4. екабӣджӣсуттаван̣н̣ана̄

494. чатуттхе тато мудутарехӣти випассанато ниссаккам̣ ведитаббам̣. саматта̄ни хи пан̃чиндрийа̄ни арахаттамаггасса випассаниндрийа̄ни на̄ма хонти, тато мудутара̄ни антара̄паринибба̄йисса випассаниндрийа̄ни, тато мудутара̄ни упахаччапаринибба̄йисса, тато мудутара̄ни асан̇кха̄рапаринибба̄йисса, тато мудутара̄ни сасан̇кха̄рапаринибба̄йисса, тато мудутара̄ни уддхам̣сотааканит̣т̣хага̄мисса випассаниндрийа̄ни на̄ма. идха̄пи пуриманайенева арахаттамагге т̣хатва̄ пан̃ча ниссакка̄ни нӣхаритабба̄ни.

йатха̄ пана пуриманайе сакада̄га̄мимагге т̣хатва̄ тӣн̣и ниссакка̄ни, евамидха пан̃ча нӣхаритабба̄ни. сакада̄га̄мимаггасса хи випассаниндрийехи мудутара̄ни сота̄паттимаггасса випассаниндрийа̄ни, сота̄паттимаггасса ча техи випассаниндрийехи мудутара̄ни екабӣджиа̄дӣнам̣ маггасса випассаниндрийа̄ни.

еттха ча екабӣджӣтиа̄дӣсу йо сота̄панно хутва̄ екамева аттабха̄вам̣ джанетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, айам̣ екабӣджӣ на̄ма. йатха̄ха ‘‘катамо ча пуггало екабӣджӣ, идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о, со екан̃н̃ева ма̄нусакам̣ бхавам̣ сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣ вуччати пуггало екабӣджӣ’’ти (пу. па. 33).

йо пана две тайо бхаве сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти, айам̣ колам̣коло на̄ма. йатха̄ха ‘‘катамо ча пуггало колам̣коло. идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о, со две ва̄ тӣн̣и ва̄ кула̄ни сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣ вуччати пуггало колам̣коло’’ти (пу. па. 32). таттха кула̄нӣти бхава̄ ведитабба̄. ‘‘две ва̄ тӣн̣и ва̄’’ти идам̣ десана̄маттамева, йа̄ва чхат̣т̣хабхава̄ сам̣саранто пана колам̣колова хоти.

йасса саттаккхаттум̣ парама̄ упапатти, ат̣т̣хамам̣ бхавам̣ на̄дийати, айам̣ саттаккхаттупарамо на̄ма. йатха̄ха ‘‘катамо ча пуггало саттаккхаттупарамо. идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о, со саттаккхаттум̣ деве ча мануссе ча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти, айам̣ вуччати пуггало саттаккхаттупарамо’’ти (пу. па. 31).

бхагавата̄ гахитана̄мавасенева чета̄ни тесам̣ на̄ма̄ни. ‘‘еттакан̃хи т̣ха̄нам̣ гато екабӣджӣ на̄ма хоти, еттакам̣ колам̣коло, еттакам̣ саттаккхаттупарамо’’ти бхагавата̄ етесам̣ на̄мам̣ гахитам̣. нийамато пана ‘‘айам̣ екабӣджӣ, айам̣ колам̣коло, айам̣ саттаккхаттупарамо’’ти наттхи.

ко пана несам̣ етам̣ пабхедам̣ нийаметӣти? кечи пана тхера̄ ‘‘пуббахету нийаметӣ’’ти ваданти, кечи ‘‘пат̣хамамагго’’, кечи ‘‘упарима тайо магга̄’’, кечи ‘‘тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ випассана̄’’ти. таттха ‘‘пуббахету нийаметӣ’’ти ва̄де пат̣хамамаггасса упаниссайо като на̄ма хоти, упари тайо магга̄ анупаниссайа̄ уппанна̄ти вачанам̣ а̄паджджати. ‘‘пат̣хамамагго нийаметӣ’’ти ва̄де упари тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ нираттхаката̄ а̄паджджати. ‘‘упари тайо магга̄ нийаментӣ’’ти ва̄де пат̣хамамагге ануппаннева упари тайо магга̄ уппанна̄ти а̄паджджати. ‘‘тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ випассана̄ нийаметӣ’’ти ва̄до пана йуджджати. саче хи упари тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ випассана̄ балаватӣ хоти, екабӣджӣ на̄ма хоти, тато мандатара̄йа колам̣коло, тато мандатара̄йа саттаккхаттупарамоти.

