7. сан̇гхабхедакаккхандхакам̣

чхасакйапаббаджджа̄катха̄

330. сан̇гхабхедакаккхандхаке абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ти па̄кат̣а̄ па̄кат̣а̄. сакйакума̄ра̄ на̄ма ка̄л̣уда̄йиппабхутайо даса дӯта̄ саддхим̣ парива̄рехи ан̃н̃е ча бахӯ джана̄. амха̄канти амхесу; амха̄кам̣ кулатоти ва̄ вуттам̣ хоти. гхара̄ва̄саттхам̣ ануса̄сисса̄мӣти гхара̄ва̄се йам̣ каттаббам̣, там̣ джа̄на̄песса̄ми. удакам̣ ниннетаббанти йатха̄ удакам̣ саббат̣т̣ха̄не самам̣ хоти, евам̣ ка̄таббам̣. ниддха̄петаббанти тин̣а̄ни уддхаритабба̄ни. бхусика̄ уддхара̄петабба̄ти сукхумапала̄ламиссадхан̃н̃а̄ пала̄лика̄ пала̄петабба̄. опуна̄петаббанти сукхумапала̄лам̣ апанетаббам̣. тван̃н̃ева гхара̄ва̄саттхена упаджа̄на̄хӣти тван̃н̃ева гхара̄ва̄саттхам̣ джа̄на̄хи. ахам̣ тайа̄ йатха̄сукхам̣ паббаджа̄хӣти еттха ахам̣ тайа̄ саддхим̣ паббаджисса̄мӣти саха̄йасинехена сахаса̄ ваттука̄мо хутва̄ пуна раджджасирилобхена парикад̣д̣хийама̄нахадайо ‘‘ахам̣ тайа̄’’ти еттакамева ватва̄ сесам̣ ваттум̣ на̄саккхӣти еваматтхо ведитаббо.

331. ниппа̄тита̄ти никкхамита̄. ма̄нассиноти ма̄нассайино; ма̄наниссита̄ти вуттам̣ хоти.

332. йассантарато на санти копа̄ти татийамаггена самӯхататта̄ йасса читте копа̄ на санти. йасма̄ пана бхавоти сампатти, вибхавоти випатти; татха̄ бхавоти вуд̣д̣хи, вибхавоти ха̄ни; бхавоти сассатам̣, вибхавоти уччхедо; бхавоти пун̃н̃ам̣, вибхавоти па̄пам̣; вибхавоти ча абхавоти ча аттхато екамева, тасма̄ итибхава̄бхаватан̃ча вӣтиваттоти еттха йа̄ еса̄ сампаттивипаттивуд̣д̣хиха̄нисассатуччхедапун̃н̃апа̄павасена ити анекаппака̄ра̄ бхава̄бхавата̄ вуччати; чатӯхипи маггехи йатха̄самбхавам̣ тена тена найена там̣ итибхава̄бхаватан̃ча вӣтиваттоти еваматтхо дат̣т̣хаббо. на̄нубхавантӣти на сампа̄пун̣анти; тасса дассанам̣ дева̄нампи дуллабханти адхиппа̄йо.

333. ахимекхалика̄ти ахим̣ кат̣ийам̣ бандхитва̄. уччхан̇гети ан̇ке.

334. самманнатӣти самма̄нети. йам̣ тумо кариссатӣти йам̣ со кариссати.

чхасакйапаббаджджа̄катха̄ нит̣т̣хита̄.

пака̄санӣйакамма̄дикатха̄

336. кхел̣а̄сакасса̄ти еттха миччха̄джӣвена уппаннапаччайа̄ арийехи вантабба̄ кхел̣асадиса̄, татха̄рӯпе паччайе айам̣ аджджхохаратӣти катва̄ кхел̣а̄сакоти бхагавата̄ вутто.

340. паттхаддхена ка̄йена̄ти поттхакарӯпасадисена ниччалена ка̄йена.

