5. ачелакавагго
1. ачелакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
269. ачелакаваггасса 9 пат̣хамасиккха̄паде – паривесананти паривисанат̣т̣ха̄нам̣. парибба̄джакасама̄панноти паббаджджам̣ сама̄панно. дети а̄патти па̄читтийасса̄ти саматиттикам̣ йа̄гупаттам̣ екапайогена дети, екам̣ па̄читтийам̣. аваччхиндитва̄ аваччхиндитва̄ дети, пайоге пайоге па̄читтийам̣. есева найо пӯвабхатта̄дӣсу. титтхийе атиттхийасан̃н̃ӣти ма̄та̄ ва̄ пита̄ ва̄ титтхийесу паббаджати, тесам̣ ма̄та̄питусан̃н̃а̄йа дентасса̄пи па̄читтийамева хоти. да̄петӣти анупасампаннена да̄пети.
273. упаниккхипитва̄ детӣти татха̄рӯпе бха̄джане т̣хапетва̄ там̣ бха̄джанам̣ тесам̣ сантике бхӯмийам̣ никкхипитва̄ дети, тесам̣ ва̄ бха̄джанам̣ никкхипа̄петва̄ таттха дети, паттам̣ а̄дха̄раке ва̄ бхӯмийам̣ ва̄ т̣хапетва̄пи ‘‘ито ган̣хатха̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. саче титтхийо вадати ‘‘майхам̣ на̄ма идам̣ сантакам̣, идха на а̄киратха̄’’ти а̄киритаббам̣. тасса сантакатта̄ сахаттха̄ да̄нам̣ на̄ма на хоти. сесаметтха утта̄намева.
ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
ачелакасиккха̄падам̣ пат̣хамам̣.
2. уййоджанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
274. дутийасиккха̄паде – пат̣иккаманепӣти а̄санаса̄ла̄йампи. бхаттависсагганти бхаттакиччам̣. на самбха̄весӣти на па̄пун̣и.
276. ана̄ча̄ранти вутта̄васесам̣ ка̄йавачӣдва̄равӣтиккамам̣. дассанӯпача̄рам̣ ва̄ саванӯпача̄рам̣ ва̄ виджахантасса̄ти еттха йади т̣хито ва̄ нисинно ва̄ уййоджети; йо уййоджито, со виджахати, тасса ча а̄патти на̄ма наттхи. тасмим̣ пана виджахантепи аттхато итарена виджахитамева хоти. тасма̄ йо уййоджети, тассева̄йам̣ а̄патти. таттха саче упача̄раббхантаре еко па̄до хоти, дуккат̣ам̣. сӣма̄тиккаме па̄читтийам̣. еттха ча дассанӯпача̄расса аббхока̄се два̄дасахаттхаппама̄н̣ам̣, татха̄ саванӯпача̄расса. саче пана антара̄ кут̣т̣адва̄рапа̄ка̄ра̄дайо хонти, техи антаритабха̄во дассанӯпача̄ра̄тиккамо, тасса васена а̄патти ведитабба̄. на ан̃н̃о кочи паччайо хотӣти т̣хапетва̄ вуттаппака̄рамана̄ча̄рам̣ ан̃н̃ам̣ кин̃чи ка̄ран̣ам̣ на хоти.
277. калиса̄санам̣ а̄ропетӣти ‘‘калӣ’’ти кодхо; тасса са̄санам̣ а̄ропети; кодхасса а̄н̣ам̣ а̄ропети; кодхавасена т̣ха̄нанисаджджа̄дӣсу досам̣ дассетва̄ ‘‘пассатха бхо имасса т̣ха̄нам̣, нисаджджам̣ а̄локитам̣ вилокитам̣ кха̄н̣уко вийа тит̣т̣хати, сунакхо вийа нисӣдати, маккат̣о вийа ито чито ча вилокетӣ’’ти евам̣ амана̄павачанам̣ вадати ‘‘аппева на̄ма имина̄пи убба̄л̣хо паккамеййа̄’’ти. сесам̣ утта̄намева.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.
уййоджанасиккха̄падам̣ дутийам̣.
3. сабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
279. татийасиккха̄паде – сайанигхарети сайанийагхаре. йато аййасса бхиккха̄ динна̄ти йасма̄ бхиккха̄ динна̄, йам̣ а̄гатена ладдхаббам̣ там̣ во ладдхам̣; гаччхатха̄ти адхиппа̄йо. парийут̣т̣хитоти ра̄гапарийут̣т̣хито; метхуна̄дхиппа̄йоти аттхо.
