8. сахадхаммикавагго
1. сахадхаммикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
434. сахадхаммикаваггасса пат̣хамасиккха̄паде – етасмим̣ сиккха̄падети етасмим̣ сиккха̄паде йам̣ вуттам̣, там̣ на та̄ва сиккхисса̄ми. а̄патти па̄читтийасса̄ти еттха пана ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа а̄патти ведитабба̄. сиккхама̄нена бхиккхаве бхиккхуна̄ти ова̄дам̣ сираса̄ сампат̣иччхитва̄ сиккхитука̄менева хутва̄ а̄джа̄нитаббан̃чева пуччхитаббан̃ча упапариккхитаббан̃ча. сесаметтха дуббачасиккха̄паде вуттанайенева падаттхато ведитаббам̣. виниччхайато утта̄намева.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
сахадхаммикасиккха̄падам̣ пат̣хамам̣.
2. вилекханасиккха̄падаван̣н̣ана̄
438. дутийе – винайакатхам̣ катхетӣти винайакатха̄ на̄ма каппийа̄каппийаа̄патта̄на̄паттисам̣варапаха̄напат̣исам̣йуттакатха̄, там̣ катхети. винайасса ван̣н̣ам̣ бха̄сатӣти винайасса ван̣н̣о на̄ма пан̃чаннампи саттаннампи а̄паттиккхандха̄нам̣ васена ма̄тикам̣ никкхипитва̄ падабха̄джанена ван̣н̣ана̄, там̣ бха̄сати. винайапарийаттийа̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сатӣти винайам̣ парийа̄пун̣анта̄нам̣ винайапарийаттимӯлакам̣ ван̣н̣ам̣ гун̣ам̣ а̄нисам̣сам̣ бха̄сати. винайадхаро хи винайапарийаттимӯлаке пан̃ча̄нисам̣се чха̄нисам̣се сатта̄нисам̣се ат̣т̣ха̄нисам̣се нава̄нисам̣се даса̄нисам̣се ека̄даса̄нисам̣се ча лабхати те саббе бха̄сатӣти аттхо. катаме пан̃ча̄нисам̣се лабхатӣти? аттано сӣлаккхандхасугуттиа̄дике. вуттан̃хетам̣ –
‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄нисам̣са̄ винайадхаре пуггале – аттано сӣлаккхандхо сугутто хоти сураккхито, куккуччапаката̄нам̣ пат̣исаран̣ам̣ хоти, виса̄радо сан̇гхамаджджхе вохарати, паччаттхике сахадхаммена суниггахитам̣ нигган̣ха̄ти, саддхаммат̣т̣хитийа̄ пат̣ипанно хотӣ’’ти (пари. 325).
катхамасса аттано сӣлаккхандхо сугутто хоти сураккхито? идхекаччо бхиккху а̄паттим̣ а̄паджджанто чхаха̄ка̄рехи а̄паджджати – аладжджита̄, ан̃н̃а̄н̣ата̄, куккуччапакатата̄, акаппийе каппийасан̃н̃ита̄, каппийе акаппийасан̃н̃ита̄, сатисаммоса̄ти.
катхам̣ аладжджита̄йа а̄паттим̣ а̄паджджати? акаппийабха̄вам̣ джа̄нантойева маддитва̄ вӣтиккамам̣ кароти. вуттампи четам̣ –
‘‘сан̃чичча а̄паттим̣ а̄паджджати, а̄паттим̣ паригӯхати;
агатигаманан̃ча гаччхати, едисо вуччати аладжджипуггало’’ти. (пари. 359);
катхам̣ ан̃н̃а̄н̣ата̄йа а̄паджджати? ан̃н̃а̄н̣апуггало хи мандо момӯхо каттабба̄каттаббам̣ аджа̄нанто акаттаббам̣ кароти, каттаббам̣ вира̄дхети; евам̣ ан̃н̃а̄н̣ата̄йа а̄паджджати.
катхам̣ куккуччапакатата̄йа а̄паджджати? каппийа̄каппийам̣ нисса̄йа куккучче уппанне винайадхарам̣ пуччхитва̄ каппийан̃че каттаббам̣ сийа̄, акаппийан̃че на каттаббам̣, айам̣ пана ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти маддитва̄ вӣтиккаматийева; евам̣ куккуччапакатата̄йа а̄паджджати.
