2. бхӯтага̄мавагго

1. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄

89. сена̄санаваггасса пат̣хамасиккха̄паде – ана̄дийантоти тасса̄ вачанам̣ аган̣ханто. да̄ракасса ба̄хум̣ а̄кот̣есӣти уккхиттам̣ пхарасум̣ ниггахетум̣ асакконто манусса̄нам̣ чаккхувисайа̄тӣте маха̄ра̄джасантика̄ ладдхе руккхат̣т̣хакадиббавима̄не нипаннасса да̄ракасса ба̄хум̣ тханамӯлейева чхинди. на кхо метам̣ патирӯпантиа̄димхи айам̣ сан̇кхепаван̣н̣ана̄ – химаванте кира паккхадивасесу девата̄саннипа̄то хоти, таттха руккхадхаммам̣ пуччханти – ‘‘твам̣ руккхадхамме т̣хита̄ на т̣хита̄’’ти? руккхадхаммо на̄ма руккхе чхиджджама̄не руккхадевата̄йа манопадосасса акаран̣ам̣. таттха йа̄ девата̄ руккхадхамме ат̣т̣хита̄ хоти, са̄ девата̄саннипа̄там̣ пависитум̣ на лабхати. ити са̄ девата̄ иман̃ча руккхадхамме ат̣т̣ха̄напаччайам̣ а̄дӣнавам̣ аддаса, бхагавато ча саммукха̄ сутапуббадхаммадесана̄нуса̄рена татха̄гатасса чхадданта̄дика̄ле пуббачаритам̣ ануссари. тенасса̄ етадахоси – ‘‘на кхо метам̣ патирӯпам̣…пе… воропеййа’’нти. йам̣нӯна̄хам̣ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочеййанти идам̣ панасса̄ ‘‘айам̣ бхиккху сапитико путто, аддха̄ бхагава̄ имам̣ имасса аджджха̄ча̄рам̣ сутва̄ марийа̄дам̣ бандхиссати, сиккха̄падам̣ пан̃н̃апессатӣ’’ти пат̣исан̃чиккхантийа̄ ахоси. сачаджджа твам̣ деватети саче аджджа твам̣ девате. пасавеййа̄сӣти джанеййа̄си уппа̄деййа̄си. еван̃ча пана ватва̄ бхагава̄ там̣ деватам̣ сан̃н̃а̄пенто –

‘‘йо ве уппатитам̣ кодхам̣, ратхам̣ бхантам̣ва ва̄райе;

тамахам̣ са̄ратхим̣ брӯми, расмигга̄хо итаро джано’’ти. (дха. па. 222);

имам̣ га̄тхамабха̄си. га̄тха̄парийоса̄не са̄ девата̄ сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄си. пуна бхагава̄ сампаттапариса̄йа дхаммам̣ десенто –

‘‘йо уппатитам̣ винети кодхам̣, висат̣ам̣ саппависам̣ва осадхехи;

со бхиккху джаха̄ти орапа̄рам̣, ураго джин̣н̣амиваттачам̣ пура̄н̣а’’нти. (су. ни. 1);

имам̣ га̄тхамабха̄си. татра пат̣хамага̄тха̄ дхаммападе сан̇гахам̣ а̄рул̣ха̄, дутийа̄ суттанипа̄те, ваттху пана винайети. атха бхагава̄ дхаммам̣ десентойева тасса̄ девата̄йа васанат̣т̣ха̄нам̣ а̄ваджджанто патирӯпам̣ т̣ха̄нам̣ дисва̄ ‘‘гаччха, девате, асукасмим̣ ока̄се руккхо вивитто, тасмим̣ упагаччха̄’’ти а̄ха. со кира руккхо на а̄л̣авират̣т̣хе, джетаванасса антопариккхепе, йасса девапуттасса париггахо ахоси, со чуто; тасма̄ ‘‘вивитто’’ти вутто. тато пат̣т̣ха̄йа ча пана са̄ девата̄ самма̄самбуддхато ладдхапариха̄ра̄ буддхупат̣т̣ха̄йика̄ ахоси. йада̄ девата̄сама̄гамо хоти, тада̄ махесаккхадевата̄су а̄гаччхантӣсу ан̃н̃а̄ аппесаккха̄ девата̄ йа̄ва маха̄самуддачаккава̄л̣апаббата̄ та̄ва пат̣иккаманти. айам̣ пана аттано васанат̣т̣ха̄не нисӣдитва̄ва дхаммам̣ сун̣а̄ти. йампи пат̣хамайа̄ме бхиккхӯ пан̃хам̣ пуччханти, маджджхимайа̄ме девата̄, там̣ саббам̣ таттхева нисӣдитва̄ сун̣а̄ти. чатта̄ро ча маха̄ра̄джа̄нопи бхагавато упат̣т̣ха̄нам̣ а̄гантва̄ гаччханта̄ там̣ деватам̣ дисва̄ва гаччханти.

90. бхӯтага̄мапа̄табйата̄йа̄ти еттха бхаванти ахувун̃ча̄ти бхӯта̄; джа̄йанти вад̣д̣ханти джа̄та̄ вад̣д̣хита̄ ча̄ти аттхо. га̄моти ра̄си; бхӯта̄нам̣ га̄моти бхӯтага̄мо; бхӯта̄ ева ва̄ га̄мо бхӯтага̄мо; патит̣т̣хитахаритатин̣аруккха̄дӣнаметам̣ адхивачанам̣. па̄табйасса бха̄во па̄табйата̄; чхеданабхедана̄дӣхи йатха̄ручи парибхун̃джитаббата̄ти аттхо. тасса̄ бхӯтага̄мапа̄табйата̄йа; нимиттаттхе бхуммавачанам̣, бхӯтага̄мапа̄табйата̄хету, бхӯтага̄масса чхедана̄дипаччайа̄ па̄читтийанти аттхо.

91. ида̄ни там̣ бхӯтага̄мам̣ вибхаджитва̄ дассенто бхӯтага̄мо на̄ма пан̃ча бӣджаджа̄та̄нӣтиа̄дима̄ха. таттха бхӯтага̄мо на̄ма̄ти бхӯтага̄мам̣ уддхаритва̄ йасмим̣ сати бхӯтага̄мо хоти, там̣ дассетум̣ ‘‘пан̃ча бӣджаджа̄та̄нӣ’’ти а̄ха̄ти ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣. евам̣ сантепи ‘‘йа̄ни ва̄ панан̃н̃а̄нипи аттхи мӯле джа̄йантӣ’’тиа̄дӣни на саменти. на хи мӯлабӣджа̄дӣни мӯла̄дӣсу джа̄йанти, мӯла̄дӣсу джа̄йама̄на̄ни пана та̄ни бӣджа̄ката̄ни, тасма̄ еваметтха ван̣н̣ана̄ ведитабба̄ – бхӯтага̄мо на̄ма̄ти вибхаджитаббападам̣. пан̃ча̄ти тасса вибха̄гапариччхедо. бӣджаджа̄та̄нӣти париччхиннадхамманидассанам̣. тассаттхо – бӣджехи джа̄та̄ни бӣджаджа̄та̄ни; руккха̄дӣнаметам̣ адхивачанам̣. апаро найо – бӣджа̄ни ча та̄ни виджа̄та̄ни ча пасӯта̄ни ниббаттапан̣н̣амӯла̄нӣти бӣджаджа̄та̄ни. етена аллава̄лика̄дӣсу т̣хапита̄нам̣ ниббаттапан̣н̣амӯла̄нам̣ син̇гивера̄дӣнам̣ сан̇гахо като хоти.

ида̄ни йехи бӣджехи джа̄татта̄ руккха̄дӣни бӣджаджа̄та̄нӣти вутта̄ни, та̄ни дассенто ‘‘мӯлабӣджа’’нтиа̄дима̄ха. тесам̣ уддесо па̄кат̣о ева. ниддесе йа̄ни ва̄ панан̃н̃а̄нипи аттхи мӯле джа̄йанти мӯле сан̃джа̄йантӣти еттха бӣджато ниббаттена бӣджам̣ дасситам̣, тасма̄ еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо, йа̄ни ва̄ панан̃н̃а̄нипи аттхи а̄лувакасерукамалуппалапун̣д̣арӣкакувалайакандапа̄т̣алимӯла̄дибхеде мӯле гаччхаваллируккха̄дӣни джа̄йанти сан̃джа̄йанти, та̄ни йамхи мӯле джа̄йанти чева сан̃джа̄йанти ча тан̃ча, па̄л̣ийам̣ вуттам̣ халидда̄ди ча саббампи етам̣ мӯлабӣджам̣ на̄ма. есева найо кхандхабӣджа̄дӣсу. йева̄панакакхандхабӣджесу панеттха амба̄т̣акаиндаса̄ланухӣпа̄л̣ибхаддакан̣ика̄ра̄дӣни кхандхабӣджа̄ни, амӯлавалли чатурассавалликан̣авӣра̄дӣни пхал̣убӣджа̄ни макачисуманаджайасумана̄дӣни аггабӣджа̄ни, амбаджамбӯпанасат̣т̣хиа̄дӣни бӣджабӣджа̄нӣти дат̣т̣хабба̄ни.

92. ида̄ни йам̣ вуттам̣ ‘‘бхӯтага̄мапа̄табйата̄йа па̄читтийа’’нти таттха сан̃н̃а̄васена а̄патта̄на̄паттибхедам̣ па̄табйата̄бхедан̃ча дассенто бӣдже бӣджасан̃н̃ӣтиа̄дима̄ха. таттха йатха̄ ‘‘са̄лӣнам̣ чепи оданам̣ бхун̃джатӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.76) са̄литан̣д̣ула̄нам̣ одано ‘‘са̄лӣнам̣ одано’’ти вуччати, евам̣ бӣджато самбхӯто бхӯтага̄мо ‘‘бӣджа’’нти вуттоти ведитаббо. йам̣ пана ‘‘бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбха̄ пат̣ивирато’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.10) вуттам̣ бхӯтага̄мапаримочанам̣ катва̄ т̣хапитам̣ бӣджам̣, там̣ дуккат̣аваттху. атха ва̄ йадетам̣ ‘‘бхӯтага̄мо на̄ма̄’’ти сиккха̄падавибхан̇гасса а̄дипадам̣, тена саддхим̣ йоджетва̄ йам̣ бӣджам̣ бхӯтага̄мо на̄ма хоти, тасмим̣ бӣдже бӣджасан̃н̃ӣ саттхака̄дӣни гахетва̄ сайам̣ ва̄ чхиндати ан̃н̃ена ва̄ чхеда̄пети, па̄са̄н̣а̄дӣни гахетва̄ сайам̣ ва̄ бхиндати ан̃н̃ена ва̄ бхеда̄пети, аггим̣ упасам̣харитва̄ сайам̣ ва̄ пачати ан̃н̃ена ва̄ пача̄пети, а̄патти па̄читтийасса̄ти еваметтха аттхо ведитаббо. йатха̄рутам̣ пана гахетва̄ бхӯтага̄мавинимуттасса бӣджасса чхиндана̄дибхеда̄йа па̄табйата̄йа па̄читтийам̣ на ваттаббам̣.

