6. авассутапарийа̄йасуттаван̣н̣ана̄
243. чхат̣т̣хе навам̣ сантха̄га̄ранти адхуна̄ ка̄ритам̣ сантха̄га̄рам̣, ека̄ маха̄са̄ла̄ти аттхо. уййогака̄ла̄дӣсу хи ра̄джа̄но таттха т̣хатва̄, ‘‘еттака̄ пурато гаччханту, еттака̄ паччха̄, еттака̄ убхохи пассехи, еттака̄ хаттхӣ абхируханту, еттака̄ ассе, еттака̄ ратхесу тит̣т̣хантӯ’’ти евам̣ сантхам̣ каронти, марийа̄дам̣ бандханти, тасма̄ там̣ т̣ха̄нам̣ сантха̄га̄ранти вуччати. уййогат̣т̣ха̄нато ча а̄гантва̄ йа̄ва гехесу аллагомайапарибхан̣д̣а̄дӣни ка̄ренти, та̄ва две тӣн̣и диваса̄ни те ра̄джа̄но таттха сантхарантӣтипи сантха̄га̄рам̣. тесам̣ ра̄джӯнам̣ саха аттха̄нуса̄санам̣ ага̄рантипи сантха̄га̄рам̣. ган̣ара̄джа̄но хи те, тасма̄ уппаннам̣ киччам̣ екасса васена на чхиджджати, саббесам̣ чхандопи ладдхум̣ ват̣т̣ати, тасма̄ саббе таттха саннипатитва̄ ануса̄санти. тена вуттам̣ ‘‘саха аттха̄нуса̄санам̣ ага̄рантипи сантха̄га̄ра’’нти. йасма̄ пана те таттха саннипатитва̄, ‘‘имасмим̣ ка̄ле каситум̣ ват̣т̣ати, имасмим̣ ка̄ле вапиту’’нти евама̄дина̄ найена гхара̄ва̄сакичча̄ни саммантайанти, тасма̄ чхидда̄вачхиддам̣ гхара̄ва̄сам̣ таттха сантхарантӣтипи, сантха̄га̄рам̣. ачирака̄ритам̣ хотӣти ит̣т̣хакакаммасудха̄каммачиттакамма̄дивасена сусаджджитам̣ девавима̄нам̣ вийа адхуна̄ нит̣т̣ха̄питам̣. саман̣ена ва̄ти еттха йасма̄ гхараваттхупариггахан̣ака̄лейева девата̄ аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ ган̣ханти, тасма̄ ‘‘девена ва̄’’ти аватва̄, ‘‘саман̣ена ва̄ бра̄хман̣ена ва̄ кеначи ва̄ мануссабхӯтена̄’’ти вуттам̣.
йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣сӯти сантха̄га̄рам̣ нит̣т̣хитанти сутва̄ ‘‘гаччха̄ма нам̣ пассисса̄ма̄’’ти гантва̄ два̄ракот̣т̣хакато пат̣т̣ха̄йа саббам̣ олокетва̄ ‘‘идам̣ сантха̄га̄рам̣ ативийа манорамам̣ сассирикам̣. кена пат̣хамам̣ парибхуттам̣ амха̄кам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа асса̄’’ти чинтетва̄ – ‘‘амха̄кам̣ н̃а̄тисет̣т̣хасса пат̣хамам̣ диййама̄непи саттхунова ануччхавикам̣, даккхин̣еййавасена диййама̄непи саттхунова ануччхавикам̣, тасма̄ саттха̄рам̣ пат̣хамам̣ парибхун̃джа̄песса̄ма, бхиккхусан̇гхасса ча а̄гаманам̣ карисса̄ма, бхиккхусан̇гхе а̄гате тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ а̄гатамева бхависсати, саттха̄рам̣ тийа̄мараттим̣ амха̄кам̣ дхаммакатхам̣ катха̄песса̄ма, ити тӣхи ратанехи парибхуттам̣ паччха̄ майам̣ парибхун̃джисса̄ма, евам̣ но дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсатӣ’’ти саннит̣т̣ха̄нам̣ катва̄ упасан̇камим̣су.
