10. патхавӣкхан̣анасиккха̄падаван̣н̣ана̄
86. дасамасиккха̄паде – джа̄та̄ ча патхавӣ аджа̄та̄ ча патхавӣти имехи падехи джа̄тапатхавин̃ча аджа̄тапатхавин̃ча дассети. аппапа̄са̄н̣а̄дӣсу аппа̄ па̄са̄н̣а̄ еттха̄ти аппапа̄са̄н̣а̄ти еваматтхо дат̣т̣хаббо. таттха мут̣т̣хиппама̄н̣ато упари па̄са̄н̣а̄ти ведитабба̄, мут̣т̣хиппама̄н̣а̄ саккхара̄. катхала̄ти капа̄лакхан̣д̣а̄ни. марумба̄ти кат̣асаккхара̄. ва̄лика̄ти ва̄лука̄йева. йебхуййена пам̣сука̄ти тӣсу кот̣т̣ха̄сесу две кот̣т̣ха̄са̄ пам̣су, еко па̄са̄н̣а̄дӣсу ан̃н̃атаро. адад̣д̣ха̄пӣти уддханапаттапачанакумбхака̄ра̄ва̄па̄дивасена татха̄ татха̄ адад̣д̣ха̄. са̄ пана висум̣ наттхи, суддхапам̣суа̄дӣсу ан̃н̃атара̄ва ведитабба̄. йебхуййенасаккхара̄ти бахутара̄ саккхара̄. хаттхикуччхийам̣ кира екапаччхипӯрам̣ а̄хара̄петва̄ дон̣ийам̣ дховитва̄ патхавийа̄ йебхуййена саккхарабха̄вам̣ н̃атва̄ сайам̣ бхиккхӯ поккхаран̣им̣ кхан̣им̣су. йа̄ни пана маджджхе ‘‘аппапам̣су аппаматтика̄’’ти две пада̄ни, та̄ни йебхуййенапа̄са̄н̣а̄дипан̃чакамева пависанти тесам̣йева хи двиннам̣ пабхедадассанаметам̣. сайам̣ кхан̣ати а̄патти па̄читтийасса̄ти еттха паха̄ре паха̄ре па̄читтийам̣ ведитаббам̣. саким̣ а̄н̣атто бахукампи кхан̣атӣти сачепи сакаладивасам̣ кхан̣ати, а̄н̣а̄пакасса екам̣йева па̄читтийам̣. саче пана кусито хоти, пунаппунам̣ а̄н̣а̄петаббо. там̣ а̄н̣а̄петва̄ кхан̣а̄пентасса ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа па̄читтийам̣. айам̣ та̄ва па̄л̣иван̣н̣ана̄.
айам̣ пана па̄л̣имуттакавиниччхайо – ‘‘поккхаран̣им̣ кхан̣а̄’’ти вадати, ват̣т̣ати. кхата̄йева хи поккхаран̣ӣ на̄ма хоти, тасма̄ айам̣ каппийавоха̄ро. еса найо ‘‘ва̄пим̣ тал̣а̄кам̣ а̄ва̄т̣ам̣ кхан̣а̄’’тиа̄дӣсупи. ‘‘имам̣ ока̄сам̣ кхан̣а, имасмим̣ ока̄се поккхаран̣им̣ кхан̣а̄’’ти ваттум̣ пана на ват̣т̣ати. ‘‘кандам̣ кхан̣а, мӯлам̣ кхан̣а̄’’ти анийа̄метва̄ ваттум̣ ват̣т̣ати. ‘‘имам̣ валлим̣ кхан̣а, имасмим̣ ока̄се кандам̣ ва̄ мӯлам̣ ва̄ кхан̣а̄’’ти ваттум̣ на ват̣т̣ати. поккхаран̣им̣ содхентехи йо кут̣ехи уссин̃читум̣ сакка̄ хоти танукакаддамо, там̣ апанетум̣ ват̣т̣ати, бахалам̣ на ват̣т̣ати. а̄тапена суккхакаддамо пхалати, татра йо хет̣т̣ха̄ патхавийа̄ асамбаддхо, тамева апанетум̣ ват̣т̣ати. удакена гатат̣т̣ха̄не удакапаппат̣ако на̄ма хоти, ва̄таппаха̄рена чалати, там̣ апанетум̣ ват̣т̣ати.