айан̃хеттха виниччхайакатха̄ – бхӯтага̄мам̣ викопентасса па̄читтийам̣ бхӯтага̄мапаримочитам̣ пан̃чавидхампи бӣджага̄мам̣ викопентасса дуккат̣ам̣. бӣджага̄мабхӯтага̄мо на̄меса аттхи удакат̣т̣хо, аттхи тхалат̣т̣хо. таттха удакат̣т̣хо са̄сапаматтика̄ тилабӣджака̄дибхеда̄ сапан̣н̣ика̄ апан̣н̣ика̄ ча сабба̄ сева̄ладжа̄ти антамасо удакапаппат̣акам̣ упа̄да̄йа ‘‘бхӯтага̄мо’’ти ведитаббо. удакапаппат̣ако на̄ма упари тхаддхо пхарусаван̣н̣о, хет̣т̣ха̄ муду нӣлаван̣н̣о хоти. таттха йасса сева̄ласса мӯлам̣ орӯхитва̄ патхавийам̣ патит̣т̣хитам̣, тасса патхавӣ т̣ха̄нам̣. йо удаке сан̃чарати, тасса удакам̣. патхавийам̣ патит̣т̣хитам̣ йаттха каттхачи викопентасса уддхаритва̄ ва̄ т̣ха̄нантарам̣ сан̇ка̄ментасса па̄читтийам̣. удаке сан̃чарантам̣ викопентассева па̄читтийам̣. хаттхехи пана ито чито ча вийӯхитва̄ нха̄йитум̣ ват̣т̣ати, сакалан̃хи удакам̣ тасса т̣ха̄нам̣. тасма̄ на со етта̄вата̄ т̣ха̄нантарам̣ сан̇ка̄мито хоти. удакато пана удакена вина̄ сан̃чичча уккхипитум̣ на ват̣т̣ати, удакена саддхим̣ уккхипитва̄ пуна удаке паккхипитум̣ ват̣т̣ати. парисса̄ванантарена никкхамати, каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ва удакам̣ парибхун̃джитаббам̣. уппалинӣпадуминӣа̄дӣни джаладжаваллитин̣а̄ни удакато уддхарантасса ва̄ таттхева викопентасса ва̄ па̄читтийам̣. парехи уппа̄т̣ита̄ни викопентасса дуккат̣ам̣. та̄ни хи бӣджага̄ме сан̇гахам̣ гаччханти. тилабӣджакаса̄сапаматтакасева̄лопи удакато уддхато амила̄то аггабӣджасан̇гахам̣ гаччхати. маха̄паччарийа̄дӣсу ‘‘анантакатилабӣджакаудакапаппат̣ака̄дӣни дуккат̣аваттхука̄нӣ’’ти вуттам̣, таттха ка̄ран̣ам̣ на диссати. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘сампун̣н̣абхӯтага̄мо на хоти, тасма̄ дуккат̣а’’нти вуттам̣, тампи на самети, бхӯтага̄ме хи па̄читтийам̣, бӣджага̄ме дуккат̣ам̣ вуттам̣. асампун̣н̣абхӯтага̄мо на̄ма татийо кот̣т̣ха̄со нева па̄л̣ийам̣ на ат̣т̣хакатха̄су а̄гато. атха етам̣ бӣджага̄масан̇гахам̣ гаччхиссатӣти, тампи на йуттам̣, абхӯтага̄мамӯлатта̄ та̄дисасса бӣджага̄масса̄ти. апича ‘‘гарукалахукесу гаруке т̣ха̄табба’’нти етам̣ винайалаккхан̣ам̣.

тхалат̣т̣хе – чхиннаруккха̄нам̣ авасит̣т̣хо харитакха̄н̣у на̄ма хоти. таттха какудхакаран̃джапийан̇гупанаса̄дӣнам̣ кха̄н̣у уддхам̣ вад̣д̣хати, со бхӯтага̄мена сан̇гахито. та̄лана̄л̣икера̄дӣнам̣ кха̄н̣у уддхам̣ на вад̣д̣хати, со бӣджага̄мена сан̇гахито. кадалийа̄ пана апхалита̄йа кха̄н̣у бхӯтага̄мена сан̇гахито, пхалита̄йа бӣджага̄мена. кадалӣ пана пхалита̄ йа̄ва нӣлапан̣н̣а̄, та̄ва бхӯтага̄менева сан̇гахита̄, татха̄ пхалито вел̣у. йада̄ пана аггато пат̣т̣ха̄йа суссати, тада̄ бӣджага̄мена сан̇гахам̣ гаччхати. катарабӣджага̄мена? пхал̣убӣджага̄мена. ким̣ тато ниббаттати? на кин̃чи. йади хи ниббаттеййа, бхӯтага̄менева сан̇гахам̣ гаччхеййа. индаса̄ла̄дируккхе чхиндитва̄ ра̄сим̣ каронти, кин̃ча̄пи ра̄сикатадан̣д̣акехи ратанаппама̄н̣а̄пи са̄кха̄ никкхаманти, бӣджага̄менева сан̇гахам̣ гаччханти. таттха ман̣д̣апаттха̄йа ва̄ ватиаттха̄йа ва̄ валлиа̄ропанаттха̄йа ва̄ бхӯмийам̣ никхан̣анти, мӯлесу чева пан̣н̣есу ча ниггатесу пуна бхӯтага̄масан̇кхйам̣ гаччханти. мӯламаттесу пана пан̣н̣аматтесу ва̄ ниггатесу бӣджага̄мена сан̇гахита̄ ева.

йа̄ни ка̄ничи бӣджа̄ни патхавийам̣ ва̄ удакена син̃читва̄ т̣хапита̄ни, капа̄ла̄дӣсу ва̄ аллапам̣сум̣ паккхипитва̄ никкхитта̄ни хонти, сабба̄ни мӯламатте пан̣н̣аматте ва̄ ниггатепи бӣджа̄нийева. сачепи мӯла̄ни ча упари ан̇куро ча ниггаччхати, йа̄ва ан̇куро харито на хоти, та̄ва бӣджа̄нийева. мугга̄дӣнам̣ пана пан̣н̣есу ут̣т̣хитесу вӣхиа̄дӣнам̣ ва̄ ан̇куре харите нӣлапан̣н̣аван̣н̣е джа̄те бхӯтага̄масан̇гахам̣ гаччханти. та̄лат̣т̣хӣнам̣ пат̣хамам̣ сӯкарада̄т̣ха̄ вийа мӯлам̣ ниггаччхати. ниггатепи йа̄ва упари паттават̣т̣и на ниггаччхати, та̄ва бӣджага̄мойева. на̄л̣икерасса тачам̣ бхиндитва̄ дантасӯчи вийа ан̇куро ниггаччхати, йа̄ва мигасин̇гасадиса̄ нӣлапаттават̣т̣и на хоти, та̄ва бӣджага̄мойева. мӯле аниггатепи та̄диса̄йа паттават̣т̣ийа̄ джа̄та̄йа амӯлакабхӯтага̄ме сан̇гахам̣ гаччхати.

амбат̣т̣хиа̄дӣни вӣхиа̄дӣхи виниччхинитабба̄ни. ванда̄ка̄ ва̄ ан̃н̃а̄ ва̄ йа̄ ка̄чи руккхе джа̄йитва̄ руккхам̣ оттхарати, руккхова тасса̄ т̣ха̄нам̣, там̣ викопентасса ва̄ тато уддхарантасса ва̄ па̄читтийам̣. ека̄ амӯлика̄ лата̄ хоти, ан̇гуливет̣хако вийа ванаппагумбадан̣д̣аке вет̣хети, тасса̄пи айамева виниччхайо. гехамукхапа̄ка̄раведика̄четийа̄дӣсу нӣлаван̣н̣о сева̄ло хоти, йа̄ва две тӣн̣и патта̄ни на сан̃джа̄йанти та̄ва аггабӣджасан̇гахам̣ гаччхати. паттесу джа̄тесу па̄читтийаваттху. тасма̄ та̄дисесу т̣ха̄несу судха̄лепампи да̄тум̣ на ват̣т̣ати. анупасампаннена литтасса упариснехалепо да̄тум̣ ват̣т̣ати. саче нида̄гхасамайе суккхасева̄ло тит̣т̣хати, там̣ саммун̃джанӣа̄дӣхи гхам̣ситва̄ апанетум̣ ват̣т̣ати. па̄нӣйагхат̣а̄дӣнам̣ бахи сева̄ло дуккат̣аваттху, анто аббоха̄рико. дантакат̣т̣хапӯва̄дӣсу кан̣н̣акампи аббоха̄рикамева. вуттан̃хетам̣ – ‘‘саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄’’ти (маха̄ва. 66).

па̄са̄н̣аджа̄типа̄са̄н̣ададдусева̄ласелеййака̄дӣни ахаритаван̣н̣а̄ни апаттака̄ни ча дуккат̣аваттхука̄ни. ахиччхаттакам̣ йа̄ва макул̣ам̣ хоти, та̄ва дуккат̣аваттху. пуппхитака̄лато пат̣т̣ха̄йа аббоха̄рикам̣. алларуккхато пана ахиччхаттакам̣ ган̣ханто руккхаттачам̣ викопети, тасма̄ таттха па̄читтийам̣. руккхапаппат̣ика̄йапи есева найо. йа̄ пана индаса̄лакакудха̄дӣнам̣ паппат̣ика̄ руккхато муччитва̄ тит̣т̣хати, там̣ ган̣хантасса ана̄патти. ниййа̄сампи руккхато муччитва̄ т̣хитам̣ суккхаруккхе ва̄ лаггам̣ ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. алларуккхато на ват̣т̣ати. ла̄кха̄йапи есева найо. руккхам̣ ча̄летва̄ пан̣д̣упала̄сам̣ ва̄ парин̣атакан̣ика̄ра̄дипуппхам̣ ва̄ па̄тентасса па̄читтийамева. хаттхакуккуччена мудукесу индаса̄ланухӣкхандха̄дӣсу ва̄ таттхаджа̄таката̄лапан̣н̣а̄дӣсу ва̄ аккхарам̣ чхиндантасса̄пи есева найо.

са̄ман̣ера̄нам̣ пуппхам̣ очинанта̄нам̣ са̄кхам̣ она̄метва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати. техи пана пуппхехи па̄нӣйам̣ на ва̄сетаббам̣. па̄нӣйава̄саттхикена са̄ман̣ерам̣ уккхипитва̄ очина̄петабба̄ни. пхаласа̄кха̄пи аттана̄ кха̄дитука̄мена на она̄метабба̄. са̄ман̣ерам̣ уккхипитва̄ пхалам̣ га̄ха̄петаббам̣. йам̣кин̃чи гаччхам̣ ва̄ латам̣ ва̄ уппа̄т̣ентехи са̄ман̣ерехи саддхим̣ гахетва̄ а̄кад̣д̣хитум̣ на ват̣т̣ати. тесам̣ пана усса̄хаджананаттхам̣ ана̄кад̣д̣хантена кад̣д̣хана̄ка̄рам̣ дассентена вийа агге гахетум̣ ват̣т̣ати. йесам̣ руккха̄нам̣ са̄кха̄ рухати, тесам̣ са̄кхам̣ маккхика̄бӣджана̄дӣнам̣ аттха̄йа каппийам̣ ака̄ра̄петва̄ гахитам̣ таче ва̄ патте ва̄ антамасо накхенапи виликхантасса дуккат̣ам̣. алласин̇гивера̄дӣсупи есева найо. саче пана каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ сӣтале падесе т̣хапитасса мӯлам̣ сан̃джа̄йати, упарибха̄ге чхиндитум̣ ват̣т̣ати. саче ан̇куро джа̄йати, хет̣т̣ха̄бха̄ге чхиндитум̣ ват̣т̣ати. мӯле ча нӣлан̇куре ча джа̄те на ват̣т̣ати.