йена навам̣ сантха̄га̄рам̣ тенупасан̇камим̣сӯти там̣дивасам̣ кира сантха̄га̄рам̣ кин̃ча̄пи ра̄джакула̄нам̣ дассанаттха̄йа девавима̄нам̣ вийа сусаджджитам̣ хоти супат̣иджаггитам̣, буддха̄рахам̣ пана катва̄ апан̃н̃аттам̣. буддха̄ хи на̄ма аран̃н̃аджджха̄сайа̄ аран̃н̃а̄ра̄ма̄ антога̄ме васеййум̣ ва̄ но ва̄, тасма̄ ‘‘бхагавато манам̣ джа̄нитва̄ва, пан̃н̃а̄песса̄ма̄’’ти чинтетва̄, те бхагавантам̣ упасан̇камим̣су, ида̄ни пана манам̣ лабхитва̄ пан̃н̃а̄петука̄ма̄ йена сантха̄га̄рам̣ тенупасан̇камим̣су.
саббасантхарим̣ сантха̄га̄рам̣ сантхаритва̄ти йатха̄ саббамева сантхатам̣ хоти, евам̣ там̣ сантхара̄петва̄. саббапат̣хамам̣ та̄ва ‘‘гомайам̣ на̄ма саббаман̇галесу ват̣т̣атӣ’’ти судха̄парикаммакатампи бхӯмим̣ аллагомайена опун̃джа̄петва̄, парисуккхабха̄вам̣ н̃атва̄, йатха̄ аккантат̣т̣ха̄не падам̣ пан̃н̃а̄йати, евам̣ чатуджджа̄тийагандхехи лимпа̄петва̄ упари на̄на̄ван̣н̣акат̣аса̄раке сантхаритва̄ тесам̣ упари маха̄пит̣т̣хикакоджаве а̄дим̣ катва̄ хаттхаттхараассаттхарасӣхаттхарабйаггхаттхарачандаттхаракасӯрийаттхаракачиттаттхарака̄дӣхи на̄на̄ван̣н̣ехи аттхаракехи сантхаритаббайуттакам̣ саббока̄сам̣ сантхара̄песум̣. тена вуттам̣ ‘‘саббасантхарим̣ сантха̄га̄рам̣ сантхаритва̄’’ти.
а̄сана̄ни пан̃н̃а̄петва̄ти маджджхат̣т̣ха̄не та̄ва ман̇галатхамбхам̣ нисса̄йа маха̄рахам̣ буддха̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄, таттха таттха йам̣ йам̣ мудукан̃ча манораман̃ча паччаттхаран̣ам̣, там̣ там̣ паччаттхаритва̄ убхатолохитакам̣ манун̃н̃адассанам̣ упадха̄нам̣ упадахитва̄ упари суван̣н̣араджатата̄ракавичиттавита̄нам̣ бандхитва̄ гандхада̄мапуппхада̄мапаттада̄ма̄дӣхи алан̇каритва̄ саманта̄ два̄дасахаттхе т̣ха̄не пуппхаджа̄лам̣ ка̄ретва̄, тим̣сахаттхаматтам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣аса̄н̣ийа̄ париккхипа̄петва̄ паччхимабхиттим̣ нисса̄йа бхиккхусан̇гхасса паллан̇капӣт̣хаапассайапӣт̣хамун̣д̣апӣт̣ха̄ни пан̃н̃а̄петва̄ упари сетапаччаттхаран̣ехи паччаттхара̄петва̄ па̄чӣнабхиттим̣ нисса̄йа аттано аттано маха̄пит̣т̣хикакоджаве пан̃н̃а̄петва̄ манорама̄ни хам̣салома̄дипӯрита̄ни упадха̄на̄ни т̣хапа̄песум̣ ‘‘евам̣ акиламама̄на̄ саббараттим̣ дхаммам̣ сун̣исса̄ма̄’’ти. идам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘а̄сана̄ни пан̃н̃а̄петва̄’’ти.
удакаман̣икам̣ патит̣т̣ха̄петва̄ти маха̄куччхикам̣ удакача̄т̣им̣ патит̣т̣ха̄петва̄ ‘‘евам̣ бхагава̄ ча бхиккхусан̇гхо ча йатха̄ручийа̄ хаттхе ва̄ дховиссанти па̄де ва̄, мукхам̣ ва̄ виккха̄лессантӣ’’ти тесу тесу т̣ха̄несу ман̣иван̣н̣асса удакасса пӯра̄петва̄ ва̄саттха̄йа на̄на̄пуппха̄ни чева удакава̄сачун̣н̣а̄ни ча паккхипитва̄ кадалипан̣н̣ехи пидахитва̄ патит̣т̣ха̄песум̣. идам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘удакаман̣икам̣ патит̣т̣ха̄петва̄’’ти.