катхам̣ акаппийе каппийасан̃н̃ита̄йа а̄паджджати? аччхамам̣сам̣ сӯкарамам̣санти кха̄дати, дӣпимам̣сам̣ мигамам̣санти кха̄дати, акаппийабходжанам̣ каппийабходжананти бхун̃джати, вика̄ле ка̄ласан̃н̃а̄йа бхун̃джати, акаппийапа̄накам̣ каппийапа̄наканти пивати; евам̣ акаппийе каппийасан̃н̃ита̄йа а̄паджджати.
катхам̣ каппийе акаппийасан̃н̃ита̄йа а̄паджджати? сӯкарамам̣сам̣ аччхамам̣санти кха̄дати, мигамам̣сам̣ дӣпимам̣санти кха̄дати, каппийабходжанам̣ акаппийабходжананти бхун̃джати, ка̄ле вика̄ласан̃н̃а̄йа бхун̃джати, каппийапа̄накам̣ акаппийапа̄наканти пивати; евам̣ каппийе акаппийасан̃н̃ита̄йа а̄паджджати.
катхам̣ сатисаммоса̄йа а̄паджджати? сахасеййачӣваравиппава̄сабхесаджджачӣварака̄ла̄тиккаманапаччайа̄ а̄паттин̃ча сатисаммоса̄йа а̄паджджати; евамидхекаччо бхиккху имехи чхаха̄ка̄рехи а̄паттим̣ а̄паджджати.
винайадхаро пана имехи чхаха̄ка̄рехи а̄паттим̣ на̄паджджати. катхам̣ ладжджита̄йа на̄паджджати? со хи ‘‘пассатха бхо, айам̣ каппийа̄каппийам̣ джа̄нантойева пан̣н̣аттивӣтиккамам̣ каротӣ’’ти имам̣ парӯпава̄дам̣ раккхантопи на̄паджджати; евам̣ ладжджита̄йа на̄паджджати. сахаса̄ а̄паннампи десана̄га̄миним̣ десетва̄ вут̣т̣ха̄нага̄минийа̄ вут̣т̣хахитва̄ суддханте патит̣т̣ха̄ти. тато –
‘‘сан̃чичча а̄паттим̣ на а̄паджджати, а̄паттим̣ на паригӯхати;
агатигаманан̃ча на гаччхати, едисо вуччати ладжджипуггало’’ти. (пари. 359)
имасмим̣ ладжджибха̄ве патит̣т̣хитова хоти.
катхам̣ н̃а̄н̣ата̄йа на̄паджджати? со хи каппийа̄каппийам̣ джа̄на̄ти, тасма̄ каппийамева кароти, акаппийам̣ на кароти; евам̣ н̃а̄н̣ата̄йа на̄паджджати.
катхам̣ акуккуччапакатата̄йа на̄паджджати? со хи каппийа̄каппийам̣ нисса̄йа куккучче уппанне ваттхум̣ олокетва̄ ма̄тикам̣ падабха̄джанам̣ антара̄паттим̣ а̄паттим̣ ана̄паттин̃ча олокетва̄ каппийан̃че хоти кароти, акаппийан̃че на кароти; евам̣ акуккуччапакатата̄йа на̄паджджати.
катхам̣ акаппийа̄дисан̃н̃ита̄йа на̄паджджати? со хи каппийа̄каппийам̣ джа̄на̄ти, тасма̄ акаппийе каппийасан̃н̃ӣ на хоти, каппийе акаппийасан̃н̃ӣ на хоти; суппатит̣т̣хита̄ часса сати хоти, адхит̣т̣ха̄таббам̣ адхит̣т̣хети, викаппетаббам̣ викаппети. ити имехи чхаха̄ка̄рехи а̄паттим̣ на̄паджджати. а̄паттим̣ ана̄паджджанто акхан̣д̣асӣло хоти парисуддхасӣло; евамасса аттано сӣлаккхандхо сугутто хоти сураккхито.