чхиндати ва̄ чхеда̄пети ва̄ти антамасо саммун̃джаносала̄ка̄йапи тин̣а̄ни чхиндисса̄мӣти бхӯмим̣ саммаджджанто сайам̣ ва̄ чхиндати, ан̃н̃ена ва̄ чхеда̄пети. бхиндати ва̄ бхеда̄пети ва̄ти антамасо чан̇камантопи чхиджджанакам̣ чхиджджату, бхиджджанакам̣ бхиджджату, чан̇камитат̣т̣ха̄нам̣ дассесса̄мӣти сан̃чичча па̄дехи аккаманто тин̣аваллиа̄дӣни сайам̣ ва̄ бхиндати ан̃н̃ена ва̄ бхеда̄пети. сачепи хи тин̣ам̣ ва̄ латам̣ ва̄ ган̣т̣хим̣ каронтасса бхиджджати, ган̣т̣хипи на ка̄таббо. та̄ларуккха̄дӣсу пана чора̄нам̣ ана̄руханаттха̄йа да̄румаккат̣акам̣ а̄кот̣енти, кан̣т̣аке бандханти, бхиккхусса евам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. саче да̄румаккат̣ако руккхе аллӣнаматтова хоти, руккхам̣ на пӣл̣ети, ват̣т̣ати. ‘‘руккхам̣ чхинда, латам̣ чхинда, кандам̣ ва̄ мӯлам̣ ва̄ уппа̄т̣ехӣ’’ти ваттумпи ват̣т̣ати, анийа̄митатта̄. нийа̄метва̄ пана ‘‘имам̣ руккхам̣ чхинда̄’’тиа̄ди ваттум̣ на ват̣т̣ати. на̄мам̣ гахетва̄пи ‘‘амбаруккхам̣ чатурассаваллим̣ а̄лувакандам̣ мун̃джатин̣ам̣ асукаруккхаччхаллим̣ чхинда бхинда уппа̄т̣ехӣ’’тиа̄дивачанампи анийа̄митамева хоти. ‘‘имам̣ амбаруккха’’нтиа̄дивачанамева хи нийа̄митам̣ на̄ма, там̣ на ват̣т̣ати.

пачати ва̄ пача̄пети ва̄ти антамасо паттампи пачитука̄мо тин̣а̄дӣнам̣ упари сан̃чичча аггим̣ каронто сайам̣ ва̄ пачати, ан̃н̃ена ва̄ пача̄петӣти саббам̣ патхавӣкхан̣анасиккха̄паде вуттанайена ведитаббам̣. анийа̄метва̄ пана ‘‘мугге пача, ма̄се пача̄’’тиа̄ди ваттум̣ ват̣т̣ати. ‘‘име мугге пача, име ма̄се пача̄’’ти евам̣ ваттум̣ на ват̣т̣ати.

ана̄патти имам̣ джа̄на̄тиа̄дӣсу ‘‘имам̣ мӯлабхесаджджам̣ джа̄на, имам̣ мӯлам̣ ва̄ пан̣н̣ам̣ ва̄ дехи, имам̣ руккхам̣ ва̄ латам̣ ва̄ а̄хара, имина̄ пуппхена ва̄ пхалена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ аттхо, имам̣ руккхам̣ ва̄ латам̣ ва̄ пхалам̣ ва̄ каппийам̣ карохӣ’’ти еваматтхо дат̣т̣хаббо. етта̄вата̄ бхӯтага̄мапаримочанам̣ катам̣ хоти. парибхун̃джантена пана бӣджага̄мапаримочанаттхам̣ пуна каппийам̣ ка̄ретаббам̣.

каппийакаран̣ан̃четтха имина̄ сутта̄нуса̄рена ведитаббам̣ – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахи саман̣акаппехи пхалам̣ парибхун̃джитум̣ аггипариджитам̣ саттхапариджитам̣ накхапариджитам̣ абӣджам̣ ниббат̣т̣абӣджамева пан̃чама’’нти. таттха ‘‘аггипариджита’’нти аггина̄ париджитам̣ адхибхӯтам̣ дад̣д̣хам̣ пхут̣т̣ханти аттхо. ‘‘саттхапариджита’’нти саттхена париджитам̣ адхибхӯтам̣ чхиннам̣ виддхам̣ ва̄ти аттхо. еса найо накхапариджите. абӣджаниббат̣т̣абӣджа̄ни сайамева каппийа̄ни. аггина̄ каппийам̣ каронтена кат̣т̣хаггигомайаггиа̄дӣсу йена кеначи антамасо лохакхан̣д̣енапи а̄диттена каппийам̣ ка̄таббам̣. тан̃ча кхо екадесе пхусантена ‘‘каппийа’’нти ватва̄ва ка̄таббам̣. саттхена каронтена йасса кассачи лохамайасаттхасса антамасо сӯчинакхаччхедана̄нампи тун̣д̣ена ва̄ дха̄ра̄йа ва̄ чхедам̣ ва̄ ведхам̣ ва̄ дассентена ‘‘каппийа’’нти ватва̄ва ка̄таббам̣. накхена каппийам̣ каронтена пӯтинакхена на ка̄таббам̣. манусса̄нам̣ пана сӣхабйаггхадӣпимаккат̣а̄дӣнам̣ сакунта̄нан̃ча накха̄ тикхин̣а̄ хонти, техи ка̄таббам̣. ассамахим̣сасӯкарамигагорӯпа̄дӣнам̣ кхура̄ атикхин̣а̄, техи на ка̄таббам̣, катампи акатам̣ хоти. хаттхинакха̄ пана кхура̄ на хонти, техи ват̣т̣ати. йехи пана ка̄тум̣ ват̣т̣ати, техи таттхаджа̄такехипи уддхаритва̄ гахитакехипи чхедам̣ ва̄ ведхам̣ ва̄ дассентена ‘‘каппийа’’нти ватва̄ва ка̄таббам̣.

таттха сачепи бӣджа̄нам̣ паббатаматто ра̄си руккхасахассам̣ ва̄ чхиндитва̄ ека̄баддхам̣ катва̄ уччхӯнам̣ ва̄ маха̄бха̄ро бандхитва̄ т̣хапито хоти, екасмим̣ бӣдже ва̄ руккхаса̄кха̄йа ва̄ уччхумхи ва̄ каппийе кате саббам̣ катам̣ хоти. уччхӯ ча да̄рӯни ча екато баддха̄ни хонти, уччхум̣ каппийам̣ карисса̄мӣти да̄рум̣ виджджхати, ват̣т̣атийева. саче пана йа̄йа раджджуйа̄ ва̄ валлийа̄ ва̄ баддха̄ни, там̣ виджджхати, на ват̣т̣ати. уччхукхан̣д̣а̄нам̣ паччхим̣ пӯретва̄ а̄харанти, екасмим̣ кхан̣д̣е каппийе кате саббам̣ катамева хоти. маричапакка̄дӣхи миссетва̄ бхаттам̣ а̄харанти, ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти вутте сачепи бхаттаситтхе виджджхати, ват̣т̣атийева. тилатан̣д̣ула̄дӣсупи есева найо. йа̄гуйа̄ паккхитта̄ни пана ека̄баддха̄ни хутва̄ на сантит̣т̣ханти, таттха екамекам̣ виджджхитва̄ каппийам̣ ка̄таббамева. капиттхапхала̄дӣнам̣ анто мин̃джам̣ кат̣а̄хам̣ мун̃читва̄ сан̃чарати, бхинда̄петва̄ каппийам̣ ка̄ра̄петаббам̣. ека̄баддхам̣ хоти, кат̣а̄хепи ка̄тум̣ ват̣т̣ати.

асан̃чичча̄ти па̄са̄н̣аруккха̄дӣни ва̄ пават̣т̣ентасса са̄кхам̣ ва̄ кад̣д̣хантасса каттарадан̣д̣ена ва̄ бхӯмим̣ пахаритва̄ гаччхантасса тин̣а̄ни чхиджджанти, та̄ни тена чхиндисса̄мӣти евам̣ сан̃чичча аччхиннатта̄ асан̃чичча чхинна̄ни на̄ма хонти. ити асан̃чичча чхиндантасса ана̄патти.

асатийа̄ти ан̃н̃авихито кеначи саддхим̣ кин̃чи катхенто па̄дан̇гут̣т̣хакена ва̄ хаттхена ва̄ тин̣ам̣ ва̄ латам̣ ва̄ чхинданто тит̣т̣хати, евам̣ асатийа̄ чхиндантасса ана̄патти.

аджа̄нантасса̄ти еттхаббхантаре бӣджага̄моти ва̄ бхӯтага̄моти ва̄ на джа̄на̄ти, чхинда̄мӣтипи на джа̄на̄ти, кевалам̣ ватийа̄ ва̄ пала̄лапун̃дже ва̄ никха̄данам̣ ва̄ кхан̣иттим̣ ва̄ куда̄лам̣ ва̄ сан̇гопанаттха̄йа т̣хапети, д̣айхама̄нахаттхо ва̄ аггим̣ па̄тети, татра че тин̣а̄ни чхиджджанти ва̄ д̣айханти ва̄ ана̄патти. мануссавиггахапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄йам̣ пана саббаат̣т̣хакатха̄су ‘‘саче бхиккху руккхена ва̄ аджджхоттхат̣о хоти, опа̄те ва̄ патито сакка̄ ча хоти руккхам̣ чхиндитва̄ бхӯмим̣ ва̄ кхан̣итва̄ никкхамитум̣, джӣвитахетупи аттана̄ на ка̄таббам̣. ан̃н̃ена пана бхиккхуна̄ бхӯмим̣ ва̄ кхан̣итва̄ руккхам̣ ва̄ чхиндитва̄ алларуккхато ва̄ дан̣д̣акам̣ чхиндитва̄ там̣ руккхам̣ пават̣т̣етва̄ никкха̄метум̣ ват̣т̣ати, ана̄паттӣ’’ти вуттам̣. таттха ка̄ран̣ам̣ на диссати – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, давад̣а̄хе д̣айхама̄не пат̣аггим̣ да̄тум̣, париттам̣ ка̄ту’’нти (чӯл̣ава. 283) идам̣ пана екамева суттам̣ диссати. саче етасса ануломам̣ ‘‘аттано на ват̣т̣ати, ан̃н̃асса ват̣т̣атӣ’’ти идам̣ на̄на̄каран̣ам̣ на сакка̄ ладдхум̣. аттано аттха̄йа каронто аттасинехена акусалачиттенева кароти, паро пана ка̄рун̃н̃ена, тасма̄ ана̄паттӣти че. етампи ака̄ран̣ам̣. кусалачиттена̄пи хи имам̣ а̄паттим̣ а̄паджджати. саббаат̣т̣хакатха̄су пана вуттатта̄ на сакка̄ пат̣иседхетум̣. гавеситабба̄ еттха йутти. ат̣т̣хакатха̄чарийа̄нам̣ ва̄ саддха̄йа гантаббанти. сесам̣ утта̄намева.

тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти. кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

бхӯтага̄масиккха̄падам̣ пат̣хамам̣.

2. ан̃н̃ава̄дакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

94. дутийасиккха̄паде – ана̄ча̄рам̣ а̄чаритва̄ти ака̄таббам̣ катва̄; ка̄йавачӣдва̄ресу а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ти вуттам̣ хоти. ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаратӣти ан̃н̃ена вачанена ан̃н̃ам̣ вачанам̣ пат̣ичарати пат̣иччха̄дети аджджхоттхарати; ида̄ни там̣ пат̣ичаран̣авидхим̣ дассенто ‘‘ко а̄панно’’тиа̄дима̄ха. татра̄йам̣ вачанасамбандхо – со кира кин̃чи вӣтиккамам̣ дисва̄ ‘‘а̄вусо, а̄паттим̣ а̄панносӣ’’ти сан̇гхамаджджхе а̄паттийа̄ ануйун̃джийама̄но ‘‘ко а̄панно’’ти вадати. ‘‘тато тва’’нти вутте ‘‘ахам̣ ким̣ а̄панно’’ти вадати. атха ‘‘па̄читтийам̣ ва̄ дуккат̣ам̣ ва̄’’ти вутте ваттхум̣ пуччханто ‘‘ахам̣ кисмим̣ а̄панно’’ти вадати. тато ‘‘асукасмим̣ на̄ма ваттхусми’’нти вутте ‘‘ахам̣ катхам̣ а̄панно, ким̣ каронто а̄панномхӣ’’ти пуччхати. атха ‘‘идам̣ на̄ма каронто а̄панно’’ти вутте ‘‘кам̣ бхан̣атха̄’’ти вадати. тато ‘‘там̣ бхан̣а̄ма̄’’ти вутте ‘‘ким̣ бхан̣атха̄’’ти вадати.