телаппадӣпам̣ а̄ропетва̄ти раджатасуван̣н̣а̄димайадан̣д̣адӣпика̄су йонакарӯпакира̄тарӯпака̄дӣнам̣ хаттхе т̣хапитасуван̣н̣араджата̄димайакапаллика̄су ча телаппадӣпам̣ джа̄ла̄петва̄ти аттхо. йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣сӯти еттха пана те сакйара̄джа̄но на кевалам̣ сантха̄га̄рамева, атха кхо йоджана̄ват̣т̣е капилаваттхусмим̣ нагаравӣтхийопи саммаджджа̄петва̄ дхадже усса̄петва̄ гехадва̄ресу пун̣н̣агхат̣е ча кадалийо ча т̣хапа̄петева̄ сакаланагарам̣ дӣпама̄ла̄дӣхи виппакин̣н̣ата̄ракам̣ вийа катва̄ ‘‘кхӣрӯпаге да̄раке кхӣрам̣ па̄йетха, дахаре кума̄ре лахум̣ лахум̣ бходжетва̄ сайа̄петха, учча̄саддам̣ ма̄ кариттха, аджджа екараттим̣ саттха̄ антога̄ме васиссати, буддха̄ на̄ма аппасаддака̄ма̄ хонтӣ’’ти бхерим̣ чара̄петва̄ сайам̣ дан̣д̣адӣпика̄ а̄да̄йа йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су.
атха кхо бхагава̄ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа саддхим̣ бхиккхусан̇гхена йена навам̣ сантха̄га̄рам̣ тенупасан̇камӣти ‘‘йасса да̄ни, бханте, бхагава̄ ка̄лам̣ ман̃н̃атӣ’’ти евам̣ кира ка̄ле а̄рочите бхагава̄ ла̄кха̄расатинтараттаковил̣а̄рапуппхаван̣н̣ам̣ раттадупат̣т̣ам̣ каттарийа̄ падумам̣ кантенто вийа, сам̣видха̄йа тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄денто нива̄сетва̄ суван̣н̣апа̄ман̇гена падумакала̄пам̣ париккхипанто вийа, виджджулата̄сассирикам̣ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ раттакамбалена гаджакумбхам̣ парийонандханто вийа, ратанасатуббедхе суван̣н̣аггхике пава̄л̣аджа̄лам̣ кхипама̄но вийа суван̣н̣ачетийе раттакамбалакан̃чукам̣ пат̣имун̃чанто вийа, гаччхантам̣ пун̣н̣ачандам̣ раттаван̣н̣авала̄хакена пат̣иччха̄дайама̄но вийа, кан̃чанапаббатаматтхаке супаккала̄кха̄расам̣ парисин̃чанто вийа, читтакӯт̣апаббатаматтхакам̣ виджджулата̄йа париккхипанто вийа ча сачаккава̄л̣асинеруйугандхарам̣ маха̄патхавим̣ сан̃ча̄летва̄ гахитам̣ нигродхапаллавасама̄наван̣н̣ам̣ раттаварапам̣сукӯлам̣ па̄рупитва̄, гандхакут̣идва̄рато никкхами кан̃чанагухато сӣхо вийа удайапаббатакӯт̣ато пун̣н̣ачандо вийа ча. никкхамитва̄ пана гандхакут̣ипамукхе ат̣т̣ха̄си.