катхам̣ куккуччапаката̄нам̣ пат̣исаран̣ам̣ хоти? тирорат̣т̣хесу тироджанападесу ча уппаннакуккучча̄ бхиккхӯ ‘‘асукасмим̣ кира виха̄ре винайадхаро васатӣ’’ти дӯратопи тасса сантикам̣ а̄гантва̄ куккуччам̣ пуччханти, со техи катасса каммасса ваттхум̣ олокетва̄ а̄патта̄на̄паттигарукалахука̄дибхедам̣ саллаккхетва̄ десана̄га̄миним̣ деса̄петва̄ вут̣т̣ха̄нага̄минийа̄ вут̣т̣ха̄петва̄ суддханте патит̣т̣ха̄пети; евам̣ куккуччапаката̄нам̣ пат̣исаран̣ам̣ хоти.
виса̄радо сан̇гхамаджджхе вохаратӣти авинайадхарасса хи сан̇гхамаджджхе катхентасса бхайам̣ са̄раджджам̣ оккамати, винайадхарасса там̣ на хоти. касма̄? ‘‘евам̣ катхентасса досо хоти; евам̣ на досо’’ти н̃атва̄ катханато.
паччаттхике сахадхаммена суниггахитам̣ нигган̣ха̄тӣти еттха двидха̄ паччаттхика̄ на̄ма – аттапаччаттхика̄ ча са̄санапаччаттхика̄ ча. таттха меттийабхуммаджака̄ ча бхиккхӯ вад̣д̣хо ча личчхавӣ амӯлакена антимаваттхуна̄ чодесум̣, име аттапаччаттхика̄ на̄ма. йе ва̄ панан̃н̃епи дуссӣла̄ па̄падхамма̄, саббе те аттапаччаттхика̄. випарӣтадассана̄ пана арит̣т̣хабхиккхукан̣т̣акаса̄ман̣еравеса̄ликаваджджипуттака̄ парӯпаха̄раан̃н̃а̄н̣акан̇кха̄паравитаран̣а̄дива̄да̄ маха̄сан̇гхика̄дайо ча абуддхаса̄санам̣ ‘‘буддхаса̄сана’’нти ватва̄ катапаггаха̄ са̄санапаччаттхика̄ на̄ма. те саббепи сахадхаммена сака̄ран̣ена вачанена йатха̄ там̣ асаддхаммам̣ патит̣т̣ха̄петум̣ на сакконти, евам̣ суниггахитам̣ катва̄ нигган̣ха̄ти.
саддхаммат̣т̣хитийа̄ пат̣ипанно хотӣти еттха пана тивидхо саддхаммо парийаттипат̣ипаттиадхигамавасена. таттха тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ парийаттисаддхаммо на̄ма. тераса дхутан̇гагун̣а̄ чуддаса кхандхакаватта̄ни двеасӣти маха̄ватта̄нӣти айам̣ пат̣ипаттисаддхаммо на̄ма. чатта̄ро магга̄ ча пхала̄ни ча̄ти айам̣ адхигамасаддхаммо на̄ма.
таттха кечи тхера̄ ‘‘йо во, а̄нанда, майа̄ дхаммо ча винайо ча десито пан̃н̃атто, со во мамаччайена саттха̄’’ти (дӣ. ни. 2.216) имина̄ суттена ‘‘са̄санасса парийатти мӯла’’нти ваданти. кечи тхера̄ ‘‘име ча субхадда бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’’ти (дӣ. ни. 2.214) имина̄ суттена ‘‘са̄санасса пат̣ипаттимӯла’’нти ватва̄ ‘‘йа̄ва пан̃ча бхиккхӯ самма̄ пат̣ипанна̄ сам̣виджджанти, та̄ва са̄санам̣ т̣хитам̣ хотӣ’’ти а̄хам̣су. итаре пана тхера̄ парийаттийа̄ антарахита̄йа суппат̣ипаннассапи дхамма̄бхисамайо наттхӣ’’ти а̄хам̣су. саче пан̃ча бхиккхӯ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни раккхан̣ака̄ хонти, те саддхе кулапутте пабба̄джетва̄ паччантиме джанападе упасампа̄детва̄ дасаваггам̣ ган̣ам̣ пӯретва̄ маджджхиме джанападепи упасампадам̣ кариссанти, етенупа̄йена вӣсативаггаган̣ам̣ сан̇гхам̣ пӯретва̄ аттанопи аббха̄накаммам̣ катва̄ са̄санам̣ вуд̣д̣хим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ гамайиссанти. евамайам̣ винайадхаро тивидхасса̄пи саддхаммасса чират̣т̣хитийа̄ пат̣ипанно хотӣти евамайам̣ винайадхаро име та̄ва пан̃ча̄нисам̣се пат̣илабхатӣти ведитаббо.