апичеттха айам̣ па̄л̣имуттакопи ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣авидхи – бхиккхӯхи ‘‘тава сипа̄т̣ика̄йа каха̄пан̣о дит̣т̣хо, киссевамаса̄руппам̣ каросӣ’’ти вутто ‘‘судит̣т̣хам̣, бханте, на панесо каха̄пан̣о; типуман̣д̣алам̣ ета’’нти бхан̣анто ва̄ ‘‘твам̣ сурам̣ пиванто дит̣т̣хо, киссевам̣ каросӣ’’ти вутто ‘‘судит̣т̣хо, бханте, на панеса̄ сура̄, бхесаджджаттха̄йа сампа̄дитам̣ арит̣т̣ха’’нти бхан̣анто ва̄ ‘‘твам̣ пат̣иччханне а̄сане ма̄туга̄мена саддхим̣ нисинно дит̣т̣хо, киссевамаса̄руппам̣ каросӣ’’ти вутто ‘‘йена дит̣т̣хам̣ судит̣т̣хам̣, вин̃н̃ӯ панеттха дутийо аттхи, со кисса на дит̣т̣хо’’ти бхан̣анто ва̄, ‘‘ӣдисам̣ тайа̄ кин̃чи дит̣т̣ха’’нти пут̣т̣хо ‘‘на сун̣а̄мӣ’’ти сотамупаненто ва̄, сотадва̄ре пуччханта̄нам̣ чаккхум̣ упаненто ва̄, ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаратӣти ведитаббо. ан̃н̃ава̄дакам̣ ропетӯти ан̃н̃ава̄дакам̣ а̄ропету; патит̣т̣ха̄петӯти аттхо. вихесакам̣ ропетӯти етасмимпи есева найо.

98. ан̃н̃ава̄даке вихесаке па̄читтийанти еттха ан̃н̃ам̣ вадатӣти ан̃н̃ава̄дакам̣; ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣ассетам̣ на̄мам̣. вихесетӣти вихесакам̣; тун̣хӣбхӯтассетам̣ на̄мам̣, тасмим̣ ан̃н̃ава̄даке вихесаке. па̄читтийанти ваттхудвайе па̄читтийадвайам̣ вуттам̣.

100. аропите ан̃н̃ава̄дакети каммава̄ча̄йа ана̄ропите ан̃н̃ава̄даке. аропите вихесакети етасмимпи есева найо.

101. дхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ӣтиа̄дӣсу йам̣ там̣ ан̃н̃ава̄дакавихесакаропанакаммам̣ катам̣, тан̃че дхаммакаммам̣ хоти, со ча бхиккху тасмим̣ дхаммакаммасан̃н̃ӣ ан̃н̃ава̄дакан̃ча вихесакан̃ча кароти, атхасса тасмим̣ ан̃н̃ава̄даке ча вихесаке ча а̄патти па̄читтийасса̄ти имина̄ найена аттхо ведитаббо.

102. аджа̄нанто пуччхатӣти а̄паттим̣ ва̄ а̄паннабха̄вам̣ аджа̄нантойева ‘‘ким̣ тумхе бхан̣атха, ахам̣ на джа̄на̄мӣ’’ти пуччхати. гила̄но ва̄ на катхетӣти мукхе та̄дисо бйа̄дхи хоти, йена катхетум̣ на саккоти. сан̇гхасса бхан̣д̣анам̣ ва̄тиа̄дӣсу сан̇гхамаджджхе катхите таппаччайа̄ сан̇гхасса бхан̣д̣анам̣ ва̄ калахо ва̄ вива̄до ва̄ бхависсати, со ма̄ ахосӣти ман̃н̃ама̄но на катхетӣти имина̄ найена аттхо ведитаббо. сесам̣ утта̄намева̄ти.

тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, сийа̄ кирийам̣, сийа̄ акирийам̣, ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичарантасса хи кирийам̣ хоти, тун̣хӣбха̄вена вихесантасса акирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.

ан̃н̃ава̄дакасиккха̄падам̣ дутийам̣.

3. уджджха̄панакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

103. татийасиккха̄паде – даббам̣ маллапуттам̣ бхиккхӯ уджджха̄пентӣти ‘‘чханда̄йа даббо маллапутто’’тиа̄дӣни ваданта̄ там̣ а̄йасмантам̣ техи бхиккхӯхи аваджа̄на̄пенти, аван̃н̃а̄йа олока̄пенти, ла̄макато ва̄ чинта̄пентӣ’’ти аттхо. лаккхан̣ам̣ панеттха саддасаттха̄нуса̄рена ведитаббам̣. оджджха̄пентӣтипи па̄т̣хо. айамеваттхо. чханда̄йа̄ти чхандена паккхапа̄тена; аттано аттано сандит̣т̣хасамбхатта̄нам̣ пан̣ӣта̄ни пан̃н̃апетӣти адхиппа̄йо. кхиййантӣти ‘‘чханда̄йа даббо маллапутто’’тиа̄дӣни ваданта̄ пака̄сенти.

105. уджджха̄панаке кхиййанаке па̄читтийанти еттха йена вачанена уджджха̄пенти, там̣ уджджха̄панакам̣. йена ча кхиййанти там̣ кхиййанакам̣. тасмим̣ уджджха̄панаке кхиййанаке. па̄читтийанти ваттхудвайе па̄читтийадвайам̣ вуттам̣.

106. уджджха̄панакам̣ на̄ма упасампаннам̣ сан̇гхена самматам̣ сена̄санапан̃н̃а̄пакам̣ ва̄…пе… аппаматтакависсаджджанакам̣ ва̄ти етесам̣ пада̄нам̣ ‘‘ман̇кукаттука̄мо’’ти имина̄ самбандхо. аван̣н̣ам̣ каттука̄мо айасам̣ каттука̄моти имесам̣ пана васена упасампаннантиа̄дӣсу ‘‘упасампаннасса̄’’ти евам̣ вибхаттивипарин̣а̄мо ка̄таббо. уджджха̄пети ва̄ кхиййати ва̄ а̄патти па̄читтийасса̄ти еттха пана йасма̄ ‘‘кхиййанакам̣ на̄ма̄’’ти евам̣ ма̄тика̄падам̣ уддхаритва̄пи ‘‘уджджха̄панакам̣ на̄ма̄’’ти имасса падасса вуттавибхан̇гойева ваттаббо хоти, ан̃н̃ава̄дакасиккха̄паде вийа ан̃н̃о висесо наттхи, тасма̄ там̣ висум̣ ануддхаритва̄ авибхаджитва̄ нигаманамева екато катанти ведитаббам̣. дхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ӣтиа̄дӣсу йам̣ тасса упасампаннасса саммутикаммам̣ катам̣ тан̃че дхаммакаммам̣ хоти, со ча бхиккху тасмим̣ дхаммакаммасан̃н̃ӣ уджджха̄панакан̃ча кхиййанакан̃ча кароти, атхасса тасмим̣ уджджха̄панаке ча кхиййанаке ча а̄патти па̄читтийасса̄ти имина̄ найена аттхо ведитаббо.

анупасампаннам̣ уджджха̄пети ва̄ кхиййати ва̄ти еттха упасампаннам̣ сан̇гхена самматам̣ ан̃н̃ам̣ анупасампаннам̣ уджджха̄пети аваджа̄на̄пети, тасса ва̄ там̣ сантике кхиййатӣти аттхо. упасампаннам̣ сан̇гхена асамматанти каммава̄ча̄йа асамматам̣ кевалам̣ ‘‘тавесо бха̄ро’’ти сан̇гхена а̄ропитабха̄рам̣ бхиккхӯнам̣ ва̄ пха̄сувиха̄раттха̄йа сайамева там̣ бха̄рам̣ вахантам̣, йатра ва̄ две тайо бхиккхӯ вихаранти, татра ва̄ та̄дисам̣ каммам̣ каронтанти адхиппа̄йо. анупасампаннам̣ сан̇гхена самматам̣ ва̄ асамматам̣ ва̄ти еттха пана кин̃ча̄пи анупасампаннасса тераса саммутийо да̄тум̣ на ват̣т̣анти. атха кхо упасампаннака̄ле ладдхасаммутико паччха̄ анупасампаннабха̄ве т̣хито, там̣ сандха̄йа ‘‘сан̇гхена самматам̣ ва̄’’ти вуттам̣. йасса пана бйаттасса са̄ман̣ерасса кевалам̣ сан̇гхена ва̄ самматена ва̄ бхиккхуна̄ ‘‘твам̣ идам̣ каммам̣ карохӣ’’ти бха̄ро като, та̄дисам̣ сандха̄йа ‘‘асамматам̣ ва̄’’ти вуттам̣. сесаметтха утта̄намева̄ти.

тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.

уджджха̄панакасиккха̄падам̣ татийам̣.

4. пат̣хамасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

108. чатуттхасиккха̄паде – хемантике ка̄лети хемантака̄ле химапа̄тасамайе. ка̄йам̣ ота̄пента̄ти ман̃чапӣт̣ха̄дӣсу нисинна̄ ба̄ла̄тапена ка̄йам̣ ота̄пента̄. ка̄ле а̄рочитети йа̄губхатта̄дӣсу йасса кассачи ка̄ле а̄рочите. оват̣т̣хам̣ хотӣти химавассена оват̣т̣хам̣ тинтам̣ хоти.

110. авассикасан̇кетети вассикавасса̄нама̄са̄ти евам̣ апан̃н̃атте чатта̄ро хемантике чатта̄ро ча гимхике ат̣т̣ха ма̄сети аттхо. ман̣д̣апе ва̄ти са̄кха̄ман̣д̣апе ва̄ падараман̣д̣апе ва̄. руккхамӯле ва̄ти йасса кассачи руккхасса хет̣т̣ха̄. йаттха ка̄ка̄ ва̄ кулала̄ ва̄ на ӯхадантӣти йаттха дхуванива̄сена кула̄ваке катва̄ васама̄на̄ ете ка̄какулала̄ ва̄ ан̃н̃е ва̄ сакунта̄ там̣ сена̄санам̣ на ӯхаданти, та̄дисе руккхамӯле никкхипитум̣ ануджа̄на̄мӣти. тасма̄ йаттха гочараппасута̄ сакунта̄ виссамитва̄ гаччханти, тасса руккхасса мӯле никкхипитум̣ ват̣т̣ати. йасмим̣ пана дхуванива̄сена кула̄ваке катва̄ васанти, тасса руккхасса мӯле на никкхипитаббам̣. ‘‘ат̣т̣ха ма̄се’’ти вачанато йесу джанападесу вассака̄ле на вассати, тесупи чатта̄ро ма̄се никкхипитум̣ на ват̣т̣атийева. ‘‘авассикасан̇кете’’ти вачанато йаттха хеманте дево вассати, таттха хемантепи аджджхока̄се никкхипитум̣ на ват̣т̣ати. гимхе пана саббаттха вигатавала̄хакам̣ висуддхам̣ набхам̣ хоти, еварӯпе ка̄ле кеначидева каран̣ӣйена аджджхока̄се ман̃чапӣт̣хам̣ никкхипитум̣ ват̣т̣ати.

аббхока̄сикена̄пи ваттам̣ джа̄нитаббам̣, тасса хи саче пуггаликаман̃чако аттхи, таттхева сайитаббам̣. сан̇гхикам̣ ган̣хантена веттена ва̄ ва̄кена ва̄ вӣтаман̃чако гахетаббо. тасмим̣ асати пура̄н̣аман̃чако гахетаббо. тасмимпи асати навава̄йимо ва̄ онаддхако ва̄ гахетаббо. гахетва̄ ча пана ‘‘ахам̣ уккат̣т̣харуккхамӯлико уккат̣т̣хааббхока̄сико’’ти чӣваракут̣импи акатва̄ асамайе аджджхока̄се руккхамӯле ва̄ пан̃н̃апетва̄ нипаджджитум̣ на ват̣т̣ати. саче пана чатуггун̣енапи чӣварена катакут̣и атементам̣ раккхитум̣ на саккоти, сатта̄хаваддалика̄дӣни бхаванти, бхиккхуно ка̄йа̄нугатикатта̄ ват̣т̣ати.

