6. сура̄па̄навагго
1. сура̄па̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
326. сура̄па̄наваггасса пат̣хамасиккха̄паде – бхаддаватика̄ти еко га̄мо, со бхаддика̄йа ватийа̄ саманна̄гататта̄ етам̣ на̄ма лабхи. патха̄виноти аддхика̄. теджаса̄ теджанти аттано теджаса̄ а̄нубха̄вена на̄гасса теджам̣. ка̄потика̄ти капотапа̄дасамаван̣н̣араттобха̄са̄. пасанна̄ти сура̄ман̣д̣ассетам̣ адхивачанам̣. анануччхавийам̣ бхиккхаве са̄гатасса̄ти пан̃ча̄бхин̃н̃асса сато маджджапа̄нам̣ на̄ма на ануччхавийанти вуттам̣ хоти.
328. пуппха̄саво на̄ма мадхукапуппха̄дӣнам̣ расена като. пхала̄саво на̄ма муддикапхала̄дӣни маддитва̄ тесам̣ расена като. мадхва̄саво на̄ма муддика̄нам̣ джа̄тирасена като; маккхикамадхуна̄пи карийатӣти ваданти. гул̣а̄саво на̄ма уччхураса̄дӣхи карийати. сура̄ на̄ма пит̣т̣хакин̣н̣апаккхитта̄; на̄л̣икера̄дӣнампи расена ката̄ сура̄твева сан̇кхйам̣ гаччхати, тасса̄йева кин̣н̣апаккхитта̄йа ман̣д̣е гахите мерайотвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣти ваданти. антамасо кусаггенапи пиватӣти етам̣ сурам̣ ва̄ мерайам̣ ва̄ бӣджато пат̣т̣ха̄йа кусаггена пиватопи па̄читтийанти аттхо. екена пана пайогена бахумпи пивантасса ека̄ а̄патти. виччхиндитва̄ виччхиндитва̄ пивато пайогаган̣ана̄йа а̄паттийо.
329. амаджджан̃ча хоти маджджаван̣н̣ам̣ маджджагандхам̣ маджджарасанти лон̣асовӣракам̣ ва̄ суттам̣ ва̄ хоти. сӯпасампа̄кети ва̄сага̄ха̄панаттхам̣ ӣсакам̣ маджджам̣ паккхипитва̄ сӯпам̣ пачанти, тасмим̣ ана̄патти. мам̣сасампа̄кепи есева найо. телам̣ пана ва̄табхесаджджаттхам̣ маджджена саддхим̣ пачанти, тасмимпи анатиккхиттамаджджейева ана̄патти, йам̣ пана атиккхиттамаджджам̣ хоти, еттха маджджасса ван̣н̣агандхараса̄ пан̃н̃а̄йанти, тасмим̣ а̄паттийева. амаджджам̣ арит̣т̣ханти йо арит̣т̣хо маджджам̣ на хоти, тасмим̣ ана̄патти. а̄малака̄дӣнам̣йева кира расена арит̣т̣хам̣ каронти, со маджджаван̣н̣агандхарасойева хоти, на ча маджджам̣; там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. йо пана самбха̄рапаккхитто, со маджджам̣ хоти, бӣджато пат̣т̣ха̄йа на ват̣т̣ати. сесаметтха утта̄намева. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣ акусалачиттам̣, тиведананти. ваттхуаджа̄наната̄йа четтха ачиттаката̄ ведитабба̄, акусаленева па̄таббата̄йа локаваджджата̄ти.
сура̄па̄насиккха̄падам̣ пат̣хамам̣.
2. ан̇гулипатодакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
330. дутийе – ан̇гулипатодакена̄ти ан̇гулӣхи упакаччхака̄дигхат̣т̣анам̣ вуччати. уттасантоти атиха̄сена киламанто. анасса̄сакоти упаччхиннаасса̄сапасса̄сасан̃ча̄ро хутва̄. анупасампаннам̣ ка̄йена ка̄йанти еттха бхиккхунӣпи анупасампаннат̣т̣ха̄не т̣хита̄, тампи кхид̣д̣а̄дхиппа̄йена пхусантасса дуккат̣ам̣. сесаметтха утта̄намева.
пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, двиведананти.
ан̇гулипатодакасиккха̄падам̣ дутийам̣.
3. хасадхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄
335. татийе – аппакатан̃н̃уноти йам̣ бхагавата̄ пакатам̣ пан̃н̃аттам̣, там̣ на джа̄нантӣти аттхо.
336. удаке хасадхаммети удакакӣл̣ика̄ вуччати. упаригоппхакети гоппхака̄нам̣ упарибха̄гаппама̄н̣е. хаса̄дхиппа̄йоти кӣл̣а̄дхиппа̄йо. нимуджджати ва̄тиа̄дӣсу нимуджджанаттха̄йа орохантасса падава̄ре падава̄ре дуккат̣ам̣. нимуджджануммуджджанесу пайоге пайоге па̄читтийам̣. нимуджджитва̄ антоудакейева гаччхантасса хаттхава̄рападава̄ресу саббаттха па̄читтийам̣. палаватӣти тарати. хаттхехи тарантасса хаттхава̄ре хаттхава̄ре па̄читтийам̣. па̄десупи есева найо. йена йена ан̇гена тарати, тасса тасса пайоге пайоге па̄читтийам̣. тӣрато ва̄ руккхато ва̄ удаке патати, па̄читтийамева. на̄ва̄йа кӣл̣атӣти пхийа̄ритта̄дӣхи на̄вам̣ па̄дженто ва̄ тӣре усса̄ренто ва̄ на̄ва̄йа кӣл̣ати, дуккат̣ам̣.