катаме чха а̄нисам̣се лабхатӣти? тасса̄дхеййо упосатхо, пава̄ран̣а̄, сан̇гхакаммам̣, паббаджджа̄, упасампада̄, ниссайам̣ дети са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄пети.
йе име ча̄туддасико, паннарасико, са̄маггиупосатхо, сан̇гхе упосатхо, ган̣е пуггале упосатхо, суттуддесо, па̄рисуддхи, адхит̣т̣ха̄наупосатхоти нава упосатха̄, саббе те винайадхара̄йатта̄.
йа̄пи ча има̄ ча̄туддасика̄ паннарасика̄, са̄маггипава̄ран̣а̄, сан̇гхе пава̄ран̣а̄ ган̣е пуггале пава̄ран̣а̄, тева̄чика̄, двева̄чика̄, сама̄навассика̄ пава̄ран̣а̄ти нава пава̄ран̣а̄йо, та̄пи винайадхара̄йатта̄ ева, тасса сантака̄, со та̄сам̣ са̄мӣ.
йа̄нипи има̄ни апалоканакаммам̣ н̃аттикаммам̣ н̃аттидутийакаммам̣ н̃аттичатуттхакамманти чатта̄ри сан̇гхакамма̄ни, та̄ни винайадхара̄йатта̄ни.
йа̄пи ча̄йам̣ упаджджха̄йена хутва̄ кулапутта̄нам̣ паббаджджа̄ ча упасампада̄ ча ка̄табба̄, айампи винайадхара̄йатта̄ва. на хи ан̃н̃о двипит̣акадхаропи етам̣ ка̄тум̣ лабхати. со ева ниссайам̣ дети, са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄пети. ан̃н̃о нева ниссайам̣ да̄тум̣ лабхати, на са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄петум̣. са̄ман̣ерӯпат̣т̣ха̄нам̣ пачча̄сӣсанто пана винайадхарасса сантике упаджджхам̣ га̄ха̄петва̄ ваттапат̣ипаттим̣ са̄дитум̣ лабхати. еттха ча ниссайада̄нан̃чева са̄ман̣ерӯпат̣т̣ха̄нан̃ча екаман̇гам̣.
ити имесу чхасу а̄нисам̣сесу екена саддхим̣ пурима̄ пан̃ча чха хонти, двӣхи саддхим̣ сатта, тӣхи саддхим̣ ат̣т̣ха, чатӯхи саддхим̣ нава, пан̃чахи саддхим̣ даса, саббехи петехи саддхим̣ ека̄даса̄ти евам̣ винайадхаро пуггало пан̃ча чха сатта ат̣т̣ха нава даса ека̄даса ча а̄нисам̣се лабхатӣти ведитаббо. евам̣ бхагава̄ име а̄нисам̣се дассенто винайапарийаттийа̄ ван̣н̣ам̣ бха̄сатӣти ведитаббо.
а̄дисса а̄дисса̄ти пунаппунам̣ ваваттхапетва̄ висум̣ висум̣ катва̄. а̄йасмато упа̄лисса ван̣н̣ам̣ бха̄сатӣти винайапарийаттим̣ нисса̄йа упа̄литтхерасса гун̣ам̣ бха̄сати тхомети пасам̣сати. касма̄? аппева на̄ма мама ван̣н̣анам̣ сутва̄пи бхиккхӯ упа̄лисса сантике винайам̣ уггахетаббам̣ парийа̄пун̣итаббам̣ ман̃н̃еййум̣, евамидам̣ са̄санам̣ аддханийам̣ бхависсати, пан̃чавассасахасса̄ни паваттиссатӣти.
тедха бахӯ бхиккхӯти те имам̣ бхагавато ван̣н̣анам̣ сутва̄ ‘‘име кира̄нисам̣се нева суттантика̄ на а̄бхидхаммика̄ лабхантӣ’’ти йатха̄парикиттита̄нисам̣са̄дхигаме усса̄хаджа̄та̄ бахӯ бхиккхӯ тхера̄ ча нава̄ ча маджджхима̄ ча а̄йасмато упа̄лисса сантике винайам̣ парийа̄пун̣антӣти айаметтха аттхо. идха̄ти нипа̄таматтамева.
