхо аййа̄йо ат̣т̣ха па̄ра̄джика̄ дхамма̄ти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. сесам̣ маха̄вибхан̇ге вуттанайамева̄ти.
самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа бхиккхунӣвибхан̇ге
па̄ра̄джикакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
па̄ра̄джикакан̣д̣ам̣ нит̣т̣хитам̣.