атхасса ка̄йато мегхамукхехи виджджукала̄па̄ вийа расмийо никкхамитва̄ суван̣н̣арасадха̄ра̄парисекапин̃джарапаттапуппхапхалавит̣апе вийа а̄ра̄маруккхе карим̣су. та̄вадева ча аттано аттано паттачӣварама̄да̄йа маха̄бхиккхусан̇гхо бхагавантам̣ парива̄реси. те пана парива̄ретва̄ т̣хита̄ бхиккхӯ еварӯпа̄ ахесум̣ – аппиччха̄ сантут̣т̣ха̄ павивитта̄ асам̣сат̣т̣ха̄ а̄раддхавӣрийа̄ ватта̄ро вачанаккхама̄ чодака̄ па̄пагарахино сӣласампанна̄ сама̄дхисампанна̄ пан̃н̃а̄вимуттивимуттин̃а̄н̣адассанасампанна̄. техи парива̄рито бхагава̄ раттакамбалапариккхитто вийа суван̣н̣аккхандхо, раттападумасан̣д̣амаджджхагата̄ вийа суван̣н̣ана̄ва̄, пава̄л̣аведика̄париккхитто вийа суван̣н̣апа̄са̄до вирочиттха. са̄рипуттамоггалла̄на̄дайо маха̄тхера̄пи нам̣ мегхаван̣н̣ам̣ пам̣сукӯлам̣ па̄рупитва̄ ман̣иваммаваммика̄ вийа маха̄на̄га̄ парива̄райим̣су вантара̄га̄ бхиннакилеса̄ виджат̣итаджат̣а̄ чхиннабандхана̄ куле ва̄ ган̣е ва̄ алагга̄.
ити бхагава̄ сайам̣ вӣтара̄го вӣтара̄гехи, вӣтадосо вӣтадосехи, вӣтамохо вӣтамохехи, ниттан̣хо ниттан̣хехи, никкилесо никкилесехи, сайам̣ буддхо бахуссутабуддхехи парива̄рито паттапарива̄ритам̣ вийа кесарам̣, кесарапарива̄рита̄ вийа кан̣н̣ика̄, ат̣т̣хана̄гасахассапарива̄рито вийа чхадданто на̄гара̄джа̄, навутихам̣сасахассапарива̄рито вийа дхатарат̣т̣хо хам̣сара̄джа̄, сенан̇гапарива̄рито вийа чаккаваттира̄джа̄, маруган̣апарива̄рито вийа сакко девара̄джа̄, брахмаган̣апарива̄рито вийа ха̄ритамаха̄брахма̄, та̄ра̄ган̣апарива̄рито вийа пун̣н̣ачандо асамена буддхавесена апарима̄н̣ена буддхавила̄сена капилаваттхуга̄мимаггам̣ пат̣ипаджджи.
атхасса пураттхимака̄йато суван̣н̣аван̣н̣а̄ расми ут̣т̣хахитва̄ асӣтихаттхат̣т̣ха̄нам̣ аггахеси паччхима-ка̄йато, даккхин̣ахаттхато, ва̄махаттхато суван̣н̣аван̣н̣а̄ расми ут̣т̣хахитва̄ асӣтихаттхат̣т̣ха̄нам̣ аггахеси. упари кесантато пат̣т̣ха̄йа саббакеса̄ват̣т̣ехи морагӣваван̣н̣а̄ расми ут̣т̣хахитва̄ гаганатале асӣтихаттхат̣т̣ха̄нам̣ аггахеси. хет̣т̣ха̄ па̄даталехи пава̄л̣аван̣н̣а̄ расми ут̣т̣хахитва̄ гханапатхавим̣ асӣтихаттхат̣т̣ха̄нам̣ аггахеси. евам̣ саманта̄ асӣтихаттхат̣т̣ха̄нам̣ чхаббан̣н̣а̄ буддхарасмийо виджджотама̄на̄ виппхандама̄на̄ кан̃чанадан̣д̣адӣпика̄хи ниччхаритва̄ а̄ка̄сам̣ паккхандаджа̄ла̄ вийа ча̄туддӣпикамаха̄мегхато никкхантавиджджулата̄ вийа видха̄вим̣су. саббадиса̄бха̄га̄ суван̣н̣ачампакапуппхехи викирийама̄на̄ вийа, суван̣н̣агхат̣ато никкхантасуван̣н̣арасадха̄ра̄хи син̃чама̄на̄ вийа, паса̄ритасуван̣н̣апат̣апариккхитта̄ вийа, верамбхава̄тасамут̣т̣хитаким̣сукакан̣ика̄рапуппхачун̣н̣асамокин̣н̣а̄ вийа виппабха̄сим̣су.