439-40. уддиссама̄нети а̄чарийена антева̄сикасса уддиссама̄не, со пана йасма̄ а̄чарийе аттано ручийа̄ уддисанте ва̄ а̄чарийам̣ йа̄читва̄ антева̄сикена уддиса̄пенте ва̄ йо нам̣ дха̄рети, тасмим̣ саджджха̄йам̣ каронте ва̄ уддиссама̄но на̄ма хоти, тасма̄ ‘‘уддисанте ва̄ уддиса̄пенте ва̄ саджджха̄йам̣ ва̄ каронте’’ти падабха̄джанам̣ вуттам̣. кхудда̄нукхуддакехӣти кхуддакехи ча анукхуддакехи ча. йа̄вадева̄ти тесам̣ сам̣ваттанамарийа̄дапариччхедавачанам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – ета̄ни хи йе уддисанти, уддиса̄пенти саджджха̄йанти ва̄, тесам̣ та̄ва сам̣ваттанти йа̄ва ‘‘каппати ну кхо, на каппати ну кхо’’ти куккуччасан̇кха̄то виппат̣иса̄ро вихеса̄ вичикиччха̄сан̇кха̄то мановилекхо ча уппаджджатийева. атха ва̄ йа̄вадева̄ти атисайававаттха̄панам̣; тасса сам̣ваттантӣти имина̄ самбандхо, куккучча̄йа вихеса̄йа вилекха̄йа ативийа сам̣ваттантийева̄ти вуттам̣ хоти. упасампаннасса винайам̣ виван̣н̣етӣти упасампаннасса сантике тасса тасмим̣ виматим̣ уппа̄детука̄мо винайам̣ виван̣н̣ети ниндати гарахати. сесаметтха утта̄намева.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
вилекханасиккха̄падам̣ дутийам̣.
3. моханасиккха̄падаван̣н̣ана̄
444. татийе – анваддхама̄санти анупат̣ипа̄т̣ийа̄ аддхама̄се аддхама̄се; йасма̄ пана со упосатхадивасе уддисийати, тасма̄ ‘‘анупосатхика’’нти падабха̄джане вуттам̣. уддиссама̄нети уддисийама̄не. йасма̄ пана со па̄тимоккхуддесаке уддисанте уддисийама̄но на̄ма хоти, тасма̄ ‘‘уддисанте’’ти падабха̄джане вуттам̣. йан̃ча таттха а̄паттим̣ а̄панноти тасмим̣ ана̄ча̄ре чин̣н̣е йам̣ а̄паттим̣ а̄панно. йатха̄дхаммо ка̄ретабботи ан̃н̃а̄н̣ена а̄паннатта̄ тасса̄ а̄паттийа̄ моккхо наттхи, йатха̄ пана дхаммо ча винайо ча т̣хито, татха̄ ка̄ретаббо. десана̄га̄минин̃че а̄панно хоти, деса̄петаббо, вут̣т̣ха̄нага̄минин̃че, вут̣т̣ха̄петабботи аттхо. са̄дхуканти сут̣т̣ху. ат̣т̣хим̣катва̄ти аттхикабха̄вам̣ катва̄; аттхико хутва̄ти вуттам̣ хоти.
447. дхаммакамметиа̄дӣсу моха̄ропанакаммам̣ адхиппетам̣. сесаметтха утта̄намева. тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
моханасиккха̄падам̣ татийам̣.
4. паха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄
449. чатуттхе – паха̄рам̣ дентӣти ‘‘а̄вусо пӣт̣хакам̣ пан̃н̃апетха, па̄дадхованам̣ а̄харатха̄’’тиа̄дӣни ватва̄ татха̄ акаронта̄нам̣ паха̄рам̣ денти.
451. паха̄рам̣ дети а̄патти па̄читтийасса̄ти еттха пахаритука̄мата̄йа паха̄ре динне сачепи марати па̄читтийамева. паха̄рена хаттхо ва̄ па̄до ва̄ бхиджджати, сӣсам̣ ва̄ бхиннам̣ хоти, па̄читтийамева. ‘‘йатха̄йам̣ сан̇гхамаджджхе на вирочати, татха̄ нам̣ каромӣ’’ти евам̣ вирӯпакаран̣а̄дхиппа̄йена кан̣н̣ам̣ ва̄ на̄сам̣ ва̄ чхиндати, дуккат̣ам̣.