хаттхена ва̄тиа̄дӣсупи пайоге пайоге дуккат̣ам̣. кечи хаттхена удаке кхитта̄йа катхала̄йа патануппатанава̄ресу дуккат̣ам̣ ваданти, там̣ на гахетаббам̣. таттха хи екапайогатта̄ екамева дуккат̣ам̣, апича упаригоппхаке вутта̄ни уммуджджана̄дӣни т̣хапетва̄ ан̃н̃ена йена кеначи а̄ка̄рена удакам̣ отаритва̄ ва̄ анотаритва̄ ва̄ йаттха каттхачи т̣хитам̣ удакам̣ антамасо биндум̣ гахетва̄ кхипанакӣл̣а̄йапи кӣл̣антасса дуккат̣амева, аттхаджотакам̣ пана аккхарам̣ ликхитум̣ ват̣т̣ати, айаметтха виниччхайо. сесаметтха утта̄намева.
пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.
хасадхаммасиккха̄падам̣ татийам̣.
4. ана̄дарийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
342. чатуттхе – катха̄йам̣ нассеййа̄ти катхам̣ айам̣ дхаммо танти павен̣ӣ нассеййа. там̣ ва̄ на сиккхитука̄моти йена пан̃н̃аттена вуччати, там̣ пан̃н̃аттам̣ на сиккхитука̄мо. апан̃н̃аттена̄ти сутте ва̄ абхидхамме ва̄ а̄гатена.
344. евам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ уггахоти еттха га̄райхо а̄чарийуггахо на гахетаббо; павен̣ийа̄ а̄гато а̄чарийуггахова гахетаббо. курундийам̣ пана ‘‘локавадждже а̄чарийуггахо на ват̣т̣ати, пан̣н̣аттивадждже пана ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. маха̄паччарийам̣ ‘‘суттам̣ сутта̄нуломан̃ча уггахитака̄нам̣йева а̄чарийа̄нам̣ уггахо пама̄н̣ам̣, аджа̄нанта̄нам̣ катха̄ аппама̄н̣анти вуттам̣. там̣ саббам̣ павен̣ийа̄ а̄гатесамодха̄нам̣ гаччхати. сесам̣ утта̄намева̄ти.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.
ана̄дарийасиккха̄падам̣ чатуттхам̣.
5. бхим̣са̄панасиккха̄падаван̣н̣ана̄
345. пан̃чаме – рӯпӯпаха̄ра̄дайо мануссавиггахе вуттанайенева ведитабба̄. сесам̣ утта̄намева. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ана̄дарийасадиса̄нева̄ти.
бхим̣са̄панасиккха̄падам̣ пан̃чамам̣.
6. джотисиккха̄падаван̣н̣ана̄
350. чхат̣т̣хе – бхагга̄ти джанападасса на̄мам̣. сам̣сума̄рагиранти нагарасса. бхесакал̣а̄вананти таннисситаванасса. там̣ пана мига̄нам̣ пха̄сувиха̄раттха̄йа диннатта̄ мигада̄йоти вуччати. сама̄дахитва̄ти джа̄летва̄. парипа̄тесӣти анубандхи.
352. падӣпепӣти падӣпуджджаланепи. джотикепӣти паттапачанаседакамма̄дӣсу джотикаран̣е. татха̄рӯпапаччайа̄ти падӣпа̄дипаччайа̄.
354-5. сайам̣ сама̄дахатӣти еттха джотим̣ сама̄дахитука̄мата̄йа аран̣исан̣т̣хапанато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва джа̄ла̄ на ут̣т̣хахати, та̄ва саббапайогесу дуккат̣ам̣. пат̣ила̄там̣ уккхипатӣти дайхама̄нам̣ ала̄там̣ патитам̣ уккхипати, пуна йатха̄т̣ха̄не т̣хапетӣти аттхо. евам̣ авиджджха̄там̣ уккхипитва̄ паккхипантассева дуккат̣ам̣, виджджха̄там̣ пуна джа̄ла̄пентасса па̄читтийамева.
356. татха̄рӯпапаччайа̄ти т̣хапетва̄ падӣпа̄дӣни ан̃н̃енапи татха̄рӯпена паччайена сама̄дахантасса ана̄патти. а̄пада̄сӯти дут̣т̣хава̄л̣амигаамануссехи упаддаво хоти, таттха сама̄дахантасса̄пи ана̄патти. сесам̣ утта̄намева̄ти. чхасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
джотисиккха̄падам̣ чхат̣т̣хам̣.