342. майам̣ кхо бхан̣е ра̄джан̃а̄така̄ на̄ма̄ти ра̄джа̄ амхе джа̄на̄тӣти ра̄джан̃а̄такасса бха̄вена атта̄нам̣ уккам̣санто а̄ха. пахат̣т̣хакан̣н̣ава̄лоти бандхане ниччале катва̄.

дуккхан̃хи кун̃джара на̄гама̄садоти бхо кун̃джара буддхана̄гам̣ а̄са̄данам̣ вадхакачиттена упагаманам̣ на̄ма дуккхам̣. на̄гахатасса̄ти буддхана̄гам̣ гха̄такасса.

пат̣икут̣ийова осаккӣти татха̄гата̄бхимукхойева пит̣т̣химехи па̄дехи авасакки. алаккхикоти еттха на лаккхетӣти алаккхико; на джа̄на̄тӣти аттхо, ахам̣ па̄пакаммам̣ каромӣти на джа̄на̄ти. на лаккхитабботи ва̄ алаккхико; на пасситабботи аттхо.

343. тикабходжананти еттха тӣхи джанехи бхун̃джитаббабходжанам̣. там̣ пан̃н̃а̄песса̄мӣти там̣ ануджа̄нисса̄ми. ган̣абходжане пана йатха̄дхаммо ка̄ретабботи. пан̃чаваттхуйа̄чанакатха̄ сан̇гха̄дисесаван̣н̣ана̄йам̣ вутта̄. каппанти а̄йукаппам̣. брахмам̣ пун̃н̃анти сет̣т̣хам̣ пун̃н̃ам̣. каппам̣ саггамхӣти а̄йукаппамева.

пака̄санӣйакамма̄дикатха̄ нит̣т̣хита̄.

сан̇гхабхедакакатха̄

344. атха кхо девадатто сан̇гхам̣ бхиндитва̄ти со кира евам̣ сала̄кам̣ га̄хетва̄ таттхева а̄вен̣икам̣ упосатхам̣ катва̄ гато, тенетам̣ вуттам̣.

345. пит̣т̣хи ме а̄гила̄йатӣти чиранисаджджа̄йа ведана̄бхибхӯта̄ ба̄дхати. тамахам̣ а̄йамисса̄мӣти там̣ ахам̣ паса̄ресса̄ми. а̄десана̄па̄т̣иха̄рийа̄нуса̄санӣ на̄ма ‘‘евампи те мано, татха̄пи те мано’’ти евам̣ парасса читтам̣ джа̄нитва̄ таданурӯпа̄ дхаммадесана̄.

346. мама̄нукуббанти мама̄нукирийам̣ курума̄но. капан̣оти дуккхито. маха̄вара̄хасса̄ти маха̄на̄гасса. махим̣ викуббатоти патхавим̣ пада̄лентасса. бхисам̣ гхасама̄насса̄ти бхисам̣ кха̄дантасса. надӣсу джаггатоти еттха со кира хаттхина̄го са̄йанхасамайам̣ там̣ надина̄макам̣ поккхаран̣им̣ ога̄хетва̄ киланто саббараттим̣ вӣтина̄меси, джа̄ликам̣ кароти, тена вуттам̣ ‘‘надӣсу джаггато’’ти.

347. сута̄ти сота̄. асандиддхо ча аккха̄тӣти ниссандехо хутва̄ аккха̄ти анусандхивасена йоджетва̄ йоджетва̄.

350. апа̄йе ниббаттиссатӣти а̄па̄йико. евам̣ нерайико. каппам̣ т̣хассатӣти каппат̣т̣хо. ида̄ни буддхасахассена̄пи тикиччхитум̣ на сакка̄ти атекиччхо.

ма̄ джа̄ту кочи локасминти ма̄ када̄чипи кочи сатто локасмим̣. удападжджатха̄ти упападжджатха. джалам̣ва йасаса̄ ат̣т̣ха̄ти йасаса̄ джаланто вийа т̣хито. девадаттоти ме сутанти ‘‘ӣдисо девадатто’’ти бхагавата̄ сутампи аттхи, тадева гахетва̄ идам̣ вуттам̣. со пама̄даманучин̣н̣оти еттха пама̄дам̣ анучина̄тӣти анучин̣н̣о, пама̄до аппахӣноти аттхо. а̄саджджа нанти па̄пакена читтена патва̄, висосетва̄ти ва̄ аттхо. авӣчинирайам̣ паттоти идам̣ пана а̄сӣса̄йам̣ атӣтавачанам̣. бхесма̄ти бхайа̄нако.