бхагаватопи асӣтианубйан̃джанабйа̄маппабха̄дваттим̣саваралаккхан̣асамуджджаласарӣрам̣ самуггатата̄ракам̣ вийа гаганаталам̣, викаситамива падумаванам̣, саббапа̄липхулло вийа йоджанасатико па̄риччхаттако, пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣хапита̄нам̣ дваттим̣сачанда̄нам̣ дваттим̣сасӯрийа̄нам̣ дваттим̣сачаккаваттӣнам̣ дваттим̣садевара̄джа̄нам̣ дваттим̣самаха̄брахма̄нам̣ сирийа̄ сирим̣ абхибхавама̄нам̣ вийа вирочиттха, йатха̄ там̣ дасахи па̄рамӣхи дасахи упапа̄рамӣхи дасахи параматтхапа̄рамӣхи саммадева пӯрита̄хи саматим̣сапа̄рамита̄хи алан̇катам̣. каппасатасахасса̄дхика̄ни чатта̄ри асан̇кхйеййа̄ни диннада̄нам̣ раккхитасӣлам̣ катакалйа̄н̣акаммам̣ екасмим̣ аттабха̄ве отаритва̄ випа̄кам̣ да̄тум̣ т̣ха̄нам̣ алабхама̄нам̣ самба̄дхапаттам̣ вийа ахоси. на̄ва̄сахассабхан̣д̣ам̣ екана̄вам̣ а̄ропанака̄ло вийа, сакат̣асахассабхан̣д̣ам̣ екасакат̣ам̣ а̄ропанака̄ло вийа, пан̃чавӣсатийа̄ ган̇га̄нам̣ огхасса самбхиджджа мукхадва̄ре екато ра̄сибхӯтака̄ло вийа ахоси.
има̄йа буддхасирийа̄ обха̄сама̄насса̄пи ча бхагавато пурато анека̄ни дан̣д̣адӣпика̄сахасса̄ни уккхипим̣су, татха̄ паччхато, ва̄мапассе, даккхин̣апассе. джа̄тисуманачампакаванамаллика̄раттуппала-нӣлуппала-бакуласиндува̄рапуппха̄ни чева нӣлапӣта̄диван̣н̣асугандхагандхачун̣н̣а̄ни ча ча̄туддӣпикамегхависсат̣т̣ха̄ удакавут̣т̣хийо вийа виппакирийим̣су. пан̃чан̇гикатӯрийаниггхоса̄ чева буддхадхаммасан̇гхагун̣апат̣исам̣йутта̄ тхутигхоса̄ ча сабба̄ диса̄ пӯрайим̣су. девамануссана̄гасупан̣н̣агандхаббайаккха̄дӣнам̣ аккхӣни аматапа̄нам̣ вийа лабхим̣су. имасмим̣ пана т̣ха̄не т̣хатва̄ падасахассена гаманаван̣н̣ам̣ ваттум̣ ват̣т̣ати. татридам̣ мукхаматтам̣ –
‘‘евам̣ саббан̇гасампанно, кампайанто васундхарам̣;
ахет̣хайанто па̄н̣а̄ни, йа̄ти локавина̄йако.
‘‘даккхин̣ам̣ пат̣хамам̣ па̄дам̣, уддхаранто нара̄сабхо
гаччханто сирисампанно, собхате двипадуттамо.
‘‘гаччхато буддхасет̣т̣хасса, хет̣т̣ха̄па̄даталам̣ муду;
самам̣ сампхусате бхӯмим̣, раджаса̄ нупалиппати.
‘‘ниннат̣т̣ха̄нам̣ уннамати, гаччханте локана̄йаке;
уннатан̃ча самам̣ хоти, патхавӣ ча ачетана̄.
‘‘па̄са̄н̣а̄ саккхара̄ чева, катхала̄ кха̄н̣укан̣т̣ака̄;
саббе магга̄ виваджджанти, гаччханте локана̄йаке.
‘‘на̄тидӯре уддхарати, начча̄санне ча никкхипам̣;
агхат̣т̣айанто ниййа̄ти, убхо джа̄н̣ӯ ча гоппхаке.
‘‘на̄тисӣгхам̣ паккамати, сампанначаран̣о муни;
на ча̄пи сан̣икам̣ йа̄ти, гаччхама̄но сама̄хито.
‘‘уддхам̣ адхо ча тирийан̃ча, дисан̃ча видисам̣ татха̄;
на пеккхама̄но со йа̄ти, йугаматтан̃хи пеккхати.
‘‘на̄гавиккантача̄ро со, гамане собхате джино;
ча̄рум̣ гаччхати локагго, ха̄сайанто садеваке.