280. саха убхохи джанехӣти сабходжанам̣; тасмим̣ сабходжане. атха ва̄ сабходжанети сабхоге. ра̄гапарийут̣т̣хитасса хи пурисасса иттхӣ бхого иттхийа̄ ча пурисо. теневасса падабха̄джане – ‘‘иттхӣ чева хоти пурисо ча̄’’тиа̄ди вуттам̣. махаллаке гхарети махаллаке сайанигхаре. пит̣т̣хасан̇гха̄т̣асса хаттхапа̄сам̣ виджахитва̄ти тасса сайанигхаре габбхасса йо пит̣т̣хасан̇гха̄т̣о, тасса хаттхапа̄сам̣ виджахитва̄; антосайанасса а̄санне т̣ха̄не нисӣдатӣти аттхо. ӣдисан̃ча сайанигхарам̣ маха̄чатусса̄ла̄дӣсу хоти. пит̣т̣хивам̣сам̣ атиккамитва̄ти имина̄ маджджха̄тиккамам̣ дассети. тасма̄ йатха̄ ва̄ татха̄ ва̄ катасса кхуддакасса сайанигхарасса маджджха̄тиккаме а̄патти ведитабба̄. сесаметтха утта̄намева.
пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, двиведананти.
сабходжанасиккха̄падам̣ татийам̣.
284. чатуттхапан̃чамасиккха̄падесу йам̣ ваттаббам̣ сийа̄, там̣ саббам̣ анийатадвайе вуттанайамева. йатха̄ ча сабходжанасиккха̄падам̣, евамета̄нипи пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄на̄нева̄ти.
рахопат̣иччханнасиккха̄падам̣ чатуттхам̣, рахонисаджджасиккха̄падам̣ пан̃чамам̣.
6. ча̄риттасиккха̄падаван̣н̣ана̄
294. чхат̣т̣хасиккха̄паде – детха̄вусо бхаттанти еттха там̣ кира бхаттам̣ абхихат̣ам̣ ахоси, тасма̄ евама̄хам̣су. анабхихат̣е пана евам̣ ваттум̣ на лаббхати, пайуттава̄ча̄ хоти.
295. тена хи бхиккхаве пат̣иггахетва̄ никкхипатха̄ти идам̣ пана бхагава̄ куласса саддха̄нураккхан̣аттха̄йа а̄ха. йади ‘‘бха̄джетва̄ кха̄датха̄’’ти вадеййа, манусса̄нам̣ паса̄дан̃н̃атхаттам̣ сийа̄. усса̄рийиттха̄ти пат̣ихарийиттха; гхарам̣йева нам̣ гахетва̄ агамам̣сӯти вуттам̣ хоти.
298. сантам̣ бхиккхунти еттха китта̄вата̄ санто хоти, китта̄вата̄ асантоти? антовиха̄ре йаттха т̣хитасса кула̄ни пайирупа̄саначиттам̣ уппаннам̣, тато пат̣т̣ха̄йа йам̣ пассе ва̄ абхимукхе ва̄ пассати, йасса сакка̄ хоти пакативачанена а̄рочетум̣, айам̣ санто на̄ма. ито чито ча парийеситва̄ а̄рочанакиччам̣ на̄ма наттхи. йо хи евам̣ парийеситаббо, со асантойева. апича антоупача̄расӣма̄йа бхиккхум̣ дисва̄ а̄пуччхисса̄мӣти гантва̄ таттха йам̣ пассати, со а̄пуччхитаббо. но че пассати, асантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ павит̣т̣хо на̄ма хоти.
302. антара̄ра̄манти антога̄ме виха̄ро хоти, там̣ гаччхати. бхаттийагхаранти нимантитагхарам̣ ва̄ сала̄кабхатта̄дида̄йака̄нам̣ ва̄ гхарам̣. а̄пада̄сӯти джӣвитабрахмачарийантара̄йесу сати гантум̣ ват̣т̣ати. сесаметтха утта̄намева.
катхинасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄чато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийа̄кирайам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
ча̄риттасиккха̄падам̣ чхат̣т̣хам̣.
7. маха̄на̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄
303. саттамасиккха̄паде – маха̄на̄мо на̄ма бхагавато чӯл̣апитупутто ма̄саматтена махаллакатаро двӣсу пхалесу патит̣т̣хито арийаса̄вако. бхесаджджам̣ уссаннам̣ хотӣти ваджато а̄харитва̄ т̣хапитасаппи баху хоти.
