10. чатуттхаа̄макадхан̃н̃апеййа̄лавагго

1. кхеттаваттхусуттаван̣н̣ана̄

1161. аджел̣ака̄дӣсу кхеттаваттхупарийоса̄несу каппийа̄каппийанайо винайавасена упапариккхитаббо. таттха кхеттам̣ на̄ма йасмим̣ пуббан̣н̣ам̣ рухати. ваттху на̄ма йасмим̣ апаран̣н̣ам̣ рухати. йаттха ва̄ убхайам̣ рухати, там̣ кхеттам̣. тадаттха̄йа акатабхӯмибха̄го ваттху. кхеттаваттхусӣсена четтха ва̄питал̣а̄ка̄дӣнипи сан̇гахита̄нева.

2-3. кайавиккайасутта̄диван̣н̣ана̄

1162-63. кайавиккайа̄ти кайа̄ ча виккайа̄ ча. дӯтеййам̣ вуччати дӯтакаммам̣, гихӣнам̣ пан̣н̣ам̣ ва̄ са̄санам̣ ва̄ гахетва̄ таттха таттха гаманам̣. пахин̣агаманам̣ вуччати гхара̄ гхарам̣ песитасса кхуддакагаманам̣. ануйого на̄ма тадубхайакаран̣ам̣. тасма̄ дӯтеййапахин̣агамана̄нуйога̄ти еваметтха аттхо ведитаббо.

4. тула̄кӯт̣асуттаван̣н̣ана̄

1164. тула̄кӯт̣а̄дӣсу кӯт̣анти ван̃чанам̣. таттха тула̄кӯт̣ам̣ та̄ва рӯпакӯт̣ам̣, ан̇гакӯт̣ам̣, гахан̣акӯт̣ам̣, пат̣иччханнакӯт̣анти чатуббидхам̣ хоти. таттха рӯпакӯт̣ам̣ на̄ма две тула̄ самарӯпа̄ катва̄ ган̣ханто махатийа̄ ган̣ха̄ти, даданто кхуддика̄йа дети. ан̇гакӯт̣ам̣ на̄ма ган̣ханто паччха̄бха̄ге хаттхена тулам̣ аккамати, даданто пуббабха̄ге. гахан̣акӯт̣ам̣ на̄ма ган̣ханто мӯле раджджум̣ ган̣ха̄ти, даданто агге. пат̣иччханнакӯт̣ам̣ на̄ма тулам̣ сусирам̣ катва̄ анто айачун̣н̣ам̣ паккхипитва̄ ган̣ханто там̣ паччха̄бха̄ге кароти, даданто аггабха̄ге.

кам̣со вуччати суван̣н̣апа̄ти, та̄йа ван̃чанам̣ кам̣сакӯт̣ам̣. катхам̣? екам̣ суван̣н̣апа̄тим̣ катва̄ ан̃н̃а̄ две тиссо лохапа̄тийо суван̣н̣аван̣н̣а̄ каронти. тато джанападам̣ гантва̄, кин̃чидева ад̣д̣хакулам̣ пависитва̄, ‘‘суван̣н̣абха̄джана̄ни кин̣атха̄’’ти ватва̄, аггхе пуччхите самаггхатарам̣ да̄тука̄ма̄ хонти, тато техи ‘‘катхам̣ имесам̣ суван̣н̣абха̄во джа̄нитаббо’’ти вутте ‘‘вӣмам̣ситва̄ ган̣хатха̄’’ти суван̣н̣апа̄тим̣ па̄са̄н̣е гхам̣ситва̄ саббапа̄тийо датва̄ гаччханти.