‘‘ул̣ура̄джа̄ва собханто, чатуча̄рӣва кесарӣ;
тосайанто бахӯ сатте, пурам̣ сет̣т̣хам̣ упа̄гамӣ’’ти.
ван̣н̣ака̄ло на̄ма киреса, евам̣видхесу ка̄лесу буддхасса сарӣраван̣н̣е ва̄ гун̣аван̣н̣е ва̄ дхаммакатхикасса тха̄мойева пама̄н̣ам̣. чун̣н̣ийападехи ва̄ га̄тха̄бандхена ва̄ йаттакам̣ саккоти, таттакам̣ ваттаббам̣. дуккатхитанти на ваттаббам̣. аппама̄н̣аван̣н̣а̄ хи буддха̄. тесам̣ буддха̄пи анавасесато ван̣н̣ам̣ ваттум̣ асаматтха̄, пагева итара̄ паджа̄ти. имина̄ сиривила̄сена алан̇катапат̣ийаттам̣ сакйара̄джакулам̣ пависитва̄ бхагава̄ пасанначиттена джанена гандхадхӯмава̄сачун̣н̣а̄дӣхи пӯджийама̄но сантха̄га̄рам̣ па̄виси. тена вуттам̣ ‘‘атха кхо бхагава̄ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа саддхим̣ бхиккхусан̇гхена йена навам̣ сантха̄га̄рам̣ тенупасан̇камӣ’’ти.
бхагавантам̣йева пураккхатва̄ти бхагавантам̣ пурато катва̄. таттха бхагава̄ бхиккхӯнан̃чева упа̄сака̄нан̃ча маджджхе нисинно гандходакена нха̄петва̄ дукӯлачумбат̣акена водакам̣ катва̄ джа̄тихин̇гулакена маджджитва̄ раттакамбалапаливет̣хите пӣт̣хе т̣хапитараттасуван̣н̣агханапат̣има̄ вийа ативирочиттха. айам̣ панеттха пора̄н̣а̄нам̣ ван̣н̣абхан̣анамагго –
‘‘гантва̄на ман̣д̣алама̄л̣ам̣, на̄гавиккантача̄ран̣о;
обха̄сайанто локагго, нисӣди варама̄сане.
‘‘тахим̣ нисинно нарадаммаса̄ратхи,
дева̄тидево сатапун̃н̃алаккхан̣о;
буддха̄сане маджджхагато вирочати,
суван̣н̣анеккхам̣ вийа пан̣д̣укамбале.
‘‘неккхам̣ джамбонадассева, никкхиттам̣ пан̣д̣укамбале;
вирочати вӣтамало, ман̣иверочано йатха̄.
‘‘маха̄са̄лова сампхулло, нерура̄джа̄ва’лан̇като;
суван̣н̣айӯпасан̇ка̄со, падумо коканадо йатха̄.
‘‘джаланто дӣпаруккхова, паббатагге йатха̄ сикхӣ;
дева̄нам̣ па̄риччхаттова, саббапхулло вирочатӣ’’ти.
ка̄пилаваттхаве сакйе бахудева раттим̣ дхаммийа̄ катха̄йа̄ти еттха дхаммакатха̄ на̄ма сантха̄га̄ра̄нумодана̄пат̣исам̣йутта̄ пакин̣н̣акакатха̄ ведитабба̄. тада̄ хи бхагава̄ а̄ка̄саган̇гам̣ ота̄ренто вийа патхаводжам̣ а̄кад̣д̣ханто вийа маха̄джамбум̣ маттхаке гахетва̄ ча̄ленто вийа йоджаникам̣ мадхубхан̣д̣ам̣ чаккайантена пӣл̣етва̄ мадхупа̄нам̣ па̄йама̄но вийа капилаваттхува̄сӣнам̣ сакйа̄нам̣ хитасукха̄вахам̣ пакин̣н̣акакатхам̣ катхеси. ‘‘а̄ва̄сада̄нам̣ на̄метам̣, маха̄ра̄джа, махантам̣, тумха̄кам̣ а̄ва̄со майа̄ парибхутто, бхиккхусан̇гхена ча парибхутто, майа̄ ча бхиккхусан̇гхена ча парибхутто пана дхаммаратанена парибхуттойева̄ти тӣхи ратанехи парибхутто на̄ма хоти. а̄ва̄сада̄насмин̃хи динне саббада̄нам̣ диннамева хоти. бхуммат̣т̣хакапан̣н̣аса̄ла̄йа ва̄ са̄кха̄ман̣д̣апасса ва̄пи а̄нисам̣со на̄ма париччхиндитум̣ на сакка̄. а̄ва̄сада̄на̄нубха̄вена хи бхаве бхаве ниббаттасса̄пи самба̄дхитагаббхава̄со на хоти, два̄дасахаттхо оварако вийа ма̄тукуччхи асамба̄дхова хотӣ’’ти. евам̣ на̄на̄найавичиттам̣ бахум̣ дхаммим̣ катхам̣ катхетва̄ –
‘‘сӣтам̣ ун̣хам̣ пат̣иханти, тато ва̄л̣амига̄ни ча;
сирӣсапе ча макасе, сисире ча̄пи вут̣т̣хийо.