поккхаран̣ӣа̄дӣнам̣ тат̣ам̣ бхиджджитва̄ удакаса̄манта̄ патати, саче омакача̄тума̄сам̣ оват̣т̣хам̣, чхиндитум̣ ва̄ бхиндитум̣ ва̄ ват̣т̣ати, ча̄тума̄сато уддхам̣ на ват̣т̣ати. саче пана удакейева патати, деве атирекача̄тума̄сам̣ оват̣т̣хепи удакейева удакасса патитатта̄ ват̣т̣ати. па̄са̄н̣апит̣т̣хийам̣ сон̣д̣им̣ кхан̣анти, саче таттха пат̣хамамева сукхумараджам̣ патати, тан̃че девена оват̣т̣хам̣ хоти, ча̄тума̄саччайена акаппийапатхавӣсан̇кхйам̣ гаччхати. удаке парийа̄дин̣н̣е сон̣д̣им̣ содхентехи там̣ викопетум̣ на ват̣т̣ати. саче пат̣хамамева удакена пӯрати, паччха̄ раджам̣ патати, там̣ викопетум̣ ват̣т̣ати. таттха хи деве вассантепи удакейева удакам̣ пататӣти. пит̣т̣хипа̄са̄н̣е сукхумараджам̣ хоти, деве пхуса̄йанте аллӣйати, тампи ча̄тума̄саччайена викопетум̣ на ват̣т̣ати. саче пана акатапаббха̄ре ваммико ут̣т̣хито хоти, йатха̄сукхам̣ викопетум̣ ват̣т̣ати. саче аббхока̄се ут̣т̣хахати, омакача̄тума̄сам̣ оват̣т̣хойева ват̣т̣ати. руккха̄дӣсу а̄рул̣хаупачика̄маттика̄йапи есева найо. ган̣д̣уппа̄дагӯтхамӯсикуккарагокан̣т̣ака̄дӣсупи есева найо.
гокан̣т̣ако на̄ма га̄вӣнам̣ кхураччхиннакаддамо вуччати. саче пана хет̣т̣химаталена бхӯмисамбандхо хоти, екадивасампи на ват̣т̣ати. каситат̣т̣ха̄непи нан̇галаччхиннаматтика̄пин̣д̣ам̣ ган̣хантасса есева найо. пура̄н̣асена̄санам̣ хоти аччхаданам̣ ва̄ винат̣т̣хаччхаданам̣ ва̄, атирекача̄тума̄сам̣ оват̣т̣хам̣ джа̄тапатхавӣсан̇кхйамева гаччхати. тато авасесам̣ чхаданит̣т̣хакам̣ ва̄ гопа̄насӣа̄дикам̣ упакаран̣ам̣ ва̄ ‘‘ит̣т̣хакам̣ ган̣ха̄ми гопанасим̣ бхиттипа̄дам̣ падараттхаран̣ам̣ па̄са̄н̣аттхамбхам̣ ган̣ха̄мӣ’’ти сан̃н̃а̄йа ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. тена саддхим̣ маттика̄ патати, ана̄патти. бхиттиматтикам̣ ган̣хантасса пана а̄патти. саче йа̄ йа̄ атинта̄ там̣ там̣ ган̣ха̄ти, ана̄патти.
антогехе маттика̄пун̃джо хоти, тасмим̣ екадивасам̣ оват̣т̣хе гехам̣ чха̄денти, саче саббо тинто ча̄тума̄саччайена джа̄тапатхавӣйева. атхасса упарибха̄гойева тинто, анто атинто, йаттакам̣ тинтам̣ там̣ каппийака̄ракехи каппийавоха̄рена апана̄метва̄ сесам̣ йатха̄сукхам̣ вал̣ан̃джетум̣ ват̣т̣ати. удакена теметва̄ ека̄баддха̄йева хи джа̄тапатхавӣ хоти, на итара̄ти.