ма̄накӯт̣ам̣ хадайабхеда-сикха̄бхеда-раджджубхедавасена тивидхам̣ хоти. таттха хадайабхедо саппитела̄диминанака̄ле лаббхати. та̄ни хи ган̣ханто хет̣т̣ха̄чхиддена ма̄нена ‘‘сан̣икам̣ а̄син̃ча̄’’ти ватва̄ антобха̄джане бахум̣ паггхара̄петва̄ ган̣ха̄ти, даданто чхиддам̣ пидха̄йа сӣгхам̣ пӯретва̄ дети. сикха̄бхедо тилатан̣д̣ула̄диминанака̄ле лаббхати. та̄ни хи ган̣ханто сан̣икам̣ сикхам̣ усса̄петва̄ ган̣ха̄ти, даданто вегена сикхам̣ бхинданто дети. раджджубхедо кхеттаваттхуминанака̄ле лаббхати. лан̃джам̣ алабханта̄ хи кхеттам̣ амахантам̣ махантам̣ катва̄ минанти.

5. уккот̣анасуттаван̣н̣ана̄

1165. уккот̣ана̄дӣсу уккот̣ананти са̄мике асса̄мике ка̄тум̣ лан̃джаггахан̣ам̣. ван̃чананти техи техи упа̄йехи паресам̣ ван̃чанам̣. татридамекам̣ваттху – еко кира луддако миган̃ча мигапотакан̃ча гахетва̄ а̄гаччхати. тамеко дхутто ‘‘ким̣, бхо, миго аггхати, ким̣ мигапотако’’ти?, а̄ха. ‘‘миго две каха̄пан̣е, мигапотако ека’’нти ча вутте каха̄пан̣ам̣ датва̄, мигапотакам̣ гахетва̄ тхокам̣ гантва̄ ниватто ‘‘на ме, бхо, мигапотакена аттхо, мигам̣ ме дехӣ’’ти а̄ха. тена хи две каха̄пан̣е дехӣти. нану, бхо, майа̄ пат̣хамам̣ еко каха̄пан̣о динноти. а̄ма динноти. имампи мигапотакам̣ ган̣ха, евам̣ со ча каха̄пан̣о, айан̃ча каха̄пан̣аггханако мигапотакоти две каха̄пан̣а̄ бхависсантӣти. со ‘‘ка̄ран̣ам̣ вадатӣ’’ти саллаккхетва̄ мигапотакам̣ гахетва̄ мигам̣ ада̄сӣти.

никатӣти йогавасена ва̄ ма̄йа̄васена ва̄ апа̄ман̇гам̣ па̄ман̇ганти аман̣им̣ ман̣инти, асуван̣н̣ам̣ суван̣н̣анти катва̄ патирӯпакена ван̃чанам̣. са̄чийоготи кут̣илайого. етесам̣йева уккот̣ана̄дӣнаметам̣ на̄мам̣. тасма̄ уккот̣анаса̄чийога̄ ван̃чанаса̄чийога̄ никатиса̄чийога̄ти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. кечи ан̃н̃ам̣ дассетва̄ ан̃н̃асса париваттанам̣ са̄чийоготи ваданти. там̣ пана ван̃чаненева сан̇гахитам̣.

6-11. чхеданасутта̄диван̣н̣ана̄

1166-71. чхедана̄дӣсу чхедананти хаттхаччхедана̄ди. вадхоти маран̣ам̣. бандхоти раджджубандхана̄дӣхи бандханам̣. випара̄мосоти химавипара̄мосо, гумбавипара̄мосоти дувидхо. йам̣ химапа̄тасамайе химена пат̣иччханна̄ хутва̄ маггапат̣ипаннам̣ джанам̣ мусанти, айам̣ химавипара̄мосо. йам̣ гумба̄дипат̣иччханна̄ мусанти, айам̣ гумбавипара̄мосо.

а̄лопо вуччати га̄манигама̄дӣнам̣ вилопакаран̣ам̣. сахаса̄ка̄роти са̄хасакирийа̄, гехам̣ пависитва̄, манусса̄нам̣ уре саттхам̣ т̣хапетва̄, иччхитабхан̣д̣аггахан̣ам̣. еваметасма̄ чхеданавадхабандханавипара̄мосаа̄лопасахаса̄ка̄ра̄ пат̣ивирата̄. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.

а̄макадхан̃н̃апеййа̄лаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ити са̄раттхаппака̄синийа̄ сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа

маха̄ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.