аран̃н̃е пан̣н̣акут̣ӣсу васанта̄нам̣ сӣласампада̄йа пасанначитта̄ манусса̄ навам̣ ман̃чапӣт̣хам̣ денти ‘‘сан̇гхикапарибхогена парибхун̃джатха̄’’ти васитва̄ гаччхантехи са̄мантавиха̄ре сабха̄габхиккхӯнам̣ песетва̄ гантаббам̣, сабха̄га̄нам̣ абха̄ве ановассаке никкхипитва̄ гантаббам̣, ановассаке асати руккхе лаггетва̄ гантаббам̣. четийан̇ган̣е саммаджджаним̣ гахетва̄ бходжанаса̄лан̇ган̣ам̣ ва̄ упосатха̄га̄ран̇ган̣ам̣ ва̄ паривен̣адива̄т̣т̣ха̄нааггиса̄ла̄дӣсу ва̄ ан̃н̃атарам̣ саммаджджитва̄ дховитва̄ пуна саммаджджанӣма̄л̣акейева т̣хапетабба̄. упосатха̄га̄ра̄дӣсу ан̃н̃атарасмим̣ гахетва̄ авасеса̄ни саммаджджантасса̄пи есева найо.

йо пана бхиккха̄ча̄рамаггам̣ саммаджджантова гантука̄мо хоти, тена саммаджджитва̄ саче антара̄магге са̄ла̄ аттхи, таттха т̣хапетабба̄. саче наттхи, вала̄хака̄нам̣ анут̣т̣хитабха̄вам̣ саллаккхетва̄ ‘‘йа̄ва̄хам̣ га̄мато никкхама̄ми, та̄ва на вассиссатӣ’’ти джа̄нантена йаттха каттхачи никкхипитва̄ пуна пачча̄гаччхантена па̄катикат̣т̣ха̄не т̣хапетабба̄. саче вассиссатӣти джа̄нанто аджджхока̄се т̣хапети, дуккат̣анти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. саче пана татра татрева саммаджджанаттха̄йа саммаджджанӣ никкхитта̄ хоти, там̣ там̣ т̣ха̄нам̣ саммаджджитва̄ татра татрева никкхипитум̣ ват̣т̣ати. а̄санаса̄лам̣ саммаджджантена ваттам̣ джа̄нитаббам̣. татридам̣ ваттам̣ – маджджхато пат̣т̣ха̄йа па̄дат̣т̣ха̄на̄бхимукха̄ ва̄лика̄ харитабба̄. качаварам̣ хаттхехи гахетва̄ бахи чхад̣д̣етаббам̣.

111. маса̄ракоти ман̃чапа̄де виджджхитва̄ таттха ат̣анийо павесетва̄ като. бундика̄баддхоти ат̣анӣхи ман̃чапа̄де д̣ам̣са̄петва̄ паллан̇касан̇кхепена като. кул̣ӣрапа̄дакоти ассамен̣д̣ака̄дӣнам̣ па̄дасадисехи па̄дехи като. йо ва̄ пана кочи ван̇капа̄дако, айам̣ вуччати кул̣ӣрапа̄дако. а̄хаччапа̄дакоти айам̣ пана ‘‘а̄хаччапа̄дако на̄ма ман̃чо ан̇ге виджджхитва̄ като хотӣ’’ти евам̣ парато па̄л̣ийам̣йева вутто, тасма̄ ат̣анийо виджджхитва̄ таттха па̄дасикхам̣ павесетва̄ упари а̄н̣им̣ датва̄ катаман̃чо ‘‘а̄хаччапа̄дако’’ти ведитаббо. пӣт̣хепи есева найо. анто сам̣вет̣хетва̄ баддхам̣ хотӣти хет̣т̣ха̄ ча упари ча виттхатам̣ маджджхе сан̇кхиттам̣ пан̣авасан̣т̣ха̄нам̣ катва̄ баддхам̣ хоти, там̣ кира маджджхе сӣхабйаггхачаммапариккхиттампи каронти. акаппийачаммам̣ на̄меттха наттхи. сена̄санан̃хи сован̣н̣амайампи ват̣т̣ати, тасма̄ там̣ махаггхам̣ хоти. анупасампаннам̣ сантхара̄пети тасса палибодхоти йена сантхара̄питам̣, тасса палибодхо. лед̣д̣упа̄там̣ атиккамантасса а̄патти па̄читтийасса̄ти тха̄мамаджджхимасса пурисасса лед̣д̣упа̄там̣ атиккамантасса па̄читтийам̣.

айам̣ панеттха виниччхайо – тхеро бходжанаса̄ла̄йам̣ бхаттакиччам̣ катва̄ дахарам̣ а̄н̣а̄пети ‘‘гаччха дива̄т̣т̣ха̄не ман̃чапӣт̣хам̣ пан̃н̃апехӣ’’ти. со татха̄ катва̄ нисинно. тхеро йатха̄ручим̣ вичаритва̄ таттха гантва̄ тхавикам̣ ва̄ уттара̄сан̇гам̣ ва̄ т̣хапети, тато пат̣т̣ха̄йа тхерасса палибодхо. нисӣдитва̄ сайам̣ гаччханто нева уддхарати, на уддхара̄пети, лед̣д̣упа̄та̄тиккаме па̄читтийам̣. саче пана тхеро таттха тхавикам̣ ва̄ уттара̄сан̇гам̣ ва̄ ат̣т̣хапетва̄ чан̇камантова дахарам̣ ‘‘гаччха тва’’нти бхан̣ати, тена ‘‘идам̣ бханте ман̃чапӣт̣ха’’нти а̄чиккхитаббам̣. саче тхеро ваттам̣ джа̄на̄ти ‘‘твам̣ гаччха, ахам̣ па̄катикам̣ карисса̄мӣ’’ти ваттаббам̣. саче ба̄ло хоти ануггахитаватто ‘‘гаччха, ма̄ идха тит̣т̣ха, нева нисӣдитум̣ на нипаджджитум̣ демӣ’’ти дахарам̣ таджджетийева. дахарена ‘‘бханте сукхам̣ сайатха̄’’ти каппам̣ лабхитва̄ вандитва̄ гантаббам̣. тасмим̣ гате тхерассева палибодхо. пуриманайенева часса а̄патти ведитабба̄.

атха пана а̄н̣аттиккхан̣ейева дахаро ‘‘майхам̣ бханте бхан̣д̣акадхована̄ди кин̃чи каран̣ӣйам̣ аттхӣ’’ти вадати, тхеро ча нам̣ ‘‘твам̣ пан̃н̃апетва̄ гаччха̄хӣ’’ти ватва̄ бходжанаса̄лато никкхамитва̄ ан̃н̃аттха гаччхати, па̄дуддха̄рена ка̄ретаббо. саче таттхева гантва̄ нисӣдати пуриманайенева часса лед̣д̣упа̄та̄тиккаме а̄патти. саче пана тхеро са̄ман̣ерам̣ а̄н̣а̄пети, са̄ман̣ере таттха ман̃чапӣт̣хам̣ пан̃н̃апетва̄ нисиннепи бходжанаса̄лато ан̃н̃аттха гаччханто па̄дуддха̄рена ка̄ретаббо. гантва̄ нисинно пуна гаманака̄ле лед̣д̣упа̄та̄тиккаме а̄паттийа̄ ка̄ретаббо. саче пана а̄н̣а̄пенто ман̃чапӣт̣хам̣ пан̃н̃апетва̄ таттхева нисӣда̄ти а̄н̣а̄пети, йатриччхати татра гантва̄ а̄гантум̣ лабхати. сайам̣ пана па̄катикам̣ акатва̄ гаччхантасса лед̣д̣упа̄та̄тиккаме па̄читтийам̣. антарасаннипа̄те ман̃чапӣт̣ха̄ни пан̃н̃апетва̄ нисиннехи гаманака̄ле а̄ра̄мика̄нам̣ имам̣ пат̣иса̄метха̄ти ваттаббам̣, аватва̄ гаччханта̄нам̣ лед̣д̣упа̄та̄тиккаме а̄патти.

маха̄дхаммасаванам̣ на̄ма хоти таттха упосатха̄га̄ратопи бходжанаса̄латопи а̄харитва̄ ман̃чапӣт̣ха̄ни пан̃н̃апенти. а̄ва̄сика̄нам̣йева палибодхо. саче а̄гантука̄ ‘‘идам̣ амха̄кам̣ упаджджха̄йасса идам̣ а̄чарийасса̄’’ти ган̣ханти, тато пат̣т̣ха̄йа тесам̣йева палибодхо. гаманака̄ле па̄катикам̣ акатва̄ лед̣д̣упа̄там̣ атиккаманта̄нам̣ а̄патти. маха̄паччарийам̣ пуна вуттам̣ – ‘‘йа̄ва ан̃н̃е на нисӣданти, та̄ва йехи пан̃н̃аттам̣, тесам̣ бха̄ро. ан̃н̃есу а̄гантва̄ нисиннесу нисиннака̄нам̣ бха̄ро. саче те ануддхаритва̄ ва̄ ануддхара̄петва̄ ва̄ гаччханти, дуккат̣ам̣. касма̄? ана̄н̣аттийа̄ пан̃н̃апитатта̄’’ти. дхамма̄сане пан̃н̃атте йа̄ва усса̄рако ва̄ дхаммакатхико ва̄ на̄гаччхати, та̄ва пан̃н̃а̄пака̄нам̣ палибодхо, тасмим̣ а̄гантва̄ нисинне тасса палибодхо. сакалам̣ ахораттам̣ дхаммасаванам̣ хоти, ан̃н̃о усса̄рако ва̄ дхаммакатхико ва̄ ут̣т̣хахати, ан̃н̃о нисӣдати, йо йо а̄гантва̄ нисӣдати, тасса тасса бха̄ро. ут̣т̣хахантена пана ‘‘идама̄санам̣ тумха̄кам̣ бха̄ро’’ти ватва̄ гантаббам̣. сачепи итарасмим̣ ана̄гатейева пат̣хамам̣ нисинно ут̣т̣ха̄йа гаччхати, тасмин̃ча антоупача̄рат̣т̣хейева итаро а̄гантва̄ нисӣдати, ут̣т̣ха̄йа гато а̄паттийа̄ на ка̄ретаббо. саче пана итарасмим̣ ана̄гатейева пат̣хамам̣ нисинно ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ лед̣д̣упа̄там̣ атиккамати, а̄паттийа̄ ка̄ретаббо. саббаттха ча ‘‘лед̣д̣упа̄та̄тиккаме пат̣хамапа̄де дуккат̣ам̣, дутийе па̄читтийа’’нти айам̣ найо маха̄паччарийам̣ вутто.