306. са̄дитабба̄ти тасмим̣ самайе рого наттхӣти на пат̣иккхипитабба̄; роге сати вин̃н̃а̄песса̄мӣти адхива̄сетабба̄. еттакехи бхесаджджехи пава̄ремӣти на̄мавасена саппитела̄дӣсу двӣхи тӣхи ва̄ парима̄н̣авасена паттхена на̄л̣ийа̄ а̄л̣хакена̄ти ва̄.ан̃н̃ам̣ бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄петӣти саппина̄ пава̄рито телам̣ вин̃н̃а̄пети, а̄л̣хакена пава̄рито дон̣ам̣. на бхесаджджена каран̣ӣйена̄ти миссакабхаттенапи че йа̄петум̣ саккоти, на бхесаджджакаран̣ӣйам̣ на̄ма хоти.
310. пава̄рита̄нанти йе аттано пуггалика̄йа пава̄ран̣а̄йа пава̄рита̄; тесам̣ пава̄рита̄нурӯпена вин̃н̃аттийа̄ ана̄патти. сан̇гхавасена пава̄ритесу пана пама̄н̣ам̣ саллаккхетаббамева̄ти. сесам̣ утта̄намева.
чхасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
маха̄на̄масиккха̄падам̣ саттамам̣.
8. уййуттасена̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
311. ат̣т̣хаме – аббхуййа̄тоти абхиуййа̄то; парасенам̣ абхимукхо гамисса̄мӣти нагарато ниггатоти аттхо. уййуттанти катауййогам̣; га̄мато никкхантанти аттхо.
314. два̄дасапурисо хаттхӣти чатта̄ро а̄рохака̄ екекапа̄дараккхака̄ две двети евам̣ два̄дасапурисо хоти. типурисо ассоти еко а̄рохако две па̄дараккхака̄ти евам̣ типурисо хоти. чатупурисо ратхоти еко са̄ратхи еко йодхо две а̄н̣ираккхака̄ти евам̣ чатупурисо хоти. чатта̄ро пуриса̄ сарахаттха̄ти а̄вудхахаттха̄ чатта̄ро пуриса̄ти айам̣ паччхимакот̣ийа̄ чатуран̇гасаманна̄гата̄ сена̄ на̄ма. ӣдисам̣ сенам̣ дассана̄йа гаччхато паде паде дуккат̣ам̣. дассанӯпача̄рам̣ виджахитва̄ти кеначи антарита̄ ва̄ ниннам̣ орул̣ха̄ ва̄ на диссати; идха т̣хатва̄ на сакка̄ дат̣т̣хунти ан̃н̃ам̣ т̣ха̄нам̣ гантва̄ пассато пайоге пайоге па̄читтийанти аттхо.
315. екамеканти хаттхиа̄дӣсу чатӯсу ан̇гесу екамекам̣; антамасо екапуриса̄рул̣хакахаттхимпи екампи сарахаттхам̣ пурисам̣. ануййутта̄ на̄ма ра̄джа̄ уййа̄нам̣ ва̄ надим̣ ва̄ гаччхати; евам̣ ануййутта̄ хоти.
316. а̄пада̄сӯти джӣвитабрахмачарийантара̄йесу сати еттха гато мун̃чисса̄мӣти гаччхато ана̄патти. сесаметтха утта̄намева. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.
уййуттасена̄сиккха̄падам̣ ат̣т̣хамам̣.
9. сена̄ва̄сасиккха̄падаван̣н̣ана̄
319. наваме – аттхан̇гате сӯрийе сена̄йа васатӣти тит̣т̣хату ва̄ нисӣдату ва̄ сайату ва̄ сачепи а̄ка̄се иддхийа̄ кан̃чи ирийа̄патхам̣ каппети, па̄читтийамева. сена̄ ва̄ пат̣исена̄йа руддха̄ хотӣти йатха̄ сан̃ча̄ро чхиджджати; евам̣ руддха̄ хоти. палибуддхоти верикена ва̄ иссарена ва̄ руддхо. сесам̣ утта̄намева. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
сена̄ва̄сасиккха̄падам̣ навамам̣.
10. уййодхикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
322. дасаме – уггантва̄ уггантва̄ еттха йуджджхантӣти уййодхикам̣; сампаха̄рат̣т̣ха̄нассетам̣ адхивачанам̣. баласса аггам̣ джа̄нанти еттха̄ти балаггам̣; балаган̣анат̣т̣ха̄нанти аттхо. сена̄йа вийӯхам̣ сена̄бйӯхам̣; сена̄нивесассетам̣ адхивачанам̣. тайо хаттхӣ паччхимам̣ хаттха̄нӣканти йо пуббе вутто два̄дасапурисо хаттхӣти тена хаттхина̄ тайо хаттхӣ. сесесупи есева найо. сесам̣ уййуттасена̄сиккха̄паде вуттанайенева ведитаббам̣ саддхим̣ самут̣т̣ха̄на̄дӣхӣти.
уййодхикасиккха̄падам̣ дасамам̣.
саматто ван̣н̣ана̄ккамена ачелакавагго пан̃чамо.