452. анупасампаннасса̄ти гахат̣т̣хасса ва̄ паббаджитасса ва̄ иттхийа̄ ва̄ пурисасса ва̄ антамасо тираччха̄нагатасса̄пи паха̄рам̣ дети, дуккат̣ам̣. саче пана раттачитто иттхим̣ пахарати, сан̇гха̄дисесо.
453. кеначи вихет̣хийама̄ноти мануссена ва̄ тираччха̄нагатена ва̄ вихет̣хийама̄но. моккха̄дхиппа̄йоти тато аттано моккхам̣ паттхайама̄но. паха̄рам̣ детӣти ка̄йака̄йапат̣ибаддханиссаггийа̄нам̣ ан̃н̃атарена паха̄рам̣ дети, ана̄патти. сачепи антара̄магге чорам̣ ва̄ паччаттхикам̣ ва̄ вихет̣хетука̄мам̣ дисва̄ ‘‘упа̄сака, еттхева тит̣т̣ха, ма̄ а̄гамӣ’’ти ватва̄ вачанам̣ ана̄дийитва̄ а̄гаччхантам̣ ‘‘гаччха ре’’ти муггарена ва̄ саттхакена ва̄ пахаритва̄ йа̄ти, со че тена паха̄рена марати, ана̄паттийева. ва̄л̣амигесупи есева найо. сесаметтха утта̄намева. самут̣т̣ха̄на̄дӣни панасса пат̣хамапа̄ра̄джикасадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведананти.
паха̄расиккха̄падам̣ чатуттхам̣.
5. таласаттикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
454. пан̃чаме – таласаттикам̣ уггирантӣти паха̄рада̄на̄ка̄рам̣ дассетва̄ ка̄йампи ка̄йапат̣ибаддхампи учча̄ренти. те паха̄расамуччита̄ родантӣти те паха̄рапаричита̄ пуббепи ладдхапаха̄ратта̄ ида̄ни ча паха̄рам̣ дассантӣти ман̃н̃ама̄на̄ родантӣти аттхо. ‘‘паха̄расса муччита̄’’типи саджджха̄йанти, таттха ‘‘паха̄расса бхӣта̄’’ти аттхо.
457. уггирати а̄патти па̄читтийасса̄ти еттха саче уггиритва̄ вираддхо паха̄рам̣ дети, авассам̣ дха̄ретум̣ асакконтасса паха̄ро сахаса̄ патати, на пахаритука̄мата̄йа диннатта̄ дуккат̣ам̣. тена паха̄рена хаттха̄дӣсу йам̣кин̃чи бхиджджати, дуккат̣амева.
458. моккха̄дхиппа̄йо таласаттикам̣ уггиратӣти еттха пуббе вуттесу ваттхӯсу пуриманайенева таласаттикам̣ уггирантасса ана̄патти. сачепи вираджджхитва̄ паха̄рам̣ дети, ана̄паттийева. сесам̣ пуримасадисамева саддхим̣ самут̣т̣ха̄на̄дӣхӣти.
таласаттикасиккха̄падам̣ пан̃чамам̣.
6. амӯлакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
459. чхат̣т̣хе – ануддхам̣сентӣти те кира сайам̣ а̄кин̣н̣адосатта̄ ‘‘евам̣ бхиккхӯ амхе нева чодессанти, на са̄рессантӣ’’ти аттапаритта̄н̣ам̣ каронта̄ пат̣икаччева бхиккхӯ амӯлакена сан̇гха̄дисесена чоденти. сесаметтха терасакамхи амӯлакасиккха̄паде вуттанайатта̄ утта̄намева.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
амӯлакасиккха̄падам̣ чхат̣т̣хам̣.
7. сан̃чиччасиккха̄падаван̣н̣ана̄
464. саттаме – упадахантӣти уппа̄денти. куккуччам̣ упадахати а̄патти па̄читтийасса̄ти ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа а̄патти. анупасампаннасса̄ти са̄ман̣ерасса. ма̄туга̄мена саддхим̣ рахо ман̃н̃е тайа̄ нисиннам̣ нипаннам̣ бхуттам̣ пӣтам̣, сан̇гхамаджджхе идан̃чидан̃ча катантиа̄дина̄ найена куккуччам̣ упадахати, ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа дуккат̣ам̣. сесаметтха утта̄намева. самут̣т̣ха̄на̄дӣнипи амӯлакасадиса̄нева̄ти.