112. чимиликам̣ ва̄тиа̄дӣсу чимилика̄ на̄ма судха̄дипарикаммаката̄йа бхӯмийа̄ ван̣н̣а̄нураккхан̣аттхам̣ ката̄ хоти, там̣ хет̣т̣ха̄ паттхаритва̄ упари кат̣аса̄ракам̣ паттхаранти. уттараттхаран̣ам̣ на̄ма ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ упари аттхаритаббакам̣ паччаттхаран̣ам̣. бхӯматтхаран̣ам̣ на̄ма бхӯмийам̣ аттхаритабба̄ кат̣аса̄рака̄дивикати. тат̣т̣икам̣ на̄ма та̄лапан̣н̣ехи ва̄ ва̄кехи ва̄ кататат̣т̣ика̄. чаммакхан̣д̣о на̄ма сӣхабйаггхадӣпитараччхачамма̄дӣсупи йам̣кин̃чи чаммам̣. ат̣т̣хакатха̄су хи сена̄санапарибхоге пат̣иккхиттачаммам̣ на̄ма на диссати, тасма̄ сӣхачамма̄дӣнам̣ парихаран̣ейева пат̣иккхепо ведитаббо. па̄дапун̃чханӣ на̄ма раджджукехи ва̄ пилотика̄хи ва̄ па̄дапун̃чханаттхам̣ ката̄. пхалакапӣт̣хам̣ на̄ма пхалакамайам̣ пӣт̣хам̣. атха ва̄ пхалакан̃чева да̄румайапӣт̣хан̃ча; етена саббампи да̄рубхан̣д̣а̄ди сан̇гахитам̣. маха̄паччарийам̣ пана виттха̄ренева вуттам̣ – ‘‘а̄дха̄ракам̣ паттапидха̄нам̣ па̄дакатхаликам̣ та̄лаван̣т̣ам̣ бӣджанӣпаттакам̣ йам̣кин̃чи да̄рубхан̣д̣ам̣ антамасо па̄нӣйаул̣ун̇кам̣ па̄нӣйасан̇кхам̣ аджджхока̄се никкхипитва̄ гаччхантасса дуккат̣а’’нти. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана еса найо дутийасиккха̄паде дассито. аджджхока̄се раджанам̣ пачитва̄ раджанабха̄джанам̣ раджанаул̣ун̇ко раджанадон̣ика̄ти саббам̣ аггиса̄ла̄йа пат̣иса̄метаббам̣. саче аггиса̄ла̄ наттхи, ановассаке паббха̄ре никкхипитаббам̣. тасмимпи асати йаттха олокента̄ бхиккхӯ пассанти, та̄дисе т̣ха̄не т̣хапетва̄пи гантум̣ ват̣т̣ати.

ан̃н̃асса пуггаликети йасмим̣ висса̄сагга̄хо на рухати, тасса сантаке дуккат̣ам̣. йасмим̣ пана висса̄со рухати, тасса сантакам̣ аттано пуггаликамива хотӣти маха̄паччарийа̄дӣсу вуттам̣.

113. а̄пуччхам̣ гаччхатӣти йо бхиккху ва̄ са̄ман̣еро ва̄ а̄ра̄мико ва̄ ладжджӣ хоти, аттано палибодхам̣ вийа ман̃н̃ати, йо татха̄рӯпам̣ а̄пуччхитва̄ гаччхати, тасса ана̄патти. ота̄пенто гаччхатӣти а̄тапе ота̄пенто а̄гантва̄ уддхарисса̄мӣти гаччхати; евам̣ гаччхато ана̄патти. кеначи палибуддхам̣ хотӣти сена̄санам̣ кеначи упаддутам̣ хотӣти аттхо. сачепи хи вуд̣д̣хатаро бхиккху ут̣т̣ха̄петва̄ ган̣ха̄ти, сачепи йаккхо ва̄ пето ва̄ а̄гантва̄ нисӣдати, кочи ва̄ иссаро а̄гантва̄ ган̣ха̄ти, сена̄санам̣ палибуддхам̣ хоти, сӣхабйаггха̄дӣсу ва̄ пана там̣ падесам̣ а̄гантва̄ т̣хитесупи сена̄санам̣ палибуддхам̣ хотийева. евам̣ кеначи палибуддхе ануддхаритва̄пи гаччхато ана̄патти. а̄пада̄сӯти джӣвитабрахмачарийантара̄йесу. сесам̣ утта̄намева̄ти.

катхинасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄чато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийа̄кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

пат̣хамасена̄санасиккха̄падам̣ чатуттхам̣.

5. дутийасена̄санасиккха̄падаван̣н̣ана̄

116. дутийасена̄санасиккха̄паде – бхисӣти ман̃чакабхиси ва̄ пӣт̣хакабхиси ва̄. чимилика̄дӣнипи пуримасиккха̄паде вуттаппака̄ра̄нийева. нисӣдананти садасам̣ ведитаббам̣. паччаттхаран̣анти па̄ва̄ро коджавоти еттакамева вуттам̣. тин̣асантха̄роти йесам̣ кесан̃чи тин̣а̄нам̣ сантха̄ро. еса найо пан̣н̣асантха̄ре. париккхепам̣ атиккамантасса̄ти еттха пат̣хамапа̄дам̣ атикка̄ментасса дуккат̣ам̣, дутийа̄тиккаме па̄читтийам̣. апариккхиттасса упача̄ро на̄ма сена̄санато две лед̣д̣упа̄та̄.

ана̄пуччхам̣ ва̄ гаччхеййа̄ти еттха бхиккхумхи сати бхиккху а̄пуччхитаббо. тасмим̣ асати са̄ман̣еро, тасмим̣ асати а̄ра̄мико, тасмимпи асати йена виха̄ро ка̄рито со виха̄раса̄мико, тасса ва̄ куле йо кочи а̄пуччхитаббо. тасмимпи асати чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ т̣хапетва̄ ман̃че авасесаман̃чапӣт̣ха̄ни а̄ропетва̄ упари бхисиа̄дикам̣ дасавидхампи сеййам̣ ра̄сим̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄на̄ни пидахитва̄ гамийаваттам̣ пӯретва̄ гантаббам̣. саче пана сена̄санам̣ овассати, чхаданаттхан̃ча тин̣ам̣ ва̄ ит̣т̣хака̄ ва̄ а̄нӣта̄ хонти, саче уссахати, чха̄детаббам̣. но че саккоти, йо ока̄со ановассако, таттха ман̃чапӣт̣ха̄дӣни никкхипитва̄ гантаббам̣. саче саббампи овассати, уссахантена антога̄ме упа̄сака̄нам̣ гхаре т̣хапетаббам̣. саче тепи ‘‘сан̇гхикам̣ на̄ма бханте бха̄рийам̣, аггида̄ха̄дӣнам̣ бха̄йа̄ма̄’’ти на сампат̣иччханти, аджджхока̄сепи па̄са̄н̣а̄нам̣ упари ман̃чам̣ т̣хапетва̄ сесам̣ пуббе вуттанайенева никкхипитва̄ тин̣ехи ча пан̣н̣ехи ча пат̣иччха̄детва̄ гантум̣ ват̣т̣ати. йан̃хи таттха ан̇гаматтампи авасиссати, там̣ ан̃н̃есам̣ таттха а̄гата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ упака̄рам̣ бхависсатӣти.

117. виха̄расса упача̄ретиа̄дӣсу виха̄рассӯпача̄ро на̄ма паривен̣ам̣. упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ти паривен̣абходжанаса̄ла̄. ман̣д̣апоти паривен̣аман̣д̣апо. руккхамӯланти паривен̣аруккхамӯлам̣. айам̣ та̄ва найо курундат̣т̣хакатха̄йам̣ вутто. кин̃ча̄пи вутто, атха кхо виха̄роти антогаббхо ва̄ ан̃н̃ам̣ ва̄ саббапариччханнам̣ гуттасена̄санам̣ ведитаббам̣. виха̄расса упача̄рети тасса бахи а̄санне ока̄се. упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йам̣ ва̄ти бходжанаса̄ла̄йам̣ ва̄. ман̣д̣апе ва̄ти апариччханне париччханне ва̄пи бахӯнам̣ саннипа̄таман̣д̣апе. руккхамӯле ваттаббам̣ наттхи. а̄патти дуккат̣асса̄ти вуттаппака̄ран̃хи дасавидхам̣ сеййам̣ антогаббха̄димхи гуттат̣т̣ха̄не пан̃н̃апетва̄ гаччхантасса йасма̄ сеййа̄пи сена̄санампи упачика̄хи палуджджати, ваммикара̄сийева хоти, тасма̄ па̄читтийам̣ вуттам̣. бахи пана упат̣т̣ха̄наса̄ла̄дӣсу пан̃н̃апетва̄ гаччхантасса сеййа̄маттамева нассеййа, т̣ха̄насса агуттата̄йа на сена̄санам̣, тасма̄ еттха дуккат̣ам̣ вуттам̣. ман̃чам̣ ва̄ пӣт̣хам̣ ва̄ти еттха йасма̄ на сакка̄ ман̃чапӣт̣хам̣ сахаса̄ упачика̄хи кха̄йитум̣, тасма̄ там̣ виха̄репи сантхаритва̄ гаччхантасса дуккат̣ам̣ вуттам̣. виха̄рӯпача̄ре пана там̣ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄пи дисва̄ пат̣иса̄мессанти.

118. уддхаритва̄ гаччхатӣти еттха уддхаритва̄ гаччхантена ман̃чапӣт̣хакава̄т̣ам̣ саббам̣ апанетва̄ сам̣харитва̄ чӣваравам̣се лаггетва̄ гантаббам̣. паччха̄ а̄гантва̄ васанакабхиккхуна̄пи пуна ман̃чапӣт̣хам̣ ва̄ пан̃н̃апетва̄ сайитва̄ гаччхантена татхева ка̄таббам̣. антокут̣т̣ато сеййам̣ бахикут̣т̣е пан̃н̃апетва̄ васантена гаманака̄ле гахитат̣т̣ха̄нейева пат̣иса̄метаббам̣. упарипа̄са̄дато оропетва̄ хет̣т̣ха̄па̄са̄де васантассапи есева найо. раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄несу ман̃чапӣт̣хам̣ пан̃н̃апетва̄пи гаманака̄ле пуна гахитат̣т̣ха̄нейева т̣хапетаббам̣.

а̄пуччхам̣ гаччхатӣти еттха̄йам̣ а̄пуччхитабба̄на̄пуччхитаббавиниччхайо – йа̄ та̄ва бхӯмийам̣ дӣгхаса̄ла̄ ва̄ пан̣н̣аса̄ла̄ ва̄ хоти, йам̣ ва̄ руккхаттхамбхесу, катагехам̣ упачика̄нам̣ ут̣т̣ха̄нат̣т̣ха̄нам̣ хоти, тато паккамантена та̄ва а̄пуччхитва̄ва паккамитаббам̣. тасмин̃хи катипайа̄ни диваса̄ни аджаггийама̄не ваммика̄ва сантит̣т̣ханти. йам̣ пана па̄са̄н̣апит̣т̣хийам̣ ва̄ па̄са̄н̣аттхамбхесу ва̄ катасена̄санам̣ силуччайален̣ам̣ ва̄ судха̄литтасена̄санам̣ ва̄ йаттха упачика̄сан̇ка̄ наттхи, тато паккамантасса а̄пуччхитва̄пи ана̄пуччхитва̄пи гантум̣ ват̣т̣ати, а̄пуччханам̣ пана ваттам̣. саче та̄дисепи сена̄сане екена пассена упачика̄ а̄роханти, а̄пуччхитва̄ва гантаббам̣. йо пана а̄гантуко бхиккху сан̇гхикам̣ сена̄санам̣ гахетва̄ васантам̣ бхиккхум̣ ануваттанто аттано сена̄санам̣ аггахетва̄ васати, йа̄ва со на ган̣ха̄ти, та̄ва там̣ сена̄санам̣ пуримабхиккхуссева палибодхо. йада̄ пана со сена̄санам̣ гахетва̄ аттано иссарийена васати, тато пат̣т̣ха̄йа а̄гантукассева палибодхо. саче убхопи вибхаджитва̄ ган̣ханти, убхиннампи палибодхо. маха̄паччарийам̣ пана вуттам̣ – ‘‘саче две тайо екато хутва̄ пан̃н̃апенти, гаманака̄ле саббехипи а̄пуччхитаббам̣. тесу че пат̣хамам̣ гаччханто ‘паччхимо джаггиссатӣ’ти а̄бхогам̣ катва̄ гаччхати ват̣т̣ати. паччхимасса а̄бхогена мутти наттхи. бахӯ екам̣ песетва̄ сантхара̄пенти, гаманака̄ле саббехи ва̄ а̄пуччхитаббам̣, екам̣ ва̄ песетва̄ а̄пуччхитаббам̣. ан̃н̃ато ман̃чапӣт̣ха̄дӣни а̄нетва̄ ан̃н̃атра васитва̄пи гаманака̄ле таттхева нетабба̄ни. саче ан̃н̃а̄ва̄сато а̄нетва̄ васама̄насса ан̃н̃о вуд̣д̣хатаро а̄гаччхати, на пат̣иба̄хитаббо, ‘майа̄ бханте ан̃н̃а̄ва̄сато а̄нӣтам̣, па̄катикам̣ кареййа̄тха̄’ти ваттаббам̣. тена ‘евам̣ карисса̄мӣ’ти сампат̣иччхите итарасса гантум̣ ват̣т̣ати. еваман̃н̃аттха харитва̄пи сан̇гхикапарибхогена парибхун̃джантасса нат̣т̣хам̣ ва̄ джин̣н̣ам̣ ва̄ чорехи ва̄ хат̣ам̣ гӣва̄ на хоти, пуггаликапарибхогена парибхун̃джантасса пана гӣва̄ хоти. ан̃н̃асса ман̃чапӣт̣хам̣ пана сан̇гхикапарибхогена ва̄ пуггаликапарибхогена ва̄ парибхун̃джантасса нат̣т̣хам̣ гӣва̄йева’’.