сан̇гхабхедакакатха̄ нит̣т̣хита̄.

упа̄липан̃ха̄катха̄

351. екато упа̄ли екоти дхаммава̄дипаккхе еко. екато двети адхаммава̄дипаккхе две. чатуттхо анусса̄ветӣти сан̇гхам̣ бхиндисса̄мӣти адхаммава̄дичатуттхо хутва̄ анусса̄вети; анунайанто са̄вети ‘‘на тумха̄кам̣йева наракабхайам̣ аттхи, амха̄кампи аттхи, на амха̄кам̣ авӣчимагго пихито, на майам̣ акусала̄ на бха̄йа̄ма. йади хи айам̣ адхаммо авинайо асаттхуса̄санам̣ ва̄ бхавеййа, на майам̣ ган̣хеййа̄ма̄’’тиа̄дина̄ найена ‘‘адхаммам̣ дхаммо’’ти евам̣ ат̣т̣ха̄раса бхедакараваттхӯни бодхетӣти аттхо. сала̄кам̣ га̄хетӣти евам̣ анусса̄ветва̄ пана ‘‘идам̣ ган̣хатха, идам̣ рочетха̄’’ти ваданто сала̄кам̣ га̄хети.

екато упа̄ли две хонтӣтиа̄дӣсупи есева найо. евам̣ кхо упа̄ли сан̇гхара̄джи чева хоти сан̇гхабхедо ча̄ти евам̣ хоти; на пана етта̄вата̄ сан̇гхо бхинно хоти.

бхиккху кхо упа̄ли пакататто сама̄насам̣ва̄сако сама̄насӣма̄йам̣ т̣хито сан̇гхам̣ бхиндатӣти еттха сийа̄ евам̣ ‘‘девадатто катхам̣ пакататто’’ти. катхам̣ та̄ва на пакататто, ран̃н̃о гха̄та̄питатта̄ рухируппа̄дасса ча кататта̄ти? таттха вада̄ма – а̄н̣аттийа̄ та̄ва вираддхатта̄ ран̃н̃о гха̄та̄панам̣ наттхи. ‘‘тена хи твам̣, кума̄ра, питарам̣ хантва̄ ра̄джа̄ хохи, ахам̣ бхагавантам̣ хантва̄ буддхо бхависса̄мӣ’’ти еван̃хи тасса а̄н̣атти. кума̄ро пана ра̄джа̄ хутва̄ паччха̄ питарам̣ ма̄реси; евам̣ та̄ва а̄н̣аттийа̄ вираддхатта̄ ран̃н̃о гха̄та̄панам̣ наттхи. рухируппа̄де пана катаматтейева рухируппа̄дапаччайа̄ бхагавата̄ абхаббата̄ на вутта̄, на ча сакка̄ бхагавато вачанам̣ вина̄йева тасса абхаббата̄ а̄ропетум̣.

‘‘рухируппа̄дако, бхиккхаве, анупасампанно на упасампа̄детаббо, упасампанно на̄сетаббо’’ти –

идам̣ пана бхагавата̄ сан̇гхабхедато паччха̄ вуттам̣, тасма̄ пакататтенева тена сан̇гхо бхинноти.

адхаммам̣ дхаммоти дӣпентӣтиа̄дӣсу ат̣т̣ха̄расасу бхедакараваттхӯсу суттантапарийа̄йена та̄ва даса кусалакаммапатха̄ дхаммо, даса акусалакаммапатха̄ адхаммо. татха̄ чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄, чатта̄ро саммаппадха̄на̄, чатта̄ро иддхипа̄да̄, пан̃чиндрийа̄ни, пан̃ча бала̄ни, сатта боджджхан̇га̄, арийо ат̣т̣хан̇гико магготи саттатим̣са бодхипаккхийадхамма̄ дхаммо на̄ма; тайо сатипат̣т̣ха̄на̄, тайо саммаппадха̄на̄, тайо иддхипа̄да̄, чха индрийа̄ни, чха бала̄ни, ат̣т̣ха боджджхан̇га̄, наван̇гико магготи ча чатта̄ро упа̄да̄на̄, пан̃ча нӣваран̣а̄, сатта анусайа̄, ат̣т̣ха миччхатта̄ти ча айам̣ адхаммо.