екаччо хи сота̄панно ват̣т̣аджджха̄сайо хоти ват̣т̣а̄бхирато пунаппунам̣ ват̣т̣асмим̣йева вичарати сандиссати. ана̄тхапин̣д̣ико сет̣т̣хи, виса̄кха̄ упа̄сика̄, чӯл̣аратхамаха̄ратха̄ девапутта̄, анекаван̣н̣о девапутто, сакко девара̄джа̄, на̄гадатто девапуттоти име хи еттака̄ джана̄ ват̣т̣аджджха̄сайа̄ ват̣т̣а̄бхирата̄ а̄дито пат̣т̣ха̄йа чха девалоке содхетва̄ аканит̣т̣хе т̣хатва̄ паринибба̄йиссанти, име идха на гахита̄. на кевалан̃чиме, йопи мануссесуйева саттаккхаттум̣ сам̣саритва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, йопи девалоке ниббатто девесуйева саттаккхаттум̣ апара̄парам̣ сам̣саритва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, имепи идха на гахита̄. ка̄лена деве, ка̄лена мануссе сам̣саритва̄ пана арахаттам̣ па̄пун̣антова идха гахито. тасма̄ саттаккхаттупарамоти идам̣ идхат̣т̣хакавокин̣н̣асуккхавипассакасса на̄мам̣ катхитанти ведитаббам̣.

дхамма̄нуса̄рӣ саддха̄нуса̄рӣти еттха пана имасмим̣ са̄сане локуттарадхаммам̣ ниббаттентасса две дхура̄ни, две сӣса̄ни, две абхинивеса̄ – саддха̄дхурам̣, пан̃н̃а̄дхурам̣, саддха̄сӣсам̣, пан̃н̃а̄сӣсам̣, саддха̄бхинивесо, пан̃н̃а̄бхинивесоти. таттха йо бхиккху ‘‘саче саддха̄йа сакка̄ ниббаттетум̣, ниббаттесса̄ми локуттарамагга’’нти саддхам̣ дхурам̣ катва̄ сота̄паттимаггам̣ ниббаттети, со маггаккхан̣е саддха̄нуса̄рӣ на̄ма хоти. пхалаккхан̣е пана саддха̄вимутто на̄ма хутва̄ екабӣджӣ колам̣коло саттаккхаттупарамоти тивидхо хоти. таттха екеко дуккха̄пат̣ипада̄дивасена чатуббидхабха̄вам̣ а̄паджджатӣти саддха̄дхурена два̄даса джана̄ хонти.

йо пана ‘‘саче пан̃н̃а̄йа сакка̄ ниббаттетум̣, ниббаттесса̄ми локуттарамагга’’нти пан̃н̃ам̣ дхурам̣ катва̄ сота̄паттимаггам̣ ниббаттети, со маггаккхан̣е дхамма̄нуса̄рӣ на̄ма хоти. пхалаккхан̣е пана пан̃н̃а̄вимутто на̄ма хутва̄ екабӣджиа̄дибхедена два̄дасабхедова хоти. евам̣ две маггат̣т̣ха̄ пхалаккхан̣е чатувӣсати сота̄панна̄ хонтӣти.

типит̣акатиссаттхеро кира ‘‘тӣн̣и пит̣ака̄ни содхесса̄мӣ’’ти паратӣрам̣ гато. там̣ еко кут̣умбико чатӯхи паччайехи упат̣т̣ха̄си, тхеро а̄гаманака̄ле ‘‘гаччха̄ми упа̄сака̄’’ти а̄ха. ‘‘кахам̣ бханте’’ти? ‘‘амха̄кам̣ а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сантика’’нти. ‘‘на сакка̄, бханте, майа̄ гантум̣, бхаддантам̣ пана нисса̄йа майа̄ са̄санасса гун̣о н̃а̄то, тумха̄кам̣ параммукха̄ кӣдисам̣ бхиккхум̣ упасан̇кама̄мӣ’’ти? атха нам̣ тхеро а̄ха – ‘‘йо бхиккху чатувӣсати сота̄панне два̄даса сакада̄га̄мӣ ат̣т̣хачатта̄лӣса ана̄га̄мӣ два̄даса араханте дассетва̄ дхаммакатхам̣ катхетум̣ саккоти, еварӯпам̣ бхиккхум̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. имасмим̣ сутте випассана̄ катхита̄ти.