кеначи палибуддхам̣ хотӣти вуд̣д̣хатарабхиккхӯиссарийайаккхасӣхава̄л̣амигакан̣хасаппа̄дӣсу йена кеначи сена̄санам̣ палибуддхам̣ хоти. са̄пеккхо гантва̄ таттха т̣хито а̄пуччхати, кеначи палибуддхо хотӣти аджджева а̄гантва̄ пат̣иджаггисса̄мӣти евам̣ са̄пеккхо надӣпа̄рам̣ ва̄ га̄мантарам̣ ва̄ гантва̄ йаттхасса гаманачиттам̣ уппаннам̣, таттхева т̣хито кан̃чи песетва̄ а̄пуччхати, надӣпӯрара̄джачора̄дӣсу ва̄ кеначи палибуддхо хоти упаддуто, на саккоти пачча̄гантум̣, евам̣бхӯтассапи ана̄патти. сесам̣ пат̣хамасиккха̄паде вуттанайамева саддхим̣ самут̣т̣ха̄на̄дӣхӣти.

дутийасена̄санасиккха̄падам̣ пан̃чамам̣.

6. анупакхаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄

119. чхат̣т̣хасиккха̄паде – палибундхентӣти пат̣хаматарам̣ гантва̄ паттачӣварам̣ атихаритва̄ румбхитва̄ тит̣т̣ханти. тхера̄ бхиккхӯ вут̣т̣ха̄пентӣти ‘‘амха̄кам̣ а̄вусо па̄пун̣а̄тӣ’’ти вассаггена гахетва̄ вут̣т̣ха̄пенти. анупакхаджджа сеййам̣ каппентӣти ‘‘тумха̄кам̣ бханте ман̃чат̣т̣ха̄нам̣йева па̄пун̣а̄ти, на саббо виха̄ро. амха̄кам̣ да̄ни идам̣ т̣ха̄нам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти анупависитва̄ ман̃чапӣт̣хам̣ пан̃н̃апетва̄ нисӣдантипи нипаджджантипи саджджха̄йампи каронти.

120. джа̄нанти ‘‘анут̣т̣ха̄панӣйо айа’’нти джа̄нанто; теневасса вибхан̇ге ‘‘вуд̣д̣хоти джа̄на̄тӣ’’тиа̄ди вуттам̣. вуд̣д̣хо хи аттано вуд̣д̣хата̄йа анут̣т̣ха̄панӣйо, гила̄но гила̄ната̄йа, сан̇гхо пана бхан̣д̣а̄га̄рикасса ва̄ дхаммакатхикавинайадхара̄дӣнам̣ ва̄ ган̣ава̄чакаа̄чарийасса ва̄ бахӯпака̄ратам̣ гун̣ависит̣т̣хатан̃ча саллаккхенто дхувава̄саттха̄йа виха̄рам̣ самманнитва̄ дети, тасма̄ йасса сан̇гхена динно, сопи анут̣т̣ха̄панӣйо. ка̄ман̃четтха гила̄насса̄пи сан̇гхойева ануччхавикам̣ сена̄санам̣ дети, гила̄но пана ‘‘апалокетва̄ сан̇гхена адиннасена̄санопи на пӣл̣етаббо анукампитаббо’’ти дассетум̣ висум̣ вутто.

121. упача̄рети еттха ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ та̄ва махаллаке виха̄ре саманта̄ дийад̣д̣хо хаттхо упача̄ро, кхуддаке йато пахоти тато дийад̣д̣хо хаттхо, па̄де дховитва̄ пависантасса пасса̄ваттха̄йа никкхамантасса ча йа̄ва два̄ре никкхиттапа̄дадхованапа̄са̄н̣ато пасса̄ват̣т̣ха̄нато ча ман̃чапӣт̣хам̣, та̄ва дийад̣д̣хахаттхавиттха̄ро магго упача̄ро на̄ма. тасмим̣ ман̃часса ва̄ пӣт̣хасса ва̄ упача̄ре т̣хитасса ва̄ бхиккхуно пависантасса ва̄ никкхамантасса ва̄ упача̄ре йо анупакхаджджа сеййам̣ каппетука̄мо сеййам̣ сантхарати ва̄ сантхара̄пети ва̄, а̄патти дуккат̣асса.

абхинисӣдати ва̄ абхинипаджджати ва̄ти еттха абхинисӣданаматтена абхинипаджджанаматтенева ва̄ па̄читтийам̣. саче пана двепи кароти, две па̄читтийа̄ни. ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа нисӣдато ва̄ нипаджджато ва̄ пайоге пайоге па̄читтийам̣.

122. упача̄рам̣ т̣хапетва̄ сеййам̣ сантхарати ва̄ сантхара̄пети ва̄ти имасмим̣ ито паре ча ‘‘виха̄расса упача̄ре’’тиа̄дике дуккат̣ава̄репи йатха̄ идха абхинисӣданаматте абхинипаджджанаматте убхайакаран̣е пайогабхеде ча па̄читтийаппабхедо вутто, евам̣ дуккат̣аппабхедо ведитаббо. еварӯпена хи висабха̄гапуггалена екавиха̄ре ва̄ екапаривен̣е ва̄ васантена аттхо наттхи, тасма̄ саббаттхевасса нива̄со ва̄рито. ан̃н̃асса пуггаликети идха̄пи висса̄сикасса пуггаликам̣ аттано пуггаликасадисамева, таттха ана̄патти.

123. а̄пада̄сӯти саче бахи васантасса джӣвитабрахмачарийантара̄йо хоти, еварӯпа̄су а̄пада̄су йо пависати, тасса̄пи ана̄патти. сесам̣ утта̄намева̄ти. пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.

анупакхаджджасиккха̄падам̣ чхат̣т̣хам̣.

7. никкад̣д̣ханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

126. саттамасиккха̄паде – екена пайогена бахукепи два̄ре атикка̄метӣти йе чатубхӯмакапан̃чабхӯмака̄ па̄са̄да̄ чхасаттакот̣т̣хака̄ни ва̄ чатусса̄ла̄ни, та̄дисесу сена̄санесу хаттхесу ва̄ гӣва̄йа ва̄ гахетва̄ антара̄ ат̣т̣хапенто екена пайогена атикка̄мети, екамева па̄читтийам̣. т̣хапетва̄ т̣хапетва̄ на̄на̄пайогехи атикка̄ментасса два̄раган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни. хаттхена ана̄маситва̄ ‘‘никкхама̄’’ти ватва̄ ва̄ча̄йа никкад̣д̣хантасса̄пи есева найо.

ан̃н̃ам̣ а̄н̣а̄петӣти еттха ‘‘имам̣ никкад̣д̣ха̄’’ти а̄н̣аттиматте дуккат̣ам̣. саче со саким̣ а̄н̣атто бахукепи два̄ре атикка̄мети, екам̣ па̄читтийам̣. саче пана ‘‘еттака̄ни два̄ра̄ни никкад̣д̣ха̄хӣ’’ти ва̄ ‘‘йа̄ва маха̄два̄рам̣ та̄ва никкад̣д̣ха̄хӣ’’ти ва̄ евам̣ нийа̄метва̄ а̄н̣атто хоти, два̄раган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни.

тасса париккха̄ранти йам̣кин̃чи тасса сантакам̣ паттачӣварапарисса̄ванадхамакаран̣аман̃чапӣт̣хабхисибимбохана̄дибхедам̣, антамасо раджаначхаллимпи; йо никкад̣д̣хати ва̄ никкад̣д̣ха̄пети ва̄; тасса ваттхуган̣ана̄йа дуккат̣а̄ни. га̄л̣хам̣ бандхитва̄ т̣хапитесу пана ека̄ва а̄паттӣти маха̄паччарийам̣ вуттам̣.

127. ан̃н̃асса пуггаликети идха̄пи висса̄сикапуггаликам̣ аттано пуггаликасадисамева. йатха̄ ча идха; евам̣ саббаттха. йатра пана висесо бхависсати, татра ваккха̄ма.

128. аладжджим̣ никкад̣д̣хати ва̄тиа̄дӣсу бхан̣д̣анака̄ракакалахака̄ракамева сакаласан̇гха̄ра̄мато никкад̣д̣хитум̣ лабхати, со хи паккхам̣ лабхитва̄ сан̇гхампи бхиндеййа. аладжджӣа̄дайо пана аттано васанат̣т̣ха̄натойева никкад̣д̣хитабба̄, сакаласан̇гха̄ра̄мато никкад̣д̣хитум̣ на ват̣т̣ати. умматтакасса̄ти сайам̣ умматтакасса ана̄патти. сесам̣ утта̄намева̄ти.

тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, дуккхаведананти.

никкад̣д̣ханасиккха̄падам̣ саттамам̣.

8. веха̄сакут̣исиккха̄падаван̣н̣ана̄

129. ат̣т̣хамасиккха̄паде – упаривеха̄сакут̣ийа̄ти упари аччханнатала̄йа двибхӯмикакут̣ийа̄ ва̄ тибхӯмика̄дикут̣ийа̄ ва̄. ман̃чам̣ сахаса̄ абхинисӣдӣти ман̃чам̣ сахаса̄ абхибхавитва̄ аджджхоттхаритва̄ нисӣди. бхумматтхе ва̄ етам̣ упайогавачанам̣; ман̃че нисӣдӣти аттхо. абхӣти идам̣ пана падасобханаттхам̣ упасаггаматтамева. ниппатитва̄ти нипатитва̄ никкхамитва̄ ва̄. тасса хи упари а̄н̣ӣпи на динна̄, тасма̄ никкханто. виссарамака̄сӣти вирӯпам̣ а̄турассарамака̄си.

131. веха̄сакут̣и на̄ма маджджхимасса пурисасса асӣсагхат̣т̣а̄ти йа̄ пама̄н̣амаджджхимасса пурисасса саббахет̣т̣хима̄хи тула̄хи сӣсам̣ на гхат̣т̣ети, етена идха адхиппета̄ веха̄сакут̣и дассита̄ хоти, на веха̄сакут̣илаккхан̣ам̣. йа̄ хи ка̄чи упари аччхиннатала̄ двибхӯмика̄ кут̣и тибхӯмика̄дикут̣и ва̄ ‘‘веха̄сакут̣ӣ’’ти вуччати. идха пана асӣсагхат̣т̣а̄ адхиппета̄. абхинисӣдана̄дӣсу пуббе вуттанайенева пайогавасена а̄паттибхедо ведитаббо.