сан̃чиччасиккха̄падам̣ саттамам̣.
8. упассутисиккха̄падаван̣н̣ана̄
471. ат̣т̣хаме – адхикаран̣аджа̄та̄нанти етехи бхан̣д̣ана̄дӣхи уппаннавива̄да̄дхикаран̣а̄нам̣. упассутинти сутисамӣпам̣; йаттха т̣хатва̄ сакка̄ хоти тесам̣ вачанам̣ сотум̣, таттха̄ти аттхо. гаччхати а̄патти дуккат̣асса̄ти еттха падава̄ре падава̄ре дуккат̣ам̣. мантентанти ан̃н̃ена саддхим̣ ан̃н̃асмим̣ мантайама̄не; ‘‘мантенте’’ти ва̄ па̄т̣хо, айамеваттхо.
473. вӯпасамисса̄мӣти упасамам̣ гамисса̄ми, калахам̣ на карисса̄ми. атта̄нам̣ паримочесса̄мӣти мама ака̄ракабха̄вам̣ катхетва̄ атта̄нам̣ мочесса̄ми. сесаметтха утта̄намева.
тхеййасаттхасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, сийа̄ кирийам̣ сотука̄мата̄йа гаманавасена, сийа̄ акирийам̣ т̣хитат̣т̣ха̄нам̣ а̄гантва̄ мантайама̄на̄нам̣ аджа̄на̄панавасена, рӯпийам̣ ан̃н̃ава̄дакам̣ упассутӣти има̄ни хи тӣн̣и сиккха̄пада̄ни екапариччхеда̄ни, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
упассутисиккха̄падам̣ ат̣т̣хамам̣.
9. каммапат̣иба̄ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄
474. наваме – саче ча майам̣ джа̄неййа̄ма̄ти саче майам̣ джа̄неййа̄ма; чака̄ро пана нипа̄таматтамева. дхаммика̄нанти дхаммена винайена саттхуса̄санена кататта̄ дхамма̄ етесу аттхӣти дхаммика̄ни; тесам̣ дхаммика̄нам̣ чатуннам̣ сан̇гхакамма̄нам̣. кхиййати а̄патти па̄читтийасса̄ти еттха ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа па̄читтийам̣. сесам̣ утта̄намева. тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
каммапат̣иба̄ханасиккха̄падам̣ навамам̣.
10. чхандам̣адатва̄гаманасиккха̄падаван̣н̣ана̄
481. дасаме – ваттху ва̄ а̄рочитанти чодакена ча чудитакена ча аттано катха̄ катхита̄, анувиджджако саммато, етта̄вата̄пи ваттхумева а̄рочитам̣ хоти. сесаметтха утта̄намева.
дхураниккхепасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄ча̄читтато самут̣т̣ха̄ти, кирийа̄кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
чхандам̣ адатва̄ гаманасиккха̄падам̣ дасамам̣.
11. дуббаласиккха̄падаван̣н̣ана̄
484. ека̄дасаме – йатха̄миттата̄ти йатха̄миттата̄йа; йо йо митто, тасса тасса детӣти вуттам̣ хоти. еса найо саббападесу. сесам̣ уджджха̄панака̄дӣсу вуттанайатта̄ утта̄наттхамева.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣ акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
дуббаласиккха̄падам̣ ека̄дасамам̣.
12. парин̣а̄манасиккха̄падаван̣н̣ана̄
489. два̄дасаме – йам̣ ваттаббам̣ сийа̄, там̣ саббам̣ тим̣саке парин̣а̄манасиккха̄паде вуттанайамева. айамева хи висесо – таттха аттано парин̣а̄митатта̄ ниссаггийам̣ па̄читтийам̣, идха пуггаласса парин̣а̄митатта̄ суддхикапа̄читтийанти.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.
парин̣а̄манасиккха̄падам̣ два̄дасамам̣.
саматто ван̣н̣ана̄ккамена сахадхаммикавагго ат̣т̣хамо.