аббхока̄се маттика̄па̄ка̄ро хоти, атирекача̄тума̄сам̣ че оват̣т̣хо джа̄тапатхавӣсан̇кхйам̣ гаччхати. таттха лаггапам̣сум̣ пана аллахаттхена чхупитва̄ гахетум̣ ват̣т̣ати. саче ит̣т̣хакапа̄ка̄ро хоти, йебхуййенакатхалат̣т̣ха̄не тит̣т̣хати, йатха̄сукхам̣ викопетум̣ ват̣т̣ати. аббхока̄се т̣хитаман̣д̣апаттхамбхам̣ ито чито ча сан̃ча̄летва̄ патхавим̣ викопентена гахетум̣ на ват̣т̣ати, уджукамева уддхаритум̣ ват̣т̣ати. ан̃н̃ампи суккхаруккхам̣ ва̄ суккхакха̄н̣укам̣ ва̄ ган̣хантасса есева найо. навакамматтхам̣ па̄са̄н̣ам̣ ва̄ руккхам̣ ва̄ дан̣д̣акехи учча̄летва̄ пават̣т̣ента̄ гаччханти, таттха патхавӣ бхиджджати, саче суддхачитта̄ пават̣т̣енти, ана̄патти. атха пана тена ападесена патхавим̣ бхиндитука̄ма̄йева хонти, а̄патти. са̄кха̄дӣни кад̣д̣ханта̄нампи патхавийам̣ да̄рӯни пха̄лента̄нампи есева найо.
патхавийам̣ ат̣т̣хисӯчикан̣т̣ака̄дӣсупи йам̣кин̃чи а̄кот̣етум̣ ва̄ павесетум̣ ва̄ на ват̣т̣ати. пасса̄вадха̄ра̄йа вегена патхавим̣ бхиндисса̄мӣти евам̣ пасса̄вампи ка̄тум̣ на ват̣т̣ати, каронтасса бхиджджати, а̄патти. висамабхӯмим̣ самам̣ карисса̄мӣти саммун̃джанийа̄ гхам̣ситумпи на ват̣т̣ати, ваттасӣсенева хи саммаджджитаббам̣. кечи каттарайат̣т̣хийа̄ бхӯмим̣ кот̣т̣енти, па̄дан̇гут̣т̣хакена виликханти, ‘‘чан̇камитат̣т̣ха̄нам̣ дассесса̄ма̄’’ти пунаппунам̣ бхӯмим̣ бхинданта̄ чан̇каманти, саббам̣ на ват̣т̣ати. вӣрийасампаггахаттхам̣ пана саман̣адхаммам̣ каронтена суддхачиттена чан̇камитум̣ ват̣т̣ати, ‘‘хаттхам̣ дховисса̄ма̄’’ти патхавийам̣ гхам̣санти, на ват̣т̣ати. агхам̣сантена пана аллахаттхам̣ патхавийам̣ т̣хапетва̄ раджам̣ гахетум̣ ват̣т̣ати. кечи кан̣д̣укаччхуа̄дӣхи а̄ба̄дхика̄ чхиннатат̣а̄дӣсу ан̇гапаччан̇га̄ни гхам̣санти на ват̣т̣ати.
87. кхан̣ати ва̄ кхан̣а̄пети ва̄ти антамасо па̄дан̇гут̣т̣хакенапи саммаджджанӣсала̄ка̄йапи сайам̣ ва̄ кхан̣ати, ан̃н̃ена ва̄ кхан̣а̄пети. бхиндати ва̄ бхеда̄пети ва̄ти антамасо удакампи чхад̣д̣енто сайам̣ ва̄ бхиндати, ан̃н̃ена ва̄ бхинда̄пети. дахати ва̄ даха̄пети ва̄ти антамасо паттампи пачанто сайам̣ ва̄ дахати, ан̃н̃ена ва̄ даха̄пети. йаттакесу т̣ха̄несу аггим̣ дети ва̄ да̄пети ва̄ таттака̄ни па̄читтийа̄ни. паттам̣ пачантенапи хи пуббе паккат̣т̣ха̄нейева хи пачитаббо. адад̣д̣ха̄йа патхавийа̄ аггим̣ т̣хапетум̣ на ват̣т̣ати. паттапачанакапа̄ласса пана упари аггим̣ т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. да̄рӯнам̣ упари т̣хапети, со агги та̄ни даханто гантва̄ патхавим̣ дахати, на ват̣т̣ати. ит̣т̣хакакапа̄ла̄дӣсупи есева найо.