7. наха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
364. саттаме – чун̣н̣ена ва̄ маттика̄йа ва̄ти еттха чун̣н̣аматтика̄нам̣ абхисан̇кхаран̣ака̄лато пат̣т̣ха̄йа саббапайогесу дуккат̣ам̣.
366. па̄рам̣ гаччханто нха̄йатӣти еттха суккха̄йа надийа̄ ва̄ликам̣ уккиритва̄ катаа̄ва̄т̣акесупи нха̄йитум̣ ват̣т̣ати. а̄пада̄сӯти бхамара̄дӣхи анубаддхасса удаке нимуджджитум̣ ват̣т̣атӣти. сесаметтха утта̄намева. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
наха̄насиккха̄падам̣ саттамам̣.
8. дуббан̣н̣акаран̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄
368-9. ат̣т̣хаме – навам̣ пана бхиккхуна̄ чӣварала̄бхена̄ти еттха алабхӣти лабхо; лабхойева ла̄бхо. ким̣ алабхи? чӣварам̣. кӣдисам̣? навам̣. ити ‘‘навачӣварала̄бхена̄’’ти ваттаббе ануна̄сикалопам̣ акатва̄ ‘‘навачӣварала̄бхена̄’’ти вуттам̣; пат̣иладдханавачӣварена̄ти аттхо. маджджхе т̣хитапададвайе пана̄ти нипа̄то. бхиккхуна̄ти йена ладдхам̣ тасса нидассанам̣. падабха̄джане пана бйан̃джанам̣ ана̄дийитва̄ йам̣ ладдхам̣ там̣ дассетум̣ ‘‘чӣварам̣ на̄ма чханнам̣ чӣвара̄на’’нтиа̄ди вуттам̣. чӣваранти еттха йам̣ нива̄сетум̣ ва̄ па̄рупитум̣ ва̄ сакка̄ хоти, тадева ведитаббам̣. тенева ‘‘викаппанупагапаччхима’’нти на вуттам̣. кам̣санӣланти чаммака̄ранӣлам̣. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘айомалам̣ лохамалам̣ етам̣ кам̣санӣлам̣ на̄ма̄’’ти вуттам̣. пала̄санӣланти йо кочи нӣлаван̣н̣о пан̣н̣арасо. дуббан̣н̣акаран̣ам̣ а̄да̄таббанти етам̣ каппабиндум̣ сандха̄йа вуттам̣; на нӣла̄дӣхи сакалачӣварасса дуббан̣н̣акаран̣ам̣. тан̃ча пана каппам̣ а̄дийантена чӣварам̣ раджитва̄ чатӯсу ва̄ кон̣есу тӣсу ва̄ двӣсу ва̄ екасмим̣ ва̄ кон̣е морасса аккхиман̣д̣аламаттам̣ ва̄ ман̇кулапит̣т̣химаттам̣ ва̄ а̄да̄таббам̣. маха̄паччарийам̣ ‘‘патте ва̄ ган̣т̣хийам̣ ва̄ на ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘ват̣т̣атийева̄’’ти вуттам̣. па̄л̣икаппакан̣н̣икакаппа̄дайо пана саббаттха пат̣исиддха̄, тасма̄ т̣хапетва̄ екам̣ ват̣т̣абиндум̣ ан̃н̃ена кеначипи вика̄рена каппо на ка̄таббо.
371. аггал̣етиа̄дӣсу ета̄ни аггал̣а̄дӣни каппакатачӣваре паччха̄ а̄ропетва̄ каппакаран̣акиччам̣ наттхи. сесам̣ утта̄намева. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийа̄кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣; ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
дуббан̣н̣акаран̣асиккха̄падам̣ ат̣т̣хамам̣.
9. викаппанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
374. наваме – тасса ва̄ адиннанти чӣвараса̄микасса ‘‘парибхун̃джа ва̄ виссаджджехи ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ карохӣ’’ти евам̣ ватва̄ адиннам̣. тасса ва̄ ависсасантоти йена винайакаммам̣ катам̣, тасса ависса̄сена ва̄. тена пана диннам̣ ва̄ тасса висса̄сена ва̄ парибхун̃джантасса ана̄патти. сесаметтха тим̣сакаван̣н̣ана̄йам̣ вуттанайатта̄ утта̄намева̄ти. катхинасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄чато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийа̄кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
викаппанасиккха̄падам̣ навамам̣.
10. чӣвара̄панидха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
377-81. дасаме – апанидхентӣти апанетва̄ нидхенти. хаса̄пеккхоти хаса̄дхиппа̄йо. ан̃н̃ам̣ париккха̄ранти па̄л̣ийа̄ ана̄гатам̣ паттаттхавика̄дим̣. дхаммим̣ катхам̣ катва̄ти ‘‘саман̣ена на̄ма анихитапариккха̄рена бхавитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти евам̣ дхаммакатхам̣ катхетва̄ дасса̄мӣти никкхипато ана̄патти. сесаметтха утта̄намева. тисамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.
чӣвара̄панидха̄насиккха̄падам̣ дасамам̣.
саматто ван̣н̣ана̄ккамена сура̄па̄навагго чхат̣т̣хо.