133. авеха̄сакут̣ийа̄ти бхӯмийам̣ катапан̣н̣аса̄ла̄дӣсу ана̄патти. на хи сакка̄ таттха парасса пӣл̣а̄ ка̄тум̣. сӣсагхат̣т̣а̄йа̄ти йа̄йам̣ сӣсагхат̣т̣а̄ хоти, таттха̄пи ана̄патти. на хи сакка̄ таттха хет̣т̣ха̄па̄са̄де анон̣атена вичаритум̣, тасма̄ асан̃чаран̣ат̣т̣ха̄натта̄ парапӣл̣а̄ на бхависсати. хет̣т̣ха̄ апарибхогам̣ хотӣти йасса̄ хет̣т̣ха̄ даббасамбха̄ра̄дӣнам̣ никкхиттатта̄ апарибхогам̣ хоти, таттха̄пи ана̄патти. падарасан̃читам̣ хотӣти йасса̄ упариматалам̣ да̄рупхалакехи ва̄ гханасантхатам̣ хоти, судха̄дипарикаммакатам̣ ва̄ таттха̄пи ана̄патти. пат̣а̄н̣и динна̄ хотӣти ман̃чапӣт̣ха̄нам̣ па̄дасикха̄су а̄н̣ӣ динна̄ хоти, йаттха нисӣдантепи на ниппатанти, та̄дисе ман̃чапӣт̣хе нисӣдатопи ана̄патти. тасмим̣ т̣хитоти а̄хаччапа̄даке ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄ т̣хито упари на̄гадантака̄дӣсу лаггитакам̣ чӣварам̣ ва̄ кин̃чи ва̄ ган̣ха̄ти ва̄, ан̃н̃ам̣ ва̄ лаггети, тасса̄пи ана̄патти. сесам̣ утта̄намева. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йато ча ка̄йачиттато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

веха̄сакут̣исиккха̄падам̣ ат̣т̣хамам̣.

9. махаллакавиха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄

135. навамасиккха̄паде – йа̄ва два̄ракоса̄ти еттха два̄ракосо на̄ма пит̣т̣хасан̇гха̄т̣асса саманта̄ кава̄т̣авиттха̄раппама̄н̣о ока̄со. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘два̄раба̄хато пат̣т̣ха̄йа дийад̣д̣хо хаттхо’’ти вуттам̣. курундийам̣ пана ‘‘два̄расса убхосу пассесу кава̄т̣аппама̄н̣а’’нти. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘кава̄т̣ам̣ на̄ма дийад̣д̣хахаттхампи хоти двихаттхампи ад̣д̣хатеййахаттхампӣ’’ти вуттам̣, там̣ сувуттам̣. тадева хи сандха̄йа бхагавата̄пи ‘‘пит̣т̣хасан̇гха̄т̣асса саманта̄ хаттхапа̄са̄’’ти айам̣ уккат̣т̣ханиддесо като. аггал̣ат̣т̣хапана̄йа̄ти сакава̄т̣акадва̄рабандхат̣т̣хапана̄йа; сакава̄т̣акасса два̄рабандхасса ниччалабха̄ваттха̄йа̄ти аттхо. два̄рат̣т̣хапана̄йа̄ти идампи хи падабха̄джанам̣ имамеваттхам̣ сандха̄йа бха̄ситам̣. айам̣ панеттха адхиппа̄йо – кава̄т̣ан̃хи лахупариват̣т̣акам̣ виваран̣ака̄ле бхиттим̣ а̄ханати, пидаханака̄ле два̄рабандхам̣. тена а̄хананена бхитти кампати, тато маттика̄ чалати, чалитва̄ ситхила̄ ва̄ хоти патати ва̄. тена̄ха бхагава̄ ‘‘йа̄ва два̄ракоса̄ аггал̣ат̣т̣хапана̄йа̄’’ти. таттха кин̃ча̄пи ‘‘идам̣ на̄ма каттабба’’нти нева ма̄тика̄йам̣ на падабха̄джане вуттам̣, ат̣т̣хуппаттийам̣ пана ‘‘пунаппунам̣ чха̄да̄песи пунаппунам̣ лепа̄песӣ’’ти адхика̄рато йа̄ва два̄ракоса̄ аггал̣ат̣т̣хапана̄йа пунаппунам̣ лимпитаббо ва̄ лепа̄петаббо ва̄ти еваматтхо дат̣т̣хаббо.

йам̣ пана падабха̄джане ‘‘пит̣т̣хасан̇гха̄т̣асса саманта̄ хаттхапа̄са̄’’ти вуттам̣. таттха йасса вемаджджхе два̄рам̣ хоти, упарибха̄ге учча̄ бхитти, тасса тӣсу диса̄су саманта̄ хаттхапа̄са̄ упача̄ро хоти, кхуддакасса виха̄расса двӣсу диса̄су упача̄ро хоти. татра̄пи йам̣ бхиттим̣ виварийама̄нам̣ кава̄т̣ам̣ а̄ханати, са̄ апарипӯраупача̄ра̄пи хоти. уккат̣т̣хапариччхедена пана тӣсу диса̄су саманта̄ хаттхапа̄са̄ два̄расса ниччалабха̄ваттха̄йа лепо анун̃н̃а̄то. саче панасса два̄расса адхобха̄гепи лепока̄со аттхи, тампи лимпитум̣ ват̣т̣ати. а̄локасандхипарикамма̄йа̄ти еттха а̄локасандхӣти ва̄тапа̄накава̄т̣ака̄ вуччанти, тепи виваран̣ака̄ле видаттхиматтампи атирекампи бхиттиппадесам̣ пахаранти. упача̄ро панеттха саббадиса̄су лаббхати, тасма̄ саббадиса̄су кава̄т̣авиттха̄раппама̄н̣о ока̄со а̄локасандхипарикамматтха̄йа лимпитаббо ва̄ лепа̄петаббо ва̄ти айаметтха адхиппа̄йо.

сетаван̣н̣антиа̄дикам̣ на ма̄тика̄йа падабха̄джанам̣. имина̄ хи виха̄расса бха̄рикаттам̣ на̄ма наттхӣти падабха̄джанейева анун̃н̃а̄там̣, тасма̄ саббаметам̣ йатха̄сукхам̣ каттаббам̣.

евам̣ лепакамме йам̣ каттаббам̣, там̣ дассетва̄ пуна чхадане каттаббам̣ дассетум̣ ‘‘дваттиччхаданасса̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха дваттиччхаданасса парийа̄йанти чхаданасса дваттипарийа̄йам̣; парийа̄йо вуччати париккхепо, париккхепадвайам̣ ва̄ париккхепаттайам̣ ва̄ адхит̣т̣ха̄таббанти аттхо. аппахарите т̣хитена̄ти ахарите т̣хитена. хаританти четтха саттадхан̃н̃абхедам̣ пуббан̣н̣ам̣ муггама̄сатилакулаттхаала̄букумбхан̣д̣а̄дибхедан̃ча апаран̣н̣ам̣ адхиппетам̣. тенева̄ха – ‘‘харитам̣ на̄ма пуббан̣н̣ам̣ апаран̣н̣а’’нти.

саче харите т̣хито адхит̣т̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса̄ти еттха пана йасмимпи кхетте вуттам̣ бӣджам̣ на та̄ва сампаджджати, вассе ва̄ пана патите сампаджджиссати, тампи харитасан̇кхйамева гаччхати. тасма̄ еварӯпе кхеттепи т̣хитена на адхит̣т̣ха̄таббам̣, ахаритейева т̣хитена адхит̣т̣ха̄таббам̣. татра̄пи айам̣ париччхедо, пит̣т̣хивам̣сасса ва̄ кӯт̣а̄га̄ракан̣н̣ика̄йа ва̄ упари тхупика̄йа ва̄ пассе нисинно чхаданамукхават̣т̣иантена олокенто йасмим̣ бхӯмибха̄ге т̣хитам̣ пассати, йасмин̃ча бхӯмибха̄ге т̣хито, там̣ упари нисиннакам̣ пассати, тасмим̣ т̣ха̄не адхит̣т̣ха̄таббам̣. тасса анто ахаритепи т̣хатва̄ адхит̣т̣ха̄тум̣ на лаббхати. касма̄? виха̄расса хи патантасса айам̣ патанока̄соти.

136. маггена чха̄дентасса̄ти еттха маггена чха̄данам̣ на̄ма апариккхипитва̄ уджукамева чха̄данам̣; там̣ ит̣т̣хакасила̄судха̄хи лаббхати. две магге адхит̣т̣хахитва̄ти две магга̄ саче дуччханна̄ хонти, апанетва̄пи пунаппунам̣ чха̄детум̣ лаббхати, тасма̄ йатха̄ иччхати; татха̄ две магге адхит̣т̣хахитва̄ татийам̣маггам̣ ‘‘ида̄ни евам̣ чха̄дехӣ’’ти а̄н̣а̄петва̄ паккамитаббам̣. парийа̄йена̄ти париккхепена. евам̣чхаданам̣ пана тин̣апан̣н̣ехи лаббхати. тасма̄ идха̄пи йатха̄ иччхати татха̄ две парийа̄йе адхит̣т̣хахитва̄ татийам̣ парийа̄йам̣ ‘‘ида̄ни евам̣ чха̄дехӣ’’ти а̄н̣а̄петва̄ паккамитаббам̣. саче на паккамати, тун̣хӣбхӯтена т̣ха̄таббам̣. саббампи четам̣ чхаданам̣ чхаданӯпари ведитаббам̣. упарӯпариччханно хи виха̄ро чирам̣ ановассако хотӣти ман̃н̃ама̄на̄ евам̣ чха̄денти. тато че уттаринти тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ ва̄ парийа̄йа̄нам̣ ва̄ упари чатуттхе магге ва̄ парийа̄йе ва̄.

137. карал̣е карал̣ети тин̣амут̣т̣хийам̣ тин̣амут̣т̣хийам̣. сесаметтха утта̄намева̄ти. чхасамут̣т̣ха̄нам̣ – кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

махаллакавиха̄расиккха̄падам̣ навамам̣.

10. саппа̄н̣акасиккха̄падаван̣н̣ана̄

140. дасамасиккха̄паде – джа̄нам̣ саппа̄н̣аканти саппа̄н̣акам̣ етанти йатха̄ татха̄ ва̄ джа̄нанто. син̃чеййа ва̄ син̃ча̄пеййа ва̄ти тена удакена сайам̣ ва̄ син̃чеййа, ан̃н̃ам̣ ва̄ а̄н̣а̄петва̄ син̃ча̄пеййа. па̄л̣ийам̣ пана ‘‘син̃чеййа̄ти сайам̣ син̃чатӣ’’ти ӣдиса̄нам̣ вачана̄нам̣ аттхо пуббе вуттанайенева ведитаббо.

таттха дха̄рам̣ авиччхиндитва̄ син̃чантасса екасмим̣ удакагхат̣е ека̄ва а̄патти. еса найо саббабха̄джанесу. дха̄рам̣ виччхиндантасса пана пайоге пайоге а̄патти. ма̄тикам̣ саммукхам̣ кароти, дивасампи сандату, ека̄ва а̄патти. саче таттха таттха бандхитва̄ ан̃н̃ато ан̃н̃ато нети, пайоге пайоге а̄патти. сакат̣абха̄раматтан̃чепи тин̣ам̣ екапайогена удаке паккхипати, ека̄ва а̄патти. екекам̣ тин̣ам̣ ва̄ пан̣н̣ам̣ ва̄ паккхипантасса пайоге пайоге а̄патти. маттика̄йапи ан̃н̃есупи кат̣т̣хагомайа̄дӣсу есева найо. идам̣ пана маха̄удакам̣ сандха̄йа на вуттам̣, йам̣ тин̣е ва̄ маттика̄йа ва̄ паккхитта̄йа парийа̄да̄нам̣ гаччхати, а̄вилам̣ ва̄ хоти, йаттха па̄н̣ака̄ маранти, та̄дисам̣ удакам̣ сандха̄йа вуттанти ведитаббам̣. сесаметтха утта̄намева̄ти.

тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣ тиведананти.

саппа̄н̣акасиккха̄падам̣ дасамам̣.

саматто ван̣н̣ана̄ккамена сена̄санавагго дутийо.