татра̄пи хи ит̣т̣хака̄дӣнам̣йева упари т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. касма̄? тесам̣ анупа̄да̄натта̄. на хи та̄ни аггисса упа̄да̄насан̇кхйам̣ гаччханти. суккхакха̄н̣усуккхаруккха̄дӣсупи аггим̣ да̄тум̣ на ват̣т̣ати. саче пана патхавим̣ аппаттамева нибба̄петва̄ гамисса̄мӣти дети, ват̣т̣ати. паччха̄ нибба̄петум̣ на саккоти, ависайатта̄ ана̄патти. тин̣уккам̣ гахетва̄ гаччханто хаттхе д̣айхама̄не бхӯмийам̣ па̄тети, ана̄патти. патитат̣т̣ха̄нейева упа̄да̄нам̣ датва̄ аггим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. дад̣д̣хапатхавийа̄ ча йаттакам̣ т̣ха̄нам̣ усума̄йа анугатам̣, саббам̣ викопетум̣ ват̣т̣атӣти таттхева вуттам̣. йо пана аджа̄нанако бхиккху аран̣ӣсахитена аггим̣ ниббаттетва̄ хаттхена уккхипитва̄ ‘‘ким̣ каромӣ’’ти вадати, ‘‘джа̄лехӣ’’ти ваттаббо, ‘‘хаттхо д̣айхатӣ’’ти вадати, ‘‘йатха̄ на д̣айхати татха̄ карохӣ’’ти ваттаббо. ‘‘бхӯмийам̣ па̄техӣ’’ти пана на ваттаббо. саче хаттхе д̣айхама̄не па̄тети ‘‘патхавим̣ дахисса̄мӣ’’ти апа̄титатта̄ ана̄патти. патитат̣т̣ха̄не пана аггим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти курундийам̣ вуттам̣.
88. ана̄патти имам̣ джа̄на̄тиа̄дӣсу ‘‘имасса тхамбхасса а̄ва̄т̣ам̣ джа̄на, маха̄маттикам̣ джа̄на, тхусаматтикам̣ джа̄на, маха̄маттикам̣ дехи, тхусаматтикам̣ дехи, маттикам̣ а̄хара, пам̣сум̣ а̄хара, маттика̄йа аттхо, пам̣суна̄ аттхо, имасса тхамбхасса а̄ва̄т̣ам̣ каппийам̣ карохи, имам̣ маттикам̣ каппийам̣ карохи, имам̣ пам̣сум̣ каппийам̣ карохӣ’’ти еваматтхо ведитаббо.
асан̃чичча̄ти па̄са̄н̣аруккха̄дӣни ва̄ пават̣т̣ентасса каттарадан̣д̣ена ва̄ а̄хачча а̄хачча гаччхантасса патхавӣ бхиджджати, са̄ ‘‘тена бхиндисса̄мӣ’’ти евам̣ сан̃чичча абхиннатта̄ асан̃чичча бхинна̄ на̄ма хоти. ити асан̃чичча бхиндантасса ана̄патти. асатийа̄ти ан̃н̃авихито кеначи саддхим̣ кин̃чи катхенто па̄дан̇гут̣т̣хакена ва̄ каттарайат̣т̣хийа̄ ва̄ патхавим̣ виликханто тит̣т̣хати, евам̣ асатийа̄ виликхантасса ва̄ бхиндантасса ва̄ ана̄патти. аджа̄нантасса̄ти антогехе оват̣т̣хам̣ чханнам̣ патхавим̣ ‘‘акаппийапатхавӣ’’ти на джа̄на̄ти, ‘‘каппийапатхавӣ’’ти сан̃н̃а̄йа викопети, ‘‘кхан̣а̄ми бхинда̄ми даха̄мӣ’’ти ва̄ на джа̄на̄ти, кевалам̣ сан̇гопанаттха̄йа кхан̣итта̄дӣни ва̄ т̣хапети, д̣айхама̄нахаттхо ва̄ аггим̣ па̄тети, евам̣ аджа̄нантасса ана̄патти. сесам̣ утта̄намева.
тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти. кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
патхавӣкхан̣анасиккха̄падам̣ дасамам̣.
саматто ван̣н̣ана̄ккамена муса̄ва̄давагго пат̣хамо.