‘‘тато ва̄та̄тапо гхоро, сан̃джа̄то пат̣ихан̃н̃ати;
лен̣аттхан̃ча сукхаттхан̃ча, джха̄йитун̃ча випасситум̣.
‘‘виха̄рада̄нам̣ сан̇гхасса, аггам̣ буддхена ван̣н̣итам̣;
тасма̄ хи пан̣д̣ито посо, сампассам̣ аттхаматтано.
‘‘виха̄ре ка̄райе рамме, ва̄сайеттха бахуссуте;
тесам̣ аннан̃ча па̄нан̃ча, ваттхасена̄сана̄ни ча.
‘‘дадеййа уджубхӯтесу, виппасаннена четаса̄;
те тасса дхаммам̣ десенти, саббадуккха̄панӯданам̣;
йам̣ со дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа, паринибба̄ти ана̄саво’’ти. (чӯл̣ава. 295) –
евам̣ ‘‘айампи а̄ва̄се а̄нисам̣со, айампи а̄ва̄се а̄нисам̣со’’ти бахудева раттим̣ атирекатарам̣ дийад̣д̣хайа̄мам̣ а̄ва̄са̄нисам̣сакатхам̣ катхеси. таттха има̄ та̄ва га̄тха̄ва сан̇гахам̣ а̄рул̣ха̄, пакин̣н̣акадхаммадесана̄ пана сан̇гахам̣ на̄рохати. сандассетва̄тиа̄дӣни вуттаттха̄нева.
абхикканта̄ти атикканта̄ две йа̄ма̄ гата̄. йасса да̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃атха̄ти йасса тумхе гаманасса ка̄лам̣ ман̃н̃атха, гаманака̄ло тумха̄кам̣, гаччхатха̄ти вуттам̣ хоти. касма̄ пана бхагава̄ те уййоджесӣти? анукампа̄йа. сукхума̄ла̄ хи те, тийа̄мараттим̣ нисӣдитва̄ вӣтина̄мента̄нам̣ сарӣре а̄ба̄дхо уппаджджеййа. бхиккхусан̇гхопи маха̄, тасса т̣ха̄нанисаджджа̄нам̣ ока̄со ладдхум̣ ват̣т̣атӣти убхайа̄нукампа̄йа уййоджеси.
вигататхинамиддхоти татра кира бхиккхӯ йа̄мадвайам̣ т̣хита̄пи нисинна̄пи ача̄лайим̣су, паччхимайа̄ме пана а̄ха̄ро парин̣амати, тасса парин̣ататта̄ бхиккхусан̇гхо вигататхинамиддхо джа̄тоти ака̄ран̣аметам̣. буддха̄нан̃хи катхам̣ сун̣антасса ка̄йикачетасикадаратха̄ на хонти, ка̄йачитталахута̄дайо уппаджджанти, тена тесам̣ две йа̄ме т̣хита̄нампи нисинна̄нампи дхаммам̣ сун̣анта̄нам̣ тхинамиддхам̣ вигатам̣, паччхимайа̄мепи сампатте татха̄ вигатамева джа̄там̣. тена̄ха ‘‘вигататхинамиддхо’’ти.