таттха йам̣кин̃чи екам̣ адхаммакот̣т̣ха̄сам̣ гахетва̄ ‘‘имам̣ адхаммам̣ дхаммоти карисса̄ма; евам̣ амха̄кам̣ а̄чарийакулам̣ нисса̄йа ниййа̄никам̣ бхависсати, майан̃ча локе па̄кат̣а̄ бхависса̄ма̄’’ти там̣ адхаммам̣ ‘‘дхаммо айа’’нти катхайанта̄ адхаммам̣ дхаммоти дӣпенти на̄ма. татхева дхаммакот̣т̣ха̄сесу ча екам̣ гахетва̄ айам̣ адхаммоти катхента̄ дхаммам̣ адхаммоти дӣпенти на̄ма. винайапарийа̄йена пана бхӯтена ваттхуна̄ чодетва̄ са̄ретва̄ йатха̄пат̣ин̃н̃а̄йа ка̄таббам̣ каммам̣ дхаммо на̄ма, абхӯтена ваттхуна̄ ачодетва̄ аса̄ретва̄ апат̣ин̃н̃а̄йа ка̄таббам̣ каммам̣ адхаммо на̄ма.

суттантапарийа̄йена ра̄гавинайо досавинайо мохавинайо сам̣варо паха̄нам̣ пат̣исан̇кха̄ти айам̣ винайо на̄ма, ра̄га̄дӣнам̣ авинайо асам̣варо аппаха̄нам̣ аппат̣исан̇кха̄ти айам̣ авинайо на̄ма. винайапарийа̄йена ваттхусампатти н̃аттисампатти анусса̄ванасампатти сӣма̄сампатти париса̄сампаттӣти айам̣ винайо на̄ма, ваттхувипатти…пе… париса̄випаттӣти айам̣ авинайо на̄ма.

суттантапарийа̄йена чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄… ат̣т̣хан̇гико магготи идам̣ бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена; тайо сатипат̣т̣ха̄на̄, тайо саммаппадха̄на̄, тайо иддхипа̄да̄, чха индрийа̄ни, чха бала̄ни, ат̣т̣ха боджджхан̇га̄, наван̇гико магготи идам̣ абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена. винайапарийа̄йена чатта̄ро па̄ра̄джика̄, тераса сан̇гха̄дисеса̄, две анийата̄, тим̣са ниссаггийа̄ па̄читтийа̄ти идам̣ бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена; тайо па̄ра̄джика̄, чуддаса сан̇гха̄дисеса̄, тайо анийата̄, екаттим̣са ниссаггийа̄ па̄читтийа̄ти идам̣ абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена.

суттантапарийа̄йена девасикам̣ пхаласама̄паттисама̄паджджанам̣, маха̄карун̣а̄сама̄паттисама̄паджджанам̣, буддхачаккхуна̄ локаволоканам̣, ат̣т̣хуппаттивасена суттантадесана̄, джа̄такакатха̄ти идам̣ а̄чин̣н̣ам̣; на девасикам̣ пхаласама̄паттисама̄паджджанам̣…пе… на джа̄такакатха̄ти идам̣ ана̄чин̣н̣ам̣. винайапарийа̄йена нимантитасса васса̄ва̄сам̣ васитва̄ апалокетва̄ ча̄рийапаккаманам̣, пава̄ретва̄ ча̄рийапаккаманам̣, а̄гантукехи саддхим̣ пат̣хамам̣ пат̣исантха̄ракаран̣анти идам̣ а̄чин̣н̣ам̣; тассева а̄чин̣н̣асса акаран̣ам̣ ана̄чин̣н̣ам̣ на̄ма.

суттантапарийа̄йена чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄…пе… ат̣т̣хан̇гико магготи идам̣ пан̃н̃аттам̣ на̄ма; тайо сатипат̣т̣ха̄на̄…пе… наван̇гико магготи идам̣ апан̃н̃аттам̣ на̄ма. винайапарийа̄йена чатта̄ро па̄ра̄джика̄…пе… тим̣са ниссаггийа̄ па̄читтийа̄ти идам̣ пан̃н̃аттам̣ на̄ма; тайо па̄ра̄джика̄…пе… екаттим̣са ниссаггийа̄ па̄читтийа̄ти идам̣ апан̃н̃аттам̣ на̄ма.

‘‘ана̄патти аджа̄нантасса, атхеййачиттасса, на маран̣а̄дхиппа̄йасса, ануллапана̄дхиппа̄йасса, на мочана̄дхиппа̄йасса̄’’ти таттха таттха вутта̄ ана̄патти ана̄патти на̄ма. ‘‘джа̄нантасса, тхеййачиттасса̄’’тиа̄дина̄ найена вутта̄ а̄патти а̄патти на̄ма. пан̃ча̄паттиккхандха̄ лахука̄патти на̄ма, две а̄паттиккхандха̄ гарука̄патти на̄ма. чха а̄паттиккхандха̄ са̄васеса̄патти на̄ма, еко па̄ра̄джика̄паттиккхандхо анавасеса̄патти на̄ма. две а̄паттиккхандха̄ дут̣т̣хулла̄патти на̄ма, пан̃ча̄паттиккхандха̄ адут̣т̣хулла̄патти на̄ма.

пуриманайенева панеттха вуттаппака̄рам̣ дхаммам̣ ‘‘адхаммо айа’’нти катхайанта̄ ‘‘дхаммам̣ адхаммо’’ти дӣпенти на̄ма. авинайам̣ ‘‘винайо айа’’нти…пе… адут̣т̣хулла̄паттим̣ ‘‘дут̣т̣хулла̄патти айа’’нти катхайанта̄ ‘‘адут̣т̣хулла̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄паттӣ’’ти дӣпенти на̄ма. евам̣ ‘‘адхаммам̣ дхаммо’’ти ва̄…пе… ‘‘адут̣т̣хулла̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄паттӣ’’ти ва̄ дӣпетва̄ паккхам̣ лабхитва̄ чатуннам̣ сан̇гхакамма̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ сан̇гхакаммам̣ екасӣма̄йам̣ висум̣ каронтехи сан̇гхо бхинно на̄ма хоти. тена вуттам̣ – ‘‘те имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи апакассантӣ’’тиа̄ди.

таттха апакассантӣти парисам̣ а̄кад̣д̣ханти, виджат̣енти, екамантам̣ усса̄ренти ча. авапака̄сантӣти ати вийа пака̄сенти йатха̄ висам̣сат̣т̣ха̄ва хонти, евам̣ каронти. а̄венинти висум̣. етта̄вата̄ кхо упа̄ли сан̇гхо бхинно хотӣти евам̣ ат̣т̣ха̄расасу бхедакараваттхӯсу йам̣кин̃чи екампи ваттхум̣ дӣпетва̄ тена тена ка̄ран̣ена ‘‘имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’’ти сан̃н̃а̄петва̄ сала̄кам̣ га̄ха̄петва̄ висум̣ сан̇гхакамме кате сан̇гхо бхинно хоти. парива̄ре пана ‘‘пан̃чахи упа̄ли а̄ка̄рехи сан̇гхо бхиджджатӣ’’тиа̄ди вуттам̣, тасса имина̄ идха вуттена сан̇гхабхедалаккхан̣ена аттхато на̄на̄каран̣ам̣ наттхи. там̣ панасса на̄на̄каран̣а̄бха̄вам̣ таттхева пака̄сайисса̄ма. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

упа̄липан̃ха̄катха̄ нит̣т̣хита̄.

сан̇гхабхедакаккхандхакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.