пит̣т̣хи ме а̄гила̄йатӣти касма̄ а̄гила̄йати? бхагавато хи чхаббасса̄ни маха̄падха̄нам̣ падахантасса махантам̣ ка̄йадуккхам̣ ахоси, атхасса апарабха̄ге махаллакака̄ле пит̣т̣хива̄то уппаджджӣти. ака̄ран̣ам̣ ва̄ етам̣. пахоти хи бхагава̄ уппаннам̣ веданам̣ виккхамбхетва̄ екампи двепи сатта̄ха̄ни екапаллан̇кена нисӣдитум̣. сантха̄га̄раса̄лам̣ пана чатӯхи ирийа̄патхехи парибхун̃джитука̄мо ахоси. таттха па̄дадхованат̣т̣ха̄нато йа̄ва дхамма̄сана̄ агама̄си, еттаке т̣ха̄не гаманам̣ ниппханнам̣. дхамма̄санам̣ паттам̣ тхокам̣ т̣хатва̄ нисӣди, еттаке т̣ха̄не т̣ха̄нам̣ ниппханнам̣. двейа̄мам̣ дхамма̄сане нисӣди, еттаке т̣ха̄не нисаджджа̄ ниппханна̄. ида̄ни даккхин̣ена пассена тхокам̣ нипанне сайанам̣ ниппхаджджиссатӣти евам̣ чатӯхи ирийа̄патхехи парибхун̃джитука̄мо ахоси. упа̄диннакасарӣран̃ча на̄ма ‘‘но а̄гила̄йатӣ’’ти на ваттаббам̣, тасма̄ чиранисаджджа̄йа сан̃джа̄там̣ аппакампи а̄гила̄йанам̣ гахетва̄ евама̄ха.
сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃а̄петва̄ти сантха̄га̄расса кира екапассе те ра̄джа̄но пат̣аса̄н̣им̣ париккхипа̄петва̄ каппийаман̃чакам̣ пан̃н̃а̄петва̄ каппийапаччаттхаран̣ена аттхаритва̄ упари суван̣н̣ата̄ракагандхама̄ла̄дида̄мапат̣иман̣д̣итам̣ вита̄нам̣ бандхитва̄ гандхателаппадӣпам̣ а̄ропайим̣су, ‘‘аппева на̄ма саттха̄ дхамма̄санато вут̣т̣ха̄йа тхокам̣ виссаманто идха нипаджджеййа, евам̣ но имам̣ сантха̄га̄рам̣ бхагавата̄ чатӯхи ирийа̄патхехи парибхуттам̣ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсатӣ’’ти. саттха̄пи тадева сандха̄йа таттха сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃а̄петва̄ нипаджджи. ут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манаси каритва̄ти ‘‘еттакам̣ ка̄лам̣ атиккамитва̄ вут̣т̣хахисса̄мӣ’’ти вут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ читте т̣хапетва̄, тан̃ча кхо анидда̄йантова тхерасса дхаммакатхам̣ сун̣ама̄но.
авассутапарийа̄йанти авассутасса парийа̄йам̣, авассутасса ка̄ран̣анти аттхо. адхимуччатӣти килеса̄дхимуччанена адхимуччати, гиддхо хоти. бйа̄паджджатӣти бйа̄па̄давасена пӯтичитто хоти. чаккхутоти чаккхубха̄вена. ма̄роти килесама̄ропи девапуттама̄ропи. ота̄ранти виварам̣. а̄рамман̣анти паччайам̣. нал̣а̄га̄ратин̣а̄га̄рам̣ вийа хи сависевана̄ни а̄йатана̄ни, тин̣укка̄ вийа килесуппаттирахам̣ а̄рамман̣ам̣, тин̣укка̄йа т̣хапитат̣хапитат̣т̣ха̄не ан̇га̄рассуджджаланам̣ вийа а̄рамман̣е а̄па̄тхама̄гате килеса̄нам̣ уппатти. тена вуттам̣ лабхетха ма̄ро ота̄ранти.
суккапаккхе бахаламаттикапин̣д̣а̄валепанам̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ вийа ниббисевана̄ни а̄йатана̄ни, тин̣укка̄ вийа вуттапака̄ра̄рамман̣ам̣, тин̣укка̄йа т̣хапитат̣хапитат̣т̣ха̄не нибба̄панам̣ вийа ниббисевана̄нам̣ а̄йатана̄нам̣ а̄рамман̣е а̄па̄тхама̄гате килесапарил̣а̄хасса ануппатти. тена вуттам̣ нева лабхетха ма̄ро ота̄ранти.